Thứ Tư, 9 tháng 10, 2019

Đỗ Dzũng/Người Việt: Thi sĩ Du Tử Lê, tác giả của ‘Khúc Thụy Du,’ qua đời, hưởng thọ 77 tuổi

Cố thi sĩ Du Tử Lê. (HÌnh: Uyên Nguyên)

GARDEN GROVE, California (NV) – Thi sĩ Du Tử Lê vừa qua đời lúc 8 giờ 6 phút tối Thứ Hai, 7 Tháng Mười, tại tư gia ở Garden Grove, hưởng thọ 77 tuổi.

Tin này được cô Orchid Lâm Quỳnh, ái nữ của ông, cho nhật báo Người Việt biết lúc 11 giờ tối Thứ Ba.

Cô kể: “Em báo tin này hơi trễ vì bây giờ mọi việc mới xong. Thực ra, tim bố ngừng đập lúc 8 giờ 6 phút tối Thứ Hai. Lúc đó, em vẫn gọi 911 và đưa bố vào bệnh viện. Bây giờ thì bố đã thật sự vĩnh viễn ra đi.”

Theo trang nhà dutule.com, nhà thơ Du Tử Lê, tên thật là Lê Cự Phách, sinh năm 1942 tại Hà Nam.

Năm 1954, ông theo gia đình di cư vào miền Nam.

Ông là cựu học sinh trường Chu Văn An, Trần Lục, rồi đại học Văn Khoa Sài Gòn, nguyên sĩ quan QLVNCH.

Ông làm việc tại Cục Tâm Lý Chiến trong vai trò phóng viên chiến trường, trước khi làm thư ký tòa soạn nguyệt san Tiền Phong.

Ngô Nhân Dụng: Donald Trump bỏ rơi dân Kurd! – Ngô Nhân Dụng

Các chiến binh, thương binh và dân người Kurd ở Bắc Syria biểu tình trước văn phòng Liên Hiệp Quốc để phản đối đe dọa tấn công của Thổ Nhĩ Kỳ hôm 8 Tháng Mười, 2019. (Hình: Delil Souleiman/AFP via Getty Images)

Tổng Thống Donald Trump tính toán việc bang giao theo lối một người làm thương mại. Các vị chủ khách sạn và chủ sòng bài thường nghĩ rằng người nào làm ăn với mình chỉ nghĩ đến mối lợi cho chính họ. Việc nào có lợi thì làm, không thì bỏ. Tại sao mình phải nghĩ theo cách khác?

Ông Trump đã áp dụng quy tắc này trong quyết định rút quân khỏi miền Bắc xứ Syria.

Đêm Chủ Nhựt, ông Trump tuyên bố ra lệnh rút quân Mỹ ra khỏi vùng biên giới Syria và Thổ Nhĩ Kỳ. Nhiều đại biểu Quốc Hội Mỹ phản đối. Họ lo số mệnh dân quân người Kurd ở đó sẽ phó mặc ông tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ định đoạt.

Mà nước Mỹ có duyên nợ lâu đời với dân Kurd; bỏ rơi họ thì tàn nhẫn quá!

Người Kurd từng chiến đấu cùng các chính phủ Mỹ, từ thời Chiến Tranh Lạnh khi họ cùng chống Cộng Sản với Mỹ; qua đến thời chống khủng bố ISIS trong các nước Iraq, Syria, vân vân. Rút quân Mỹ đi, quân Kurd có thể bị quân Thổ Nhĩ Kỳ tiêu diệt. Vì ông tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ vẫn tố cáo người Kurd ở Syria cùng âm mưu với người Kurd trong nước Thổ muốn tách ly lập một vùng tự trị, bất chấp uy quyền của chính phủ Thổ.

Quách Hạo Nhiên: Dã Tâm Của Trung Quốc Và Thực Tâm Của “Đảng Ta”

Ngay khi vừa kết thúc lễ kỷ niệm 70 năm lập quốc, nhất là sau khi nhận được thư chúc mừng của Đảng, Chính Phủ và Nhà nước Việt Nam, Tập Cận Bình đã “đáp lễ” lại bằng việc đưa giàn khoan 982 ra biển Đông cùng với đó là tiếp tục cho tàu Hải Dương 8 xâm phạm Bãi Tư Chính của Việt Nam bất chấp luật pháp quốc tế. Hội nghị Trung ương 11, khoá 12 dưới sự chủ trì của ông Nguyễn Phú Trọng – Tổng Bí Thư kiêm Chủ tịch nước vừa được khai mạc trong bối cảnh và tình hình như thế. Với khoảng 1 tuần làm việc, liệu “Đảng ta” sẽ sáng suốt để đưa ra những quyết sách tối ưu (cả trước mắt lẫn lâu dài) để đối phó với người “bạn vàng” này? Phải chăng đã đến lúc ông Trọng và những đồng chí của mình cần phải đưa ra sự lựa chọn như là một mệnh lệnh bắt buộc không thể khác: giữ Đảng hay giữ Đảo, tiếp tục nhúng nhường hay thậm chí chấp nhận đánh đổi chủ quyền quốc gia để đổi lấy “tình hữu nghị viển vông” với Trung Quốc? 

Một sự “ngây thơ” cố hữu của đám đông dân chúng? 


