Chủ Nhật, 2 tháng 6, 2019

Thuỵ Khuê: Quê Hương Ngày Trở Lại, IV - Phú Yên 2

Alexandre de Rhodes


Alexandre de Rhodes sinh ngày 15/3/1591 tại Avignon, mất ngày 5/11/1660 tại Ispahan (Perse, tức Iran). 18 tuổi ông đến Roma, gia nhập dòng Tên ngày 14/4/1612, và tha thiết mong được đi Nhật Bản giảng đạo. Được Giáo Hoàng Paul V cho phép, rời Roma tháng 10/1618 để đi Lisbonne. Lúc đó Bồ Đào Nha là "con trưởng" của Giáo Hội, nên các giáo sĩ muốn đi giảng đạo ở đâu phải xin vua Bồ cho phép mới đi được. Ngày 4/4/1619, de Rhodes lên tầu đi Goa (Ấn Độ) là một trong những trung tâm công giáo lớn nhất ở Á châu. Ông đến Goa ngày 9/10/1619, nhưng Nhật đã bế quan tỏa cảng từ năm 1612, đã ban hành luật cấm đạo rất nghiêm ngặt từ tháng 1/1614, không thể lọt vào. Bề trên quyết định cho ông đi Đàng Trong. Tháng 12/1624, de Rhodes đáp tầu từ Macao đến Cửa Hàn (Đà Nẵng), 19 ngày sau tới Dinh Chàm, thủ phủ Quang Nam. Đến đây ông gặp ngay linh mục de Pina người thông bác tiếng Việt một thứ tiếng hoàn toàn khác tiếng Tầu, mới nghe như chim hót líu lo.(Trích Du Hành và Truyền giáo).Và ông đã ráo riết học tiếng Việt, trong bốn tháng ông nghe được xưng tội và trong sáu tháng ông giảng đạo được bằng tiếng Việt. Có một thằng bé giúp tôi phân biệt được dấu để nói cho trúng. De Rhodes ở lại Đà Nẵng 18 tháng. 

Tháng 7/1626, De Rhodes và Pedro Marques trở về Macao. Ngày12/3/1627, de Rhodes và Marques khởi hành từ Macao để đi Đàng Ngoài. Ngày 19/3/1627 họ đến Thanh Hóa. De Rhodes giảng đạo ở Đàng Ngoài đến tháng 5/1630, thì bị trục xuất. Trở về Macao, ông ở lại 10 năm bên Tầu. Sau đó ông trở lại Đàng Trong bốn lần từ 1640 đến 1644: (1/1640- 9/1640) (12/1640-7/1641) (1/1642-9/1643) (1/1644-7/1645). Lần cuối cùng, ông bị bắt, bị kết án tử hình, chúa ân xá nhưng trục xuất vĩnh viễn.

Bìa sách Du Hành và Truyền Giáo

Thứ Bảy, 1 tháng 6, 2019

Ngô Nhân Dụng: Tập Cận Bình đánh Đài Loan được không?

Một chiến đấu cơ F-16V do Mỹ sản xuất tập cất cánh từ xa lộ, trong cuộc tập trận ở thành phố Chương Hóa, miền Trung Đài Loan, hôm 28 Tháng Năm, 2019. Các chiến đấu cơ được diễn tập bao gồm F-16, Mirage 2000 (Pháp chế tạo), máy bay chiến đấu IDF (Đài Loan) và máy bay do thám E-2 Hawkeye (Mỹ). Việc Đài Loan mua vũ khí, chủ yếu từ Mỹ, luôn là “cái gai” trong mắt Trung Quốc. Bắc Kinh xem Đài Loan là một tỉnh ly khai và không loại trừ khả năng thống nhất Đài Loan bằng vũ lực. (Hình: Sam Yeh/AFP/Getty Images)

Đầu năm nay, Cộng Sản Trung Quốc mở một cuộc thao diễn quân sự với chủ đề “giải phóng Đài Loan.” Tổng Thống Thái Anh Văn tuyên bố Trung Cộng càng đe dọa càng khiến Trung Hoa Dân Quốc quyết tâm tăng cường quân lực, bảo vệ quốc gia. Bà cũng nói thêm, báo tin phi công Đài Loan sắp qua căn cứ Luke, tiểu bang Arizona nước Mỹ để dự huấn luyện.

