Thứ Năm, 21 tháng 3, 2019

Song Chi: Những vụ án liên quan đến tình dục ở VN - cần thay đổi về nhận thức và luật pháp.

Trong một số vụ án có liên quan đến các nạn quấy rối tình dục, xâm hại tình dục hoặc cưỡng hiếp ở VN, chúng ta thấy các cá nhân, cơ quan thuộc bộ phận điều tra và pháp luật ở VN rõ ràng chưa thực sự ý thức được mức độ nghiêm trọng của vấn đề. 

Đơn cử qua 2 vụ việc gần đây nhất: 

Vụ một nữ sinh 20 tuổi bị một kẻ biến thái sàm sỡ, hôn hít trong thang máy chung cư Golden Palm (phường Nhân Chính, Thanh Xuân, Hà Nội), cơ quan điều tra đã xử lý như sau: buộc kẻ biến thái phải xin lỗi công khai nhưng y đã không thực hiện, 2 lần hủy buổi xin lỗi. Và: “Xác định hành vi sàm sỡ nữ sinh trong thang máy của Đỗ Mạnh H. không cấu thành tội phạm, cơ quan công an đã xử phạt hành chính đối tượng này với mức phạt là… 200 nghìn đồng”. (“Kẻ biến thái” sàm sỡ nữ sinh trong thang máy bị xử phạt… 200 nghìn đồng!”, Dân Trí) 

Không hiểu cơ quan công an nghĩ gì khi cho rằng hành động này không cấu thành tội phạm? Phải chăng, chỉ là một nụ hôn, vài lời nói suồng sã, có gì phải làm lớn chuyện? 

Nếu theo lời luật sư Nguyễn Minh Long, Giám đốc công ty Luật TNHH Dragon trong bài “Vụ nữ sinh bị sàm sỡ trong thang máy: Nạn nhân tiếp tục bị làm phiền, quấy rối”, Đời Sống & Pháp Luật, thì luật pháp VN quả là xử quá nhẹ tội quấy rối tình dục hay tấn công tình dục: "… hành vi "cưỡng hôn" của người đàn ông đối nữ sinh chưa đủ căn cứ để xử lý bằng pháp luật hình sự. Hành vi này là sự xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác và sẽ bị xử phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng theo quy định tại khoản 1 Điều 5 Nghị định 167/2013/NĐ-CP về xử phạt hành chính trong lĩnh vực an ninh trật tự, an toàn xã hội.” 

Có lẽ vì vậy mà cơ quan công an mới xử phạt hành chính kẻ biến thái này 200 nghìn đồng VN tức chưa tới 9 USD! Hậu quả nhãn tiền là y không nhận thức được hành vi sai trái của mình, nhởn nhơ, không xin lỗi nạn nhân (“Vụ nữ sinh bị sàm sỡ trong thang máy: “Kẻ biến thái” không đến xin lỗi”, Dân Trí), thậm chí tiếp tục làm phiền, quấy rối nạn nhân. 

Thứ Tư, 20 tháng 3, 2019

Ngô Nhân Dụng: Sau Christchurch sẽ đến lượt ai?

Hôm 19 Tháng Ba, 2019, hai phụ nữ thắp nến cầu nguyện cho những nạn nhân bị sát hại gần đền thờ Hồi Giáo Al Noor ở thành phố Christchurch, New Zealand. Cuộc thảm sát của một tay súng đã cướp đi sinh mạng của 50 người và hàng chục người khác bị thương vào Thứ Sáu, 15 Tháng Ba. (Hình: Carl Court/Getty Images)

New Zealand ở “tuốt dưới” Nam Bán Cầu. Trong cộng đồng người Việt tị nạn chỉ có các đồng bào gốc Chàm có người theo Hồi Giáo. Nhưng vụ tàn sát ở hai đền thờ đạo Hồi tại Christchurch, New Zealand, rất đáng suy nghĩ.

Bà Thủ Tướng Jacinda Ardern đã quyết định không nhắc đến tên hung thủ, không muốn hắn ta được thỏa ý nguyện muốn trở thành gương mẫu cho bọn “Da Trắng Thượng Đẳng” khắp thế giới

“Hắn ta là một tên khủng bố quá khích, một tội phạm… quý vị hãy nhắc đến tên các nạn nhân chứ đừng nói đến tên kẻ giết người. Hắn muốn nổi tiếng, nhưng chúng ta, người New Zealand sẽ không cho hắn cái gì hết.” Và bà hứa sẽ cải tổ luật mang súng ở New Zealand.

Người dân New Zealand có thể hãnh diện về bà thủ tướng của họ. Cũng như đáng hãnh diện về những “anh hùng” xuất hiện giữa cảnh đổ máu.

VOA: Vụ gian lận tuyển sinh đại học Mỹ - Vì đâu nên nổi?

Trường Đại học Nam California ở Los Angeles, một trong những trường bị dính đến tai tiếng chạy trường ở Mỹ

Vụ bê bối gian lận tuyển sinh đại học liên quan đến những người nổi tiếng và giàu có vừa bị phanh phui gần đây ở Mỹ khơi mào những tranh cãi về uy tín và danh tiếng của hệ thống giáo dục Hoa Kỳ. 

Một số phân tích gia và chuyên gia giáo dục nhận định vụ này cho thấy sự bất bình đẳng trong hệ thống giáo dục vốn ưu ái người giàu và tạo điều kiện cho tham nhũng trong khi các công ty tư vấn giáo dục gian dối tìm cách kiếm tiền bằng cách gian trá. 

Song cũng có ý kiến cho rằng đây là chỉ là hiện tượng cục bộ trong hệ thống giáo dục Mỹ vốn nổi tiếng về sự khắt khe và trung thực, do đó sẽ không ảnh hưởng lớn đến thanh danh hệ thống giáo dục Mỹ. 

Vụ tai tiếng có tên là Varsity Blues hiện vẫn đang được điều tra nhưng những tình tiết hé lộ cho thấy giới nhà giàu Mỹ đã thông qua các công ty tư vấn giáo dục tìm con đường gian lận để đưa con em của họ vào các trường đại học nổi tiếng. Như lời của ông William Rick Singer, tâm điểm của vụ việc, thú nhận: “Những gì chúng tôi làm là giúp cho những gia đình giàu có nhất ở Mỹ đưa con em họ vào đại học.” 

Mặc Lâm (VOA): BOT bẩn được bảo vệ vì ai?

Chuyện xảy ra ở BOT An Sương - An Lạc: Dân phòng sừng sộ và văng tục với những người không mua vé khi qua trạm này. (Hình: Trích từ video Youtube)

Vậy là nhà nước chính thức bắt tay vào việc đối phó với những người chống BOT bẩn. 

Sáng ngày 15 tháng 3 hàng trăm nhân viên thuộc nhiều lực lượng đã đổ bộ xuống Trạm thu phí Thăng Long-Nội Bài nhằm “ổn định” tình hình an ninh trật tự mà thực chất là đối phó với giới tài xế không chịu chấp hành nộp tiền lệ phí thu quá mức quy định. 

Người muốn qua trạm phải trả phí nếu không chấp hành lập tức bị xe cẩu đi còn người thì bị bắt giữ. Theo hình ảnh ghi nhận được từ các trang mạng xã hội có ít nhất 5 người bị bắt và 3 xe đã bị cẩu đi. Lực lượng giữ trật tự tại đây hùng hậu vượt quá yêu cầu khi các loại xe như cứu hỏa, cứu thương, xe cẩu, xe của CSGT… cùng xuất hiện cho thấy quyết tâm bảo vệ các BOT bẩn của chính quyền. 

BOT nói cho cùng chỉ là một doanh nghiệp, không hề là một cơ quan nhà nước. Nếu doanh nghiệp và người sử dụng không đồng ý với nhau thì chính quyền với vai trò là trung gian cần có hành động hòa giải và cùng tìm giải pháp công bằng cho cả hai bên. Nếu người dân có hành vi bạo động, phá hoại an ninh trật tự công cộng thì biện pháp trấn áp như đang đưa ra là cần thiết, nhưng trấn áp, bắt bớ, lưu giữ phương tiện trong khi người dân chỉ vì không đồng ý trả tiền là biện pháp cả vú lấp miệng em, có ý đồ bênh vực những BOT bẩn mà người dân đang lên án hàng ngày. 

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Nhà Hàng/Nhà Nước & Nhà BOT

BOT ĐẶT SAI VỊ TRÍ LÀ ĂN CƯỚP. FB Nho Vu
Tôi tạt ngang qua Kuala Lumpur đôi ba lần. Lần nào cũng ngụ ở Phố Tầu vì giá nhà trọ rẻ, lại cạnh bến xe, rất tiện cho việc đi lại và ăn uống. Gần cuối con đường lớn có tiệm Nam Heong Chicken Rice Chinatown, khai trương từ năm 1938, khách khứa lúc nào cũng ra/vào tấp nập. 

“Chắc ngon, ngon chắc.” Tôi tưởng vậy. Thiệt là Tưởng Tầm Bậy. Cũng tạm được thôi, chớ thua cơm gà Hải Nam (San Jose) hay Nam An và Tasty Garden (Westminster) ở California xa lắc. Chỉ được cái là tiền bạc rất nhẹ nhàng: mỗi phần ăn chỉ cỡ 3 Mỹ Kim thôi là no chết mẹ luôn! 

Chợ Nhà Lồng, tên chính thức là International Foods Center, cách đó chừng vài trăm mét cũng vậy. Mọi thứ cũng rẻ rề hà. Họ có khoảng hai chục quầy thức ăn của nhiều quốc gia lân cận: Thai, India, Indonesia, China, Pakistan … đủ mặt. Bia bốc thì đủ loại (Tiger, Leo, Heineken, Carlsberg, Chang, Singha, Asahi...) với giá cả vô cùng nhân nhượng. 

Kính Hòa RFA: Việt Nam có khuynh hướng có các tập đoàn tư bản cấu kết với nhà nước

Cổng nhà máy sản xuất xe hơi của tập đoàn Vingroup tại Hải Phòng. 2/2019.

Trong số báo ra ngày 17/3/2019 của tờ VnEconomy, Tiến sĩ Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện kinh tế Việt Nam được trích lời nói rằng cơ cấu kinh tế của nền kinh tế Việt Nam đang có vấn đề. 

Đó là những vấn đề gì? 

Trong một Diễn đàn về phát triển kinh tế tư nhân, ông Trần Đình Thiên nhận xét rằng hiện nay các công ty vừa và nhỏ của người Việt không phát triển, bộ phận doanh nghiệp phát triển nhất là các doanh nghiệp thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI). 