Trong bài phát biểu khai mạc Hội nghị sáng ngày 7/10/2019, ông Nguyễn Phú Trọng có đề cập đến vấn đề “đề nghị Trung ương phân tích, dự báo có căn cứ, cơ sở khoa học tình hình trong nước và thế giới, nhất là tình hình Biển Đông, để có chính sách, biện pháp phù hợp” [1]. Phát biểu này ngay lập tức đã trở đề tài bàn tán khá sôi nổi trên các diễn đàn mạng với khá nhiều ý kiến thể hiện sự “kỳ vọng’, “tin tưởng” vào “tấm lòng” và “tài thao lược’ của ông Trọng đặc biệt phải kể không ít facebooker tên tuổi hiện nay. Tôn trọng quan điểm và ý kiến đa chiều của mọi người, tuy vậy, cá nhân tôi cho rằng phải chăng có một sự nóng vội và cảm tính trong tâm lý tiếp nhận và phân tích thông tin trên của không ít người? Hay nói khác đi, trước những “nước cờ” chính trị của “Đảng ta” một lần nữa đám đông dân chúng lại tiếp tục cho thấy sự “ngây thơ” và cả tin rất… “trẻ con” (chữ dùng của cố GS Hoàng Ngọc Hiến) - một đặc điểm có tính “truyền thống” cố hữu của người Việt xưa nay. Bởi nếu bình tĩnh quan sát, sẽ thấy ý kiến của ông Trọng ở trên là rất bình thường vì nó đơn giản chỉ là cách nói quen thuộc, thường thấy của những người đứng đầu tại bất kỳ hội nghị, hội thảo lớn nhỏ nào ở Việt Nam lâu nay. Có 3 dữ kiện quan trọng để tôi khẳng định điều này là: 

Tiến sĩ Luật Cù Huy Hà Vũ gửi tới BBC từ Hoa Kỳ: Quốc phòng VN - Chính sách 'Không liên minh quân sự' đang gây nguy cơ gì?

"Câu hỏi tiếp theo là liệu liên minh quân sự với Mỹ có dẫn đến "mất Đảng"? Câu trả lời của tôi tiếp tục là "KHÔNG"...

Vào tháng 11/2011, Tổng thống Mỹ Obama đã tung ra chiến lược mới: "Xoay trục sang châu Á" (Pivot to Asia) để ngăn chặn Trung Quốc bành trướng trong khu vực nói chung, biển Đông nói riêng. 

Để triển khai, Báo cáo chiến lược quân sự quốc gia của Mỹ năm 2012 nhấn mạnh nước này phải phát triển quan hệ quân sự với Việt Nam, xây dựng Việt Nam trở thành đối tác chiến lược mới. 

Tuy nhiên, bằng chứng ngoạn mục nhất của quyết tâm "biến cựu thù thành đồng minh" của Tổng thống Obama là việc ông đón tiếp chính thức tại Nhà Trắng Tổng bí thư Đảng cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng vào tháng 7/2015. Thực vậy, đây là lần đầu tiên một người đứng đầu một đảng cộng sản được Mỹ tiếp đón cấp Nhà nước. 

Tổng thống Trump, về phần mình, tiếp tục chiến lược "Xoay trục sang châu Á" của người tiền nhiệm nhưng với cái tên mới: "Ấn Độ - Thái Bình Dương". 

Nếu như Chính quyền Obama để lại dấu ấn với việc bỏ cấm vận vũ khí sát thương đối với Việt Nam thì Chính quyền Trump năm 2018 đưa ra Chiến lược quốc phòng (NDS) coi Trung Quốc là "mối đe dọa lớn nhất", được minh họa một cách ấn tượng bằng việc tàu sân bay USS Carl Vinson cập cảng Đà Nẵng, sự kiện chưa từng có thuộc loại này kể từ khi kết thúc chiến tranh Việt Nam vào năm 1975. 

Lưu Trọng Văn: Lần đầu tiên một Bí mật của Biển Đông được công bố và trong Trung ương vị nào bán nước rồi sẽ rõ

Sáng 7-10. 

Phát biểu khai mạc Hội nghị Trung ương đảng chủ tịch nước, tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đề nghị trung ương "phân tích, dự báo có căn cứ, cơ sở khoa học, tình hình thế giới và trong nước, nhất là tình hình Biển Đông; chỉ rõ các khả năng có thể xảy ra trong thời gian tới, lường trước những thời cơ, thuận lợi cần nắm bắt, những khó khăn, thách thức cần phải nỗ lực vượt qua”. 

Cũng sáng 7-10 

Báo Thanh niên trên trang nhất được chỉ đạo có bài "Dã tâm bất tận của Trung Quốc ở Biển Đông". 

Bài báo tường thuật hội thảo "Diên Hồng" ngày 6.10 "Bãi Tư Chính và pháp luật quốc tế" mà thành phần tham dự bên cạnh các quan chức, các nhà nghiên cứu, chuyên gia chính thống là các trí thức phản biện từng bị khai trừ đảng và bị lên án là thoái hoá tư tưởng. 

Đặc biệt, báo Thanh niên nhắc lại lời của quan chức ngoại giao Trương Triều Dương đánh giá Biển Đông "ngoài là con đường hàng hải lớn nhất nhì thế giới, là bãi đánh cá lớn nhất thế giới, bể chứa dầu mỏ" mà còn... lần đầu tiên một bí mật của Biển Đông được công bố: 

"Đáy Biển Đông có một trữ lượng đất hiếm cực kỳ lớn". 

Theo quan chức ngoại giao này, "nếu Trung Quốc chiếm được, đồng nghĩa với việc sẽ nắm giữ toàn bộ trữ lượng đất hiếm trên thế giới. Điều này đồng nghĩa với việc nắm được “cổ họng” của tất cả các nước, đặc biệt là các quốc gia phát triển". 