Ngày Thứ Ba vừa qua, bà Thái Anh Văn đã chứng kiến cuộc tập trận lớn nhất quân đội của Đài Loan, chuẩn bị trường hợp bị Trung Cộng tấn công. Bà đến coi phi cơ chiến đấu đáp xuống một xa lộ, gần phi trường Đài Trung. Nếu phi trường bị phá, máy bay vẫn có thể được tiếp tế nhiên liệu, bom đạn đầy đủ rồi cất cánh rất nhanh. Trong cùng ngày, báo chí loan tin Đài Loan đã có đủ các bộ phận để chế tạo loại máy bay không người lái (drone) mang tên Đằng Vân (Teng Yun), có thể có thể bay vào lục địa Trung Quốc để do thám, bỏ bom, bắn phi đạn, vân vân

Lưu Dân: Thăm lại Kuku 'nơi tuyệt lộ ươm mầm hy vọng' (Hình ảnh: Tôn Thất Vinh)

Thăm lại Kuku, 'nơi tuyệt lộ ươm mầm hy vọng' (Hình ảnh: Tôn Thất Vinh)

Thật ra, Kuku không phải là tên một đảo như nhiều người vẫn thường nghĩ. Bạn sẽ không tìm thấy nó trên Google Map hoặc bản đồ chính thức của Indonesia. Đơn giản vì Kuku là tên gọi mà dân địa phương đặt cho bãi biển của đảo Jemaya trong quần đảo Anambas, chứ không phải là một địa danh hành chánh trên giấy tờ.

Nhưng đối với hàng ngàn thuyền nhân tỵ nạn Việt Nam từng đến đây hơn 30 năm trước, Kuku lại là một cái tên đồng nghĩa với sự sống và tự do. Nó là một vùng kỷ niệm của đời người, nơi đau khổ gặp gỡ yêu thương, nơi tuyệt lộ ươm mầm hy vọng, nơi những mảnh đời ly tán bỗng cùng chia sẻ với nhau những chén cơm Cao ủy trong những căn barracks tạm bợ mà ràn rụa nước mắt ân tình sau chuyến hải hành mười phần chết chín.

Một số đồng bào đã vĩnh viễn nằm lại ở vùng này vì nhiều lý do: bão tố, đói khát, bệnh tật... Từ vài năm qua, sau những chuyến mở đường do Văn khố Thuyền nhân Việt Nam thực hiện từ năm 2005, nhiều nhóm nhỏ từ các nước định cư trên khắp thế giới đã lần lượt tìm về con đường ký ức này. Để sống lại kỷ niệm cũ, để thắp nén nhang cho những người bạn đồng thuyền trên đường đi không đến, để nhớ ơn những tổ chức cứu trợ quốc tế và người dân địa phương chân chất từng cưu mang họ trong hoàn cảnh ngặt nghèo…

Tháng 4/2019 vừa qua, một nhóm thân hữu (đa số là từ Sydney – Australia) đã thực hiện một chuyến đi như thế. Mời các bạn cùng chia sẻ với họ những hình ảnh ghi lại trong chuyến đi.

Hoàng Xuân Sơn: chén tui chén bác 

Hình minh hoạ, FreePik
ai noái chi mược ai
thơ tui mần vẫn có
chút thù tạc lai rai
với bạn bè thân hữu
cùng chương sự dài dài

bạn mền mới khỏi bệnh
răng không tặng một bông
hồng hương lai láng tỏa
ngát thơm vị đồng lần

bạn già in cuốn sách
còn phưng phức mùi đời
tặng bạn chùm bong bóng
như lời nguyện tinh khôi

thơ văn bạn mình hay
cứ tình thiệt vỗ tay
mược kệ người bôi vẽ
câu cú đã an bày

Ngự Thuyết: Đêm Qua Bắc Vàm Cống

Đêm Qua Bắc Vàm Cống, một bài thơ ngắn, ra đời cách đây lâu lắm, hơn 60 mươi năm khi tác giả của nó, Tô Thùy Yên, chưa tới tuổi hai mươi. Thỉnh thoảng tôi đọc lại bài thơ ngắn đó, và lại nhớ mấy lần qua cái bắc ấy,trước 1975, trên đường đi về Lục Tỉnh, qua Sa Đéc, Long Xuyên. Lần nào cũng thế, qua đó, cái buồn bỗng dưng ập tới. Tại sao? Tại vì bến bắc hồi đó còn quạnh quẽ lắm, nước sông Cửu Long chảy miên man, lục bình trôi hàng nối hàng như không bao giờ dứt? Thì Tô Thuỳ Yên cùng với bài thơ đó hiện về. Thế là cũng tại vì bài thơ có sức ám ảnh lớn. Đọc lại nó, nghe lại nó, như nghe lời nguyền của định mệnh.

