Thứ Ba, 11 tháng 8, 2020

Tạ Dzu: Người Việt học được gì từ nền dân chủ Mỹ?

Chỉ còn ba tháng nữa là đến ngày bầu cử tổng thống 2020 và một số các chức vụ dân cử khác, nước Mỹ đang bị phân rẽ hơn bao giờ hết kể từ cuộc chiến Việt Nam lồng trong bối cảnh của Chiến tranh Lạnh.

Khởi đi từ cuộc đấu tranh giành độc lập với Anh, tiếp nối những chuyển đổi xã hội và chính trị ở châu Âu, Hoa Kỳ đã xây dựng được một nền dân chủ có thể xem như văn minh và hùng mạnh nhất thế giới, thay thế cho thể chế quân chủ kéo dài hàng ngàn năm của nhân loại. Nhưng những thập niên gần đây, nền dân chủ ấy đang bị thách đố bởi cách thức chọn lựa tổng thống đặc biệt của nước Mỹ, hoặc do mối nghi ngờđánh phá lẫn nhau của cả hai phe Dân Chủ và Cộng Hoà: Một Bush (con) chiếm toà Nhà Trắng không qua phổ thông đầu phiếu mà nhiều người cho là do quyết định thiên vị của Tối cao Pháp viện với đa số thẩm phán được các tổng thống Cộng Hoà đề cử; một Obama bị đồn đoán sinh ra ở nước ngoài nên theo hiến pháp, không phải là một tổng thống ‘chính danh’; một Clinton dày dạn kinh nghiệm chính trường, thua cuộc không do số phiếu phổ thông trước ‘tay mơ chính trị’ Donald Trump, được cho là do Nga mà thắng. Nay ông Trump lại tuyên bố không chấp nhận kết quả bầu cử nếu thua cuộc do nghi ngại có gian lận, gieo mối hoài nghi về tính chính danh của một chính quyền dân cử - một “fake democracy” nếu ông Trump thất cử?

Nền dân chủ Mỹ không chỉ bị nhiều người nghi ngại về tính ‘chính danh’ của những nhà lãnh đạo gần đây, mà ngay trong sinh hoạt xã hội, nước Mỹ cũng đang bị phân rẽ giữa hai hệ giá trị bảo thủ và cấp tiến chống đối lẫn nhau. Những trí thức đại học và truyền thông cấp tiến thường cổ võ cho lối sống của giới đồng tính và các phong trào như Me Too, Black Lives Matter, Women Rights…, ngay cả nét ‘văn hoá’ kỳ lạ, Cancel Culture (hay call-out culture) –Văn Hoá Loại trừ, nhiều khi mang tính cách độc đoán: cá nhân hay cơ sở thương mại nào không ủng hộ hay chống đối họ đều có thể dễ dàng bị bôi nhọ,đánh phá. Vô tình hay hữu ý, từ những ý hướng ban đầu tưởng là tốt, những người cổ vũ cho các phong trào nói trên được những người bảo thủ xem là đang thực hiện một cuộc ‘kiểm duyệt’ tự do ngôn luận, áp đặt ý chí lên người khác. Văn hoá loại trừ xuất hiện như hệ quả của đời sống ảo trên mạng xã hội phản ánh sự phân rẽ của đời thực: trẻ em không thích thì nghỉ chơi nhau, người lớn gặp đụng chạm, không thích nhau thì cắt mối liên hệ tức khắc (unfriend). Điều nguy hiểm của văn hoá loại trừ là nó dễ dàng khuyến khích đám đông cuồng nộ (mobs) từ các mạng ảo (Facebook, Twitter, Instagram…) biến thành bạo loạn thực gây bất ổn xã hội. Một số thanh thiếu niên đã huỷ hoại đời sống vì không chịu nổi những thoá mạ khủng bố tinh thần, đe dọa cô lập trên mạng xã hội đến từ văn hoá kiểu này. Nó cũng dễ bị các nhà nước thù địch lợi dụng đánh phá, nhất là trong các kỳ bầu cử.

Ngô Nhân Dụng: Tương lai Lebanon đi về đâu?

Tổng thống Emmanuel Macron đến thăm Beirut mới một ngày, số người Lebanon ký kiến nghịyêu cầu Pháp trở lại xứ này đã tới 60 ngàn và còn đang tăng lên. Chưa thấy một quốc gia nào lâm vào cảnh nhục nhã như vậy: Người dân kêu gọi nước khác đến cai trị mình!

Lebanon là có một bản hiến pháp dân chủ, người dân vẫn được đi bỏ phiếu! Tại sao dân Lebanon tuyệt vọng đến mức muốn trở lại chế độ thuộc địa?

Vì chế độ dân chủ chỉ có trên giấy tờ! Một nhóm người mị dân, bè phái, ích kỷ, tham nhũng và bất lực đã chiếm độc quyền cai trị kể từ khi được độc lập, năm 1945!

Bản kiến nghị trên mạng Avaaz xuất hiện ngay sau vụ nổ, viết rằng “Những người cầm quyền ở Lebanon cho thấy rõ ràng là họ hoàn toàn bất lực không thể điều hành quốc gia và bảo vệ an toàn cho dân … với một hệ thống tham nhũng!”

Sau khi vụ nổ kho phân bón ở bến tàu làm chết gần 150 người, 5,000 người bị thương và 250 ngàn người mất nhà cửa, bà Lina Mounzer, một nhà văn đã viết rằng “một chế độ tham nhũng của các lãnh chúa và những gia đình giầu có, họ kiểm soát guồng máy quyền hành kể từ thập niên 1990 sau khi trận nội chiến 15 năm chấm dứt… Tôi không bao giờ tưởng tượng được tình trạng bất lực của nhà nước Lebanon xuống tới mức nguy hiểm chết người khủng khiếp như thếnày!”

Bản kiến nghị Avaaz kết luận: “Chúng tôi muốn Lebanon trở lại dưới quyền ủy nhiệm cai trị của nước Pháp (trong thời gian 10 năm) để thiết lập một chính phủ sạch sẽ và vững vàng.”