Thứ Ba, 8 tháng 10, 2019

Từ Thức: Sợ

Một bên là những người tay không. Một bên là một lực lượng đàn áp hùng hậu, tàn bạo hơn thú dữ. Trước cái can đảm phi thường của dân Hong Kong, người ta đặt câu hỏi: họ có biết sợ không? 

Denise Ho, một trong những lãnh tụ Hong Kong trả lời : trước đây, chúng tôi đã sợ hậu quả của sự im lặng, ngày nay chúng tôi không biết sợ nữa. 

Sợ là một tình cảm tự nhiên. Người xưa tóm tắt tình cảm của con người bằng bốn chữ : hỉ, nộ, ái, ố. Có lẽ phải thêm chữ thứ năm : sợ. Sợ là một phản ứng tự vệ, để sống còn. Con nai không biết sợ sẽ làm mồi cho cọp, báo. 

J.P Sartre: ‘’những người không biết sợ không phải là những người bình thường. Không liên hệ gì tới sự can đảm’’. Francois Mitterrand : ‘’ can đảm là chế ngự cái sợ, không phải là không biết sợ’’, không nói khác gì hơn Nelson Mandela : ‘’ Tôi hiểu được can đảm không phải là không biết sợ, nhưng là khả năng chiến thắng sự sợ hãi .‘’ 

KHÔNG CÓ THỜI GIỜ 


Denise Ho và những người xuống đường Hong Kong đã chế ngự được cái sợ công an, cảnh sát, súng đạn hay cả cái chết, vì có cái sợ lớn hơn : sống suốt đời dưới ách Trung Cộng. 

Khi đã lâm cuộc, cái sợ biến mất, hay giảm đi. Ngạn ngữ La mã : cái can đảm tăng lên, khi người ta dám hành động; cái sợ tăng, khi người ta do dự. 

BBC - Nguyễn ĐứcTường thuật ở Hà Nội: Bãi Tư Chính - Nhiều trí thức muốn Việt Nam kiện Trung Quốc

Tọa đàm khoa học "Vùng biển Bãi Tư Chính và Luật pháp quốc tế"
Một buổi thảo luận về Bãi Tư Chính vừa diễn ra tại Hà Nội ngày 6/10, với sự tham dự của nhiều vị nhân sĩ có tiếng. 


Tọa đàm khoa học "Vùng biển Bãi Tư Chính và Luật pháp quốc tế" do Viện nghiên cứu chính sách pháp luật và phát triển (Viện PLD) thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học kỹ thuật Việt Nam tổ chức. 

Cuộc gặp có sự tham gia của nhiều nhân sĩ trí thức như GS Nguyễn Đình Cống, cựu đại sứ Nguyễn Trung, GS Chu Hảo, GS Trần Ngọc Vương. 

Ngoài ra còn có ông Vũ Quốc Hùng, nguyên ủy viên Trung ương Đảng, nguyên phó chủ nhiệm thường trực UBKT Trung ương, ông Vũ Ngọc Hoàng, nguyên phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, chuyên gia Phạm Chi Lan, KTS Trần Thanh Vân, cựu Đại sứ Nguyễn Trường Giang… 

'Giữ được Bãi Tư Chính là giữ được các đảo khác' 


GS Chu Hảo, người mới bị Đảng khai trừ, chia sẻ: "Lần thách thức này là chuyện trước mắt mất nước hay không mất nước. Kiện Trung Quốc ra tòa quốc tế lúc này là đúng thời điểm, đúng lúc rất quan trọng." 

Nguyễn Hùng (VOA Blog): Có phải Trung Quốc đã ‘nuốt’ Việt Nam tới cổ?

Diễu hành kỷ niệm 70 năm Quốc Khánh Trung Quốc tại Bắc Kinh.

Đầu tháng Mười Trung Quốc kỷ niệm 70 thành lập nước, cũng là kỷ niệm sự thắng thế của Chủ nghĩa Cộng sản ở nước này, điều vốn có nhiều tác động tới những diễn biến ở Việt Nam trong bảy thập niên qua. 

Dịp này cũng khiến tôi nhớ lại những lời Tướng Lê Minh Đảo của Việt Nam Cộng hoà từng nói trong phỏng vấn với tôi cách đây vài năm. 

Trong cuộc nói chuyện dài về Cuộc chiến Việt Nam mà cuối cùng những người cộng sản cũng lại chiến thắng đối thủ được cho là văn minh hơn, ông Đảo nói về kết cục của cuộc chiến: 

"Tất cả nhân dân hai miền Nam, Bắc chúng ta đều thua cả. Thắng chăng, Tàu cộng nó thắng. 

Tàu cộng nó thắng vì giờ anh thấy đất nước mình... tôi cứ hình dung là một con nai và một con trăn gió. Con trăn gió là thằng cộng sản Tàu, còn con nai là Việt Nam mình bây giờ. 

Bùi Văn Phú: Trở về đảo Guam 44 năm sau

Thượng sĩ Hải quân Henry, bên trái, từng đón tiếp người Việt tị nạn đến Guam năm 1975 và cựu Phó Đề đốc Frank Thorp hướng dẫn đoàn người Mỹ gốc Việt thăm những nơi từng là trại tị nạn (Ảnh: Dân Sinh Media)

Một tượng đài Lone Sailor – Người Thuỷ thủ Cô đơn – đã được đặt ở công viên Ricardo J. Bordallo Governor's Complex, Hagatna trên đảo Guam. Công trình này được thực hiện qua sự đóng góp của cộng đồng người Mỹ gốc Việt để ghi nhớ những giúp đỡ mà người lính hải quân Hoa Kỳ đã dành cho dân Việt tị nạn đến đảo vào tháng Tư 1975. 

