Thứ Sáu, 15 tháng 7, 2022

Sách Mới Nhận

Diễn Đàn Thế Kỷ vừa nhận được các sách sau đây do các tác giả gửi tặng.

Cám ơn quý vị và xin trân trọng giới thiệu với quý độc giả.


DẤU CHÂN LANG BẠT, Du ký II của Song Thao, 277 trang, do Nhân Ảnh xuất bản. Liên lạc với tác giả : tatrungson@hotmail.com ; liên lạc với nhà xuất bản : han.le3359@gmail.com






















PHIẾM 28 của Song Thao, 395 trang, Nhân Ảnh xuất bản. Liên lạc giống như cuốn trên.























QUAN ÂM TẾ ĐỘ, truyện thơ nôm, do GS Nguyễn Văn Sâm phiên âm sang chữ quốc ngữ và chú giải, Nguyễn Hiền Tâm đính chánh. Xuất bản năm 2022 với sự bảo trợ của Viện Việt Học (California) và bằng hữu của người làm sách.

Thứ Bảy, 9 tháng 7, 2022

Ngô Nhân Dụng: Putin muốn BRICS tấn công đồng đô la

Ngân Hàng Trung Ương các nước thường giữ một số ngoại tệ để phòng ngừa. Họ có thể rút tiền từ quỹ dự trữ này ra, đi mua đồng tiền của chính họ, nếu cần bảo vệ giá trị. Tất nhiên, khi đi mua họ phải trả bằng thứ tiền nào ai cũng sẵn sàng nhận. Mỹ kim được mọi người chuộng cho nên các quốc gia thường giữ trong quỹ dự trữ.

Tổng thống Nga Vladimir Putin mới đề nghị một đồng tiền, cho cả thế giới dùng làm ngoại tệ dự trữ, thay thế đô la Mỹ. Đồng tiền này sẽ được năm quốc gia đứng ra bảo đảm là Brazil, Russia, India, China, và South Africa, viết tắt chung là BRICS. Chưa biết các nước khác có hưởng ứng hay không, nhưng ông Tập Cận Bình có thể sẵn sàng.

Ông Putin hăng hái muốn tấn công đô la Mỹ vì gần đây thấy nhiều quốc gia đã giảm bớt số mỹ kim dự trữ, và mua thêm tiền Trung Quốc.

Theo cuộc nghiên cứu của Ngân hàng UBS, năm nay Ngân Hàng Trung Ương các nước dự định sẽ giữ 5.8% quỹ dự trữ bằng đồng nguyên của Trung Quốc, cao hơn tỷ số 5.7% năm ngoái. Ngược lại, mỹ kim chiếm 69% tổng số ngoại tệ cả thế giới dự trữ vào năm ngoái; năm nay đã giảm xuống chỉ còn 63%, vào tháng Sáu.

Ông Vladimir Putin muốn đẩy đô la Mỹ xuống nữa, để trả đũa hành động phong tỏa kinh tế Nga của Mỹ và các nước Âu châu, sau khi Nga tấn công Ukraine. Một mình Nga không đủ sức, cho nên ông kêu gọi cả 5 nước trong BRICS cùng hợp tác chống Mỹ.

Chính phủ Mỹ có thể sử dụng đô la như một vũ khí ngoại giao vì đồng tiền Mỹ được hầu hết các nước mua làm Ngoại tệ Dự trữ. Công ty các nước mua bán với nhau đã quen thanh toán bằng đô la Mỹ, đồng tiền của nền kinh tế lớn nhất. Giữ đồng đô la thì có thể đầu tư vào các thị trường chứng khoán lúc nào cũng có thể mua hoặc bán dễ dàng, nhanh chóng. Muốn đem bán đô la lấy tiền của bất cứ nước nào cũng được, không bị chính phủ Mỹ ngăn cấm.

Vì vậy, đô la Mỹ chiếm địa vị nổi bật trong thương mại thế giới. Tổ chức SWIFT ở Thụy Sĩ, nơi ghi chép các cuộc thanh lý tiền bạc giữa các nước, cho biết vào tháng Chín năm 2020, 41% các vụ mua bán quốc tế đã dùng đô la Mỹ để thanh toán, đồng nguyên của Trung Quốc chỉ được dùng trong gần 2%.


Peter Wehner: Một bản cáo trạng gay gắt dành cho toàn Đảng Cộng hoà Donald Trump Bạo loạn 6/1/2021 (The Atlantic, June 29, 2022,Trần Ngọc Cư dịch)

Bức chân dung được vẽ hôm qua tại phiên điều trần ngày 6 tháng 1 bởi Cassidy Hutchinson, trợ lý hàng đầu của cựu Chánh văn phòng Nhà Trắng Mark Meadows, không chỉ đơn giản là của một Tổng thống tội phạm, mà là của một kẻ điên có âm mưu lật đổ Chính phủ.

Ngay cả các thành viên Quốc hội Đảng Cộng hòa, những người từ lâu đã ủng hộ Donald Trump nói với các phóng viên, dưới hình thức ẩn danh, rằng lời khai của Hutchinson “nguy hiểm hơn họ tưởng tượng”. Họ "choáng váng" và "không nói nên lời." Nếu thật sự họ đã quá ngạc nhiên, họ không nên cảm thấy như vậy.

Theo Hutchinson, Tổng thống Hoa Kỳ biết rằng những người ủng hộ ông tham dự cuộc biểu tình ngày 6 tháng 1 gần Nhà Trắng có vũ trang — nhưng ông vẫn muốn hàng rào an ninh được loại khỏi khu vực và hô hào đám đông tuần hành đến Điện Capitol. “Tôi tình cờ nghe được Tổng thống nói điều gì đó, đại ý : “Tôi không quan tâm rằng họ có vũ khí. Họ không đến đây để hại tôi. Hãy dẹp bỏ các máy dò vũ khí đéo khỉ ấy đi. Hãy để cho dân tôi vào. Từ đây, họ có thể tiến đến Điện Capitol,” Hutchinson nói. Không lâu sau đó, Trump nói với đám đông đang xông vào Điện Capitol, "Nếu các bạn không chiến đấu sống mái một phen, các bạn sẽ không còn đất nước này nữa đâu.”