Trước đó vài ngày, ông cựu Đại sứ Thụy Điển tại Việt Nam Ljungreen, viết trên tạp chí YaleGlobal rằng việc thu hút FDI của Việt Nam có vẻ dễ dàng hơn là phát triển những doanh nghiệp vừa và nhỏ. 

Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành, hiện sống tại Hội An, đồng tình với đánh giá của ông Trần Đình Thiên và ông cựu đại sứ Thụy Điển. 

“Xuất khẩu của Việt Nam hàng năm là có 75 đến 78% là do các công ty nước ngoài. Còn mấy triệu cái doanh nghiệp Việt Nam không được 25% tổng kim ngạch xuất khẩu. Thành ra nền kinh tế Việt Nam nó không có vững, những doanh nghiệp Việt Nam không tham gia tích cực vào việc phát triển kinh tế.” 

Thứ Ba, 19 tháng 3, 2019

Trân Văn (VOA Blog): Bộ Chính trị - Nhân tai ‘chưa bao giờ như thế này’!

Giàn khai thác của PetroVietnam tại mỏ Bạch Hổ. Hình minh họa. (Ảnh: PVN)

Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) lại khuấy động dư luận khi 11/13 dự án đầu tư của PVN ở Venezuela, Peru, Mexico, Congo, Iran, Malaysia, Myanmar, Cambodia, Nga, hoặc mất sạch vốn, hoặc thua lỗ nên giữa chừng phải tìm cách chuyển nhượng (1). 

Trong 11 dự án mất vốn, thua lỗ, dự án Junin 2 đang làm cả công chúng lẫn báo giới sôi sùng sục. Junin 2 là tên một dự án đầu tư tại Venezuela, trị giá 12,4 tỉ Mỹ kim. Năm 2010, PVN cam kết góp 40%, liên doanh giữa PVN và Venezuela sẽ vay 60% còn lại. 

Giữa năm 2013, PVN quyết định “bỏ của chạy lấy người” sau khi đã góp 90 triệu Mỹ kim và đóng 442 triệu Mỹ kim cho cái gọi là “phí tham gia hợp đồng” (hoa hồng). Tổng số tiền PVN làm mất trong Junin 2 là 532 triệu Mỹ kim (2). 

Mãi tới bây giờ, công chúng và báo giới mới xem việc PVN đầu tư vào các dự án thăm dò – khai thác dầu khí ở nước ngoài giống như thiêu thân lao vào lửa. Càng ngày càng nhiều người, nhiều giới chất vấn hệ thống công quyền rằng họ đã làm gì, ở đâu (3)? 

FB Lê Hồng Giang: Mấy cái này có phải PVN quyết đâu

Cách đây gần 30 năm anh dắt tôi xuống Vũng Tàu xin vào Vietsovpetro, một trong những chỗ làm mơ ước của nhiều người thời đó. Cầm tấm bằng đỏ kỹ sư điện ở Nga về, đúng chuyên môn, biết tiếng Nga, lại gặp thời VSP đang muốn nâng số lượng kỹ sư người Việt, cả tôi và anh rất tự tin nộp hồ sơ vào phòng tổ chức của Liên doanh (tên bình dân của VSP thời đó) rồi ra về, chắc mẩm vài tuần nữa sẽ được gọi đi làm. 

Đợi hơn 1 tháng chẳng thấy động tĩnh gì, nói chuyện với một cậu bạn nối khố bị cậu ấy mắng cho: mày đúng là ngu lâu, người ta phải mất 5-10 cây chỉ để xin vào làm công nhân ở đó, anh mày là cái gì mà tụi nó nhận không mày vào. Anh lúc đó là một kỹ sư trẻ đang lên ở giàn công nghệ trung tâm số 2, rất có chuyên môn và nhất là thuộc loại “vua biết mặt, chúa biết tên”. Không chỉ các sếp dầu khí (Hồ Sĩ Thoảng, Ngô Thường San, Phùng Đình Thực), hồi đó thu nhập bán dầu từ Bạch Hổ là cứu cánh cho chế độ nên hầu hết các lãnh đạo VN đều ra thăm giàn của anh vì đó là giàn lớn nhất (trực thăng dễ đáp xuống), anh luôn được giới thiệu là điển hình cho lớp kỹ sư trẻ người Việt đang nắm dần công nghệ khai thác dầu khí. Tên anh cũng xuất hiện không ít lần trên báo chí. 

Nhưng chẳng phải vì “nổi tiếng” mà anh mắng tôi khi tôi thuật lại lời cậu bạn: “Việc đ** gì phải cho tiền tụi nó, tụi nó không nhận mày thì lấy ai làm việc”. Cuối cùng “tụi nó” … không nhận thật. [5 năm sau tôi mới chính thức trở thành “dân dầu khí”, nhưng cũng không phải “phong bì” cho ai cả mà được mời về để làm việc thực sự.] Không chỉ “ương bướng” trong vụ xin việc cho tôi, lúc đó anh còn khăng khăng không chịu “vào Đảng” bắt chấp sức ép của lãnh đạo VSP để cơ cấu anh làm giàn trưởng và của ông cụ rất “Bôn” của anh. Anh bảo tao chỉ muốn làm kỹ thuật. 

Hoàng Hải Vân: Làm đường cao tốc Bắc Nam, chớ đưa chủ quyền quốc gia vào thòng lọng của Trung Quốc!

Là người viết nhiều bài phản đối quyết liệt việc giao cho nhà thầu Trung Quốc làm sân vận động quốc gia Mỹ Đình đăng trên báo Thanh Niên từ gần 20 năm trước, nói thật là đến bây giờ tôi vẫn còn cay cú. Chính phủ (thời ông Nông Đức Mạnh làm Tổng Bí thư và ông Phan Văn Khải làm Thủ tướng) đã quyết định chọn nhà thầu Trung Quốc trong khi phương án thiết kế của nhà thầu này được đánh giá là kém nhất. 

Trong số các công ty tham gia dự thầu, qua các vòng thẩm định, các hội đồng chuyên môn đều chọn nhà thầu Philipp Holzmann của Đức, nhưng cuối cùng thì Thủ tướng lại quyết định chọn nhà thầu HISG của Trung Quốc với lý do nhà thầu này bỏ thầu rẻ hơn chút xíu so với nhà thầu Đức, bằng một thủ thuật sử dụng vật liệu giá rẻ ai cũng thấy, để khi thi công thì đội giá lên. 

Mặc dù ông Phan Văn Khải là vị Thủ tướng có công lao đáng ngưỡng mộ trong thúc đẩy nhanh tiến trình đổi mới đất nước, nhưng quyết định này là một dấu trừ dành cho ông. Có lẽ ông đã bị sức ép khó cưỡng. Trong chuyện này ông chỉ có một cái được là đã không bịt miệng báo chí phản đối mình. Tôi còn nhớ, báo Thanh Niên đã phản ứng gay gắt đến mức giật 1 cái tít ở trang 1 “Chính phủ lập hội đồng thẩm định để làm bù nhìn!”, ông vẫn làm ngơ không phản ứng gì. 

Tôi dẫn câu chuyện này để cảnh báo rằng, việc Tập đoàn Thái Bình Dương của Trung Quốc đã làm việc với Bộ Giao thông đề nghị được làm đường cao tốc Bắc Nam, mặc dù Bộ này tuyên bố dự án này sẽ được đấu thầu quốc tế, nhưng với “tiền sự” nói trên thì khả năng giao cho Trung Quốc là rất có thể. 

VOA Tiếng Việt: 'Cho Trung Quốc xây cao tốc, Việt Nam đưa đầu vào thòng lọng'

Một cây cầu được xây trên Quốc lộ 5 của Việt Nam (ảnh tư liệu, tháng 11/2015)

Ít ngày sau khi có tin một hãng Trung Quốc đề xuất được xây cao tốc cho Việt Nam, nhiều người Việt bày tỏ lo lắng trên mạng xã hội, theo quan sát của VOA. Thậm chí, một nhà báo kỳ cựu ví việc để cho Trung Quốc thực hiện các dự án lớn cũng giống như “đưa chủ quyền quốc gia vào thòng lọng” của nước này. 

Hơn một tuần trở lại đây, nhiều báo trong đó có VnEconomy, CafeF, Đất Việt và Thanh Niên cho hay Tập đoàn Thái Bình Dương của Trung Quốc đề xuất với Bộ Giao thông Vận tải Việt Nam được tham gia đầu tư vào Dự án đường bộ cao tốc Bắc-Nam phía Đông. 

Các bản tin nói nhà đầu tư của Trung Quốc thậm chí còn bày tỏ sẵn sàng ứng vốn của họ ra để làm toàn tuyến. 

Lê Phan: Tại sao Hoa Kỳ không thể bay một mình ?

Một chiếc máy bay Boeing 737 Max 8 thử nghiệm động cơ bên ngoài nhà máy của công ty Boeing vào ngày 11 Tháng Ba, 2019, tại Renton, Washington. Cổ phiếu của Boeing đã giảm sau khi một chuyến bay của hãng hàng không Ethiopian Airlines rớt hôm Chủ Nhật, 10 Tháng Ba, khiến 157 người thiệt mạng là vụ tai nạn chết người thứ hai trong sáu tháng liên quan đến Boeing 737 Max 8. (Hình: Stephen Brashear/Getty Images)

Từng quốc gia một, các cơ quan thanh tra của thế giới – đau đớn nhất là Trung Cộng cầm đầu, nhanh chóng Liên Hiệp Âu Châu (EU) theo sau – cấm bay cho loại phi cơ 737 Max 8 của Boeing theo sau hai vụ rớt phi cơ tai hại. 

Trước áp lực của Tổng Thống Donald Trump, cơ quan Quản Trị Hàng Không Hoa Kỳ FAA từ chối không chịu theo. Khi Canada, quốc gia quan trọng cuối cùng, đi theo, sự cô lập của Hoa Kỳ đã trở thành hoàn toàn. Lập trường của Tổng Thống Trump đã cho thấy một thí dụ độc đáo khi thế giới bác bỏ sự lãnh đạo của Hoa Kỳ về an toàn không hành. Sự thay đổi thái độ của ông là một giây phút đáng ghi nhớ về thực tại của một thế giới đang nhanh chóng thay đổi. 