Khi biến cố 30/4/1975 xảy đến, với sự đầu hàng của chính quyền Việt Nam Cộng hoà, 130 nghìn người Việt được di tản bằng máy bay và tầu bè các loại ra khỏi Việt Nam. Trong số đó, 110 nghìn được đưa vào Guam qua “Chiến dịch Đời sống Mới” (Operation of New Life) của chính phủ Hoa Kỳ để làm thủ tục nhập cư trước khi được chuyển vào các trại tị nạn trong nội địa tại California, Arkansas, Florida và Pennsylvania chờ được bảo trợ định cư. 

Đến cuối tháng 10/1975 thì ngườiViệt tị nạn cuối cùng rời trại đi định cư ở nhiều tiểu bang, đông nhất là ở California, Washington, Texas, Virginia, Louisiana để từ đó hình thành những cộng đồng người Việt đầu tiên tại Hoa Kỳ. 

Chủ Nhật, 6 tháng 10, 2019

Lê Hữu: Những cô Mơ Bay trong truyện Cung Tích Biền

Girl Floating in the Air by Corey Egbert

“Mơ là ngọn đèn, tôi là ánh sáng.” 
(Mùa xuân cô Mơ Bay, Cung Tích Biền) 

Nhân vật chính trong truyện là cô Mơ Bay. Tên thực cô là Mơ. Lúc nào cô cũng muốn bay nên nhà văn cho thêm chữ “Bay” vào sau tên cô. Cô là Mơ ngoài đời thực, là Mơ Bay trong những trang viết của nhà văn.

Mơ Bay, tên đẹp quá đi chứ. Mơ mộng quá, bay bổng quá. Cô là giấc mơ có cánh. 

Cô mộng mơ, cô bay lượn thế nào thì chỉ có đọc qua mới biết được.

Mơ là mơ Thoát, bay là bay Thoát


Tác giả, người kể lại câu chuyện, cho biết, “Mơ Bay còn trẻ, rất đẹp, học giỏi, trưởng thành trong một gia đình nền nếp, giàu gia hạnh.” Cô lại “quá thông minh, giàu mộng tưởng. Mộng ước của cô lớn lao, ngoài giới hạn”. Mơ Bay tin tưởng một cách mãnh liệt rằng loài người là hậu duệ của chim chứ chẳng phải của tinh tinh, đười ươi, khỉ vượn chi cả. 

Vì ham rong chơi trên mặt đất, ham suối trong, rừng xanh và thích tắm biển nên chim sa đà vào kiếp đi bộ. Đôi chân chim dần dà bự ra như chân người, và đôi cánh teo lại thành đôi tay. (Mùa Xuân Cô Mơ Bay) (1)

Tường Việt: Một giấc mơ. Một cuộc đời.

Mỗi buổi sáng, tôi dậy tập thể dục rất đúng giờ, vậy mà sáng nay, đã trễ gần cả tiếng, mà vẫn còn ôm gối, nhắm mắt, cố nhớ lại trọn vẹn giấc mơ vừa qua ! Nó không giống như những giấc mơ đã đi qua đời, tỉnh dậy là quên hết ! Lần này nó cứ chập chờn hoài trong tâm trí. "Nhắm mắt cho tôi tìm một thoáng hương xưa, cho tôi về đường cũ nên thơ, cho tôi gặp người xưa ước mơ !" Phạm Đình Chương, không biết có giống tôi bây giờ ? Phải lục lọi, tìm kiếm, trong cái ngăn kéo ký ức đã mốc meo vì thời gian, và trong cái trí nhớ càng ngày càng eo hẹp, nên phải cố nhớ, mà càng cố thì mọi thứ lại càng chồng chéo lên nhau, chẳng theo thứ tự nào, nhưng hình ảnh nàng thì lại rất rõ nét trong cái miền vô thức âm u, chập chùng ấy !

Và rồi, như Cuốn phim quay chậm: 

Ngày đó, khi mới đặt chân đến Pháp, còn rất bỡ ngỡ, mọi thứ đều mới lạ, thành phố Paris vừa đẹp, vừa thơ mộng, cảm giác phấn khích, đã xua tan nhiều nỗi lo âu, tôi hăm hở bước vào cuộc đời mới. Ba năm đầu ở Sorbone, tôi lủi thủi một mình. Mùa đông Paris, mới 4 , 5 giờ chiều, mà trời đã tối, tan học về nhà, chẳng có ai để chia sẻ cái âm u, lạnh lẽo của đất trời, cứ ngỡ vùi đầu vào sách vở, là quên hết ! Nhưng nhiều khi thấy bóng mình lạc loài, cô đơn trên vách, mới thấy lẻ loi, trống trải. Tôi cũng cần một tình yêu!