Hutchinson cũng cho biết cô đã nghe thấy cuộc trò chuyện giữa Cố vấn Nhà Trắng Pat Cipollone và Meadows: “Tôi nhớ Pat đã nói điều gì đó đại ý ‘Mark, chúng ta cần phải làm thêm một điều gì nữa. ĐM, họ thực sự đang đòi treo cổ Phó Tổng thống.’ Và Mark đã trả lời đại khái là, “Pat, anh đã nghe thấy ông ấy nói gì rồi chứ; ổng nghĩ Mike đáng bị treo cổ. Ổng không nghĩ rằng họ đang làm bất cứ điều gì sai trái.’" Ngay sau đó, Trump đã tweet, "Mike Pence không có đủ can đảm để làm những gì đáng lẽ phải làm để bảo vệ đất nước và Hiến pháp của chúng ta."

Hutchinson cũng nói rằng Trump đã xán vỡ một chiếc đĩa sứ sau khi biết Bộ trưởng Tư pháp Bill Barr nói rằng ông không tìm thấy bằng chứng về gian lận phổ biến trong cuộc bầu cử năm 2020; trong một vài trường hợp khác, Trump đã [giận dữ] lật khăn trải bàn "khiến tất cả đồ đạc trên bàn rơi xuống sàn nhà và có thể bị vỡ hoặc tung toé khắp nơi." Và vào cuối phiên điều trần, Dân biểu Liz Cheney đã nêu ra viễn cảnh gây áp lực lên nhân chứng, trích dẫn từ các nhân chứng từng là mục tiêu của các chiến thuật đe dọa kiểu Mafia.

Thứ Sáu, 8 tháng 7, 2022

Ngô Thế Vinh: Tình Quê Hương Trong Nhạc Phạm Duy Và Những Chân Dung

Hình 1: Nhạc sĩ Phạm Duy 90 tuổi; ảnh chụp vào dịp chuẩn bị sinh nhật thứ 90 của ông, trên đại lộ Thống Nhất tại bức tường trường Đại học Dược khoa, lúc này đang có một gốc cây đa bám vào vách tường rất đẹp, tôi chọn địa điểm này với ý nghĩa Phạm Duy là cây đa cổ thụ trong nền tân nhạc Việt Nam. [Photo và ghi chú  của Nguyễn Phong Quang]

Lời Dẫn Nhập: Cám ơn bạn hữu gần xa, những người yêu mến nhạc và cả con người Phạm Duy, trong sự tin cậy, đã gửi và cả cho phép sử dụng các nguồn tài liệu quý giá trong đó có những thư từ trao đổi riêng tư với Phạm Duy cách đây cũng đã ngót 30 năm, không ngoài mục đích giúp người viết có chất liệu – đủ cho một cuốn sách, nhưng đó là công trình của tương lai. Đây chỉ một bài viết ngắn, nhưng cũng mong phác thảo được đôi nét chân dung của một nghệ sĩ lớn Phạm Duy -- thần tượng của nhiều người qua nhiều thế hệ, với một cuộc sống đầy cảm hứng nhưng cũng rất phức tạp. Phạm Duy đã sống qua hai thế kỷ, “khóc cười theo vận nước nổi trôi” trong suốt chiều dài của một bi kịch Việt Nam cận đại, vừa hào hùng và cũng vô cùng bi thảm. 


*


PHẠM DUY VÀ NHỮNG KHOẢNG CÁCH 


      Phạm Duy sinh năm 1921 hơn tôi 20 tuổi, khoảng cách một thế hệ, khác biệt trong mọi  bối cảnh sinh hoạt và cuộc sống. Những năm 1940, thời gian đầu của  cuộc kháng chiến chống Pháp, khi cùng gia đình tản cư lên sống ở một vùng quê Thanh Hoá trong Liên khu IV; trên những thửa lúa vàng, giữa tuổi ấu thơ, tôi đã cùng với đám trẻ quê nghêu ngao hát bài Em Bé Quê và mấy bài ca kháng chiến khác của Phạm Duy. Ký ức chiến tranh lúc đó chỉ là hình ảnh một thị xã Thanh Hoá đang nguyên vẹn đẹp đẽ bị san bằng do chính sách “tiêu thổ kháng chiến” của Việt Minh. Liên Khu IV vẫn được coi như an toàn khu, không có lính Tây Lê-dương đến càn quét, và cảnh bom đạn nếu có là từ trên cao, với những chiếc máy bay Bê-Vanh-Nớp / B29 của Pháp bay dọc theo con sông Mã,  gầm rú trên bầu trời, rồi từng đợt xả xuống những băng đạn lửa đum đum bắn chìm các thuyền đò, không có bộ đội chỉ có dân dã buôn bán di chuyển trên sông. Cảnh tang thương chết chóc lớn nhất mà tuổi thơ tôi đã chứng kiến là từng đợt máy bay Pháp bỏ bom oanh tạc ngôi chợ Rừng Thông với nhiều máu me và xác chết.


Trần Huy Bích: Góp Phần Tìm Hiểu Bài Thơ Điếu Phan Thanh Giản Bằng Chữ Hán Của Nguyễn Đình Chiểu

Hai bài thơ Nguyễn Đình Chiểu làm để điếu Phan Thanh Giản có thể được sáng tác ngay sau khi Phan Thanh Giản quyên sinh (năm 1867) hay – ở trường hợp bài chữ Hán – sau khi ông bị truy đoạt hết chức tước và đục tên khỏi bia Tiến sĩ. Từ đó đến nay đã trên 150 năm. Qua nhiều thế hệ, hai bài thơ ấy vẫn được coi là những tác phẩm bộc lộ niềm cảm thông trước hoàn cảnh cực kỳ khó khăn của Phan Thanh Giản và bày tỏ lòng thương tiếc đối với ông. Ít năm gần đây, một vài tác giả ở trong nước biện luận rằng Nguyễn Đình Chiểu đã không thực sự thương tiếc Phan Thanh Giản, mà chỉ làm ra vẻ thương tiếc để mai mỉa và lên án ông. Những hàng phía sau là một cố gắng đọc lại bài thơ điếu bằng chữ Hán một cách cẩn trọng, để tìm hiểu chủ ý đích thực của Nguyễn Đình Chiểu khi sáng tác bài thơ ấy.