Chủ Nhật, 17 tháng 3, 2019

Trần Mộng Tú: Nước Mắm và Nước Mắt

Hình của báo Tuổi Trẻ Cười
Nước mắm và nước mắt
Giọt nước nào mặn hơn

Đây là sọt cá cơm
Cha cho thêm muối biển
Mẹ phơi trong nắng gió
trên quê hương chúng mình
những con cá hiền lành
nằm ngoan cùng hạt muối
một chất nước ngọt ngào
hòa tan trong chờ đợi

Đàm Trung Pháp: Chính Trực Và Can Trường

Nguyễn Biểu (1350-1413) ra đời tại tỉnh Hà Tĩnh lúc nhà Trần sắp cáo chung. Ông trở thành một Ngự sử (đại thần có trọng trách can ngăn nhà vua không làm điều sai quấy) chính trực và can trường vào bậc nhất trong lịch sử. Lúc Hồ Quý Ly đang cướp ngôi vua và quân nhà Minh bên Tàu đang xâm lăng Việt Nam dưới chiêu bài diệt kẻ chiếm quyền và tái lập vương quyền nhà Trần, Nguyễn Biểu ra giúp vua Trần Trùng Quang chặn đứng quân Minh gian trá. Sau khi thất thủ Nghệ An năm 1413, nhà vua rút quân về Hóa Châu và nhờ ngự sử Nguyễn Biểu thương lượng hòa bình với tướng nhà Minh là Trương Phụ. Nhưng sau cuộc gặp gỡ, Trương Phụ không cho Nguyễn Biểu ra về. Vô cùng tức giận, ông nói vào mặt Trương Phụ và bè lũ, “Chúng bay chỉ giả bộ nhân nghĩa và chính trực kéo quân sang cứu vớt nhà Trần, vì thực ra chúng bay chỉ là một lũ xâm lăng với mưu đồ cướp nước và áp bức dân tộc chúng tao. Chúng bay quả thực là một bọn ăn cướp gian ác” (Nguyễn Huyền Anh 1990, trang 217).

Tái mặt vì lời tố cáo gan dạ ấy, viên tướng xảo quyệt Trương Phụ muốn biết Nguyễn Biểu có thực sự là gan dạ hay không bằng cách hứa hẹn sẽ cho ra về sau khi ông ăn xong một bữa “cỗ đầu người” mà Trương Phụ khoản đãi. Không ngần ngại, ông ngồi xuống, móc mắt đầu lâu luộccho vào miệng rồi vừa nhai vừa ngâm bài thơ “Ăn cỗ đầu người” nhạo báng kẻ xâm lăng. Trương Phụ nuốt hận mà cho Nguyễn Biểu ra về. Nhưng ngay sau đó, nghe lời xúi dục của bộ hạ, Trương Phụ cho bắt lại vị ngự sử chính trực và can trường ấy, trói ông vào một chân cầu, khiến ông chết đuối khi thủy triều dâng.

Mời quý bạn thưởng lãm bài thơ Đường luật cuối đời của Nguyễn Biểu, ghi lại dưới đây cùng với chút suy tư hạn hẹp của người viết qua các cước chú liên hệ. Xin các bậc cao minh chỉ giáo nếu bài viết có chỗ nào bất cập.

TẬP SAN VIỆT HỌC TRỰC TUYẾN

Trân trọng kính mời quý độc giả DIỄN ĐÀN THẾ KỶ vào xem các bài viết có mục đích bảo tồn và phổ biến các giá trị truyền thống của ngôn ngữ và văn hóa Việt đăng tải trong TẬP SAN VIỆT HỌC (TSVH) tại website viethocjournal.com do Viện Việt Học chủ trương kể từ mùa xuân 2018. Mục đích của TSVH là hâm nóng lại hoài bão nêu trên của các sáng lập viên Viện Việt Học như các cố Giáo sư Nguyễn Khắc Kham, Nguyễn Đình Hòa, Nguyễn Khắc Hoạch và những cá nhân hỗ trợ kể từ năm 1999.

Các bài viết cho TSVH từ mùa xuân 2018 đến nay là những đóng góp giá trị của nhiều nhà giáo, nhà văn, nhà nghiên cứu Việt học truyền thống mọi nơi gửi về cho các danh mục: English section, Môi trường, Ngôn ngữ, Văn học, Văn hóa, Lịch sử, Địa lý, Tôn giáo, Kiều học, và Giáo dục.

Trân trọng kính mời,

Đàm Trung Pháp • Chủ biên TSVH

Nguyễn Văn Sâm: Nguyên Sa, nhà thơ tình và nhiều phương diện văn nghệ



Nguyên Sa (sanh năm 1932) là người trước tôi một thế hệ. Khi thằng bé nhà quê theo học những năm cuối của Trung học, đương bị cuốn hút bởi từng bài trong tạp chí Sáng Tạo với văn phong mới của mấy cây bút di cư vào Nam và với những bài viết về văn học rất đặc biệt…. luôn ngóng chờ ngày cuối tháng để tới tòa soạn của tạp chí Sáng Tạo ở một khu xóm bình dân mà đa số là người Tàu tại góc đường Nguyễn Công Trứ và Ký Con gần chợ Cầu Ông Lãnh, Sàigòn. Mua số mới nhất vừa đọc vừa đi bộ về nhà, quên cả trời đất, mê mẩn thưởng thức những bài nóng hổi, còn thơm mùi giấy mực, băng qua đoạn đường đầy người Tàu cho mướn sách hình trên lề đường… thì Trần Bích Lan đã có những bài viết về văn học trong những số đầu của tờ nguyệt San rất được bạn bè cùng lứa chúng tôi ưa thích.

Bài về Hồ Xuân Hương, ông xác nhận rằng thì là không có nhân vật Hồ Xuân Hương, chẳng qua là người ta, bất kỳ ai thích làm bài thơ không thanh nhã thì sáng tác rồi cứ việc ký tên Hồ Xuân Hương. Thế là xong, khỏi trách nhiệm, khỏi ngại bị lời ong tiếng ve. Luận cứ nầy rất được đồng tình thời đó, lúc người làm công việc nghiên cứu văn học chưa tìm thấy được những tài liệu khả tín về tiểu sử của nữ thi sĩ quá độc đáo nầy.

Cổ Ngư: Đi

Hình minh hoạ, FreePik

Nửa đêm. Chuyến bay trễ một tiếng. Lý do: kiểm tra kỹ thuật. Hành khách xôn xao. Lo lắng bật thành lời: trễ cũng được, không sao, nhưng đừng có hỏng hóc, rớt là chết cả lũ! Muà máy bay rụng qua rồi mà, hết thu, đã bắt đầu đông, đừng có sợ! Hắn lơ mơ trên mấy mẩu tin của tờ báo cầm trên tay, tai không muốn mà vẫn bị hút vào những lời xì xào chung quanh. Giày có số, đời cũng có số, chết thì chết, làm gì mà nhặng xị ngậu lên thế không biết!

Rồi cũng đến lúc khởi hành. Hình ảnh thu trực tiếp từ caméra gắn dưới phi cơ cho hắn cũng như hành khách cùng chuyến cái cảm giác đang được ngồi trong phòng lái. Phi đạo vằn vện những vết bánh nghiến cứ tuồn tuột bị bỏ lại, mỗi lúc một nhanh, rồi, hẫng một cái, đất trời chia đôi. Ngồi sát khung cửa nhỏ, nhìn vạn ngàn ngọn đèn lung linh trong đêm, hắn thầm nói lời chia tay với thành phố. Ở đó, hắn biết, có người mong hắn quay về.

Thứ Bảy, 16 tháng 3, 2019

Ngô Nhân Dụng: Gọi tên Tháng Tư

Tượng Đài Chiến Sĩ Việt Mỹ trong Ngày Quốc Hận 30 Tháng Tư, 2017. (Hình: Nguyên Huy/Người Việt)

Khổng Tử nói, “Quân tử tố kỳ vị nhi hành,” người quân tử theo vị trí của mình mà hành động. Các nghị viên thành phố Westminster có thể không biết ông Khổng Tử nhưng cũng biết làm theo ý người được gọi là “Vạn Thế Sư Biểu.”

Hai nghị viên thành phố đã đề nghị, và được hai người kia đồng ý, ra bản nghị quyết chính thức công nhận tuần lễ từ ngày 23 tới ngày 30 Tháng Tư mỗi năm là “Tuần Lễ Tưởng Niệm Tháng Tư Đen.” Họ làm đúng vị trí của đại biểu những người Việt tị nạn, nhớ ngày 30 Tháng Tư, “Ngày đen tối mà bao người đã phải chịu những cảnh tang tóc…” như các tác giả của nghị quyết viết.

Đặt tên ngày, tháng, là một cách bày tỏ ý kiến có ảnh hưởng rất mạnh. Người ta đã đặt tên Tháng Hai từ năm 1926 là Tháng Lịch Sử Người Da Đen; rồi được các chính phủ Mỹ và Canada công nhận (các nước Âu Châu chọn Tháng Mười).

Có một ngày không cần chính phủ nào ủng hộ nhưng vẫn được nhiều người ghi nhớ hằng năm, là ngày 14 Tháng Ba. Một người Mỹ đã đề nghị gọi đó là Ngày của Số Pi (chữ Hy Lạp π) vì trị số của π là 3.14159… mà ngày đó viết theo lối Mỹ là 3/14. Tất nhiên chỉ có những người thích toán học mới “tưởng niệm” số Pi.

Trần Mộng Tú: Chén Nước Mắm và Bao Vải Bột Mì

LTS. Bài này của tác giả Trần Mộng Tú đã được đăng trên DĐTK ngày 17 tháng Năm, 2014. Hôm nay chúng tôi quyết định đăng lại vì vấn đề nước mắm đang lên cơn sốt tại Việt Nam. Bài viết sẽ góp thêm một mảng tình cảm của một người Việt Nam với nước mắm, là một thứ thực phẩm lâu đời mà ông bà tổ tiên chúng ta vẫn dùng, và người Việt Nam vẫn sản xuất cho tới tận ngày nay. Và “ngày nay”, với những gì đang xảy ra tại Việt Nam, nó đang có nguy cơ bị xóa sổ.


Sang Mỹ cả gần bốn mươi năm rồi, thế mà mỗi lần dọn cơm lên bàn cho chồng con tôi vẫn lúng túng với chén nước mắm. Hôm nay có cần không? Bao giờ nhìn bữa ăn dọn ra, cũng chần chừ giữa có và không một phút. Cuối cùng thế nào cũng phải rót một chút nước mắm vào cái chén nhỏ, đặt giữa bàn. Có khi suốt bữa ăn không ai chấm vào, nhưng không có nó, hình như bữa ăn chưa gọi được là hoàn tất. Dù sau này các con đã ra riêng, chỉ có hai vợ chồng, đã bỏ thói quen ăn mặn, thế mà chén nước mắm vẫn luôn luôn hiện diện trong bữa ăn.