Ấy vậy mà gần hết đời sinh viên, tôi mới gập cô ấy, một cô gái tóc vàng mắt xanh, nhưng lại có một tâm hồn Á châu sâu lắng, nàng đến với tôi không ồn ào, vội vã, không vũ bão, loạn cuồng (hay là thời đó khác bây giờ ? ) Không cùng một trường, tôi học khoa học, nàng theo môn triết. Nhưng thường hẹn nhau ở thư viện, sau giờ học thì lang thang vào công viên, đi ăn kem, uống café, cuối tuần, nàng rủ tôi đi lễ nhà thờ. Khuôn mặt nàng lúc đó thật thanh thoát, nàng đọc kinh, rước lễ, với sự kính yêu, tin tưởng hoàn toàn nơi Chúa, nàng là một tín đồ ngoan đạo, còn tôi, con chiên lạc loài, chẳng biết cha giảng gì trong kinh thánh, cứ vẩn vơ nhìn lên vòm mái cao, với biết bao hoa văn trạm trổ rất đặc sắc, rồi lại nhìn những bức tượng điêu khắc trên tường, thật là đẹp và nghệ thuật ! Tôi tự hỏi cả nghìn năm trước chưa có máy móc gì, mà sao họ xây dựng được một ngôi thánh đường vĩ đại và uy nghiêm tới như vậy ? Thật đáng để trở thành di sản văn hóa của cả thế giới. Ra khỏi nhà thờ , nàng hỏi tôi cầu nguyện gì ? Có biết 10 điều răn của Chúa không ? Tôi ấp úng không biết trả lời sao ! Có biết gì đâu mà trả lời ! Trong đời, tôi dở nhất là chuyện tán tỉnh, đứng trước các cô gái, tôi

Đàm Trung Pháp: Danh Nhân Và Danh Ngôn - Victor Hugo Và Mark Twain

VICTOR HUGO (1802-1885) là một nhà thơ, nhà văn, và nhà viết kịch lỗi lạc vào bậc nhất của nước Pháp trong thời kỳ văn học lãng mạn. Ở ngoài nước Pháp, hai tác phẩm văn xuôi Les Misérables Notre-Dame de Paris được biết đến nhiều nhất, nhưng ở trong nước Pháp thì hai thi tập Les contemplations La légende des siècles được dân chúng yêu chuộng nhất. Lúc trẻ, Victor Hugo tán thưởng chủ nghĩa bảo hoàng (royalisme), nhưng khi lớn tuổi ông dành cảm tình cho hình thức tổ chức chính phủ của một quốc gia cộng hòa (républicanisme). Ông tranh đấu rất mạnh mẽ để hủy bỏ án tử hình, nhưng đã không thành công. Trong một thời gian dài, Victor Hugo cũng là viện sĩ của Hàn lâm viện Pháp (Académie Française) – một danh dự rất lớn dành cho một công dân nước Pháp. Ông được chôn cất trong Điện Panthéon ở Paris – nơi an nghỉ của những công dân đã mang lại vinh quang tột đỉnh cho nước Pháp. Hình ảnh của ông cũng từng xuất hiện trên giấy bạc ngân hàng. Dưới đây là một số danh ngôn của Victor Hugo:

Thượng Đế đã chỉ làm ra nước, nhưng con người đã làm ra rượu vang – Dieu n’a fait que l’eau, mais l’homme a fait le vin. 

Làm cho cười là làm cho quên. Nhân đức thay trên đời là người phân phối sự quên – Faire rire, c’est faire oublier. Quel bienfaiteur sur la terre, qu’un distributeur d’oubli. 

Gần như chẳng có ai đủ mức vô tội để không phải nhận một sự trừng phạt – Presque personne n’est assez pur de péchés pur ne pas mériter un châtiment. 

Khi đứa trẻ thơ xuất hiện, cả nhà ầm ỹ mừng reo – Lorsque l’enfant paraît, le cercle de famille applaudit à grands cris.

Nước không chảy sẽ thành bãi lầy, trí óc không vận động sẽ thành khờ dại – L’eau qui ne court pas fait un marais, l’esprit qui ne travaille pas fait un sot.

Thi nhân là một thế giới dấu kín trong một con người – Un poète est un monde enfermé dans un homme.

Vũ Thế Thành: Sài Gòn Muộn Màng Của Em Cũng Không Còn...

Cô bạn trẻ tặng tôi quyển sách của Erich Maria Remarque, bản dịch trước 75 mà em kiếm được ở tiệm sách cũ. Remarque là nhà văn người Đức mà có thời tôi “ngốn” hầu như không sót cuốn nào. Ông viết như thì thầm kể chuyện, chẳng lý luận, triết lý gì cao siêu cả, nhưng rất buồn, và rất người. Thời Hitler, Remarque phải sống lưu vong, tác phẩm bị cấm và bị đốt. Bây giờ, cầm sách của ông trên tay, tôi lại nhớ đến thời sau 75, thời sách bị cấm và bị đốt ở Sài Gòn.

Sách bị tịch thu, chất đống lên xe ba gác chở đi thì tôi chứng kiến, còn có đem đốt hay không thì tôi không thấy. Báo “Sài Gòn Giải phóng” số ra ngày 15/7/75 đưa tin:

Nhà máy sản xuất giấy Kissme hoạt động 24 trên 24 giờ đã sản xuất 50 tấn giấy vệ sinh và thấm nước trong tháng 6-75. Nguyên liệu làm ra giấy gồm 60% giấy vụn lượm lặt trong thành phố và 40% là gòn và lồ ô (cây nứa giống như tre trúc).

Tôi cũng phải “cúng dường” vài chục cuốn sách (cũng còn giấu được một mớ), trong đó có hai quyển của Remarque: “Chiến hữu” và “Một thời để yêu, một thời để chết”. Có phải thừa tiền đâu mà mua sách làm kiểng. Toàn là tiền “bán cháo phổi” ngoài giờ, cân nhắc lắm mới dám mua một quyển, còn không thì thuê sách đọc. Đêm chia tay, cạn nguyên xị rượu đế. Sách “đồi trụy phản động”, nọc độc văn hóa đế quốc Mỹ mà như tình nhơn, quẳng xuống, rồi lại cầm lên mân mê, thì thầm, “Mai tao sẽ chất đống ngoài cửa để người ta mang tụi mày đi hóa thân thành tro. Duyên đến đây là hết, nhưng nợ còn. Tao sẽ nhớ tụi mày. Nợ thằng nào nhiều, tao nhớ thằng đó nhiều…”

Hơn 40 năm nay đâu có đọc lại Remarque, vậy mà dạo này thỉnh thoảng tôi vẫn nhớ, dù nhớ tên người này xọ tên người kia, dù nơi này biến thành nơi nọ, nhưng đại khái tình tiết chưa quên sạch. Vẫn nhớ. Nhớ và ngẫm.