Khi Phan Thanh Giản quyên sinh năm 1867, Nguyễn Đình Chiểu bị mù đã được 18 năm (từ 1849). Các tác phẩm bằng quốc âm của vị thầy mất thị giác đã được các môn sinh của ông chép ra bằng chữ Nôm rồi về sau chuyển đổi sang chữ quốc ngữ. Các tác phẩm bằng chữ Hán hẳn cũng được ghi ra chữ Hán, nhưng sau một số lần sao đi chép lại, những chữ đồng âm nhưng khác nghĩa và những chữ có âm gần giống nhau đã rơi vào tình trạng “tam sao thất bổn,” khiến chúng ta thấy xuất hiện một số bản chữ Hán với cách viết và ý nghĩa khác nhau. Trước khi ông Lê Thọ Xuân liên lạc được với người con của Nguyễn Đình Chiểu là ông Nguyễn Đình Chiêm và cung cấp một bản thuộc loại “có thẩm quyền” cho bài thơ chữ Hán năm 1933 (bài “Danh nhơn Nam Kỳ,” Đồng Nai số 23 & 24, 15 Janvier – 2 Février 1933), chúng ta đã thấy có bản chữ Hán do ông Nguyễn Liên Phong đưa ra năm 1909 trong Nam Kỳ Phong Tục Nhơn Vật Diễn Ca (cuốn thứ 2, trang 71), và bản chữ Hán do ông Thái Hữu Võ đưa ra năm 1927 trong Phan Thanh Giảng Truyện (Sài Gòn : Xưa Nay, trang 46-47). Nhưng ông Lê Thọ Xuân chỉ cho biết là hai bài thơ do ông Thái Hữu Võ cung cấp có nhiều chỗ sai, và nêu ra những chỗ sai ấy bằng chữ quốc ngữ, chứ không cung cấp một bản viết đầy đủ và chính xác cho bài thơ chữ Hán. Những năm sau, bà Mai Huỳnh Hoa, cháu ngoại của bà Sương Nguyệt Anh (con gái của Nguyễn Đình Chiểu) và chồng bà là học giả Phan Văn Hùm, trong cuốn Nỗi Lòng Đồ Chiểu (bản in lần thứ hai, Sài Gòn : Tân Việt, 1957), cũng chỉ làm như thế, không cung cấp một bài thơ đầy đủ và chính xác ở dạng chữ Hán.

(Muốn biết hai bản chữ Hán với khá nhiều sai lầm của các ông Nguyễn Liên Phong và Thái Hữu Võ, xin vui lòng đọc trong cuốn Mối Thâm Tình Của Nguyễn Đình Chiểu Dành Cho “Quan Phan” Phan Thanh Giản của Winston Phan Đào Nguyên ([San Jose, Calif.] : Nhân Ảnh, 2022, các trang 55 và 61-62). 

Tác giả đã đưa cuốn sách lên mạng tại địa chỉ sau đây:

https://app.box.com/s/p7e3mgfty0l1asrqkewxuck6bwqw7rny


Nguyễn Đức Tùng: Đọc Thơ Hoàng Vũ Thuật

Có một điều gì đã xong và một điều gì chưa xong trong thơ Hoàng Vũ Thuật, tựa như sự thăng bằng đạt được hôm qua, hôm nay biến mất. Vì vậy, anh trở đi trở lại nhiều lần trước một sự vật, nhìn chúng dưới những góc cạnh khác nhau, làm cho sự thật hiện lên trong những ánh sáng khác, khi cằn cỗi, khi tinh khôi. 


anh quay lại khi anh không còn nữa

bước vào nhà và sẽ

gọi tên em 

Thơ Hoàng Vũ Thuật thân mật và phóng khoáng, nhiều chất hiện tại. Thơ của những khoảnh khắc. Nhân vật của anh cũng không đứng yên mà chuyển động, các câu chuyện kể lại được giải thích khác nhau. Bên dưới, anh có một nỗi buồn dịu dàng, không phải là thứ sầu muộn chết người, nhưng đủ làm day dứt. Chúng ám ảnh thơ anh từ trang viết này qua trang viết khác, từ lâu, trở thành chiêm nghiệm. 

tôi đo ánh sáng mặt trời chiếu
xuống trái đất
bóng tối phủ trảng cát câm
đường đi một đời
tấm tã lót sơ sinh cỗ quan tài dải băng tang
trắng

mảnh vườn mẹ nuôi tôi lớn xanh
rặng tre trước mặt
thân cau trổ quả hoàng hôn
khói thơm lên từng cụm
sợi gàu dai kéo rộng cánh đồng

tôi đo hơi thở người
yêu dấu
bầu ngực đôi chân đôi mắt
chiếc lưỡi
mềm
trên giường ngủ


Phạm Tín An Ninh: Từ một đêm hạ chí

Từ ngày về hưu, sang sống với mấy cô con gái ở Cali, mỗi năm cứ đến đầu mùa hè, vợ chồng tôi đều trở về Nauy thăm con cháu và mấy người bạn tù cùng vượt biển đến định cư ở xứ Bắc Âu này. Ba năm rồi, vì dịch Covid-19, nên mãi đến hè này, chúng tôi mới về lại được.

Tháng sáu, trời Nauy nắng đẹp. Ban ngày không nóng lắm, về đêm không khí càng se lạnh nhưng gần như không bao giờ tối, nửa đêm vẫn còn le lói ánh mặt trời. Nauy được gọi là “Vùng Đất Mặt Trời Lúc Nửa Đêm” hay xứ Bạch Dạ (Đêm Trắng). Đặc biệt vào tiết Hạ chí, ngày 23 tháng 6, có thể nói đó là một ngày không có ban đêm, mặt trời lặn lúc 12 giờ đêm và mọc lên lại lúc 2 giờ sáng, cũng là ngày dài nhất trong năm. Người Nauy gọi buổi tối đặc biệt này là Sankthans. Và theo tập tục, người ta thường kéo nhau ra ngoài trời đốt lửa, ăn uống múa hát cho đến 3, 4 giờ sáng.