Nhiều người đã viết về Tô Thùy Yên từ nhiều năm nay. Nhà thơ vừa qua đời, những bài nhận định càng mọc lên như nấm sau cơn mưa. Đều là những lời ca ngợi, thán phục. Chẳng hạn Thơ Tô Thuỳ Yên là những băn khoăn siêu hình, là triết lý, chênh vênh giữa siêu thực và hiện thực, là đau đớn vì sự nhỏ nhoi của kiếp người, đem ý thức về bản ngã, về nỗi hoang tưởng của con người vào thi ca; là nhân chứng sống động qua những giai đoạn khác nhau của lịch sử; là tài hoa, uyên bác, sâu lắng; là thấm đẫm tình quê hương, tình người ... Đã thế, còn thay đổi cái ngôn ngữ thi ca quen thuộc lâu đời của Đông Phương; tinh vi, cô đọng, trau chuốt; chữ nghĩa cổ điển hoà lẫn với hiện đại,cách diễn tả dân gian, sử dụng ca dao, tục ngữ,hoà lẫn với văn chương bác học; và còn có khả năng sáng tạo ra từ ngữ mới ... 

Tô Thuỳ Yên, một nhà thơ lớn vừa giã từ cõi đời này, rất xứng đáng với tất cả những nhận xét ấy. 

Một trong những bài thơ dài hơi, rất nổi tiếng của Tô Thuỳ Yên, đã được đón nhận với lòng quý mến, trân trọng, và ngưỡng mộ, đó là bài Ta Về.Hầu như tất cả những lời nhận định, ca ngợi vừa nêu trên đều có thể trao lại cho bài thơ này. Nhưng nó như viên ngọc quý có nhiều mặt chạm trổ, ánh sáng tỏa long lanh, đa dạng, huyền bí. Cho nên, mỗi lần đọc lại bài thơ, là mỗi lần ta có thể khám phá vài ba tia sáng lạ. 

Ta về? Từ đâu về, và về đâu? 
Từ đâu về? 
Từ địa ngục của trần gian:

Vĩnh biệt ta mười năm chết dấp
Chốn rừng thiêng ỉm tiếng nghìn thu
Mười năm mặt xạm soi khe nước
Ta hoá thân thành vượn cổ sơ

Bào Kình Kình: Cuộc chiến trên bàn  
phẫu thuật thẩm mỹ ( 鲍鲸鲸 - Bao Jingjing ) - 
Thân Trọng Sơn  
dịch và giới thiệu

Sinh năm 1987 tại Bắc Kinh; cha quân nhân, mẹ nội trợ. Thuở nhỏ, tính nhút nhát, sống nội tâm, sớm có thiên hướng văn chương. Năm 1998, gia đình cho vào học Học viện âm nhạc dân tộc trung ương, nơi đây cô học vĩ cầm liên tục trong sáu năm. 
15 tuổi, được cha sắm cho máy vi tính, cô bắt đầu viết cuốn tiểu thuyết đầu tiên, và hoàn thành trong vòng 5 tháng. 
Năm 2004, cô bỏ học nhạc để theo học Khoa Văn chương của Học viện Điện ảnh Bắc Kinh, chuyên ngành kịch bản phim truyền hình. Thời gian này, cô đọc rất nhiều, làm quen với tác phẩm của các nhà văn nổi tiếng như Chekhov, Haruki Marakami, David Lodge, John Owen, đặc biệt là hai nhà văn nữ Nghiêm Cơ Linh ( 严歌苓 ) và Lý Bích Hoa ( 李碧华). Cả hai đều có những tác phẩm được chuyển thể thành phim, và cũng viết kịch bản nữa. Đây chính là con đường Bào Kình Kình chọn sau này.

Ngay sau khi tốt nghiệp, cô công bố trên mạng một nhật ký viết từng chương, đặt tên là " Tình yêu không mù quáng”, ký bút danh Đại Lệ Hoa ( 大丽花 ). Truyện đăng dần mỗi ngày, để độc giả bình luận, góp ý. Chuyện yêu đương, hẹn hò, giận hờn..., loại truyện khá thịnh hành dưới tên gọi " tiểu thuyết ngôn tình ".

Truyện tạo ra một bước ngoặt trong nền văn học Trung quốc, tác giả trở thành người phát ngôn cho những người trẻ thuộc thế hệ cô, với những giá trị và lối sống hoàn toàn khác với lớp trước. 
Khi kết thúc, cô đổi nhan đề là " 33 ngày thất tình " và ký tên Bào Kình Kình. Tác phẩm nhanh chóng gây tiếng vang, đạo diễn Đằng Hoa Đào ( 滕华涛 ) mua bản quyền để chuyển thể thành phim, giao cho Bào Kình Kình viết kịch bản. Một năm sau khi ra rạp, cô được trao giải thưởng của Liên hoan Phim Kim Mã, trở thành tác giả kịch bản trẻ nhất được nhận giải, lúc mới 25 tuổi.