Trước thế kỷ 20 người dân vùng này sống trong Đế quốc Ottoman của người Thổ Nhĩ Kỳ. Sau Đại chiến Thứ nhất, các nước thắng trận chia phần các lãnh thổ thuộc Đế quốc Ottoman, họ tùy tiện quyết định biên giới các mảnh đất được chia cắt. Nước Pháp được ủy nhiệm cai trị xứ Syria và Lebanon bây giờ. Vùng này đã từ thời thượng cổ từng bị các đạo quân Hy Lạp, Ba Tư, quân Mông Cổ và Thổ Nhĩ Kỳ, các đạo Thập Tự quân và quân Hồi Giáo đi qua. Liban, tên theo người Pháp gọi, là một xứ phong cảnh nổi tiếng đẹp với những ngọn đồi trồng olive và các bãi biển bên bờ Địa Trung Hải nước xanh ngắt. Sau Đại chiến Thứ hai, Pháp rút đi, Lebanon thành một quốc gia độc lập hỗn hợp nhiều nhóm sắc tộc và tôn giáo. Trong bài này chúng tôi dùng cả hai tên Lebanon và Liban, vì người Pháp đang dính líu vào tương lai xứ này.

Trần Văn Khởi: Đường về công trường… là đường vào quê hương  (ca khúc Nguyễn Đức Quang)

Một ngày khi đảm trách Công Trường Giới Tuyến, Hà Tường Cát rủ tôi đi Cam Lộ. Tôi đã quen Cát cùng nhiều anh em khác từ Chương Trình Hè 65 – bắt đầu thì anh em biết tôi là “em anh Ngô”. Tuy đang làm việc công chức, tôi cũng ráng dành thì giờ tham gia sinh hoạt thanh niên từ khi du học về cuối năm 1964.

Dạo đó, quân đội Mỹ muốn lập vùng oanh kích tự do ở ngay phía Nam giới tuyến. Đồng bào vùng đó phải tản cư, và Công Trường Giới Tuyến đã được anh em đề ra để phần nào giúp đỡ xây chỗ ở mới. Tầm mức công trường tương đối rất hạn chế, chỉ là một phần nhỏ so với Công Trường Thạnh Lộc Thôn trong Chương Trình Hè năm trước.

Tôi muốn đi, không phải để làm mà là cho biết. Dù sinh trưởng ở Huế, tôi chưa bao giờ có dịp đi vùng nào Bắc của Huế. Tôi xin nghỉ việc để đi với Cát, vào một ngày mùa hè năm 1966.

Nhờ Cát xoay xở, tụi tôi đi máy bay Air America, mang theo ít vật liệu, từ Saigon đi Đà Nẵng; nghỉ lại đêm ở Ty Thanh Niên, rồi hôm sau bay đi, cũng Air America, Quảng Trị, rồi từ đó đi đường bộ lên Đồng Hà.

Tại đây đã gặp nhiều anh chị em trong Công Trường. Trong cảnh nghèo nàn, đầy thiếu thốn, tôi cảm nhận ngay thiện chí cao độ của các anh chị em thanh niên, trong một chấp nhận và chia sẻ thầm lặng nổi khổ của đồng bào bó buộc phải bỏ nhà bỏ cửa ra đi.

Chúng tôi đi xe nhà binh, về phía Tây trên quốc lộ số 9, tới Cam Lộ. Tôi không còn nhớ nhiều về các công tác – có lẽ vì cũng chẳng xây cất được bao nhiêu. Ấn tượng còn lại sâu đậm trong tôi là hai đêm nằm ngoài trời, dọc quốc lộ số 9, suốt đêm thấy tia sáng rồi nghe tiếng súng đại bác bắn đi từ căn cứ Mỹ gần đó – chợp mắt ngủ, thức giấc, ngủ lại trong tiếng súng cả đêm, bắn nát vùng oanh kích tự do.

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Một Khúc Ruột Thừa

Lênh đênh muôn dặm nước non
Dạt vào ao cạn
vẫn còn lênh đênh 

Tôi tình cờ nghe được một mẩu đối thoại lạ tai, ngăn ngắn của một cặp vợ chồng người quen (còn trẻ) ở quê nhà: 

- Lý do nào để anh quyết định tham gia đấu tranh?

- Vì 3 cô gái điếm người Việt ở Campuchia… Vì chứng kiến những phận đời vỡ nát ấy mà anh muốn góp phần nhỏ bé vào cuộc đổi thay đất nước. Hy vọng đất nước mình khá hơn, có dân chủ, có tự do để không còn những cô gái VN phải sang xứ người làm điếm. Không còn cảnh người Việt phải sống tha hương, chịu mọi khổ sở, thiệt thòi, hoặc chết thảm nơi xứ người nữa. Đơn giản thế thôi.” (Phạm Thanh Nghiên. “Chuyện Kể Của Chồng”).

Mấy năm qua, tôi ngủ trong những cái khách sạn tồi tàn ở Phnom Penh nhiều hơn ở nhà mình nên biết rằng Cambodia không chỉ có ba (hay ba ngàn) “cô gái Việt Nam phải sang xứ người làm điếm.” Nơi đây cũng không chỉ có ba chục ngàn (hay ba trăm ngàn) người Việt đang “phải sống tha hương, chịu mọi khổ sở, thiệt thòi.” 

Theo tường trình của MIROR (Minority Rights Organization) hiện có khoảng năm phần trăm, hay 750.000 người gốc Việt, đang sinh sống ở đất Miên. Đây là nhóm dân thiểu số đông đảo nhất nơi xứ sở này. Hầu hết họ đều là dân ngụ cư, không khai sinh, không căn cước, không được quyền tiếp cận với bất cứ dịch vụ xã hội nào, và (tất nhiên) không có quyền sở hữu tài sản hay đất đai gì ráo. Do thế, phần lớn kiều bào ở Miên (theo như cách gọi rất lịch sự của Đại Sứ Quán Việt Nam ở Phnom Penh) đều sống lênh bênh – rầy đây, mai đó – trên những túp lều nổi xung quanh Biển Hồ, hoặc dọc theo những nhánh sông phụ thuộc.

Họ sống ra sao?

Từ Chong Khneas, ký giả Thiên Ân tường thuật:

“Những Việt Kiều Campuchia này nghèo khó cả về điều kiện sinh sống lẫn chính sách mà chính quyền đưa ra để hỗ trợ. Trên vùng nước mênh mông dơ bẩn, các gia đình người Việt sống ngoài vòng pháp luật với nhau, trẻ em không có giấy tờ nên cũng chẳng thể học lên cao được mà chỉ ngừng lại ở hết bậc tiểu học.