Về lại đây đã hơn mười ngày rồi mà người tôi vẫn còn vật vờ, ngủ gà ngủ gật, vì qua một chuyến bay khá dài, múi giờ lại khác nhau đến chín tiếng đồng hồ, nên cứ nằm dài trên phòng khách xem các trận quần vợt và bóng tròn tranh giải Âu châu.

Bất ngờ tiếng chuông cửa reo. Một ông bạn già láng giềng người bản xứ khá thân đến rủ tôi ra ngoài vui chơi cùng với gia đình anh và một số người bạn láng giềng khác. Anh ta vỗ vai tôi đùa:

-Ông bỏ Nauy đi lâu quá rồi, giờ thì phải ra trình diện bà con. Hôm nay là Sankthans của Nauy đấy. Nhiều người cứ tưởng ông quên luôn cái đất nước nhỏ bé đã từng cưu mang gia đình ông rồi đấy!

Định tìm cách từ chối, nhưng nghe anh ta nói đùa câu này, tôi thấy hơi chột dạ, hơn nữa cũng muốn gặp lại mấy người láng giềng tốt bụng dễ thương đã từng sống gần họ hơn mấy mươi năm, tôi vội khoác chiếc áo gió đi theo anh ta, mang theo một thùng bia Heineken và dúi vào tay anh ta một chai rượu đỏ của cậu con trai vừa mới biếu.

Trên một bãi cỏ khá lớn nằm ngay phía sau khu chung cư, bên một triền đồi, đã có đông người, chia thành nhiều nhóm già, trẻ với những lò nướng và các cây đàn guitar, bên ánh lửa bập bùng.


Trần Thị Diệu Tâm: Có tiếng chim ca


Sau khi Anh ấy mất đi, Chị lo don dẹp lại tất cả những vật dụng đồ dùng của chồng, xem thứ nào để lại thứ nào bỏ đi. Trước đây, không bao giờ chị dám sờ tay động chạm vào những thứ đồ vật ấy, Anh nói  " Đừng xáo trộn thứ tự của anh".

Chị biết, chồng mình là một người sống nghiêm túc, cẩn thận, đôi lúc trầm mặc và lạnh lùng. Chị yêu quý Anh đến mức làm cho các bà bạn phải ghen tức vì lòng tuyệt đối ấy. Họ ghen tức vì thấy Chị có một người chồng tốt và gương mẫu đến vậy. Giờ đây, sau khi chết, thể xác hình hài của Anh trở thành tro bụi phể thải và vất bỏ, dù có linh hồn hay không có. Chị ngậm ngùi, tuy nhiên chỉ riêng một thứ không bao giờ phế thải vất bỏ, đó là lòng yêu kính ngưỡng mộ của Chị với Anh. Chị cho rằng chính Anh là nguồn sống làm cho đời Chị trở nên có giá trị hơn, tình thần và vật chất. Khi động chạm vào những kỷ vật của chồng, Chị tưởng như anh đang sống lại . Chiếc iphone của Anh, chiếc máy vi tính cũng còn đó, dù chúng đã bị xóa hết tất cả dữ liệu bên trong. Có lúc Chị muốn nhờ con tái tạo những dòng điện thư giữa chồng và bạn hữu để cảm giác cha vẫn còn sống với mẹ. Nhưng đứa con gạt đi, chết là hết rồi.

Chết là hết, như câu nói của người bạn trai cũ, thỉnh thoảng gọi thăm sức khỏe chị, sợ Chị cứ sống mãi với hình bóng xưa, mà quên đi thực tại. 


Liễu Trương: Mười Nhà Văn Miền Nam Đến Với Độc Giả Pháp

Vent du Sud (Gió Nam)

Tháng 6/2022, nhà xuất bản La Frémillerie ở Pháp cho ra cuốn VENT DU SUD (Gió Nam), một tuyển tập truyện ngắn của mười nhà văn miền Nam, do Liễu Trương dịch ra tiếng Pháp.


Để giúp độc giả Pháp hiểu biết sự hình thành của nền văn học miền Nam, và khám phá một số nhà văn của nền văn học này, dịch giả đã viết một bài Tựa nội dung như sau.


*


Lịch sử Việt Nam ở thế kỷ 20 mang dấu vết sâu đậm của hai cuộc chiến : cuộc chiến chống Pháp và cuộc nội chiến huynh đệ tương tàn. Cuộc chiến chống Pháp kết thúc bằng cuộc bại trận của quân đội Pháp ở Điện Biên Phủ, năm 1954, tiếp theo là việc ký kết Hiệp định Genève, chia đôi lãnh thổ Việt Nam ngang vĩ tuyến 17. Kể từ đó, hai nước Việt Nam, miền Bắc cộng sản và miền Nam cộng hòa, chống đối nhau trong một cuộc chiến về hệ tư tưởng, một cuộc chiến huynh đệ tương tàn, cho đến ngày miền Nam sụp đổ, năm 1975.


Vậy nền Cộng hoà miền Nam tồn tại được hai mươi mốt năm. Lịch sử của sự tồn tại ngắn ngủi này được phong phú hóa bởi cuộc di cư của gần một triệu người đã từ bỏ quê cha đất tổ ở miền Bắc, để vào sinh sống ở miền Nam. Những đảo lộn chính trị, xã hội đã làm rung chuyển đời sống ở miền Nam. Chính trong bối cảnh đó một nền văn học mới đã được hình thành.


Thạch Thảo: Đi tìm biểu tượng quốc gia cho Việt Nam

 Một số nước chọn con vật làm biểu tượng quốc gia, chẳng hạn con chuột túi ở Úc hoặc gấu trúc ở Trung Quốc. Việt Nam cũng có một con vật rất gần gũi với đời sống hàng ngày, xứng đáng được chọn là con vật đại diện cho quốc gia để giới thiệu với bạn bè năm châu. Đó là con cò. Tại sao chọn con cò?