Thứ Sáu, 31 tháng 5, 2019

Hà Sĩ Phu: Vài điều tóm lại cho gọn


Phần 1: Lý thuyết Mác-Lê xuất phát từ những nhầm lẫn, phản tiến hóa 


Xin không bàn về những lý thuyết thuần túy Triết học của Marx, mặc dù Duy vật biện chứng và Duy vật lịch sử Mác-xít cũng có những điều rất cần phải tranh luận về mặt Triết học. Điều có ý nghĩa thực tế cần thiết cho xã hội ở đây là chỉ xét những “lý sự” gọi là chủ nghĩa Mác-Lênin được dùng làm kim chỉ nam chỉ đạo mọi chủ trương của Đảng Cộng sản, những điều đã thành nhận thức phổ thông, tuyên truyền phổ cập ai cũng biết. Hiện nay về lý thuyết cũng như thực tiễn Cộng sản tuy có những biến đổi để hòng thích nghi nhưng bản chất chủ thuyết căn bản vẫn không có gì thay đổi. 

Trong bài Từ Nguyễn Phú Trọng đến Lê Hiền Đức (2012, đăng trên trang mạng của nhà văn Phạm Thị Hoài) tôi đã kể qua 9 điều “nhầm lẫn nhỏ” (mà các Cụ nhà ta thường dùng chữ rất hay là “bé cái nhầm”) của Mác-Lênin khi dựng một học thuyết cao siêu và vĩ đại. Ở đây chỉ xin nhắc lại năm điều nhầm lẫn quan trọng nhất. 

1/ Mác-Lênin hiểu nhầm về thời đại mà các ông đang sống. 


Tại sao có thể nói các nhà Mác-xít kinh điển đã “đọc nhầm” thông điệp của Thời đại? 

VOA: Thảm sát Thiên An Môn sau 30 năm: Bài học gì cho Việt Nam?

Quảng trường Thiên An Môn vào ngày 6/6 năm 1989

Sự kiện Thiên An Môn ở Trung Quốc cách nay 30 năm đem lại bài học cho giới tranh đấu Việt Nam về huy động lực lượng và nhất là biết đánh giá tương quan lực lượng khi hành động, một nhà hoạt động dân chủ ở trong nước nhận định.

Hoa Kỳ gọi hành động của nhà cầm quyền Trung Quốc đàn áp đẫm máu cuộc biểu tình ôn hòa của sinh viên ở Quảng trường Thiên An Môn là một cuộc ‘thảm sát toàn diện’.

“Hoa Kỳ kêu gọi và tiếp tục kêu gọi, cũng như các nước khác trong cộng đồng quốc tế, là phải có sự chịu trách nhiệm công khai đối với những người bị giết hại, bị bắt giữ và mất tích,” nữ phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Mỹ Morgan Ortagus nói với VOA hôm 30/5 tại một cuộc họp báo thường kỳ.

“Chúng tôi muốn họ phải thả những người đã bị bỏ tù vì nỗ lực giữ cho ký ức về sự kiện Thiên An Môn sống mãi cũng như phải chấm dứt việc sách nhiễu những người từng tham gia vào cuộc biểu tình và gia đình họ,” bà Ortagus nói thêm.

Lê Mạnh Hùng: Nguồn kích động tên khủng bố tại New Zealand là Pháp

Hôm 14 Tháng Năm, 2019, Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres tưởng niệm các nạn nhân bị sát hại gần đền thờ Hồi Giáo Linwood ở thành phố Christchurch, New Zealand. Cuộc thảm sát của một tay súng đã cướp đi sinh mạng của 50 người và hàng chục người khác bị thương vào Thứ Sáu, 15 Tháng Ba, 2019. (Hình: Kai Schwoerer/AFP/Getty Images)

Khi những tên da trắng độc tôn Mỹ tụ họp tại Charlottesville, Virginia, vào Tháng Tám, 2017, hò reo “chúng sẽ không thay thế chúng ta” hoặc là “đám Do Thái sẽ không thay thế chúng ta” thì không có bao nhiêu người trong bọn họ biết những khẩu hiệu này đến từ đâu. 

Ngược lại, Brenton Tarrant, tên khủng bố người Úc bị tố cáo là đã bắn chết 50 người và làm bị thương hàng chục người khác tại một đền thờ Hồi Giáo tại Christchurch, New Zealand, thì đã nói rõ những ý tưởng cực đoan của y đến từ đâu. 

Trong một bản tuyên ngôn dài 74 trang, y đã ca tụng tên giết người hàng loạt người Na Uy Anders Breivik cũng như tỏ lòng thán phục tên lãnh tụ đảng phát xít Anh trong Thế Chiến Thứ Hai, Oswald Mosley. Nhưng những tư tưởng của một người Pháp mới đóng vai trò chính trong đầu óc của hắn. 

Viễn Đông: Chủ tịch Trung Quốc ‘từ bỏ’ cam kết Biển Đông với ông Obama

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Obama tại Nhà Trắng ngày 25 tháng Chín năm 2015.