Thứ Bảy, 5 tháng 10, 2019

Ngô Nhân Dụng: Kinh tế thế giới đang kéo Mỹ xuống theo

Nước Đức xuất cảng rất nhiều xe hơi. Trong 12 tháng qua ở nước Tàu số xe bán giảm bớt 12%. Bắc Kinh đã hạn chế không để các ngân hàng vung tiền cho vay nữa, Đức chịu ảnh hưởng nặng nề, một nguyên nhân khiến kinh tế Đức tụt giảm. Trong hình, xe hơi nhập cảng của Mercedes-Benz tại một phòng trưng bày ở Thanh Đảo, phía Đông tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. (Hình: STR/AFP/Getty Images)

Từ giữa thế kỷ 20, khi nào kinh tế Mỹ lên thì kinh tế thế giới cũng lên, Mỹ xuống thì các nước khác cũng xuống theo. Thí dụ, năm 2001 công nghiệp tin học ở Mỹ mất đà hay năm 2008 bị khủng hoảng tài chánh vì địa ốc, cả thế giới chịu tai nạn.

Năm 2019 một hiện tượng mới xuất hiện: Kinh tế thế giới xuống và đang kéo nước Mỹ xuống theo.

Nguyên nhân một phần cũng vì cuộc chiến tranh thương mại do Mỹ khởi động khiến kinh tế các nước khác yếu đi. Trung Quốc lao đao vì các đòn quan thuế của Tổng Thống Donald Trump. Người Mỹ thì vui mừng khi thấy khiếm hụt mậu dịch của Mỹ đối với nước Tàu bắt đầu giảm.

Trong Tháng Tám năm nay số thâm thủng bớt được 3.1% so với tháng trước, và giảm bớt 11.4% so với Tháng Tám năm ngoái. Nhưng khiếm hut giảm được ở phía Đông thì lại tăng lên ở đằng Tây. Thâm thủng mậu dịch của nước Mỹ đối với tất cả thế giới vẫn tăng thêm gần $55 tỷ vào cuối Tháng Tám. Riêng số khiếm hụt với Đức tăng hơn $7 tỷ.

Số khiếm hụt lên cao vì các công ty Mỹ lo mua nhiều, đề phòng chính phủ sẽ tăng thuế nhập càng. Tổ chức Mậu Dịch Thế Giới (WTO) mới tuyên án cho Mỹ được phép đánh thuế nhập cảng trên $7.5 tỷ hàng hóa Châu Âu. Sẽ tăng thuế trên rượu vang, pho ma, cho đến máy bay Airbus! Đây là một thắng lợi, vì Mỹ nạp đơn thưa kiện từ năm 2014, tố cáo các nước Liên Âu (EU) trợ cấp cho công ty Airbus, cạnh tranh không công bằng với Boeing!

Bùi Bích Hà: Về cuốn phim ‘Hai Phượng’

Diễn viên Ngô Thanh Vân trong phim “Hai Phượng” (Furie). (Hình: headstuff.org)
Tôi hụt coi cuốn phim “Hai Phượng” (Furie) được Well Go USA Entertainment trình chiếu giới hạn tại hệ thống rạp Regal, thuộc thành phố Garden Grove, trong vài ngày đầu Tháng Ba, 2019.

Sau đó, khi tân Nghị Viên Tài Đỗ vừa đắc cử và nhậm chức tại Hội Đồng Thành Phố Westminster hồi đầu năm, đưa ra công luận vấn đề Thị Trưởng Tạ Đức Trí tặng bằng tưởng lục cho cô Ngô Thanh Vân (Veronica Ngô) nhà sản xuất và cũng là vai chính trong cuốn phim. Ông cáo buộc thị trưởng lạm quyền, vi phạm nghị quyết chống Cộng đã trở thành cam kết của cộng đồng người Việt không chấp nhận Cộng Sản, phát bằng khen cho một cán bộ văn công điện ảnh Cộng Sản từ trong nước ra. Cùng với Nghị Viên Garden Grove Phát Bùi, nhân danh chủ tịch Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia Nam California qua một cuộc bầu cử đầy tai tiếng, hai ông đòi Thị Trưởng Tạ Đức Trí phải thu hồi giấy khen tặng cho cô Ngô Thanh Vân vì hành động này làm lợi cho Cộng Sản trong nước.

Chuyện không chỉ giằng co giữa các vị dân cử mà nổ ra ầm ĩ trong dư luận. Cuộc tranh cãi gay gắt quanh một chủ đề người dân không nắm vững sự tình khiến mọi người hoang mang, buồn bã, thậm chí tức giận và thất vọng.

Là một thành viên có tuổi, gắn bó với vui buồn của đồng hương, tôi muốn tự mình tìm hiểu sự thật trong biến động chính trị quan trọng gây ảnh hưởng tiêu cực đến lập trường quốc gia của khối người Việt đứng ngoài mọi tị hiềm/tranh chấp phe phái của một thiểu số đã vì quyền lợi riêng, coi nhẹ sức mạnh, uy tín và đoàn kết của cộng đồng.