Đơn giản vì cò xuất hiện ở mọi ngóc ngách đời sống Việt Nam. Cò bay tứ tung. Chỗ nào cũng thấy cò… Và không như cò trong thế giới tự nhiên, cò trong “thế giới người” ở Việt Nam có vô số loại và con nào con nấy cũng mập ú. Chỉ riêng “chủng loại” “cò bệnh viện” thôi, đã có nhiều thứ cò:

Cò bóc số

Khi chuẩn bị đi khám bệnh, người dân ngán ngẩm nhứt là việc xếp hàng. Người bệnh không thể đủ sức khỏe đứng chờ mỏi mòn hàng mấy tiếng đồng hồ, nên trước khi đến bệnh viện, người bệnh cần gọi điện thoại cho cò bóc số – thường là nhân viên y tế – để lấy giùm số thứ tự xếp hàng. Khi người bệnh đến bệnh viện, cò sẽ ra tận nơi trao thẻ lấy tiền. Thẻ có ghi số thứ tự khám bệnh hàng đầu để người bệnh được vào khám trước, không mắc công chờ.

Cò bác sĩ

Khi vào khám ở bệnh viện công, sẽ có một số người, thường là hộ lý, điều dưỡng, hoặc nhân viên y tế bất kỳ, đến rỉ tai bệnh nhân, rằng: “Bệnh viện điều trị không hết bệnh đâu, uống thuốc của Bảo hiểm y tế toàn thuốc dỏm; vì vậy, nên ra khám ở phòng mạch của bác sĩ XYZ ở địa chỉ…”. Đó là cò bác sĩ. Cò bác sĩ có khi là chính bác sĩ đang điều trị trong bệnh viện. Tay bác sĩ tử tế và thương người này sẽ cho địa chỉ phòng mạch tư của chính mình. Cò bác sĩ nhiều nhất là ở bệnh viện phụ sản. Em gái nào vào bệnh viện phá thai sẽ được cò bác sĩ đón tiếp niềm nở ngay tại cổng, dẫn đi đến các phòng khám sản phụ khoa có dịch vụ nạo phá thai. Các em gái lỡ lầm thường không muốn vào bệnh viện vì ở đó buộc phải làm hồ sơ, khai tên tuổi địa chỉ. Do đó, cò bệnh viện phụ sản là “mập” nhất, trong khi những cái chết thương tâm do tai biến trong nạo phá thai xảy ra hàng ngày hàng giờ.

Cò thuốc

Ở bệnh viện công, thường trong giờ nghỉ trưa, có những cô gái đẹp len lỏi vào phòng khám tiếp cận với bác sĩ để giới thiệu thuốc. Đó là các trình dược viên của các công ty dược phẩm, gọi là cò thuốc. Họ chào mời thuốc đồng thời tặng quà cáp cho bác sĩ, đưa ra mức hoa hồng hậu hĩnh. Thậm chí họ biết rõ sinh nhật, ngày giỗ chạp trong gia đình bác sĩ; tới ngày đó, họ mang quà tới tận nhà tặng. Để “trả ơn”, bác sĩ phải kê toa cho bệnh nhân dùng dược phẩm của hãng dược đó.


Thứ Sáu, 1 tháng 7, 2022

Ngô Nhân Dụng: Một bước tiến để hạn chế súng

Nước Mỹ mới có thêm một đạo luật để giảm bớt số người chết vì súng đạn, sau hai vụ xách súng đi giết người hàng loạt trong tháng Năm. Vụ tàn sát trong một siêu thị ở Buffalo, New York, và một trường học tại Uvalde, Texas làm thiệt mạng 31 người, trong đó có 19 học sinh lớp 4 và 2 cô giáo, làm chấn động lương tâm ba trăm triệu dân Mỹ.

Giữa tháng Sáu, Thượng viện Mỹ đã đem ra bàn bản dự luật kiểm soát súng được Hạ viện chuyển lên từ năm ngoái. Các nghị sĩ đã thông qua với tỷ số 64-34, nhờ ngoài 50 nghị sĩ Dân Chủ đã có thêm 14 phiếu của các nghị sĩ Cộng Hòa. Đạo luật mới sẽ điều tra kỹ những người trẻ tuổi mua súng chặt chẽ hơn; kiểm soát việc bán súng kỹ càng hơn; cấp tiền cho các tiểu bang để bảo vệ các trường học và tăng cường việc điều trị bệnh tâm thần.

Đây là một tiến bộ, vì nhắm kiểm soát từ gốc, hạn chế không cho mua súng dễ dàng như hiện nay. Hội Súng Toàn Quốc (NRA) xưa nay vẫn biện hộ rằng “Súng không giết người, chỉ có người giết người.” Nhưng nếu những thanh niên như Payton Gendron, ở Buffalo, và Salvador Ramos ở Texas không mang trong tay mỗi người hai khẩu súng máy và hàng trăm viên đạn, thì họ không thể giết nhiều người như vậy.

Đạo luật mới sẽ kiểm soát việc mua bán súng chặt chẽ hơn, phá một số kẽ hở trong đạo luật ban hành năm 1998 mang tên NICS (National Instant Criminal Background Check System).

Theo đạo luật cũ NICS những nhà bán súng phải ghi danh và xin giấy phép, nếu việc bán súng là “mục tiêu chính yếu” (principle objective) để họ kiếm lời và sống. Họ phải điều tra quá khứ của người mua (background checks) trước khi bán súng. Điều luật này có một “kẽ hở,” là nhiều người bán súng nhưng công việc đó không phải là việc chính yếu để sống. Do đó họ không cần giấy phép, cho nên không cần điều tra gì về người mua súng.

Đạo luật mới buộc những nhà bán súng phải xin giấy phép nếu việc bán súng là nguồn lợi tức trọng yếu (predominant). Chỉ thay chữ “chính yếu” bằng chữ “trọng yếu,” sẽ thêm nhiều người bán súng sẽ phải xin cấp giấy phép.


Cù Huy Hà Vũ: Đặt căn cứ quân sự ở Campuchia - Trung Quốc lập ‘gọng kìm’ xâm lược Việt Nam

 Campuchia “chọn bên”

Ngày 8/6 vừa qua, Campuchia đã tổ chức lễ khởi công cải tạo căn cứ hải quân Ream với sự hiện diện của Bộ trưởng Quốc phòng Tea Banh và Đại sứ Trung Quốc Vương Văn Thiên. Người phát ngôn Chính phủ Campuchia, Phay Siphan, nói với AFP rằng Campuchia sẽ ‘không để quân đội Trung Quốc sử dụng độc quyền căn cứ Ream hay phát triển địa điểm này làm căn cứ quân sự’. Trước đó, ngày 7/6, Washington Post dẫn lời một quan chức Bắc Kinh xác nhận rằng họ sẽ “sử dụng một phần căn cứ” nhưng bác bỏ việc họ “độc quyền” sử dụng’ căn cứ này và nói họ sẽ “không đụng đến phần căn cứ do phía Campuchia sử dụng”.