Thập niên đầu, khi các con còn nhỏ chưa dùng nước mắm chấm trong bữa ăn thì tôi còn cha mẹ. Cha mẹ ăn cơm bao giờ cũng có chén nước mắm, chanh, ớt để bên cạnh như một thói quen, một điều ắt có như cái bát, đôi đũa vậy. Dù bất cứ hôm đó ăn món gì, có cần đến nước mắm chấm hay không?

Rót chút nước mắm ra cái chén nhỏ, mùi thơm mằn mặn bốc lên, như ngửi thấy cả quê nhà, sao mà nó gợi tình, gợi cảnh thế, nó Việt Nam quá đỗi. Không có chén nước mắm, bữa ăn không gọi là đầy đủ được và lại càng không phải bữa ăn của một gia đình Việt Nam. Đĩa thịt, đĩa cá, bát canh, đĩa xào, bầy đầy bàn. Nhìn đi, nhìn lại, vẫn như thiêu thiếu một cái gì? À, thì ra thiếu chén nước mắm. Thế là chưa ngồi xuống ghế được.

Ai đó cất tiếng:

Chưa có nước mắm.

Hôm nay, có món nào cần chấm đâu.

Sao lại không, cứ mang nước mắm ra đây, thế nào cũng cần đến.

Ngự Thuyết: Đồi Xanh



Từ Quận Cam(Orange County) thuộc Nam California lên hướng Bắc để đến những vùng như Bakersfield, Fresno, Montery, San Jose, Milpitas, Fremont, v.v..., trước hết phải qua những ngọn đèo khá dài thuộc Quận Los Angeles (Los Angeles County) nằm ven các rặng núi chập chùng. 

Năm nay trời lạnh. Hơn nữa, khác với những năm hạn hán trước, có nhiều cơn mưa vào thời gian giao mùa giữa năm 2018 và năm 2019, cho nên tuyết đổ nhiều. Tuyết phủ kín non cao. Tuyết nằm rải rác trên những đỉnh núi, sườn đồi chạy sát hai bên xa lộ 5, nơi thì trắng xóa một màu, nơi thì chen lẫn nhiều mảng màu xanh, đen, đậm, nhạt, của cây cỏ, của đất đá. Nhiều nơi trông như da cóc sù sì, như da ểnh ương nhòe nhoẹt rong rêu.

Nhưng khi xe đổ dốc sắp qua khỏi ngọn đèo cuối cùng, một cảnh tượng hết sức lạ lùng bày ra trước mắt. 

Sau lưng ta, thế giới cũ, là màu sắc hỗn tạp như vừa nói. Trước mặt ta, dưới kia, dưới thung lũng mênh mông, một màu xanh bao la bất tận trên đó xa lộ 5 trông như sợi chỉ màu đen chạy luồn lách khi ẩn khi hiện. Ta như vừa lạc vào một cõi khác, một chốn bồng lai. Những ngọn đồi xanh uốn mình êm đềm, dịu dàng; những cánh đồng xanh nối tiếp nhau đến tận chân trời.

Phạm Phú Minh: Trương Vĩnh Ký từ chối vào quốc tịch Pháp

Những dòng cuối bức thư Trương Vĩnh Ký từ chối vào quốc tịch Pháp

Trong khi tìm kiếm tài liệu để thực hiện cuốn Kỷ Yếu cho cuộc hội thảo về Trương Vĩnh Ký tổ chức vào ngày 8 tháng 12 năm 2018 tại Nam California, chúng tôi được Gs Phạm Lệ Hương, quản thủ thư viện của Viện Việt Học, trao cho một tài liệu rất quý vừa tìm được : đó là bản chụp bức thư 18 trang viết tay của ông Trương Vĩnh Ký, ghi ngày gửi là Tháng 10, năm 1881, người nhận là ông Blancsubé, Đại Biểu Nam Kỳ, là người đã đề nghị ông Trương Vĩnh Ký vào quốc tịch Pháp. Nội dung bức thư là từ chối đề nghị của ông Blancsubé. 

Bức thư viết bằng tiếng Pháp này, theo ý chúng tôi, là một văn kiện quan trọng giải thích cho giới chức người Pháp, và rộng hơn, giải thích chung cho tất cả mọi người hiểu tại sao mình không thể vào quốc tịch Pháp, bằng những lý luận và phân tích rất chặt chẽ dựa trên văn hóa truyền thống của người Việt Nam. Ông viết (qua bản dịch tiếng Việt của Nguyễn Bích Thu) :

"Cách tốt nhất để đo lường tầm quan trọng của sự cân nhắc của thành phần An Nam không theo Thiên Chúa Giáo là nhắc nhở đến những căn bản của định chế gia đình An Nam.

Tóm lại có 3 điểm chủ yếu như sau :

1 Tầm quan trọng của tổ tiên 

2 Quyền uy của người cha

3 Lòng hiếu thảo của con cái 

Ba điểm này liên quan mật thiết với nhau đến mức là việc xóa bỏ bất cứ một điểm nào cũng sẽ hủy diệt toàn bộ cấu trúc xã hội."

(Người trích làm đậm một số câu)

VOA Tiếng Việt: Tiffany Chung, người nghệ sỹ đưa tiếng nói tị nạn Việt vào lịch sử chiến tranh

Một bức tranh màu nước về người tị nạn chiến tranh Việt Nam tại triển lãm Tiffany Chung: Vietnam, Past is Prologue (Quá khứ là sự khởi đầu) ở bảo tàng Nghệ thuật Mỹ Smithsonian.

“Chiến tranh Việt Nam đã được lý giải chính thức từ phía Việt Nam, trong đó không có tiếng nói của người miền Nam. Người Mỹ cũng lý giải tương tự về cuộc chiến ấy, vẫn không có câu chuyện của người miền Nam.” Tiffany Chung chia sẻ về nỗ lực giới thiệu góc nhìn về người tị nạn Việt, vốn ít khi được nhắc tới trong lịch sử cuộc chiến Việt Nam.

Là một nghệ sỹ đương đại Mỹ gốc Việt và bản thân là người tị nạn, Tiffany nghiên cứu trong nhiều năm về di sản cuộc chiến cùng những hậu quả để lại, thông qua các di vật, như bản đồ, video và các bức tranh nêu bật tiếng nói và những câu chuyện của những người từng là tị nạn.

Tiffany Chung, nghệ sỹ đương đại Mỹ, đang trình bày về các tác phẩm của cô tại triển lãm đầu tiên tại bảo tàng Smithsonian.

Thứ Sáu, 15 tháng 3, 2019

Nguyễn Quang Dy: Khủng hoảng nước mắm và tham nhũng chính sách

Vào cuối thập niên 1980, người Thái đã khôn ngoan đề ra khẩu hiệu là “biến Đông Dương từ chiến trường thành thị trường” (to turn Indochina from a battlefield into a marketplace). Điều đó nay đã thành sự thật: Ít nhất là người Thái đang mua lại các công ty hàng đầu của người Việt, dù đứng sau họ có phải là người Tàu hay không. Điều đáng nói tuy không phải là người Thái khôn ngoan hay người Việt dại dột, nhưng dường như người Việt không thể hòa thuận với nhau, nên họ có thể “biến Việt Nam từ thị trường thành chiến trường”. 

Mặt trái của tấm huy chương 


Nếu trong đầu người Thái thường tồn tại “tâm thế thị trường”, thì trong đầu người Việt thường tồn tại “tâm thế chiến trường”, kể cả khi họ kinh doanh trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN. Trong một bài viết gần đây, bà Vũ Kim Hạnh (giám đốc BSA) đã cảnh báo: “Cái quyết liệt của đồng tiền đi hủy diệt đối thủ mạnh lắm, nhưng ý chí quyết phải sống còn của những kẻ bị săn đuổi đến cùng còn mãnh liệt hơn gấp trăm lần”. (Tiếng kêu của cô gái khi nghề gia truyền sắp bị bức tử, Vũ Kim Hạnh, Sài Gòn Giải phóng, 10/3/2019). 

Bà Kim Hạnh nói như vậy không phải về đấu tranh giai cấp hay chống ngoại xâm vì lợi ích dân tộc (để sống còn), mà về cạnh tranh trên thị trường nước mắm (vì lợi ích kinh tế). Nhưng nó làm nhiều người đau lòng và nghĩ ngợi liệu khẩu hiệu “hòa hợp và hòa giải dân tộc” có cơ hội nào không, hay “chính phủ kiến tạo” hiện nay có làm được gì không. Tuy đây chỉ là câu chuyện cạnh tranh về nước mắm, nhưng nó động đến vết thương của dân tộc. 

Phạm Chí Dũng: Nguyenphutrong.org, tolam.org… thuộc phe cánh nào?

Trang đầu của Tolam.org. (Hình trích xuất từ trang Tolam.org)

Nối tiếp nhiệm vụ ‘phản bác các luận điệu phản động’ mà rất có thể được một bàn tay ngầm trong đảng chỉ đạo và một ngân sách đính kèm, vào đầu năm 2019 các trang mạng nguyenphutrong.org, nguyenxuanphuc.org, tolam.org, nguyentandung.org… lại hùng hổ mở một đợt tấn công mới vào giới đấu tranh dân chủ nhân quyền, với quan điểm, luận điệu và bài viết rập khuôn mục ‘phòng chống diễn biến hòa bình’ trên các báo đảng Quân Đội Nhân dân, Nhân Dân, Công An Nhân Dân… 

Một bằng chứng vi phạm nhân quyền 


Các trang mạng trên (tạm gọi là trang mạng ‘đứng tên lãnh đạo’ chứ không phải là ‘mạo danh lãnh đạo’ như cách hiểu của một số người) rất thường công kích, mạt sát không thương tiếc đối với những người đấu tranh cho dân chủ nhân quyền ở Việt Nam. Nhiều bài viết đăng trên các trang mạng này trong những năm qua để lại dấu ấn rất rõ rệt của giới dư luận viên - bao gồm dư luận viên của cơ quan công an và dư luận viên của cơ quan tuyên giáo đảng. 