Tướng Joseph Dunford, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hoa Kỳ, hôm 29/5 nói rằng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã phá vỡ cam kết không quân sự hóa Biển Đông với Tổng thống Mỹ Barack Obama. 

"Mùa thu năm 2016, Chủ tịch Tập Cận Bình đã hứa với Tổng thống Obama là họ sẽ không quân sự hóa các hòn đảo [ở Biển Đông]. Nhưng những gì chúng ta chứng kiến ngày hôm nay đó là các đường băng dài 10 nghìn bộ [hơn 3 nghìn mét], các kho chứa đạn dược, việc thường xuyên triển khai thiết bị có khả năng phòng thủ tên lửa, khả năng hàng không, vân vân”, vị tướng là sĩ quan cao cấp nhất trong quân đội Hoa Kỳ nói trong một cuộc trao đổi về quốc phòng ở Viện Brookings tại thủ đô Washington. 

“Vì thế, rõ ràng họ đã từ bỏ cam kết đó”. 

Về ý kiến cho rằng Trung Quốc dường như không còn cấp tập xây đảo và quân sự hóa ở Biển Đông, ông Dunford nói: “Tôi cho rằng đó là vì các đảo giờ đã được phát triển tới mức chúng có thể cung cấp khả năng quân sự theo như đúng yêu cầu của Trung Quốc”. 

Thứ Năm, 30 tháng 5, 2019

Nguyễn Quang Dy: Trung Quốc và 3 thách thức lớn trong thế kỷ 21

Nếu 2 thập kỷ đầu của thế kỷ 21 là giai đoạn chuyển tiếp (transition) đầy biến số (như Brexit và Trumpism) làm trật tự thế giới đảo lộn và bất ổn, thì các thập kỷ tiếp theo sẽ chứng kiến việc định hình một bức tranh mới về thế giới. Tác nhân chính của quá trình đó là đối đầu Mỹ-Trung. Trong bối cảnh đó, Trung Quốc đang đối mặt với 3 thách thức lớn. 

Thứ nhất, người Mỹ đã tỉnh ngộ và liên kết với nhau để chống lại Trung Quốc trỗi dậy. Thứ hai, Trung Quốc đang suy thoái do đối đầu chiến lược với Mỹ và đồng minh. Thứ ba, người dân Trung Quốc sẽ bất bình và phản kháng. Trước bức tranh lớn màu xám, lúc này còn quá sớm để phỏng đoán và hình dung được tương lai của Trung Quốc và thế giới. 


Mỹ đã tỉnh ngộ 


Năm 1989 khi xảy ra vụ Thiên An Môn, Mỹ vẫn tiếp tục ủng hộ Trung Quốc. Bill Clinton và nhiều người khác (như Robert Zoellick) vẫn tin rằng Trung Quốc sẽ cải cách và dân chủ hóa để “trỗi dậy hòa bình”, nên đã theo đuổi quá đà chủ trương tham dự (constructive engagement). Đó là một sự ngộ nhận tai hại mà Trung Quốc đã lợi dụng để trỗi dậy (không hòa bình). Gần đây Mỹ đã tỉnh ngộ và coi Trung Quốc là kẻ thù và “đối thủ chiến lược”. 

William Safire (NYT columnist) kể lại rằng trước khi mất (1994), Richard Nixon đã thừa nhận trong cuộc phỏng vấn: “Chúng ta có thể đã tạo ra một Frankenstein” (We may have created a Frankenstein). Theo Michael Pillsbury (Hudson Institute, Director for Chinese Strategy), đó là “thất bại lớn nhất về tình báo của Mỹ” (the greatest US intelligence failure) trong 50 năm qua. (“The Hundred-Year Marathon”, Michael Pillsbury, Holt, 2015). 

Phạm Chí Dũng: Trình Công ước 98 – Vì sao Nguyễn Phú Trọng lại ‘mất tích’?

Ông Nguyễn Phú Trọng xuất hiện lần đầu tiên vào ngày 14 tháng Năm. (Hình: Trích xuất từ VnExpress)

Sau khá nhiều lần ‘mất tích’ trong vòng một tháng rưỡi qua, bệnh nhân Nguyễn Phú Trọng lại một lần nữa đánh đố dư luận về việc ông ta đã không thể tái hiện vào ngày 29/5/2019 để ‘trình Quốc hội phê chuẩn Công ước 98’. 