Thiện Ý: Việt Nam trả hết nợ VNCH vay Hoa Kỳ từ thời chiến tranh mang ý nghĩa gì?

Theo tin VOA tiếng Việt, Bộ Tài chính Hoa Kỳ vừa cho biết rằng nhà đương quyền Việt Nam đã thanh toán hết số nợ 145 triệu đôla phát sinh từ khoản vay của Việt Nam Cộng Hòa trước năm 1975. Đây là khoản nợ mà Hà Nội bị buộc phải kế thừa, một vấn đề lớn từng gây cản trở cho tiến trình bình thường hóa trong quan hệ Mỹ – Việt.

Bài viết lần lượt trình bày:

· Nguồn gốc món nợ Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) vay của Hoa Kỳ

· Ý nghĩa việc trả nợ này.

I - Nguồn gốc món nợ VNCH vay của Hoa Kỳ


Theo hãng tin AP trích dẫn thông tin của Bộ Tài chính Mỹ cho biết, trong số nợ 145 triệu đôla mà nhà đương quyền Việt Nam mới trả hết cho Hoa Kỳ, bao gồm:

(1) Khoảng 76 triệu đôla là nợ gốc từ các khoản vay phục vụ cho nông nghiệp, giao thông, nhà máy điện… mà chính quyền Sài Gòn vay của Washington từ trước khi kết thúc Chiến tranh Việt Nam năm 1975.

(2) Và khoảng 70 triệu đôla còn lại là tiền lời trong 24 năm.

Các quan chức Hoa Kỳ cho biết trong món nợ vừa thanh toán, không có khoản vay nào được sử dụng để tài trợ cho các hoạt động quân sự trong chiến tranh Việt Nam.

Theo báo Nhân dân cơ quan ngôn luận của nhà nước Việt Nam, số nợ gốc của chính quyền Sài Gòn là 85 triệu đôla, phần còn lại là tiền lãi, và chi phí phát sinh trượt giá.

II - Ý nghĩa việc kế thừa trả nợ


Theo nhận định của chúng tôi, việc nhà cầm quyền chế độ đương thời Cộng Hòa Xã Hội ChủNghĩa Việt Nam (CHXHCNVN) trả nợ thay cho chế độ VNCH thời chiến tranh Quốc-Cộng (1954-1975) mang hai ý nghĩa sau đây:

Chủ Nhật, 9 tháng 8, 2020

Trần Văn Ngô: Coi Vậy Mà...Hà Tường Cát Là Tất Cả Thanh Niên Thiện Chí

D:\PhamPhuMinh\Pictures\Scanned\2020-08-08 Cat\Cat 001.jpg
Hà Tường Cát
Hồi đó, giữa thập niên 1950. Trại công tác mới bắt đầu bằng những công việc nhẹ nhàng, ít người. Ở Tân An, Gò Vấp rồi lên Ban Mê Thuột. Dọn dẹp, trồng cây, sơn trường học, lợp nhà...

Nhẹ nhàng mà vui. Tiếng lành đồn xa. Bành trướng nhanh để trở thành một phong trào trong giới trẻ. Phong trào trại công tác, workcamps movement, thật sự đã có nhiều nơi trên thế giới.

Khi trở thành phong trào rồi thì người đi trại đông hơn, ngược lại công việc tổ chức trại, phân định công tác phức tạp, khó khăn hơn. Chuyện khó khăn vẫn là tìm sao cho ra công tác thích hợp.

NGƯỜI TÌM CÔNG TÁC


Trên căn bản là trại sinh đóng góp một phần, phần còn lại là của nơi thực hiện công tác. Làm gì, mua những gì, vật liệu đâu, dụng cụ đâu, cho bao nhiêu công nhân tài tử tới từ thành phố xăn tay áo lên làm ? Làm việc trong bao nhiêu ngày ?

Ừ mà làm đàng hoàng để khi hết trại ra đi, người ta không phải mất công, tốn của... làm lại !

Người đi tìm công tác cho Hội như vậy thật là khó khăn và quyết định là mấu chốt thành công của trại. Chi li, tỉ mỉ nhưng phải có đầu óc tổ chức, phân công theo khoa học. Tất cả đều dựa trên những con số giả tưởng. Hay chẳng có con số gì cả.

Bao nhiêu thành tích của nhóm này, của hội này, hội Thanh Niên Thiện Chí, là tính theo bao nhiêu công tác đã làm, làm được gì và công tác được bao nhiêu nơi. Và ngày trở lại sẽ được đón tiếp niềm nở.

Kỷ Niệm Hà Tường Cát Qua Hình Ảnh

Chúng tôi vừa làm một cuộc sưu tầm cấp tốc để tìm một số hình ảnh của anh Hà Tường Cát, từ những ảnh xưa nhất có thể có được cho đến những ảnh gần đây. Mong là những hình ảnh này sẽ thành những cột mốc kỷ niệm của cuộc đời nhiều hoạt động và nhiều bạn bè của anh Cát.

- Xưa nhất là tấm hình lớp Sử Địa 3 Đại Học Sư Phạm mà anh Cát theo học, niên khóa 1961-1962.


Hình này có Gs Tăng Xuân An. Anh Hà Tường Cát thắt cà vạt, ngồi bìa phải. (Hình do anh Lâm Vĩnh Thế, bạn cùng lớp với anh HT Cát gửi cho DĐTK. Anh Thế là người đứng thứ hai, từ bên phải)


Trần Mộng Tú: Những Bức Tường

Chúng ta ở trước mặt, ở sau lưng những bức tường, ở trong những bức tường mỗi ngày. Có bao giờ chúng ta nhìn vào những bức tường nghĩ đến sự liên hệ giữa ta và tấm vách vô tri đó? Bức tường, bức vách, bức mành, hàng rào, bờ giậu, chấn song v.v... Là những rào cản, ngăn cách, hay che chở giữa người với người, người với vật. Những tiếng đó, tưởng như khi đọc lên chẳng để lại một âm thanh nào, nhưng thật sự những “bức tường” đã giữ biết bao nhiêu dấu tích của kỷ niệm vui, buồn, thăng trầm của lịch sử, lãng mạn của văn thơ .