Bất luận thế nào, Trung Quốc đang trong tiến trình lập căn cứ quân sự đầu tiên ở Đông Nam Á, sau căn cứ đầu tiên của họ, cũng là hải quân, được thiết lập ở Djibouti thuộc vùng Sừng châu Phi vào 2017. Trước đó, chính phủ Campuchia cũng đã cấp phép cho Tập đoàn Phát triển Liên minh (UDG) của Trung Quốc xây dựng sân bay Dara Sakor ở tỉnh Koh Kong mà khi hoàn thành có khả năng tiếp nhận các loại máy bay quân sự của Quân giải phóng nhân dân, từ tiêm kích, ném bom cho đến giám sát. Tất cả những sự việc này trực tiếp thách thức ngôi vị siêu cường của Mỹ nói chung, chiến lược “Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương” của nước này có mục đích ngăn chặn Trung Quốc bành trướng bằng vũ lực trong khu vực nói riêng.

Vì lý do đã rõ, Mỹ phải nói là cay đắng trước sự “chọn bên” của chính quyền Campuchia, nhất là chính quyền này vào năm 2020 đã phá bỏ hai công trình quân sự do Mỹ tài trợ xây dựng tại Ream để dọn đường cho Hải quân Trung Quốc lập căn cứ.

Thế nhưng Việt Nam mới là nước cay đắng nhất bởi có cảm giác “bị phản bội”. Cách đây ba năm, năm 2019, tòa nhà Hữu nghị Việt Nam - Campuchia do Việt Nam xây dựng tại quân cảng này - như một sự nhắc nhở Việt Nam đã cứu Campuchia khỏi họa diệt chủng của Khmer Đỏ được Trung Quốc chống lưng - đã bị di dời. Lý do mà Phnom Penh đưa ra là để tránh xung đột với các quân nhân Trung Quốc đã bắt đầu hiện diện.


BBC tiếng Việt: Tham nhũng ở Việt Nam 'có truyền thống từ gia đình và gốc gác chính trị của cha anh'

 Các vụ xử quan chức cao cấp bị cáo buộc tham nhũng đang xảy ra liên tiếp ở Việt Nam.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là người dùng chữ 'đốt lò' để chỉ nỗ lực chỉnh đốn Đảng Cộng sản. Đầu năm 2018, trả lời phỏng vấn, ông Trọng nói: ""Lò" nóng lên là do tất cả cùng vào cuộc, cùng quyết tâm "đốt lò" để đẩy lùi tham nhũng".

Động cơ của công cuộc 'đốt lò' mà người cầm đuốc đi đầu là TBT Nguyễn Phú Trọng đã được nhiều đài báo quốc tế chú ý, ghi nhận rằng ông Trọng muốn làm trong sạch Đảng CSVN để giành lại niềm tin của nhân dân, và giữ tính chính danh cho hệ thống cầm quyền.

Tuy thế, căn nguyên của việc "sờ đâu cũng thấy tham nhũng" lại được đánh giá ở Việt Nam và ở nước ngoài rất khác nhau.

Tại Việt Nam, một tư duy khá phổ biến là coi cán bộ tham nhũng vì họ "suy thoái đạo đức", tham lam, mất đi "chất cách mạng".

Cách chống tham nhũng bằng "đức trị" này đã bị một số ý kiến, như ông Hà Sĩ Phu nêu từ hơn 10 năm trước, cho là không đúng, và không đủ.

Từ bên ngoài nhìn vào, các nhà quan sát châu Á và Âu Mỹ có xu hướng coi tham nhũng ở Việt Nam mang tính cơ chế, là sản phẩm của chính cách tổ chức nhà nước kiểu Leninist, quyền lực quá nhiều dành cho Đảng CS mà không có tam quyền phân lập, báo chí tự do để giám sát.

Ngoài ra, có đánh giá cho rằng tham nhũng còn mang tính lịch sử, là sản phẩm của việc hình thành tầng lớp cán bộ đặc quyền đặc lợi, từ thời họ được ưu tiên mua gạo, thịt trong khi người dân sống khốn khổ.

Một số yếu tố giống các nước châu Phi và châu Á về truyền thống dòng tộc, họ mạc, bè cánh theo quê quán, cũng khiến tham nhũng ở Việt Nam đưa nước này lại gần các nước như Nigeria, Kazakhstan...

 


Ái Châu (RFA): Ukraine có thể ảnh hưởng tới tương lai Việt Nam như thế nào?

 Ukraine đã có thể ảnh hưởng đến Việt Nam về mặt quân sự từ lâu mà Việt Nam có vẻ chưa nhận ra. Khi chính thức vào gia đình Liên hiệp Châu Âu, Ukraine sẽ ảnh hưởng đến Việt Nam thêm cả hai mặt nữa là kinh tế và đối ngoại.

Ukraine cung cấp động cơ cho các chiến hạm Việt Nam mua của Nga


Việt Nam mua chiến hạm của Nga. Nhưng Nga không thể tự sản xuất động cơ cho các chiến hạm này mà đặt hàng Ukraine. Năm 2013, một tờ báo Việt Nam đưa tin: “Ukraine hoàn thành cấp động cơ cho 4 tàu Molniya đóng tại VN”.

"Hai tàu hộ tống lớp Gepard 3.9 Nga đóng cho Hải quân Việt Nam đã có động cơ turbin khí do Ukraine giao, nhưng việc giao hàng chậm do căng thẳng với Nga khiến tiến độ bàn giao cặp tàu này bị trễ từ 8 - 9 tháng so với kế hoạch."[1]

Ngoài ra, Ukraine còn cung cấp động cơ cho 4 tàu chiến lớp Molniya của Nga nhưng đóng tại Việt Nam.[2]

Hiện nay những con tàu này còn mới. Nhưng trong tương lai không xa, Việt Nam cũng lệ thuộc cả vào Ukraine để duy trì đội chiến hạm.