Trần Đức Anh Sơn: Nước mắm- tuyệt phẩm gia vị “quốc hồn quốc túy” của Việt Nam



Nước mắm, tiếng Việt chỉ đơn giản để gọi loại “nước” được chưng cất từ cá và muối, làm nên một tuyệt phẩm gia vị “quốc hồn quốc túy” của Việt Nam từ xa xưa. Nước mắm đã trở thành một thành tố tạo nên hương vị đặc trưng trong văn hóa ẩm thực truyền thống dân tộc Việt. 

Khi “nước mắm” được đưa sang phương Bắc từ ngàn năm trước, nó đã được đặt một cái tên rất thi vị: Ngư lộ - giọt sương từ cá… 

Từ Đại Việt sử ký toàn thư 


Cuốn Việt sử đầu tiên có đề cập đến nước mắm, có lẽ là cuốn Đại Việt sử ký toàn thư, khắc in vào năm Chính Hòa thứ 18 (1697). Trong Kỷ nhà Lê, phần viết về Đại Hành hoàng đế, sách này có ghi lại sự kiện: “Đinh Dậu, Ứng Thiên năm thứ 4 (997)… Mùa hạ, tháng 4, nhà Tống phong vua làm Nam Bình Vương. Vua sai sứ sang nước Tống đáp lễ. Vua Tống ban chiếu thư khen ngợi. Trước kia sứ Tống sang thường mượn cớ đòi cống nước mắm, nhân thể bắt đóng góp. Đến đây Tống Chân Tông, nghe biết chuyện ấy, chỉ sai quan giữ biên giới gọi đến nhận mệnh, không sai sứ sang nữa”... Đoạn sử liệu này cho thấy muộn nhất là vào trước năm 997, người Việt đã biết làm và dùng nước mắm và nước mắm đã được lưu vào sử sách. 

Nguyễn Hùng (VOA): ‘Đời không như là mơ’ của Đỗ Thị Thúy Phượng

Đỗ Thị Thuý Phượng - Haven Shepherd. (Hình: Từ trang Facebook của Haven Shepherd)

Người ta bảo ‘đời không như là mơ’ và điều này đúng với bé Đỗ Thị Thuý Phượng vào một ngày hè định mệnh hồi năm 2004 tại tỉnh Quảng Nam. Khi đó em mới 14 tháng tuổi và bị cha mẹ đặt vào giữa hai người cùng bọc thuốc nổ. Cả hai chọn đem em theo sang thế giới bên kia trong cuộc tự sát tập thể. Sức công phá của thuốc nổ khiến cha mẹ của Phượng chết ngay lập tức còn em bị bắn ra xa gần chục mét nhưng may mắn thoát chết. Tuy vậy hai chân em bị dập nát tới mức người ta phải cắt bỏ từ đầu gối trở xuống để tránh nhiễm trùng. 

Câu chuyện của Phượng đã được báo chí quốc tế đăng tải từ vài năm trở lại đây vì nay em đã là công dân Mỹ với tên Haven Shepherd và đang cố gắng để được chọn đại diện cho Hoa Kỳ tham gia Paralympic 2020 tại Tokyo, Nhật Bản ở môn bơi lội. Phượng may mắn được một gia đình Hoa Kỳ nhận làm con nuôi ít lâu sau khi sự cố xảy ra hồi năm 2004 mà lý do được cho là cha em ngoại tình trong khi đã có gia đình và cả hai người thấy bế tắc nên đã đưa em đi cùng tự tử. 

Haven vừa tròn 16 tuổi hôm 10/3 và quà tặng của gia đình cho cô là một chiếc xe hơi màu vàng. Ngay ngày hôm sau cô đã thi đỗ bằng lái xe và giờ đã có thể tự lái xe tới bể bơi mà không cần cha mẹ đưa đón. 

Khánh An-VOA: Sếp lớn dầu khí từ chức giữa lúc VN điều tra dự án nhiều tỉ đôla 'mất trắng' ở Venezuela

Một giàn khoan của dự án Junin-2 ở Venezuela.

Một sếp lớn trong ngành dầu khí Việt Nam vừa từ chức giữa lúc cuộc điều tra liên quan đến vụ “mất trắng” nhiều tỉ đôla trong dự án đầu tư dầu khí của tập đoàn ông tại Venezuela đang diễn ra, khiến dư luận đặt nhiều câu hỏi và cho rằng ông đang chạy trốn một cuộc “đốt lò” tiếp theo. Tuy nhiên, các chuyên gia lại có những nhận định khác nhau với VOA, trong đó đề cập đến khả năng khó “moi” ra tham nhũng hay xử lý sai phạm (nếu có) và yếu tố “rủi ro chính trị” trong vụ này. 

Theo tường thuật của truyền thông trong nước hôm 13/3, ông Nguyễn Vũ Trường Sơn, Tổng giám đốc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN), vừa nộp đơn xin từ chức khỏi vị trí lãnh đạo của tập đoàn. 

Động thái này được báo chí mô tả là “bất ngờ” giữa lúc đưa ra nhiều thông tin về cuộc điều tra của Cục cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu-thuộc Bộ Công an-về dự án đầu tư trị giá hơn 1,8 tỉ đôla của PVN tại Venezuela có nhiều khả năng sẽ bị “mất trắng”. 

Rủi ro chính trị? 


Thứ Năm, 14 tháng 3, 2019

Tuấn Khanh: Chương trình Tri ân TPB-VNCH - Bằng yêu thương, họ bước qua nguy nan


Vào mùng 10 tháng 1 vừa rồi, chương trình Tri ân Thương phế binh – Việt Nam Cộng Hòa (TPB-VNCH) lại tiếp nhận thêm 200 quý ông TPB mới ghi danh, nâng tổng số trong danh sách yểm trợ và chăm sóc sức khỏe hàng năm cho các ông, lên đến 6575 người. 

Nhiều năm liền, công việc tìm kiếm và giúp đỡ cho hàng ngàn quý ông TPB-VNCH như vậy, từ Quảng Trị vào Mũi Cà Mau, đã chiếm trọn thời gian và tâm sức của các linh mục Dòng Chúa Cứu Thế, 38 Kỳ Đồng, Sài Gòn. Nhìn các cuộc gặp mặt nhận quà, vui văn nghệ… của các ông, hầu hết là trên 60 với thân thể yếu đuối, bệnh tật, rất dễ tưởng lầm là sự chia sẻ yêu thương mang màu sắc từ thiện như vậy là các sinh hoạt đơn giản tại Việt Nam. Thế nhưng thực tế không phải vậy. 

Trong một lần tổng kết vào ngày 11 tháng 3, năm 2019, linh mục Lê Ngọc Thanh có nói đến khoảng 800 ông hiện nay vẫn còn chưa nhận được quà. Trong các lý do nêu ra, linh mục Lê Ngọc Thanh liệt kê về chuyện đường xá cách trở, thiếu thông tin, khó khăn liên lạc… nhưng bên cạnh đó, cũng có những ông sau khi ghi danh tham gia chương trình Tri ân, khi quay về nhà tại những miền quê hẻo lánh, vẫn bị công an khu vực đến hạch hỏi, thậm chí gây khó dễ trong đời sống thường nhật. Chính vì vậy, có những người đã buộc lòng im lặng từ bỏ, không dám nối lại với chương trình. 

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Nổ

Thế sự xác rồi còn đốt pháo Tú Xương
Nhà văn Bá Dương có cái tật xấu là hay viết những điều không tốt lành gì mấy về đồng bào mình: “Nói đến ồn ào, cái mồm người Trung Quốc thì to không ai bì kịp.”

Nhận định tiêu cực này được rất nhiều người, nhất là người Việt, nhiệt liệt tán đồng. Tác phẩm Người Trung Quốc Xấu Xí của ông được dịch giả Nguyễn Hồi Thủ chuyển sang Việt ngữ, và bán chạy như tôm tươi.

Trong số độc giả ái mộ Bá Dương, tôi đoán, chắc phải có nhà báo Ngô Nhân Dụng – tác giả của đoạn văn sau:

“ Ở Việt Nam bây giờ, trong quán có mấy người cao hứng nói lớn tiếng, tranh nhau nói lấy được, không ai nhường ai, át giọng tất cả mọi người. Lúc đó, chỉ cần một người can ngăn: ‘Ông ơi, đừng nói lớn quá! Người ta tưởng bọn mình người Trung Quốc!’ Nhắc nhở vậy đủ rồi! Người đang cười nói oang oang bỗng đỏ mặt, cái miệng tự đạp thắng, hạ thấp tần số vừa đủ nghe!”

Cổ-Lũy từ Nam California: Hai Tuần Sau “Thượng Đỉnh”

Cuối Tháng Hai Tổng Thống Donald Trump rời Washington sớm để kịp ngày tới Hà Nội gập lãnh tụ cộng sản Bắc Hàn Kim Jong Un lần thứ nhì, sau gập gỡ “thượng đỉnh” tám tháng trước ở Singapore không mấy kết quả. Cuộc đi nửa vòng trái đất thứ nhì, với mục đích chính lấy “bỏ cấm vận” Mỹ đổi “giải giới vũ khí nguyên tử/de-nuclearization” Bắc Hàn, đã không thành. 

Ông Trump cũng theo gót nhiều tổng thống Mỹ trước: Khi gập nhiều vấn đề đầy thử thách trong nước, đi tìm hào quang “người quyền hành nhất thế giới” ngoài nước để vớt vát phần nào. Hàng nghìn nhà báo vào Việt Nam và cả thế giới chú mục cho hai nhà lãnh đạo cơ hội phô trương trong nghi lễ “hoành tráng”—và tạm quên đi những khó khăn lớn lao bỏ lại trong nước mình. Với những khó khăn chính trị và pháp lý dồn dập trong nước, ông Trump cũng có nhu cầu đánh lạc hướng dư luận qua việc “xây tường Mexico” và “hòa bình ở bán đảo Hàn”—cộng thêm hy vọng “đoạt giải Nobel.” 

TỪ HÀ NỘI: TAY TRẮNG TRỞ VỀ 


Sau “thượng đỉnh” Singapore, ông Trump tuyên bố “Người Mỹ không phải lo sợ vũ khí nguyên tử Bắc Hàn nữa.” Như thường lệ, ông không nói thật; họ Kim chỉ trao trả một số hài cốt binh sĩ Mỹ từ chiến tranh 1950-1953 và ông tạm ngưng tập trận chung với Nam Hàn hàng năm, rồi hứa hẹn rút quân khỏi Nam Hàn. Thủ đô Piongyang chỉ ngưng dùng một khu thử nghiệm/sản xuất vũ khí nguyên tử đã hết công dụng; ngay “de-nuclearization” cũng không cả một định nghĩa. Chuyên gia viện đại học lừng danh Stanford ở California cho biết sau thượng đỉnh Singapore, Pyongyang đã sản xuất đủ nhiên liệu làm 7 bom nguyên tử thêm vào số 60 có sẵn; Pyongyang cũng xây một lò nguyên tử thêm vào số 20 cơ sở hiện hữu. 