Trong một bài thơ viết về chiến tranh, một nhà thơ Ý, có nhắc đến những bức tường: 

“Không còn gì cả
trong những ngôi nhà
những bức tường bị bào nát ra, ở lại.”(1)

Tưởng tượng hình ảnh một ngôi làng sau chiến tranh, đồng hoang, nhà trống, tất cả tan tác xụp đổ, không có tiếng gà gáy, tiếng chó sủa, tiếng chân trẻ em và tiếng ho của người già. Một ngôi làng bỏ trống chỉ còn lại những bức tường đã sụp đổ tơi tả, rơi ra từng mảnh.

Khi vĩ tuyến 17 chia đôi hai miền Nam Bắc nước Việt, một “Bức Màn Tre” được dựng lên, đã thấm bao nhiêu máu và nước mắt của người Việt cả hai miền. Bức màn tre đã hạ xuống nhưng trong lòng người Việt cho đến bây giờ một bức tường vô hình vẫn rơi ra từng mảnh.

Bức tường ngăn đôi ở Đông, Tây Đức sụp đổ, cả thế giới hân hoan và nhỏ lệ. Những người dân hiền lành chẳng hề nghĩ xa xôi gì về “chính trị” chôn dưới chân tường. Được gặp lại những người thân yêu, được đi lại tự do một phần nào trên chính đất nước mình, đó là hạnh phúc thật sự mà họ chạm được tay vào, như khi nhặt mảnh tường đập vỡ cất đi. Nhưng du khách đến đây, ai cũng muốn mua một miếng gạch vỡ để làm chứng tích mình đã đến bức tường lịch sử:

“Lịch sử bán hạ giá
Một mảnh chỉ có 20 mỹ kim” (2)

Elizabeth Coatsworth: Con Mèo Nhập Niết Bàn (• Tác giả: Elizabeth Coatsworth • Dịch giả: Doãn Quốc Sỹ)

CON TÀI LỘC


Xa … xa lắm, mãi tận bên xứ Nhật Bản, xưa có một chàng họa sĩ nghèo. Hôm đó họa sĩ đương ngồi buồn thiu trong căn nhà nhỏ của chàng, chờ bữa ăn trưa. Người vú già đi chợ chưa về, chàng lim dim ngồi đó, thở dài nghĩ đến những thức ăn mà người vú có thể mua về. Chàng ngóng đợi từng phút từng giây bước chân hấp tấp của vú, tưởng tượng vẻ khúm núm khi vú kính cẩn trình lên chủ những thứ mua về đựng trong chiếc lẳng nhỏ, phải đảm đang lắm mới có thể với mấy xu tiền chợ mà mua về ngần bao nhiêu thứ. Họa sĩ quả đã nghe thấy tiếng chân trở về. Chàng nhỏm vội dậy. Chàng đói lắm rồi.

Nhưng sao vú lại e dè dừng bước trước cửa thế kia? Lẵng thức ăn đậy kín.

“Vào đi chứ, vú,” chàng nói lớn, “xem vú mua được những gì nào”.

Người vú run run, hai tay ôm chặt lấy chiếc lẵng tre. “Bẩm cậu,” người vú nói, “cháu nghĩ rằng nhà mình quạnh quẽ quá.” Những nét nhăn trên khuôn mặt già nua của vú vừa phiền muộn, vừa thoáng vẻ cương quyết. 

“Quạnh quẽ!” họa sĩ nói, “thì tất nhiên là quạnh quẽ rồi! Vú bảo làm sao mà khách khứa tấp nập vào ra nhà này được, chúng ta có gì đãi họ đâu? Ngay như ta đây, đã từ lâu chẳng được nếm miếng bánh trôi bánh chay nào, hương vị những thứ đó cơ hồ ta cũng quên phứt đi rồi!” Và họa sĩ lại thở dài, bởi quả tình chàng thích những loại bánh chưng, bánh trôi, bánh chay vô cùng. Ôi bánh chưng nhân đậu có mỡ ngậy, bánh trôi bánh chay nhân đậu đường nhuyễn thả ngập trong màu chè đường đặc sánh và tinh khiết. Chàng còn thích uống trà với vài người bạn thân, trà pha và rót vào chén men sứ trắng phau, vừa thưởng thức trà vừa cùng bạn đàm đạo về một cành đào hoa nở chẳng hạn, cành đào đẹp như một nàng công chúa khép nép trong khuê phòng.

Nhưng đã từ lâu rồi, tuần này qua tuần khác, tháng này qua tháng khác chẳng có ma nào tới mua cho một bức tranh nhỏ. Đã từ lâu rồi chàng họa sĩ nghèo nàn cam phận với bát cơm hẩm ăn với chút tép kho, nhưng nếu cái điệu chẳng ai tới ngó ngàng mua tranh này, còn kéo dài thì đến cơm hẩm tép kho cũng chẳng có được nữa. Đôi mắt chàng trở về với chiếc lẵng xinh còn đậy kín. Có thể là vú đã khéo thu xếp mua được một hay hai củ xu hào cũng nên, biết đâu lại chẳng thêm cả một quả đào chín mọng. 

Thứ Bảy, 8 tháng 8, 2020

Đỗ Quý Toàn: Chất thơ trong văn

Chúng ta băn khoăn về sự khác biệt giữa thơ và văn kể từ khi người Việt tiếp xúc với văn chương Pháp. Trước đó các cụ thấy hai thứ hiển nhiên là khác nhau rồi. Có vần, có điệu thì gọi là thơ, nếu không thì là văn. Vào đầu thế kỷ 20 thì sự phân biệt còn khá rõ ràng. Phạm vi của thơ và của văn có biên giới, dựa vào hình thức. Đến giữa thế kỷ 20, có những thi sĩ viết “thơ bằng văn xuôi” theo lối “poème en prose” của các thi sĩ Pháp, như Rimbaud, Claudel, v.v… Từ đó nói đến thơ người ta không thể chỉ căn cứ vào vần, điệu, hay giới hạn số chữ trong một câu. Thơ tự do đẩy thơ sang mấp mé bờ văn xuôi. Tùy bút đẩy văn xuôi tràn sang biên giới của thơ.