Sau một thời gian sử dụng, động cơ tàu chiến sẽ cần được bảo dưỡng và thay linh kiện thường xuyên. Việt Nam chắc hẳn có thể đảm nhận những công đoạn bảo dưỡng đơn giản, nhưng khi các động cơ này đến giai đoạn cần thay linh kiện, phụ tùng và cần bảo dưỡng ở những công đoạn phải nắm kỹ thuật động cơ, Việt Nam sẽ phải hỏi thăm ông chủ sản xuất ra chúng là Ukraine.

Trung Quốc đã kiên trì cử kỹ sư sang học, và mời kỹ sư Ukraine sang chuyển giao công nghệ động cơ máy bay chiến đấu, tàu chiến, tàu ngầm. Sau hàng chục năm đầu tư học hỏi từ Ukraine, Trung Quốc đã có thể tự sản xuất được các loại động cơ này nhưng chất lượng thấp. Họ vẫn phải đặt hàng các nước tiên tiến cung cấp động cơ cho vũ khí họ tự sản xuất.


Từ buổi ra mắt sách Mối Thâm Tình của Nguyễn Đình Chiểu dành cho “Quan Phan” Phan Thanh Giản của Winston Phan Đào Nguyên

Buổi ra mắt và thảo luận về cuốn sách nói trên đã được tổ chức vào lúc 2 giờ chiều ngày Chủ Nhật 26 tháng Sáu, 2022 tại hội trường của Viện Việt Học, tại Westminster, California.

Với sự điều khiển chương trình của giáo sư Nguyễn Trung Quân, diễn giả Phan Đào Nguyên đã trình bày lý do viết cuốn sách này, và giáo sư Trần Huy Bích phân tích một bài thơ chữ Hán của Nguyễn Đình Chiểu viếng Phan Thanh Giản. Nội dung hai bài thuyết trình này đã được đăng trên DĐTK trong các số trước đây.

Trong phần thảo luận nhiều vị tham dự đã phát biểu ý kiến của mình về hai bài thơ Nguyễn Đình Chiểu viếng Phan Thanh Giản, và đều cho đó là tình cảm thật sự của cụ Đồ Chiểu thương tiếc Quan Phan, chứ không hề có ý xỏ xiêng khích bác cụ Phan như một số cây bút cộng sản trong nước bày đặt và giải thích.

Phần cuối của buổi hội thảo, nhà báo Phạm Phú Minh trình bày một số ý kiến của bạn hữu ở xa gửi về đóng góp cho buổi hội thảo này. Xin mời quý độc giả đọc dưới đây.

MỘT SỐ Ý KIẾN ĐÓNG GÓP TỪ XA

Thư góp ý kiến của nhà văn Song Chi (Luân Đôn – Anh quốc)

Cảm ơn anh đã chia sẻ về câu chuyện và tài liệu chung quanh nhân vật lịch sử Phan Thanh Giản. Chúng ta đều quá biết từ khi đảng cộng sản lên cầm quyền ở miền Bắc vào năm 1945 và trên toàn quốc từ năm 1975 thì một trong những công việc mà họ làm trong lĩnh vực văn hóa, giáo dục đó là viết lại lịch sử VN theo quan điểm của đảng cộng sản. Không chỉ riêng trong thế kỷ XX, cũng không chỉ riêng trong cuộc chiến tranh với người Pháp hay cuộc nội chiến 1954-1975 mà họ sẵn sàng bóp méo lịch sử, đổi trắng thay đen tất cả mọi sự kiện, mọi nhân vật lịch sử để phù hợp với sự tuyên truyền của họ. 


Phạm Xuân Đài: Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà

 Một khẩu hiệu nổi tiếng của đảng Cộng sản Việt Nam, đã có từ thời đảng còn tranh đấu cho đến khi đã đoạt được quyền hành, là :

Trí Phú Địa Hào

Đào tận gốc, trốc tận rễ

Vì câu khẩu hiệu này đi vào lịch sử đã lâu, thiết tưởng nên tìm hiểu lại nội dung muốn nói cái gì. Trí, Phú, Địa, Hào là bốn loại người trong xã hội Việt Nam xưa (trước khi có đảng Cộng sản). Trí là người trí thức; Phú là người giàu có; Địa là địa chủ, có nhiều đất ruộng; Hào là kẻ mạnh thế, có tài trí hơn người. Đào tận gốc, trốc tận rễ có nghĩa là phải tiêu diệt một cách triệt để, để cho những thành phần này không bao giờ có thể ngóc đầu lên được. Trong xã hội cộng sản tuyệt đối không còn sự hiện diện của bốn loại người này.

Đảng Cộng sản làm cách mạng xã hội, đem lại công bình cho mọi người về tài sản, về hưởng thụ nên mục tiêu của họ là phải tiêu diệt tất cả bất công của xã hội cũ. Họ phải tiêu diệt những kẻ giàu có, những kẻ có nhiều đất ruộng, thậm chí những kẻ có mạnh thế trong xã hội, cái đó có thể hiểu được, nhưng tại sao kẻ thù vào hàng số một, đứng hàng đầu trong các kẻ thù của cộng sản lại là người Trí thức ? Muốn hiểu điểm này của cộng sản thì phải biết Trí Thức là gì.

Theo Hà Sĩ Phu người Trí thức có những đặc điểm như sau :

TRÍ THỨC có ba đặc điểm, hay ba tính chất:

1/ Tính chất tự do và không ranh giới: Người Trí thức có thể đi sâu vào một lĩnh vực nhất định, nhưng không bị khoanh vùng trong lĩnh vực đó, trong quốc gia đó. Sự phân chia thành các lĩnh vực khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, văn hoá, văn nghệ, chính trị, đạo đức, kinh tế, quốc gia, quốc tế, con người, nhân loại… vân vân… đều chỉ là những sự phân chia tương đối, quy ước, tạm thời. Sự phát triển và liên tưởng của lô-gích tư duy sẽ vượt qua những ranh giới ấy.