Khi Đặng Thị Ngọc Thịnh phải làm ‘chủ tịch nước’ 


Trám vào tình trạng trống vắng đáng nghi ngờ trên là “Phó chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh nhận sự ủy nhiệm của Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng trình bày tờ trình của Chủ tịch nước về việc gia nhập Công ước 98 của Tổ chức Lao động quốc tế” - như báo đảng đưa tin đúng vào ngày 29/5

Công ước 98 là một trong 3 công ước quốc tế còn lại về lao động, liên quan mật thiết đến Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) và công đoàn độc lập mà nhà nước Việt Nam chây ì từ quá lâu mà chưa chịu ký kết. Nếu không chịu trình, ký kết và phê chuẩn ít nhất là công ước này, chính thể độc đảng ở Việt Nam sẽ mất hẳn cơ hội có được EVFTA (Hiệp Định Thương Mại Tự Do Châu Âu-Việt Nam). 

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Bao Cát Nguyễn Hữu Linh

Hoá ra thời thực dân Pháp ranh giới thù địch giữa nhà nước thuộc địa với người dân không chia thành chiến tuyến quyết liệt như hiện nay giữa Đảng Cộng sản với người dân. Hồi Ký Tống Văn Công– Đến Già Mới Tỉnh
Mãi đến năm 17 tuổi tôi mới được giáo sư Đào Phú Thọ giới thiệu đôi lời về Sigmund Freud. Nghe xong, tôi quyết định ngay là sẽ theo ngành Phân Tâm và trở thành nhà phân tâm học đầu tiên của đất nước mình… cho nó bảnh! 

Tôi “định” thế nhưng Trời “định” khác. Ổng quyết định cho tôi vào quân trường để học làm lính, thay vì tiếp tục ngồi ở giảng đường để nghe mấy chuyện (“trời ơi”) giữa lúc quê hương đang tơi bời lửa đạn. 

Đi lính xong, tôi đi cải tạo. Rời trại tù không lâu thì tôi lại bước vô mấy cái trại tị nạn ở Á Châu … Sau vài ngàn đêm, nằm trên những cái giường đôi (trong những cái trại thổ tả này) tôi mới “ngộ” ra được điều giản dị này: làm một thằng dân Việt mà không bỏ mạng hay thương tật vì chiến tranh, không tù mọt gông là phước đức lắm rồi, còn bầy đặt học đòi những chuyện xa xôi và xa xỉ (cỡ như Phân Tâm Học) thì hơi quá đáng. Thế là thôi, thôi tôi quyết định chia tay vĩnh viễn Bạch Thu Hà, và Sigmund Freud. 

Yêu Sách Tám Điểm Năm 2019 Của Người Dân Việt Nam

Kính gửi: 

- Ban lãnh đạo Nhà nước Việt Nam (Ông/Bà Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam) 

Đồng kính gửi: 

- Toàn thể nhân dân Việt Nam và người Việt sống ở nước ngoài 
- Ông Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc 
- Các cơ quan ngoại giao quốc tế tại Việt Nam 

Kính thưa quý vị, 

Một trăm năm trước, năm 1919, một bản “Yêu sách của dân tộc An Nam” (Revendications du Peuple Annamite) do một nhóm người Việt Nam yêu nước soạn thảo và ký tên là Nguyễn Ái Quấc được gửi đến Hội nghị các nước thắng trận trong thế chiến thứ nhất (1914-1918), họp tại cung điện Versailles, Paris, Pháp. 

Bản yêu sách gồm tám điểm sau: 

1. Tổng ân xá cho tất cả những người bản xứ bị án tù chính trị; 

2. Cải cách nền pháp lý ở Đông Dương bằng cách cho người bản xứ cũng được quyền hưởng những đảm bảo về mặt pháp luật như người Âu châu; xóa bỏ hoàn toàn các toà án đặc biệt dùng làm công cụ để khủng bố và áp bức bộ phận trung thực nhất trong nhân dân An Nam; 

3. Tự do báo chí và tự do ngôn luận; 

4. Tự do lập hội và hội họp; 

Nguyễn Văn Chiến: Cãi với ông thủ tướng người xứ cãi

Ngày 17.5.2019 là “Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam” và nhân dịp này ông Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc viết bài "Tạo đột phá chiến lược trong phát triển khoa học - công nghệ và đổi mới, sáng tạo ở Việt Nam" đăng tải trên nhiều tờ báo nhà nước. [1] 

Ông Nguyễn Xuân Phúc (NXP) là người Quảng Nam “hay cãi” nhưng tôi cũng liều mình một phen để… cãi với người đất cãi. Để tiện bề đối đáp tôi xin chia bài ông ra từng phần nhỏ và mạn phép in nghiêng những điểm cần lưu ý. Tôi cũng xin bỏ qua những phần dài lê thê và đều đều giọng văn nghị quyết, chỉ nói để mà nói, không đáng để cãi. 

Tôi xin đi thẳng vào bài 

a. NXP: “Sự phát triển của các học thuyết kinh tế và thực tiễn phát triển của nhiều quốc gia trên thế giới thời gian qua cho thấy cácmô hình tăng trưởng tân cổ điển nhấn mạnh vai trò của tích lũy vốn và lao động đối với tăng trưởng kinh tế.” 