Khi Phạm Đình Hổ viết Vũ Trung Tùy Bút thì tùy bút của ông giống như các truyện ngắn. Tới Nguyễn Tuân thì tùy bút ở giữa truyện và phiếm luận, mà bây giờ chúng ta có một chữ khác là tạp văn, một chữ rất tiện dụng (theo lối Lỗ Tấn). Tùy bút, nhờ Võ Phiến, Mai Thảo… lấn sang biên giới của thơ nhiều hơn. Và chúng ta có thể nói đến “chất thơ” trong văn Mai Thảo hay Võ Phiến hoặc Phạm Công Thiện. Từ chữ THƠ để nói về một hình thức, chúng ta nói đến Chất Thơ, trước đây gọi là Thi Vị. Khi ta tự hỏi “Thơ và văn xuôi khác nhau thế nào” chúng ta muốn nói đến Chất Thơ, chứ không nói về hình thức của thơ. Hình thức có thể là một yếu tố, không là tất cả.

Vì thơ và văn xuôi đều là nghệ thuật lấy ngôn ngữ làm chất liệu cho nên người ta đem phân tích ngôn ngữ để dựa vào đó mà phân biệt thơ với văn xuôi. Đại để, ngôn ngữ có hai yếu tố chính: âm thanh mà chúng ta nghe thấy khi đọc hoặc nói, và các tình ý mà âm thanh gợi ra (hoặc âm thanh tưởng tượng khi nhìn chữ viết).

Dựa trên hai yếu tố này, có người đề nghị phải tìm chất thơ ở cả hai phạm vi: chất thơ do âm điệu gây ra, và chất thơ do ý tứ. Một câu có vẻ trầm bổng, vần câu sau theo vần câu trước, thì nhờ âm điệu có chất thơ. Một đoạn văn không có các yếu tố âm điệu nhưng các chữ dùng trong đó gợi ý tứ nhiều thì nó có chất thơ ở ý nghĩa. Một ý trừu tượng “rất rộng lớn” có thể được chuyên chở bằng nhiều từ ngữ, thí dụ: mênh mông, mênh mang, bạt ngàn, bao la v.v… mỗi từ gợi tình tứ khác nhau. Sự sắp xếp các tiếng trong một cụm từ cũng thay đổi tác dụng của ngôn ngữ. Chắc ai cũng có thể phân biệt ý tứ khác nhau trong hai cách nói, “trời biển mông mênh” với “mênh mông biển trời.”

Nguyễn Văn Ngọc: Xuôi Nam

Hình minh hoạ: Tràm Chim Đồng Tháp, ML

xuôi nam, tôi thấy rừng tràm
thấy dừa lã ngọn, thấy cam trĩu cành
thấy rào dâm bụt tươi xanh
thấy bông trang nở đỏ quanh nhà người
thấy sân nắng rợp bóng xoài
thấy me thay lá rơi dài lối đi
thấy cò trắng đậu bụi tre
thấy ven bờ nước tím hoa lục bình…
thấy tôi đứng ngẩn ngơ nhìn
thấy tôi nhớ quá quê nghìn dặm xa
thấy tôi lạc chợ bao mùa
thấy tôi thèm một chỗ về, tôi ơi !

*Song Thao: Nóng

Cuối cùng vụ án đã được xử xong vào ngày thứ tư 11/3/2020. Đây có lẽ là vụ án gây sốt nhất trong thời gian qua. Người được gọi là “ông trùm Hollywood” Harvey Weinstein, 67 tuổi, đã bị kết án 23 năm tù về tội hiếp dâm và quấy rối tính dục sau khi bị tới 90 phụ nữ đứng ra kiện.

Tên tuổi của ông trùm làng điện ảnh này không ngớt được nhắc nhở tới từ năm 2017 tới nay sau khi ông bị các nữ diễn viên và chuẩn diễn viên tố cáo ông đã có những hành vi xâm phạm tính dục với họ. Vụ này ồn ào đến nỗi đã phát sinh cả một phong trào rộng lớn mang tên #MeToo đánh gục rất nhiều tai to mặt lớn trong đủ các ngành hoạt động của xã hội, nhiều nhất là ngành giải trí. Nhiều lắm, tôi không nhớ được hết. Chỉ kể sơ sơ ra như sau: ông Blake Farenthold, Dân biểu đảng Cộng Hòa của tiểu bang Texas; ông Bill O’Reilly của đài truyền hình Fox; ông Al Franken, Thượng nghị sĩ của tiểu bang Minnesota; ông Charlie Rose của đài truyền hình CBS; ông Matt Lauer của show Today, đài NBC. Cùng hoạt động trong ngành điện ảnh và tàn đời với ông Harvey Weinstein có các ngài Alok Nath, Nana Patekar, Vikas Bahl, Rajat Kapoor. Tính tới cuối tháng 10 năm 2018, có 201 nhân vật thuộc đủ các ngành nghề bị nhào. Điều lý thú là có tới 43% những người thay thế các chức vụ do các ông này bỏ lại là phụ nữ! Phải nói đây là một cuộc cách mạng. Cách mạng nhung! Chị em đã tạo nên một làn sóng phũ phàng cuốn trôi nhiều ông có tật táy máy.

Nếu đứng về phía các ông mà nói thì anh chàng Harvey Weinstein này đáng nọc ra đánh đòn. Tự nhiên trời bỗng nổi cơn gió bụi vì cái tính ham ăn của anh Harvey. Là một nhà sản xuất điện ảnh tại Hollywood, chàng Harvey quyền uy biết mấy, tiền bạc quá dư thừa, chung quanh lại toàn những mơn mởn đào tơ, cách chi chàng không vấp. Nhưng chàng là thứ hạm, dùng quyền lực và tiền tài áp đặt những quan hệ lên những thân cô thế cô muốn tìm một con đường vào cõi huy hoàng của thế giới điện ảnh đầy quyến rũ. Chất hạm của chàng làm chàng nhào, kéo theo biết bao đấng nam nhi quyền uy lệch đất trong đủ mọi lãnh vực.

Minh Diện: Sao Lại “Tâm Hồn Vong Bản” !?