Nguyen Ngoc Chu: Có nên bắn hết những kẻ là tác giả đường sắt trên cao Cát Linh – Hà Đông?

1. ĐẮT VƯỢT NGOÀI MỌI SỰ TƯỞNG TƯỢNG 


Đường sắt trên cao Cát Linh – Hà Đông dài 13,1 km có giá là 891,92 triệu USD. Bình quân 45.184.732 USD/km. Sự đắt đỏ có lẽ không kém sự nâng khống giá trong vụ AVG: từ 500 tỷ lên 8900 tỷ (gần 18 lần). 

2. GÁNH NỢ KHỔNG LỒ 


Theo công văn Bộ Tài chính gửi cho Bộ GTVT, hàng năm Bộ GTVT phải trả cho Trung Quốc 28,8 triệu USD cho khoản vay ưu đãi từ China EximBank (250 triệu USD), trong vòng 9 năm. Chưa tính khoản 419 triệu USD khác nữa đã vay trước đó của Trung Quốc. 

Như vậy, tính gộp thô khoản vay 419 triệu cùng điều kiện như khoản vay 250 triệu, thì hàng năm Việt Nam phải trả cho Trung Quốc 77,0688 triệu USD liên tục trong 9 năm. Một gánh nợ khổng lồ. 

3. QUÁ CỒNG KỀNH VÀ LẠC HẬU 


Theo chủ đầu tư, tham gia vận hành tuyến đường sắt Cát Linh - Hà Đông có 681 người, chia làm 21 trung tâm, bộ phận, chưa bao gồm nhân viên bảo vệ, vệ sinh tại các ga. Quá cồng kềnh cho thời bao cấp. Đừng nói đến thời Công ngiệp 4.0. 

RFA: Trung Quốc sẽ làm gì khi Hoa Kỳ gia tăng hiện diện ở Biển Đông?

Hình chụp vệ tinh các cơ sở quân sự được Trung Quốc xây dựng trên đá Chữ Thập, Trường Sa tính đến năm 2017. Courtesy AMTI (CSIS)

Trung Quốc trong năm 2019 tăng chi tiêu cho ngân sách quốc phòng 7,5% và tốc độ tăng chi quốc phòng cao hơn tốc độ tăng trưởng kinh tế, trong bối cảnh căng thẳng ở khu vực Biển Đông leo thang.

Vấn đề được nêu ra, liệu rằng Trung Quốc sẽ có động thái quân sự nào khi Mỹ và đồng minh tăng cường hiện diện ở vùng biển Châu Á-Thái Bình Dương? Đài RFA ghi nhận ý kiến của giới chuyên gia trong phần sau.

Trung Quốc chuẩn bị cho chiến tranh?


Tại phiên khai mạc kỳ họp Quốc Hội thường niên vào ngày 5 tháng 3, Trung Quốc cho biết chi khoảng 177 tỷ đô la Mỹ (USD) cho quốc phòng của nước này trong năm 2019. Mặc dù tỉ lệ tăng 7,5% trong năm nay thấp hơn tỉ lệ tăng 8,1% trong năm ngoái, tuy nhiên tốc độ tăng chi cho quốc phòng của Trung Quốc được nói là cao hơn tốc độ tăng trưởng kinh tế.

Trước đó vào ngày 3 tháng 3, The Wall Street Journal đăng tải một bài xã luận của ký giả Mark Helprin, thành viên của Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (CFR)-một tổ chức phi lợi nhuận chuyên nghiên cứu về chính sách đối ngoại và các vấn đề quốc tế của Hoa Kỳ với nội dung khẳng định trong khi Washington tập trung vào những nơi khác thì Bắc Kinh đang chuẩn bị cho chiến tranh.

Thứ Tư, 13 tháng 3, 2019

Ngô Nhân Dụng: Gian lận thi cử kiểu Mỹ

Ông Jared Kushner, con rể Tổng Thống Donald Trump, đã được vào Harvard sau khi ông bố tặng $2.5 triệu cho nhà trường. Tuy nhiên, gia đình Kushner kịch liệt bác bỏ mối nghi ngờ này. (Hình minh họa: Win McNamee/Getty Images)

Ở nước Mỹ, tốt nghiệp một đại học nổi tiếng là chìa khóa tốt nhất để dễ kiếm việc làm. Hầu hết các phụ huynh người Việt đều lo cho con cái mình được vào trường lớn. Một vụ xì căng đan mới nổ có thể khiến nhiều người thấy chán, nhưng chắc không ai bỏ không thúc đẩy con cháu cứ cố gắng một cách lương thiện! 

Các tài tử nổi tiếng Felicity Huffman và Lori Loughlin được nêu danh trong số các người giàu có đã bỏ tiền ra cho con mình được nhập học, nhờ gian lận. Theo FBI điều tra, họ đã chi tổng cộng $6.5 triệu! Những người này sẽ phải hầu tòa cùng nhiều viên chức đại học trong vụ tai tiếng chưa từng thấy trong nền giáo dục ở đại học Mỹ. 

Người giàu ở Mỹ có thể chiếm ưu thế khi con xin vào đại học. Các trường lớn vẫn có chính sách ưu tiên nhận con cái của các cựu sinh viên. Cựu sinh viên các trường lớn thường thành công về tài chánh, có một cách nhắc nhở là đem tiền đóng góp cho trường cũ, để được chú ý hơn. 

Từ Thức: Suy nghĩ vớ vẩn về NƯỚC MẮM

Nước mắm trong siêu thị Pháp, bán cho khách người Pháp. Hình chụp tại siêu thị ‘’Les 5 Fermes‘’, Paris, gần nhà tác giả.

1 . Nước mắm, trong bối cảnh một xã hội băng hoại, một quốc gia không biết còn mất lúc nào, chỉ là một chi tiết, một chuyện vặt. Nhưng nếu coi đó là một vấn đề văn hóa, bởi vì ẩm thực là một khía cạnh của văn hóa, đó là một chuyện quan trọng. Nhất là khi nó liên hệ tới sức khoẻ, tới mạng sống của cả một dân tộc. 

2 . Nước mắm là một đặc sản VN, ngày nay được cả thế giới biết tới. Ở bên Pháp chẳng hạn, ít có người Pháp nào không biết nước mắm là gì. Hầu hết các siêu thị đều bán nước mắm, cũng như bánh cuốn, chả giò ( cho khách người Pháp ) . Việc người ngoại quốc liên tưởng tới bánh cuốn, chả giò ( gọi là nem ) mỗi khi nghe nói tới VN đáng hãnh diện, hay ít ra không phải xấu hổ, như khi họ nghĩ tới bạo quyền, bạo hành, tới rác bẩn, tới môi trường ô uế, tới chuyện ăn cắp ăn trộm, tới một vùng đất không có quyền làm người ở thế kỷ 21. 

3. Nước mắm là hình ảnh của VN, không giữ gìn, một ngày nào đó, nhìn thấy nước mắm, người ta sẽ nhăn mặt, le lưỡi sợ hãi, như ngày nay mỗi lần thấy thực phẩm của người Việt hay người Tàu. 

4 .Với 3 ngàn cây số bờ biển, ngày nay VN không còn đủ cá để làm nước mắm, phải nhập cảng muối, phải làm nước mắm hóa học. Formosa, tham nhũng, quản trị ngu dốt, sự hèn nhát để Tàu kiểm soát biển cả, đã mang tới hậu quả là cá chết trước, người chết sau, hay cả hai chết cùng một lúc. 

Hình ảnh những con cá nằm chết trên bãi biển là hình ảnh của dân tộc Việt. 

Lưu Dân: Chiều cao cô giáo

Bàn về đề xuất điều kiện chiều cao tối thiểu để được xét tuyển vào ngành sư phạm năm 2019 ở Việt Nam, theo đó, nam phải cao từ 1,55m trở lên và nữ cao từ 1,5m trở lên. Nhà giáo là ai, kỹ sư tâm hồn? hay là người mẫu thể hình?

Mới đây, “Nhà nước ta” – qua thông báo của trường Đại học Sư phạm Tp. Hồ chí Minh – có quy định về điều kiện chiều cao tối thiểu để được xét tuyển vào ngành sư phạm năm 2019, theo đó, nam phải cao từ 1,55m trở lên và nữ từ 1,5m trở lên [1].

Mới nghe / đọc, tôi tưởng tai và mắt của mình có vấn đề. Nhưng không, nghe lại và đọc lại thì vẫn y như rứa. Nghĩa là nếu không đủ chiều cao quy định, các bạn trẻ ôm mộng làm thầy cô giáo sẽ phải… đứng ngoài cổng trường.

Cha mẹ ơi, sao con “khổ” thế! Cái nghề gõ đầu trẻ vốn đã bạc bẽo ở thời đỉnh cao trí tuệ này bây giờ lại càng thêm gay go vì bục giảng từ nay chỉ dành cho “câu lạc bộ những người chân dài”.

Cái quy định quái gở này đã tạo nên một cơn bão trên mạng – chưa thấy ai cầm biểu ngữ phản đối đến tận ngôi trường đào tạo những kỹ sư tâm hồn này, có lẽ vì e ngại cái mũ “gây rối trật tự công cộng” chăng – vì nó không những bộc lộ kích cỡ trí não chẳng mấy to lớn gì mà còn là một hành vi kỳ thị không thể bào chữa được.

Để dập tắt đám lửa phẫn nộ đó, một ông khoa bảng quyền cao chức trọng là Phó Hiệu trưởng Trường ĐHSP Tp.HCM, Phó Giáo sư Tiến sĩ Huỳnh Văn Sơn đã giải thích trên báo Dân Trí (13.02.2019): “Tiêu chuẩn về chiều cao không phải là một tiêu chuẩn mới, mà là một trong những điều kiện về sức khỏe của người dự tuyển đã có từ năm 2008. Đây chỉ là một “chi tiết” trong những yêu cầu về sức khỏe của đề án tổng thể, với rất nhiều yêu cầu về phẩm chất, năng lực khác, nên cần xem xét tổng thể chứ không nên tách ra một chi tiết mang tính đơn lẻ để quy gán và tạo ra dư luận xã hội thiếu cơ sở.”