Trần Mộng Tú: Người Đàn Bà Mới

Tâm cuống quít nhờ chồng thu dọn nhà cửa trước khi mấy người bạn tới, mặc dù nhà cửa đã gọn gàng lắm rồi. Cô chờ suốt từ ngày hôm qua mà đến tối nay mấy người bạn ở xa mới đến được, họ vừa bay ba tiếng, vừa lái xe bốn tiếng, họ có công việc phải làm trước khi ghé thăm chỗ ở mới của cô. Cô nhìn lại một lượt căn nhà. Chỗ nào cũng mới cả. Những bức tường còn hăng hắc mùi sơn, những chiếc sô pha còn thơm mùi vải, bộ bàn ăn chưa có một vết sước, những bức tranh treo trên tường chưa có một hạt bụi, cái bếp của cô mặt gạch còn bóng lọng. Cô đi một vòng trên gác dưới nhà, nhìn vào buồng ngủ của hai con, cô hài lòng với những giường, tủ, cô mới sắm cho chúng, chúng chẳng thiếu thốn gì nữa, cô vào buồng của hai vợ chồng ở trên gác. Cái buồng này quan trọng nhất, những người bạn của cô chắc là sẽ để ý nhìn vào để đánh giá cái hạnh phúc cô đang có. “Cái hạnh phúc mới tinh.” Tâm ngồi ghé vào mặt nệm giường nhìn ra ngoài cửa sổ. Buổi chiều đang xuống, mùa đông ngày tối sớm làm Tâm không nhìn rõ được mầu gạch đỏ ở mặt tiền của những ngôi nhà bên kia đường, bãi đất trước nhà chưa xới, chưa trồng cỏ, còn lẫn những gạch đá, cũng đang cùng bóng tối buổi chiều sẫm đen lại. Cả khu phố này nhà nào cũng mới tinh, có nhà còn chưa xây xong và bảng tên đường Tâm cũng chưa thuộc. Tâm đang làm quen với chỗ ở mới, đời sống mới, người chồng mới, và một người đàn bà mới là chính mình.

Ở tuổi ngoài bốn mươi với hai đứa con tuổi 12, 14, chồng chết. Trong mấy năm Tâm thấy ba mẹ con lúc nào cũng hụt hẫng cũng phải nhờ vả vào bạn bè và anh em, phải nợ ơn nhiều người quá! Tâm cần một người cha cho hai con và Tâm sợ phải làm một bà mẹ độc thân. Bây giờ có một người đàn ông sẵn sàng đưa tay cho Tâm nắm, sẵn sàng cưu mang mẹ con cô, sẵn sàng thay vào chỗ người chồng đã mất. Tâm thương con, cân nhắc và chấp nhận một phần số mới.

Khi Hưng dắt mẹ con cô ra khỏi thành phố cũ, Tâm đã bỏ lại hết, hoặc cho đi. Từ cái bàn ăn cồng kềnh cho đến cái bàn chải đánh răng nhỏ xíu, từ cái xe thân thuộc lâu năm cho đến cái chổi mới mua tuần trước, những tấm hình chụp chung của Hoàng và Tâm ngày cũ và ngay cả bàn thờ Hoàng, Tâm cũng giao cho gia đình, bạn bè cất giữ, Tâm chỉ đem đến thành phố mới hai đứa con và trái tim rất cũ của mình.

Thy an: Những nỗi nhớ tháng chín

chỉ là hạt mưa thật nhỏ
hững hờ rụng xuống vai
kéo dài chút xíu nỗi nhớ ngày đầu thu nắng ấm
vẫn câu chuyện cũ còn sót lại
hững hờ không kém
vừa kể xong lần thứ một trăm, chẳng còn ai nghe
bây giờ là lúc thèm một mẩu bánh, một ly cà phê
để giấu đi ganh ghét và có dịp nói những điều thật đẹp (dù là giả tạo)

khề khà cùng nỗi im lặng
thứ im lặng làm đau nhức tâm hồn
cây đèn cầy soi khuôn mặt bạn da nhăn
nửa mái đầu đã bạc
vất vả tiếng cười hình như không trọn vẹn
nỗi buồn đâu đó bạn ơi
của con sâu cuộn mình trong hoa
con trùng nằm yên dưới đá

đôi khi thanh âm không cần thiết
tiếng kêu leng keng thật nhỏ trong tim

Thứ Sáu, 4 tháng 10, 2019

Nguyễn Quang Dy: Việt Nam cần thoát khỏi ngã ba đường

Năm 2014, sự kiện dàn khoan HD-981 đã làm cả nước bị sốc, xô đẩy Biển Đông vào “khủng hoảng lần đầu” và thúc đẩy Việt Nam phải “đổi mới vòng hai” để thoát khỏi ngã ba đường. Nhưng 5 năm sau, Biển Đông lại “khủng hoảng lần hai”, trong khi Việt Nam vẫn chưa “đổi mới vòng hai”. Nói cách khác, Việt Nam vẫn chưa thoát khỏi ngã ba đường. Nay đã đến lúc Việt Nam phải điều chỉnh chiến lược và cải tổ thể chế trước khi quá muộn. 