Cụ Phan Khôi
“Quan tài cha tôi đặt trên chiếc xe song mã màu đen. Đó là loại quan tài xấu nhất được mua phân phối giá hai đồng bảy hào năm xu. Sáu mảnh gỗ tạp, bào qua loa, vênh vẹo đóng đinh qua loa, không sơn phết,tấm thiên,tấm địa và bốn góc đều hở.Trên nóc quan tài chỉ có ba nén nhang cắm vào quả trứng luộc để trong chén cơm. Không nến, không hoa. Không có một vòng hoa, một bông hoa nào trong đám tang cha tôi. Ngoài con ngựa già kéo xe, chỉ có 10 người đưa đám, kể cả hai nhân viên dịch vụ mai táng và người đánh xe ngựa. Người bạn, người đồng nghiệp duy nhất của cha tôi là nhà thơ Yến Lan, còn lại là người trong gia đình. Chúng tôi bấu víu vào nhau, đẩy chiếc xe ngựa lăn bánh chậm chạp ra khỏi con hẻm, đi về hướng cửa Đông. Người hàng phố đứng nhìn đám tang vội vã quay đi. Không ai dám tới dự và đưa cha tôi đến nơi an nghỉ cuối cùng. Họ đều sợ liên lụy. Lúc cha tôi còn sống họ sợ đã đành, giờ cha tôi đã chết mà họ vẫn sợ.
“Chiều mùa Đông gió mưa hun hút, lạnh tê tái. Chiếc xe ngựa mầu đen và một dúm người mầu đen vón vào nhau líu rứu ra hướng cửa Đông. Mẹ tôi bảo dừng lại một phút cho cha tôi chào Hà Nội một lần cuối. Mẹ tôi và chúng tôi thay mặt cha tôi quỳ xuống lạy ba lạy. Tôi nhớ những ngày mới về tiếp quản Thủ Đô, cha tôi thường dẫn chúng tôi đi thăm năm cửa ô và ba sáu phố phường Hà Nội, kể cho chúng tôi nghe về cụ ngoại tôi, Tổng đốc Hoàng Diệu.”

Ông Phan An vừa lom khom chậm rãi bước đi trong con hẻm phố Thuốc Bắc (Hà Nội) vừa kể về đám tang của cha mình, nhà báo, nhà văn Phan Khôi. Ông cứ nhắc đi nhắc lại, giọng nói như nấc lên:

- Không có đám tang nào ảm đạm như đám tang cha tôi! Không có đám tang nào buồn thảm, thê lương như đám tang cha tôi!

Một lần nữa Phan An lại từ Đà Nẵng ra Hà Nội, tìm về căn nhà số 73 hẻm phố này, nơi cha ông đã sống những ngày cuối cùng. Ông tìm về quá khứ, tìm về nỗi đau xót mà gần hết cuộc đời vẫn chưa thể nguôi ngoai được.

Thứ Sáu, 7 tháng 8, 2020

Ngô Nhân Dụng: Covid 19 - Bắc Kinh phải chịu trách nhiệm

“Nếu một quốc gia vô tình phóng một hỏa tiễn mang bom hạch tâm làm chết 650,000 người, thì chắc giới lãnh đạo cả thế giới phải yêu cầu điều tra toàn diện xem chuyện gì đã xẩy ra để trong tương lai sẽ tránh được.”

Thí dụ trên do ông Jamie Metzl nêu ra để hỏi tại sao không ai đòi phải điều tra vụ bệnh dịch Covid 19 xuất phát từ Vũ Hán đã gây họa làm chết một số người lớn tương tự, mà chính quyền cộng sản Trung Quốc chịu trách nhiệm! Jamie Metzl là một nhà “nghiên cứu tương lai,” trong các lãnh vực kỹ thuật, y học, địa lý chính trị, vân vân. Ông đã từng làm việc trong Ủy ban An ninh Quốc gia và Bộ Ngoại giao thời chính phủ Clinton, làm điều tra viên của Ủy ban Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc tại Campuchia. Năm 2019 ông tham dự ủy ban tư vấn của Tổ chức Y tếThế giới (WHO).

Bệnh dịch Covid đã xuất hiện ở Trung Quốc từ lâu. Năm 2012 một vi khuẩn tương tự nhưSARS‑CoV‑2 đã gây bệnh cho sáu người làm việc trong các hang động có nhiều dơi ở Vân Nam. Ba người đã chết. Các mẫu vi khuẩn loại Virus Corana này được đưa về Viện Vi trùng ở Vũ Hán để nghiên cứu. Các phòng thí nghiệm trong viện này cũng nghiên cứu các loại Virus Corana, từ khi chúng gây ra bệnh dịch SARS năm 2003.

Ông Metzl nhắc lại rằng chính quyền Trung Cộng xác nhận vi khuẩn SARS‑CoV‑2 bắt đầu truyền từ thú vật qua con người trong khu chợ cá và thú hoang ở Vũ Hán. Ông đặt câu hỏi: “Có nơi nào khác trong nước Trung Quốc cũng bị vi khuẩn này tấn công hay không?”

Câu hỏi này rất quan trọng. Tại sao loài vi khuẩn SARS‑CoV‑2 lại chọn Vũ Hán, cách Vân Nam hơn 1,500 cây số, để phát động bệnh dịch? Tại sao bệnh không phát sinh ở những thành phố gần các hang động của loài dơi hơn?

Đó là lý do ông Metzl nghi ngờ rằng vi khuẩn Corona lần này đã xuất phát ở ngay Vũ Hán, chúng thất thoát ra ngoài do bất cẩn, từ Viện Vi trùng Vũ Hán là nơi duy nhất nuôi vi khuẩn để nghiên cứu.

Nguyễn Trung: Suy nghĩ về thế giới và nước ta thời hậu đại dịch covid-19

Viết nhân dịp 25 năm bức thư của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt: 09-08-1995/2020

Dựa vào quan sát thế giới và những phân tích thu thập được, theo tôi, từ hơn một thập kỷ nay, nhất là từ khi Trung Quốc Tập (2012) và nước Mỹ Trump (2016) xuất hiện như một nhân tố có vai trò chi phối mang tính quyết định, thế giới đã sang trang đi vào một thời kỳ phát triển mới để rồi sẽ hình thành nên một trật tự quốc tế khác trong khung khổ những thể chế mới sẽ đến. Đại dịch covid-19 lay động tất cả, bắt buộc tất cả các quốc gia và từng con người phải thay đổi đến tột cùng, càng làm rõ thêm những đặc trưng mới của thời kỳ sang trang này.

PHẦN MỘT


Phải chăng có thể nêu lên một số nhận xét khái quát sau đây: 

1 - Mâu thuẫn Mỹ - Trung, hình thành với những lý do đã biết, mang tính đối kháng lớn nhất và triệt để nhất kể từ sau chiến tranh thế giới II, giữa một bên là Mỹ quyết bảo vệ vai trò số một thế giới và những giá trị đã làm nên nước Mỹ, và một bên là đế chế Trung Hoa trỗi dậy và cho rằng thời cơ đã đến để thực hiện giấc mộng Trung Hoa bá quyền thế giới. Trên nhiều phương diện, tính đối kháng của mâu thuẫn Mỹ - Trung hôm nay vượt xa tính đối kháng của mâu thuẫn Mỹ - Xô thời chiến tranh lạnh I. 