2/ Tính chất tiên phong và phát hiện, dự báo: Bởi được trang bị bằng hai công cụ đặc biệt là kho tri thức ngàn đời của nhân loại đã đúc kết thành các khoa học và sức nhạy cảm chủ quan của bộ óc cá nhân, những người Trí thức như những “bộ máy dò” tiên phong vô cùng nhạy cảm, nó bay về muôn phương, nó cảm ứng lập tức với những cái mới, cái bất thường, nó xâu chuỗi lập tức những quan hệ tuyến tính, những quan hệ thuận quy luật và trái quy luật. Học vấn tuy là điều kiện cần thiết tất yếu cho đặc điểm này, nhưng cũng chỉ là những điều kiện làm nền, điều kiện ban đầu thôi, chưa hề đầy đủ để tạo nên Trí thức.


Song Chi: Trên Vùng Đất Lạ

 + Đây hoàn toàn là một câu chuyện hư cấu, không phải người thật việc thật. Mọi sự tương đồng nếu có, đều chỉ là do trí tưởng tượng của tác giả dựa trên một vài sự kiện trong cuộc sống… 

Mặt đất khô cứng dưới lưng cô. Trong bóng tối, cô không nhìn rõ khuôn mặt của gã. Nhưng cái mùi của gã thì nồng nặc bao trùm lấy cô- một cái mùi tổng hợp của mồ hôi, thuốc lá, gia vị món ăn…khiến cô muốn lộn mửa. Và thân hình to béo của gã đè nặng lên người cô. Cuộc tra tấn thể xác bắt đầu. Cô nhắm mắt lại, nghiến chặt hai hàm răng, thậm chí nín thở. Như thể đang tự đóng mọi giác quan lại. Và cố gắng không suy nghĩ gì hết. Như một cái xác. Cô ước gì mình là một cái xác thật sự, ước gì mình có thể chết đi ngay tức khắc. Nhưng tận sâu thẳm bên trong, cô biết mình không thể chết, không có quyền chết. Một phút, hai phút, năm phút… hay hàng thế kỷ đã trôi qua cho đến khi gã dừng lại, nằm vật qua một bên…

Cho đến tận bây giờ, dù đã kỳ cọ tắm rửa hàng bao nhiêu lần, cái mùi của gã vẫn bám chặt lấy ký ức cô, cũng như cái cảm giác cơ thể bị vấy bẩn, mãi mãi không bao giờ có thể gột sạch…

xxxx

  • Alo. 

  • Alo. Có chuyện gì vậy? Sao em không trả lời, sao lại khóc? Em làm anh lo quá.

  • Không, không có gì. Bao giờ anh qua đây? 

  • Anh nói rồi, mẹ anh đã khỏe lại, anh có thể yên tâm mà đi, tiền mọi thứ anh cũng đã gom đủ. Sang tuần tới là anh bắt đầu lên đường. Chỉ vài tháng nữa là chúng mình sẽ gặp lại nhau thôi. Hai đứa chịu khó làm ăn, chỉ vài năm là trả hết nợ cho chuyến đi, thêm vài năm nữa là có ít vốn quay trở về VN lại…Cố gắng lên em. 

xxxx

Người chủ tiệm nails, Hà, phân trần:

  • Em thấy đấy, làm ăn đâu có ai muốn phá sản hay đóng cửa. Nhưng thật sự là giữa mùa dịch này, đối với những người có nhiều vốn thì người ta gồng được, chờ qua dịch mở lại, còn chị thì không nhiều vốn mà lại vừa một cái tiệm Nails, một cái nhà hàng, chịu hết nổi, phải đóng một cái thôi. 


Hoàng Quân:

Yêu trong những cung nhạc trầm - Tranh Đặng Mậu Tựu
Thế kỷ trước, truyện Ví Dụ Ta Yêu Nhau* của một nhà văn trẻ đã làm bao nhiêu “kẹp tóc”, “húi cua” say mê một thời. Thế kỷ này, các cô, các cậu ngày xưa, giờ đây là những bà, những ông với mái tóc mặn mà, ít tiêu nhiều muối, có phút chạnh lòng chăng, khi nghe những ví dụ dưới đây?

Ví Dụ Một: Ví Dụ Họ Gặp Nhau Vài Thập Niên Trước

Văn phạm Việt ngữ chẳng thể làm nổi bật sự không tưởng của trường hợp này. Tuy nhiên, người ta có thể cho trí tưởng tượng bay bổng, để bắt gặp những hình ảnh rất dễ thương. Hai nhân vật ấy gặp nhau, cậu bé mười tuổi, cô bé tám tuổi. Cậu bé đọc sách, đọc thơ rất sớm. Cậu nắn nót chép mấy câu thơ của thi sĩ Xuân Diệu:

Thư thì mỏng như suốt đời mộng ảo,
Tình thì buồn như tất cả chia ly
Xếp khuông giấy mang hoài trong túi áo,
Mãi trăm lần viết lại mới đưa đi.

Cô bé lờ mờ hiểu “thư thì mỏng” nghĩa là gì. Mà, “suốt đời mộng ảo”, cô bé đành chịu thua. Nhưng cô bé thấy những vần thơ hay quá chừng (có lẽ vì do cậu bé chép cho cô). Hình như thi sĩ viết “Giấy phong kỹ mang thầm trong túi áo”. Mặc kệ thi sĩ, cô bé thích vần thơ nhớ nhầm của cậu bé hơn. Cô bé tìm trong tự điển Việt Nam không có chữ “khuông”. Không sao, cô bé vẫn giấu tờ thơ trong tập vở, lâu lâu mở ra đọc, dù cô đã thuộc lòng rồi.


Cô bé kể cho cậu nghe, rằng, cô thích bài hát Kiếp Nào Có Yêu Nhau, dù cô chẳng hiểu gì cả. Cậu muốn “nghiên cứu” lời của bài hát để cắt nghĩa cho cô bé nghe. Cậu do dự, cô bé còn nhỏ xíu, bài hát lại quá buồn. Thôi, cậu chỉ thích nghe tiếng cô bé cười trong trẻo, như khi cậu hái hoa ngọc lan, hoa phượng tặng cô. Cô bé mân mê vuông giấy trắng, có cánh phượng ép hình con bươm bướm. Đôi mắt cô bé sáng rỡ, vui sướng.