Nguyễn Lân Thắng: Hũ Mắm Chượp Không Quên

Người Việt Nam mình ai mà không biết đến mắm nhỉ! Mâm cơm người Việt, dù Nam hay Bắc bao giờ cũng phải có chén tương hay bát mắm, được bầy chính giữa những đồ ăn khác. Nước mắm có lịch sử lâu đời, có nhiều phong cách và hương vị khác nhau tuỳ theo vùng miền. Nó gắn bó với đời sống chúng ta đến độ, nhiều người cứ tưởng Việt Nam là nơi sản sinh ra và gìn giữ truyền thống làm nước mắm từ bao đời nay. Theo những nghiên cứu của giới khảo cổ quốc tế thì thực ra nước mắm bắt nguồn từ Hy Lạp cổ đại. Nhiều tàn tích của những xưởng làm nước mắm cổ xưa đã được phát hiện ra ở đây. Nhưng theo thời gian, con đường giao thương tơ lụa Đông Tây ngày xưa đã mang nước mắm và cách thức làm ra nó đến tận vùng Đông Nam Á. Với lợi thế thời tiết nóng ẩm quanh năm, gần biển và sẵn tôm cá, khu vực này đã trở thành nơi sản xuất và tiêu thụ nước mắm sầm uất nhất thế giới trong hàng bao thế kỷ, còn mạnh hơn cả nơi sản sinh ra nó là đất nước Hy Lạp xa xôi. 

Quen thuộc với nước mắm là vậy, nhưng có lẽ chén nước nắm làm tôi nhớ nhất trong đời là một câu chuyện từ rất lâu. Ngày ấy khi còn học đại học, tôi chơi rất thân với một thằng bạn người miền Trung. Trong một dịp nghỉ hè giữa khoá tôi theo nó về thăm quê ở Quảng Bình đầy nắng và gió. Nhà thằng bạn tôi chẳng nghèo, ông già làm cán bộ có cỡ ở Quảng Bình, nhà cao cửa rộng còn hơn nhà tôi ở thành phố, nhưng bữa cơm gia đình lại được bầy biện trên manh chiếu dưới đất trong góc bếp mới xây. Vốn dân công tử thành phố, lại được đi đây đi đó thưởng thức đồ ăn mọi miền đã lâu, nên thú thực lúc đầu khi bó gối ngồi xuống mâm cơm ấy tôi không có tâm trạng gì đánh giá cao. Nhưng khi nếm mấy ngọn rau quê được chấm vào chén nước mắm ở giữa mâm, tôi giật mình vì vị ngon của nó. Chao ôi cái vị vừa đậm vừa ngọt. Cái mùi mặn hơi nồng của cá biển. Từng giọt nước mắm trong veo thấm vào từng hạt cơm miếng cá làm tôi cứ thế ngồi ăn say sưa. Tất cả những cảm giác đặc biệt đó đến tận bây giờ tôi không thể nào quên. Thế rồi hết bát cơm này đến bát cơm khác, tôi đã chén hết veo chính vì chén nước mắm nhỏ nhoi ấy. Hỏi ra mới biết nước mắm tôi đang dùng là nhà tự làm hoàn toàn. Không phải là loại nước mắm dân thành phố hay mua trong siêu thị vẫn quen dùng đâu. Bà mẹ thằng bạn tôi vui lắm. Chẳng mấy khi có khách thủ đô về thăm nhà lại ăn uống nhiệt tình như vậy. Bà đem cả hũ mắm đang phơi đầu hiên vào nhà kể cho tôi nghe cách làm ra nó. 

Phạm Chí Dũng: ‘Tin vui’ nào cho EVFTA sau Đối thoại nhân quyền EU-VN?

Lộ trình nào dành cho EVFTA sau cuộc đối thoại nhân quyền ở Brussels?


“Vậy là phải chờ Quốc hội mới quyết định phê chuẩn Hiệp ước hay không”… 


‘Câm như hến’ 

Cuộc đối thoại nhân quyền thường niên giữa Liên minh châu Âu (EU) và chính quyền Việt Nam đã hoàn tất tại Brussels, Bỉ - nơi đặt trụ sở của EU - vào ngày 4/3/2019 mà không khác gì 7 lần trước đó, tức đã chẳng nhận được bất kỳ phản hồi tích cực nào của đoàn Việt Nam, bất chấp phía EU đã nêu ra rất nhiều vi phạm nghiêm trọng quyền con người mà Hà Nội là tác giả. 

Chẳng có gì ngạc nhiên khi luật nhân quả từ thói ‘câm như hến’ của phía Việt Nam trong suốt 8 lần đối thoại nhân quyền với EU đã tất yếu dẫn đến “Vậy là phải chờ Quốc hội mới quyết định phê chuẩn Hiệp ước hay không” - một xác nhận chính thức của ông Umberto Gambini, Chánh Văn phòng Dân biểu Quốc hội Châu Âu Ramon Tremosa và là người đã ký chung thư với 32 Dân biểu đại diện mọi khuynh hướng chính trị kêu gọi Liên Âu thúc đẩy việc thực thi nhân quyền tại Việt Nam, cho câu hỏi của đài RFA về tương lai của EVFTA (Hiệp định thương mại tự do châu Âu - Việt Nam) sau cuộc ‘đối thoại’ này. 

Thứ Ba, 12 tháng 3, 2019

Mặc Lâm: Có một trí thức như thế trong đất nước này

Trang Facebook của ông Trần Đức Anh Sơn. 1/3/2019

Sau Giáo sư Chu Hảo, bây giờ tới lượt nhà nghiên cứu Biển Đông, TS Trần Đức Anh Sơn bị khai trừ đảng. Bản tin từ báo chí trong nước cho biết TS Trần Đức Anh Sơn, phó viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Đà Nẵng, vừa bị Thành ủy Đà Nẵng khai trừ khỏi Đảng hôm 7/3/2019. Đặc biệt là tin này không làm cho ai ngạc nhiên mà thậm chí rất nhiều người tỏ ra phấn khởi, vui mừng. 

Trên trang facebook riêng của mình, TS Trần Đức Anh Sơn bình thản cám ơn người hâm mộ, bạn bè trong và ngoài nước của ông khi nghe tin. Không một lời biện bạch, phân giải hay xúc động ông chỉ bình thản cho rằng mình đang hạnh phúc, hạnh phúc vì được trở về với chính mình. 

Khác với nhiều người hoạt động cho dân chủ, nhân quyền TS Sơn tuyên bố thẳng thừng ông là một nhà khoa học, một sử gia và không phải là người hoạt động chính trị. Ông bị khai trừ đảng với lý do giống như nhiều người khác: do viết, đăng tin, bài trên Facebook, mà chính quyền cáo buộc là sai sự thật…. không đúng với quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Việt Nam trên mạng xã hội. 

Trong vai trò Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Đà Nẵng TS Trần Đức Anh Sơn nhiều lần trả lời những vấn đề hóc búa về Hoàng Sa hay Trường Sa cho các đài phát thanh ngoại quốc. Sự thẳng thắn của ông chỉ gói gọn trong một mục đích: trả lại cái gì của Caesar và đừng vin vào bất cứ lý do gì để biện minh hành động trí trá của mình. Từ năm 2009 khi nhận trách nhiệm với Viện Nghiên cứu phát triển, TS Sơn không ít lần gây đau đầu cho chính quyền Đà Nẵng khi đòi công bố bản đồ mà ông phát hiện được chứng tỏ Hoàng Sa và Trường Sa thuộc chủ quyền của Việt Nam. Ông nhiều lần tổ chức kỷ niệm ngày mất Hoàng Sa tại Đà Nẵng và không ít lần bị cảnh cáo từ Thành ủy. 

Nguyen Hoang: Sự khốn nạn của lịch sử hay lịch sử của sự khốn nạn?

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Việt Nam vừa qua của Kim Jong-un (Kim Chính Ân) đã không có nổi một cái “tuyên bố chung” nào. Mặc dù theo thông lệ, nhất là đối với nền ngoại giao “định hướng xã hội chủ nghĩa”, thì những dịp như này thường không thể thiếu cái gọi là văn kiện “phô diễn” kết quả. Hay liệu đấy là do chính Bắc Kinh muốn thế?

CHIẾN THÀNH


Sau cuộc mặc cả chưa thành với Trump, Kim đã nán lại Hà Nội để tiến hành chuyến thăm cấp nhà nước đến Việt Nam từ 1 đến 2/3 (hình như đã rút bớt một ngày so với kế hoạch). Đây thực sự là chuyện hiếm hoi, bởi giữa hai quốc gia “cộng sản nòi” mà theo mô tả của nhà thơ “cung đình” Tố Hữu thì vốn là “anh em … cùng mẹ sinh ra”, nhưng phải mất 60 năm mới lại có dịp hội ngộ.



Đó là chưa kể, như nhiều nhà bình luận ví von thì Triều Tiên ngày nay được xem như “cái mỏ”, còn Việt Nam là “đôi chân” của “chú Khách”. “Cái mỏ” là để ông chủ sai bảo khi cần gây khó khăn cho tiến trình phi hạt nhân hoá (UNNUKE) với Mỹ, thì phải “mổ” ngay. Về mặt địa chiến lược, hẳn chú Khách phải tính toán như thế, song trên thực tế Kim lại không phải là loại người dễ bề để cho kẻ khác sai khiến. 

Trong khi đó, để thực thi sáng kiến “vành đai con đường” (BRI) nhằm phá thế thượng phong toàn cầu của Mỹ thì ông chủ lại rất cần đến “đôi chân” lưỡng dụng, vừa kêu đứa con hoang đàng trở về với đất mẹ (lời Dương Khiết Trì khi trở về nước sau chuyến kinh lý Việt Nam năm 2014), vừa tìm cách mở “đường máu” đưa hàng trăm triệu nông dân tràn xuống ĐNÁ (Mao tiết lộ với Lê Duẩn thuở nào). 

Trân Văn (VOA): Nước mắm – ví dụ minh họa cho tham nhũng chính sách

Nước mắm trong siêu thị ở vùng Vịnh San Francisco, California (ảnh Bùi Văn Phú)

Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản của Bộ Nông nghiệp – Phát triển nông thôn vừa phân bua về “Dự thảo TCVN 12607:2019 Quy phạm thực hành sản xuất nước mắm” (TCVN 12607: 2019). Theo đó, mục tiêu soạn thảo TCVN 12607: 2019 chỉ nhằm “xác định tiêu chuẩn về quá trình chứ không phải là đặt định yêu cầu về kỹ thuật của nước mắm, cũng không ấn định các chỉ tiêu và giới hạn phải tuân thủ đối với nước mắm trên thị trường” (1). 