Sự thật là thế giới đang đi vào thời kỳ biến động quyết liệt nhất kể từ sau tranh thế giới II, với những nguy cơ chiến tranh ngày càng nhiều ở những quy mô khác nhau, có thể bắt đầu nổ ra ở trận địa nước bên thứ ba trước khi lan rộng hoặc trở thành chiến tranh thế giới, hoặc chủ yếu chỉ diễn ra trên trận địa nước bên thứ ba, hoặc cuốn hút những nước bên thứ ba vào cuộc... Như một hệ quả tất yếu, quá trình này gây ra những tập hợp lực lượng mới và làm phân rã hay thay, đổi đáng kể những tập hợp lực lượng đang có (thái độ nhiều mầu sắc khác nhau của EU đối với vấn đề Trung Quốc là một trong những ví dụ điển hình).

Cánh Cò (Blog RFA): Tại sao Việt Nam không thể bỏ Trung Quốc?

Ngoại Trưởng Mike Pompeo đọc diễn văn tại thư viện Richard Nixon Library ở Yorba Linda, California, hôm Thứ Năm, 23 Tháng Bảy, chỉ trích nặng nề Trung Quốc. (Hình: Ashley Landis/POOL/AFP via Getty Images)

Trong suốt thời gian từ năm 1972 đến nay chưa bao giờ thế giới chứng kiến việc Hoa Kỳ thẳng thừng lên án Trung Quốc như thời gian vừa qua.

Bắt đầu bằng cuộc chiến thương mại giữa hai nước do Mỹ phát động đến việc cấm Huawei hoạt động trên đất Mỹ, sau đó chuyển sang kết án Bắc Kinh đã cố tình im lặng phát tán virus Corona làm cho nước Mỹ và EU ngập chìm trong chết chóc, hỗn loạn.

Dẫn tới quyết định nhanh chóng trước việc Hồng Kông bị thủ tiêu chính sách “một quốc gia hai chế độ” và lần đầu tiên Mỹ lên án nặng nề việc chính quyền Trung Quốc giam giữ, hành hung, triệt sản hàng triệu người Duy Ngô Nhĩ và lập tức cấm vận những công ty, cán bộ chóp bu người Trung Quốc tại Tân Cương cho thấy Mỹ không còn do dự vì mối quan tâm đến việc trao đổi thương mại với Trung Quốc như xưa nay nhiều người nhận xét.

Cuối cùng nhưng chưa phải là kết thúc: Mỹ ra lệnh lãnh sự quán Trung Quốc tại Houston, Texas, phải về nước trong vòng 72 giờ vì đã có hành vi gián điệp trên nước Mỹ. Đây là tiếng chuông báo tử cho quan hệ hai nước.

RFA: Tạp chí cộng sản có kham nổi vai trò tiên phong trên mặt trận tư tưởng - văn hóa?

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng vừa cho rằng, sau 90 năm, Tạp chí Cộng sản vẫn giữ vai trò tiên phong trên mặt trận tư tưởng lý luận.

Ông Trọng đưa ra nhận định vừa nói hôm 5 tháng 8 năm 2020, khi gửi thư chúc mừng Tạp chí Cộng sản, nhân Lễ kỷ niệm 90 năm ngày ra số đầu tiên của tờ báo này 5/8/1930 - 5/8/2020.

Trong thư, người đứng đầu đảng cộng sản Việt Nam viết rằng, trong suốt thời gian qua, Tạp chí Cộng sản đã có nhiều đóng góp quan trọng vào công tác tư tưởng, lý luận của Đảng, nhất là trong việc tuyên truyền, giáo dục lý luận chính trị... xứng đáng với vị thế, vai trò cơ quan lý luận chính trị hàng đầu của Trung ương đảng...

Trả lời Đài Á Châu Tự Do hôm 5 tháng 8 năm 2020 liên quan việc này, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Dũng, một nhà nghiên cứu ngôn ngữ, nói:

“Nói như vậy tức là giả định trước đây nó ‘có’... là không đúng... chưa bao giờ như vậy. Lý do tạp chí cộng sản là tiếng nói của đảng, thậm chí có thể nói rõ hơn đó là dòng chủ lưu của đảng, phản ánh thế lực đang là tiếng nói mạnh nhất, thành ra vì thế bao giờ nó cũng chậm hơn so với yêu cầu của cuộc sống, thành ra nó không thể đóng vai trò tiên phong được. Bởi vì những người tiên phong bao giờ cũng là số ít, mà số ít thì không thể tồn tại trong cơ chế của đảng cộng sản. Ai cũng biết, người ta nói thẳng đó là tập trung dân chủ, thì làm sao có chỗ cho số ít được. Người ta có nhu cầu nói mình là tiên phong, đó là ngụy tín, tức là lừa dối chính mình cho đến lúc nào đó mình cũng tin lời nói dối đó.”

Cũng trong thư chúc mừng, ông Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng nhắc lại mong muốn Tạp chí Cộng sản tiếp tục phát huy truyền thống, giữ vững vai trò và bản sắc của một cơ quan chính trị của Trung ương Đảng, tiếp tục xứng đáng là ngọn cờ tư tưởng lý luận hàng đầu của Đảng, góp phần tích cực vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và là chiến sỹ tiên phong trên mặt trận tư tưởng lý luận của Đảng.

Thứ Năm, 6 tháng 8, 2020

Ngọc Lễ: Vaccine Covid-19 - thân ai nấy lo hay lo chung cho thế giới?

Thế giới sẽ đối mặt thách thức về việc phân phối vaccine chống Covid-19 sao cho công bằng trong lúc Mỹ và các nước phương Tây tranh thủ trước nguồn cung cho dân mình còn Trung Quốc đang dùng ‘ngoại giao vaccine’ với thế giới, giới quan sát nhận định.

Một số chuyên gia bình luận với VOA rằng mặc dù ‘không có gì sai’ trong việc phương Tây thủ sẵn nguồn cung vaccine cho bản thân, các nước cũng nên xây dựng một cơ chế phân phối chung để đảm bảo người dân các nước nghèo tiếp cận được vaccine.