Xin cãi: 

1. Chỉ cái phần “mở bài” này thôi đã thấy bao nhiêu vấn đề. Ngôn từ ở đây sử dụng rất oách, rất xôm tụ, rất hàn lâm nhưng kỳ thực rỗng tuếch, hoàn toàn trớt quớt, không ăn nhập gì với nhau về mặt logic. 

- “Mở bài” là phần giới thiệu, tóm tắt những gì sẽ trình bày trong phần “thân bài”. Nhan đề bài viết là “Tạo đột phá chiến lược trong phát triển khoa học - công nghệ và đổi mới, sáng tạo ở Việt Nam", vậy xin hỏi cái “mô hình tăng trưởng tân cổ điển” nêu trên có quan hệ gì với mô hình “kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” mà thủ tướng nhấn mạnh trong phần thân bài? 

Thứ Tư, 29 tháng 5, 2019

Ngô Nhân Dụng: Tối Cao Pháp Viện còn độc lập hay không?

Trụ sở Tối Cao Pháp Viện Mỹ ở Washington, D.C. (Hình: Jim Watson/AFP/Getty Images)

Khi một vị quan tòa gần đây bác bỏ một quyết định của Tổng Thống Donald Trump mà ông cho là vi hiến, ông Trump nói ông không ngạc nhiên vì vị thẩm phán này do cựu Tổng Thống Barack Obama bổ nhiệm. Nhiều người cũng đồng ý với nhận xét này.

Năm ngoái ông Trump cũng từng nói một ý tương tự, khiến ông Chánh Án Tối Cao Pháp Viện John Roberts phải minh xác, nói rằng trong hệ thống tư pháp nước Mỹ không có các vị thẩm phán của Bush hay của Obama. Người Mỹ có thể tin rằng các vị thẩm phán xét xử trong tinh thần độc lập, không lệ thuộc khuynh hướng chính trị, Dân Chủ hay Cộng Hòa, thiên tả hoặc thiên hữu.

Các vị tổng thống đề cử người cùng quan điểm chính trị với mình, điều này dễ hiểu. Hiện nay Tối Cao Pháp Viện Mỹ có năm vị thẩm phán do các tổng thống Cộng Hòa đề cử và bốn người do đảng Dân Chủ. Vụ Tổng Thống Trump đề nghị Thẩm Phán Brett Kavanaugh gần đây đã gây ra tranh luận sôi nổi đầy màu sắc chính trị; khiến nhiều người nghĩ rằng Tòa Án Tối Cao đang nghiêng hẳn sang phía bảo thủ sau khi hai ông Gorsuch và Kavanaugh được Tổng Thống Trump đề cử và Thượng Viện, với đa số Cộng Hòa, phê chuẩn.

Mặc Lâm: Thương chiến, chỉ là mới bắt đầu

Sử dụng điện thoại thông minh bên ngoài một cửa hiệu Huawei ở Bắc Kinh, 20 tháng Năm, 2019. Hình minh họa.

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung bước sang một thời kỳ mới, không còn mang hình thức bao vây, đối đầu trong lĩnh vực kinh tế khi Tổng thống Donald Trump ban hành lệnh cấm các công ty Mỹ sử dụng các thiết bị viễn thông được sản xuất bởi các công ty có thể gây nguy hại cho an ninh quốc gia trong đó dẫn đầu là tập đoàn Huawei Technologies. 

Ngay sau đó Google tuyên bố cấm Huawei sử dụng tất cả phần mềm từ hệ thống điều hành Android, YouTube, Google Search, Google Play Store, Chrome cùng tất cả các phần mềm dịch vụ khác như Google Map, Gmail trong các phiên bản tương lai. Hai ngày sau các hãng sản xuất linh kiện như Qualcomm, Intel, Xilinx, Broadcom đồng loạt có động thái tương tự kéo theo Infineon Technologies nhà sản xuất chip của Đức, cũng tuyên bố dừng xuất xưởng sản phẩm của mình cho Huawei Technology. 

Hình ảnh Huawei xấu hẳn trong mắt người tiêu dùng khắp thế giới, không ngoại trừ Việt Nam, nơi Huawei được Hà Nội nâng đỡ ngay từ những ngày đầu tiên khi tiến vào thị trường này. Hàng ngàn người hoảng sợ khi sở hữu chiếc cell phone mang nhãn hiệu Huawei khiến cho văn phòng đại diện của hãng này phải lúng túng giải thích cho hàng chục ngàn khách hàng nhưng không ai tin vào những lời giải thích ấy. 