Đây không phải là lần đầu tiên những dự định, nhận định, qui định từ hệ thống công quyền về nước mắm khiến dư luận dậy lên thành bão. Trước đây, các tổ chức xã hội – nghề nghiệp liên quan đến nước mắm như: Câu lạc bộ Nước mắm truyền thống Việt Nam, Hiệp hội Nước mắm Nha Trang, Hiệp hội Nước mắm Phú Quốc… nhiều chuyên gia và công chúng từng lên tiếng tố cáo những gian ý, cố tình bóp chết nước mắm. 

*** 

Trước giờ, nước mắm vẫn được xem như một thứ “quốc hồn, quốc túy”. Tại Việt Nam, loại sản phẩm này có khoảng 90 triệu người cần dùng mỗi ngày, chưa kể còn tới vài triệu người nữa bên ngoài Việt Nam cũng có nhu cầu sử dụng hàng ngày y hệt như vậy. Tuy nhiên hoạt động sản xuất nước mắm càng ngày càng khó khăn. Các cơ sở sản xuất nước mắm tuần tự đóng cửa. Nghề làm nước mắm đối diện với viễn cảnh sẽ mai một. 

Phạm Chí Dũng: Tiết lộ ‘hiểm nghèo’ – nhìn lại Đại Hội 12 của đảng CSVN

Nguyễn Tấn Dũng, tại thời điểm năm 2012. (Hình: Getty Images)

Một bí mật được chôn giấu 


Ba năm sau khi Đại Hội 12 của đảng CSVN với một tiêu chí ngầm “bất kỳ ai, trừ Dũng” kết thúc vào mùa xuân năm 2016, đến tận đầu mùa Xuân năm 2019 mới có một cựu quan chức cấp cao hé lộ một bí mật chôn giấu nơi cung đình: “Chúng ta đã lâm vào hoàn cảnh hiểm nghèo và trả giá đắt…” 

Quan chức tiết lộ trên là Phan Diễn, cựu thường trực Ban Bí Thư, một người được xem là “phe đảng” và gần gũi với Nguyễn Phú Trọng từ thời tiền Đại Hội 12 khi ông Trọng còn chưa giành được cái ghế tái đắc cử tổng bí thư và còn xa cách vời vợi cái ghế chủ tịch nước. 

“… Vào thời điểm trước Đại Hội 12, chúng ta đã lâm vào hoàn cảnh hết sức hiểm nghèo” – ông Phan Diễn trả lời phỏng vấn của VOV (Đài Tiếng Nói Việt Nam) vào Tháng Hai, 2019 – “Bây giờ nhớ lại chúng ta không khỏi rùng mình vì đất nước lúc đó đã đứng trước tình hình như vậy. Cũng vì thế mà những chuyển biến mà Đảng ta đã làm được từ đầu khóa 12 đến giờ thật là điều may mắn đáng mừng. Mừng vì đảng đã nhìn thẳng vào sự thật để từ đó quyết tâm hành động, xoay chuyển được tình hình, cứu được những thành quả của cách mạng, cứu được chế độ. Đó là ý nghĩa rất lớn của cuộc đấu tranh này.” 

Lê Phan: Một thỏa thuận mậu dịch Mỹ Trung chỉ là ngưng bắn

Có lẽ khi ông Trump gặp ông Tập ở Mar-a-Lago trong Tháng Ba này chúng ta sẽ thấy một cuộc ngưng bắn, nhưng nó sẽ khó bền. Trong hình, cờ Mỹ và cờ Trung Quốc bên ngoài một cửa hàng ở Thanh Đảo, Sơn Đông, Trung Quốc. (Hình: STR/AFP/Getty Images)

Không có một cái tweet nào của Tổng Thống Donald Trump lại có ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán mạnh bằng cái tweet của ông về thuế quan với Trung Cộng hôm cuối tháng trước. 

Sau khi tổng thống xác nhận là ông hoãn việc nâng thuế quan lên mức trừng phạt 25% cho $200 tỷ hàng xuất cảng của Trung Cộng sang Hoa Kỳ nhờ điều đình mậu dịch “có kết quả,” mọi thứ từ giá cổ phần toàn cầu đến giá dầu thô và đồng đô la Úc tăng vọt. Tiến bộ đi đến một thỏa thuận đều được chào đón. Nhưng điều đó không thể là kết thúc câu chuyện. 

Bất cứ một thỏa thuận nào có thể chấm dứt bảy tháng đụng trận mậu dịch giữa hai bên về những cáo buộc của Hoa Kỳ là Trung Cộng buộc các công ty phải trao những bí mật mậu dịch cho họ và ăn cắp kỹ thuật ngoại quốc đều là một điều tích cực. Ngay cả một thỏa thuận xấu, nếu nó có thể tránh được một cuộc chiến mậu dịch, còn tốt hơn là không có thỏa thuận. Với dấu hiệu là cả hai nền kinh tế đang đi vào giai đoạn trì trệ, thật là trong quyền lợi của cả ông Trump lẫn ông Tập Cận Bình ở Trung Cộng tìm cách chế ngự căng thẳng. 

Chủ Nhật, 10 tháng 3, 2019

Đàm Trung Pháp: Uy Vũ Bất Năng Khuất



Theo Mạnh Tử, chỉ dấu quan trọng nhất của một người quân tử là lòng can đảm vẫn duy trì được nguyên tắc sống cao cả của mình bất chấp những đe dọa của vũ lực bạo tàn. Chỉ dấu bất khả tư nghị của khí tiết ấy được từ vựng Hán-Việt mệnh danh là “uy vũ bất năng khuất” (威武不能屈).Thi nhân lỗi lạc Vũ Hoàng Chương (1915-1976) đã lộ rõ khí tiết này khi ông dám làm bài thơ “Vịnh Tranh Gà Lợn” để châm biếm “bên thắng cuộc” nhân dịp ông nghinh xuân Bính Thìn 1976 tại quê nhà. Và như đã tiên đoán, bài thơ miệt thị chế độ mới một cách công khai ấy đã khiến Vũ Hoàng Chương bị chúng bỏ tù cho đến lúc kiệt lực, cận kề cái chết. Năm ngày sau khi được thả, ông qua đời tại nhà vào ngày 6 tháng 9 năm 1976.

Mời quý độc giả thưởng lãm bài thơ đường luật viết về tết cuối đời mang tên “Vịnh Tranh Gà Lợn” của Vũ Hoàng Chương – cùng với sự hiểu biết và suy luận hạn hẹp của tôi – dưới đây:

VỊNH TRANH GÀ LỢN

1. Sáng chưa sáng hẳn tối không đành

2. Gà lợn om xòm rối bức tranh

3.  Rằng vách có tai thơ có họa

4. Biết lòng ai đỏ mắt ai xanh

5. Mắt gà huynh đệ bao lần quáng

6. Lòng lợn âm dương một tấc thành

7. Cục tác nữa chi ngừng ủn ỉn

8. Nghe rồng ngâm váng khúc tân thanh

Nguyễn Văn Thà: Người Con Gái Quốc Mẫu 2



Đêm nay, đi làm khuya về, ăn qua loa, tắm nước ấm, bận áo thơm, trèo lên tầng ba sát mái, chui vào chăn êm, nhìn vầng trăng phơi phới nằm trinh trong trong bầu trời trong thật trong và tưới vàng lai láng xuống mặt đất thanh sạch sau trận tuyết sung mãn đầu hôm. Trăng tâm tư chập chờn những thoáng mây vàng kim cổ, không như những năm trước, giờ nầy người thân từ Việt Nam hay gọi qua: chuyện thương nhớ thân tình, chuyện nhọc lòng, hay tin báo tử. Chuyện thân tình thương nhớ dần phai, chuyện nhọc lòng Nam chẳng làm gì được, nên điện thoại từ Việt Nam hầu như ngưng hẳn, chỉ còn chuyện báo tử chẳng đặng đừng. Mới năm ngoái đây tin báo thằng cháu, con của em gái nghèo nhất mà Nam thương nhất, học đại học sắp ra trường bị xe tắc xi đụng cán chết. Mấy tháng sau lại có tin con của chị gái đi biển, gặp bão, mất tích. Rồi tin mẹ anh chết. Toàn tin báo tử nửa đêm. Anh đâm sợ chuông điện thoại nửa đêm; cha Nam nay cũng yếu lắm rồi. Anh chẳng những chưa đền đáp được gì, mà còn là nỗi thất vọng dài lâu cho các ngài. Nhưng đêm nay trăng khuya sáng khác thường giữa trời thủy tinh, đất tịnh tâm, làm anh quên hết cơn mệt nhọc, chuyện buồn phiền hằng ngày. Anh ngẫm nghĩ: nghĩ cho cùng phải đi làm cực nhọc, nhờ những lúc như thế nầy, anh cảm thấy đời này có chút gì đáng sống, nếu không, mình chỉ như cái máy nổ nổ, chạy chạy, nổ nổ, chạy chạy, rồi hao, rồi hư, rồi cuối cùng bị quăng vào đống phế thải, đó là chưa kể còn bị khục khà khục khặc trước khi sụm vì đủ mọi chuyện. Anh may mắn hơn vì còn có vầng trăng từ thiên cổ cho anh muôn hộc mỹ cảm đủ để trung hoà phần nào cái cuồng lưu ác độc của cuộc đời đầy dẫy những con người Thượng Đế dựng nên chẳng qua để dùng như những tay giác đấu giết nhau trong hí trường của Ngài. Đang nghĩ lan man như thế thì có chuông điện thoại. Nam giật mình, lòng trĩu nặng chờ tin báo thương, báo tử. Nhưng là thằng Nam Nhỏ, cháu gọi Nam bằng cậu, nó cười vui vẻ:

”Cậu ngủ chưa cậu?”

”Chưa, cậu đang ngắm trăng.”

”Đúng là cậu!”

Phùng Minh Tiến: Mùa Xuân và Bồ Tát

Hình minh hoạ,  Ulet Ifansasti/Getty Images

Mùa Xuân giữa phố đông người
Tay mang bình bát, niệm lời vô ngôn
Tạ lòng chút nghĩa tri âm
Chân quan phố chợ, cát lầm biển dâu
Tiền thân chết buổi trăng sầu
Trăm năm gió bụi, biết đâu tương phùng
Người đi, bóng ngả chập chùng
Núi non cản bước, đò sông ngăn bờ
Người đi, tâm lặng như tờ
Bước chân khổ hạnh phai mờ tử sinh.