Trong nỗ lực đảm bảo có sẵn nguồn cung một khi vaccine được tìm ra, Mỹ, nước bị virus corona hoành hành nặng nhất thế giới, đang chi hàng tỉ đô la đầu tư cũng như đặt hàng trước hàng trăm triệu liều từ các công ty dược như Moderna, Pfizer, và liên minh Đại học Oxford-AstraZeneca.

Mới đây nhất, Mỹ loan báo sẽ chi 2,1 tỷ đô la cho hai hãng dược Sanofi của Pháp và GSK của Anh để đặt trước 100 triệu liều vaccine. Trước đó, Liên minh châu Âu cũng đặt hàng 300 triệu liều từ hai hãng này.

Vaccine là ‘của chung’


Điều này dẫn đến quan ngại là trong cuộc cạnh tranh mặt hàng quan trọng này, nhiều nước nghèo sẽ bị cho ra rìa và như vậy sẽ ảnh hưởng đến nỗ lực chống dịch chung của cả thế giới.

Tại một cuộc họp của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hồi tháng 5, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cam kết nếu vaccine của Trung Quốc thử nghiệm thành công, đó sẽ là tài sản chung (public good) của thế giới. Trong kinh tế học, ‘public good’ có nghĩa là lợi ích mà bất cứ ai, cho dù đóng góp hay không đóng góp, đều có quyền tiếp cận và không thể vì người này có mà người kia không có được.

Mỹ Hằng - BBC News Tiếng Việt: Biển Đông - Phát hiện Mỏ Kèn Bầu 'lớn nhất' lịch sử, VN có lo TQ can thiệp?

Chuyên gia Việt Nam và nhà điều hành ENI (Ý) trong ngày phát hiện dầu khí tại Mỏ Kèn Bầu

BBC News Tiếng Việt có cuộc phỏng vấn ông Nguyễn Lê Minh, chuyên gia tư vấn chiến lược và thị trường, thành viên Hội đồng Biên tập và Phản biện Tạp chí Năng lượng Việt Nam, quanh các vấn đề này.

BBC: Được biết vừa qua ngành dầu khí Việt Nam mới đây công bố việc phát hiện ra mỏ Kèn Bầu với trữ lượng dầu khí rất lớn. Ông có thể cho biết về phát hiện này?

Ông Nguyễn Lê Minh: Mỏ Kèn Bầu nằm trong Lô Dầu khí 114, hiện do công ty điều hành dầu khí ENI Vietnam BV làm nhà điều hành thông qua Hợp đồng phân chia sản phẩm (PSC). Trong PSC tại liên doanh ENI Viet Nam BV thì ENI (Ý) nắm 50% cổ phần và ESSAR E&P Limited (Ấn Độ) nắm giữ 50% cổ phần trong giai đoạn tìm kiếm thăm dò.

Theo PetroVietnam, tháng 5/2019, nhà điều hành thực hiện giếng khoan thăm dò thứ nhất, 114 KB-1X. Đến 29/2/2020, họ bắt đầu giếng khoan thẩm lượng thứ hai, 114 KB-2X, đến 29/7/2020 thì kết thúc (khoan 150 ngày).

Kết quả thử vỉa cả hai giếng khoan này, cho thấy tiềm năng trữ lượng khí rất lớn, ước tính từ 7 đến 9 nghìn tỷ feet khối khí tự nhiên (Tcf), tương đương 200 đến 255 tỷ mét khối khí tại chỗ và khoảng từ 400 đến 500 triệu thùng khí ngưng tụ (condensate).

Nếu các bước đánh giá phân cấp trữ lượng tiếp theo bảo lưu kết quả này, hoặc gần với kết quả này, thì đây là phát hiện lịch sử và là mỏ khí lớn nhất tính đến hiện tại của ngành dầu khí Việt Nam.

PetroVietnam cho hay có thể trong thời gian tới sẽ khoan thêm một vài giếng nữa trong Mỏ Kèn Bầu.

BBC: Kế hoạch khai thác mỏ này như thế nào? Hợp tác với những đối tác nào?

Nguyễn Hữu Vinh (Ba Sàm -Cử nhân Luật, cựu Thiếu tá an ninh, Bộ Công an): Lỗ hổng trong quy định cảnh sát giao thông được ‘huy động phương tiện’ của dân

Thông tư 65/2020/TT-BCA ngày 19/06/2020, của Bộ Công an “Quy định nhiệm vụ, quyền hạn, hình thức, nội dung và quy trình tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm hành chính về giao thông đường bộ của cảnh sát giao thông” (*), có hiệu lực từ ngày 05/08/2020, trong Điều 8, Khoản 3 có đoạn:

“Trong trường hợp cấp bách để bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội hoặc để ngăn chặn hậu quả thiệt hại cho xã hội đang xảy ra hoặc có nguy cơ xảy ra, Cảnh sát giao thông đang thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát được huy động phương tiện giao thông, phương tiện thông tin liên lạc, phương tiện khác của cơ quan, tổ chức, cá nhân và người đang điều khiển, sử dụng phương tiện đó. Việc huy động được thực hiện dưới hình thức yêu cầu trực tiếp hoặc bằng văn bản.”

Quy định trên cho thấy một số điểm không rõ ràng; trao cho Cảnh sát giao thông (CSGT) quyền hạn quá lớn mà thiếu sự kiểm soát, chế tài đề phòng sự tùy tiện, lợi dụng với mục đích không tốt; đồng thời lại coi nhẹ quyền sở hữu tài sản cá nhân (cả của nhà nước) và sự an toàn của người dân trong những trường hợp bị “huy động phương tiện”.

Thông tư này thay cho Thông tư 01/2016/TT-BCA ngày 04/01/2016 (*), trong đó tại Điều 5, Khoảng 6 cũng có nội dung tương tự nêu trên; tuy nhiên có sự giới hạn hơn với quyền của CSGT, là việc “trưng dụng phương tiện” phải “theo quy định của pháp luật”, đồng thời không mở rộng ra quá nhiều mục đích của việc “huy động”, tới độ … “để bảo vệ an ninh quốc gia …” và được “yêu cầu trực tiếp”.

Xin nêu chi tiết một số điểm cần được xem lại, sửa đổi:

Việc “huy động phương tiện” là thế nào