Nguyễn Xuân Nghĩa: Đi xa hơn trận thương chiến

Lợi thế nhân công rẻ của Việt Nam không bền và không nhiều. (Ảnh minh họa)

Một hậu quả đầu tiên của trận thương chiến giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc là trong Quý 1 năm 2019 số xuất khẩu của Trung Quốc vào thị trường Mỹ giảm gần 14% mà xuất khẩu của Việt Nam vào Mỹ lại tăng hơn 40% so với năm ngoái. Trước tin mừng đó, có lẽ chúng ta nên nhìn xa hơn. Diễn đàn Kinh tế sẽ tìm hiểu tại sao. 

Lợi thế của Việt Nam 


Nguyên Lam: Ban Việt ngữ đài Á Châu Tự Do và Nguyên Lam xin kính chào chuyên gia kinh tế Nguyễn-Xuân Nghĩa. Thưa ông, trang kinh tế hôm 27 của Bloomberg đã trích dẫn dữ kiện của văn phòng U.S. Census Bureau rằng Việt Nam là một trong các nguồn xuất khẩu hàng hóa nhanh nhất tại Châu Á vào Hoa Kỳ vì trong ba tháng đầu năm nay số hàng nhập vào Mỹ đã tăng hơn 40% so với năm ngóai mà số hàng của Trung Quốc lại giảm gần 14% khi trận thương chiến giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc leo thang. Ông nghĩ sao về biến cố đáng mừng này? 


Kami: Việt Nam – Sự bất bình đẳng được nuôi dưỡng ngày càng bộc lộ rõ

Trong Bản Tuyên ngôn Độc lập của Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đọc ngày 2/9/1945, ông Hồ Chí Minh đã dẫn từ bản Tuyên ngôn Độc lập năm 1776 của nước Mỹ khẳng định rằng, "Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc". Theo ông Hồ, suy rộng ra, câu ấy có ý nghĩa là: tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do. 

Tuy nhiên trên thực tế, từ ngày đó cho đến nay, đã là 74 năm ở miền Bắc và 44 năm ở miền Nam, sự bình đẳng giữa các cá nhân trong xã hội Việt Nam nói chung hay việc đối xử công bằng giữa các tầng lớp dân chúng trong xã hội, trên tinh thần ai cũng có nghĩa vụ và quyền lợi như nhau hoàn toàn chưa hiện hữu. Bởi một thứ chủ nghĩa phi khoa học và phản động vẫn đang hiện hữu và thách thức 90 triệu người dân Việt Nam. Đó là chủ nghĩa Chủ nghĩa lý lịch. 

Để phụ họa cho điều đó, bà Nguyễn Thị Quyết Tâm, Phó Bí thư Thành Ủy TP HCM, con cố Bí thư Tỉnh ủy Tỉnh Tây Ninh Nguyễn Văn Tốt (bí danh Hai Bình), một cán bộ lão thành cách mạng ở tỉnh Tây Ninh có nói đại ý rằng, "Con em lãnh đạo được đảng tín nhiệm nối bước cha mẹ họ thì đó là hồng phúc của dân tộc". 

Người ta nói rằng, "Một người thầy thuốc lầm, ngu dốt, thì giết một người. Một người thầy giáo lầm, ngu dốt, thì giết chết một thế hệ. Một người lãnh đạo lầm, ngu dốt, thì giết không biết bao nhiêu thế hệ". Câu trên nói lên sự nguy hiểm, tai hại nếu như một quốc gia để những kẻ lầm lẫn và ngu dốt làm lãnh đạo. 

NguyenTrangNhung: Phim 'Vợ ba' – Khi nghệ thuật thiếu dung hòa với pháp luật và đạo đức

Hình: Một cảnh trong phim 'Vợ ba' (Nguồn: Internet)

"Tởm quá, con không đóng đâu." Đó là tin nhắn mà Nguyễn Phương Trà My gửi cho mẹ khi đọc hết các phần kịch bản mà đoàn làm phim gửi cho cô vào những ngày thử vai, trong đó có nhiều cảnh nóng.[1] 

Tuy nhiên, sau khi đoàn làm phim thuyết phục, Trà My đã nhận vai, và tất nhiên, mẹ cô cũng đồng ý, dù như cô kể, mẹ cô đã từng phân vân, thậm chí, trước đó còn yêu cầu cô ngừng đọc kịch bản.[2] 

Sự đồng thuận đã đạt được giữa hai bên. Phim được đóng máy vào năm 2016. Trà My đã vào vai một nhân vật 14 tuổi tên là Mây bị ép tảo hôn để trở thành người vợ ba của một điền chủ giàu có vào cuối thế kỷ 19. 

Phim được gắn mác 18+ này dựa trên câu chuyện có thật về thân phận người phụ nữ Việt Nam trong thời đoạn ấy, cùng các vấn đề của xã hội như trọng nam khinh nữ, hôn nhân sắp đặt, tảo hôn và đa thê.