Tư bản thân hữu 


Đối với những xã hội chuyển đổi (transitional society) như Việt Nam và Trung Quốc, khi “định hướng XHCN” (socialist orientation) đã trở thành ảo tưởng, thì “Chủ nghĩa Tư bản Thân hữu” trỗi dậy thành hiện thực. Hệ quả là tham nhũng tràn lan, khoảng cách thu nhập tăng cao, mâu thuẫn xã hội càng lớn, như Minxin Pei đề cập trong cuốn “China’s Crony Capitalism: the Dynamics of Regime Decay” (Minxin Pei, Harvard University Press, 2016). 

Khi quyền lực không được kiểm soát thì các nhóm lợi ích (doanh nghiệp) sẽ câu kết với các quan chức biến chất (trong chính quyền) thành thế lực thân hữu, độc quyền trục lợi làm tham nhũng trở thành quốc nạn vì “quyền lực tuyệt đối thì tham nhũng tuyệt đối” (Lord Acton). Vì vậy, để kiểm soát quyền lực, nhằm giữ chế độ khỏi suy xụp trước phản ứng ngày càng mạnh của nhân dân, người ta buộc phải chống tham nhũng (hay “đốt lò”). 

Gần đây, báo Phụ Nữ thành phố vừa đăng loạt bài điều tra gây sốc (“Sun Group, Địa Ngục Tự và ma trận chiếm lĩnh rừng quốc gia Tam Đảo”, Phụ Nữ, 23/9/2019). Có thể nói, đây là phần nổi của tảng băng chìm về chủ nghĩa tư bản thân hữu tại Việt Nam. Sự kiện này làm người ta nhớ lại thời kỳ “đổi mới vòng một” (sau 1986), khi báo Tuổi Trẻ trở thành ngọn cờ đầu của báo chí cách mạng, với các phóng sự điều tra dũng cảm “nhìn thẳng vào sự thật”, theo các khẩu hiệu đổi mới như “hãy tự cứu mình trước khi trời cứu” và “đổi mới hay là chết”. 

VOA Tiếng Việt: Tập Cận Bình nên ‘chấp nhận đa dạng thay vì đồng hóa’

Các lãnh đạo Trung Quốc qua các thời kỳ trên lễ đài kỷ niệm 70 năm quốc khánh Trung Quốc
Sau 70 năm kể từ ngày Mao Trạch Đông tuyên bố thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, giới lãnh đạo Trung Quốc đứng đầu là Chủ tịch Tập Cận Bình đã có sự thay đổi đáng kể so với chính sách ban đầu là tôn trọng sự đa dạng của các sắc tộc ở Trung Quốc mà thay vào đó đang theo đuổi chính sách đồng hóa, một nhà nghiên cứu ở Mỹ nhận định. 

Trong bài viết có tựa đề ‘Những gì mà Tập Cận Bình chưa học được từ các hoàng đế Trung Hoa’ đăng trên tờ New York Times, ông James A. Millward, giáo sư lịch sử Đại học Georgetown, cho rằng các lãnh đạo Trung Quốc đang ngày càng muốn đồng nhất Trung Quốc dưới sự lãnh đạo của Đảng thay vì ‘tôn trọng sự đa dạng’. 

‘Bất ổn từ ngoại vi’ 


“Nhân dịp kỷ niệm tròn 70 năm nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC) ra đời vào ngày 1/10, Đảng và Nhà nước có nhiều lý do để ăn mừng: kỷ lục chưa từng có về phát triển kinh tế, nền giáo dục và sáng tạo công nghệ đẳng cấp thế giới, vai trò ngày càng nổi bật trên vũ đài thế giới. Nhưng ngay cả khi nhà cầm quyền đã làm rất nhiều cho buổi duyệt binh ngày quốc khánh, Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đang đối mặt sự chỉ trích quốc tế dữ dội nhất kể từ năm 1989, khi họ thảm sát hàng trăm người biểu tình tay không tấc sắt ở Quảng trường Thiên An Môn. Ba mươi năm sau, sự quan ngại quốc tế tập trung vào các vùng ngoại vi của Trung Quốc: Tân Cương và Hong Kong,” ông viết. 

RFA: Ước mơ thành cường quốc an ninh mạng của Việt Nam đang bị dập tắt

Ảnh minh họa
Vào ngày 1/10/2019, CyStack – một công ty công nghệ hoạt động trong lĩnh vực an ninh mạng công bố báo cáo cho thấy trong quý III/2019, đã có tới 127.367 websites bị tấn công trên toàn cầu. Như vậy, cứ mỗi phút trôi qua lại có một website bị xâm phạm. 

Việt Nam lơ là với an ninh mạng 


Đáng chú ý, Việt Nam đứng ở vị trí thứ 10 trên bảng xếp hạng các quốc gia bị tấn công website nhiều nhất thế giới trong quý III này. Trong đó, các website có tên miền .com, .vn và .net bị tấn công nhiều nhất. 

Trao đổi với Đài Á Châu Tự Do hôm 02/10 liên quan vấn đề này, ông Nguyễn Tử Quảng, Chủ tịch Tập đoàn Công nghệ BKAV, nhận định: 

“Theo tôi việc bị tấn công cũng không phụ thuộc vào hệ thống của mình như thế nào, còn thực trạng các website bị tấn công thì có tại tất cả các quốc gia chứ không chỉ ở Việt Nam, nên tôi nghĩ nó cũng bình thường thôi.” 

Ông Quảng cho biết thêm, hiện nay cũng còn nhiều doanh nghiệp chưa có đảm bảo an ninh mạng cho website của mình. Mặc dù gần đây ở Việt Nam người ta mới bắt đầu để ý đến việc thuê các dịch vụ bảo vệ trang web, tuy nhiên theo ông chắc chắn là còn nhiều doanh nghiệp chưa thuê dịch vụ như thế.