Thứ Tư, 13 tháng 2, 2019

Mạnh Kim (VOA): Đất nước có bao giờ như thế này chưa?

Hình minh họa.

Chỉ vài tuần trước và sau Tết mà dòng thời sự Việt Nam đã tiếp tục “chảy siết” với vô số vụ việc khiến không khỏi cười ra nước mắt…

Đất nước có bao giờ diễn như thế này chưa?


Đầu tiên là bức ảnh Chủ tịch nước-Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đi chúc Tết và lì xì công nhân vệ sinh vào tối 4-2-2019 (30 Tết) tại đường Thanh Niên (Hà Nội). Hành động “đẹp” và “đầy tính nhân văn” này đã nhanh chóng bị nghi ngờ là ngụy dựng, một màn diễn kém chất lượng được dựng tồi bởi đạo diễn dỏm. Điều khiến dư luận… hể hả là cô “nhân viên môi trường” nhận bao lì xì của ông Trọng lại trông giống như một nhân vật mà chỉ hai ngày trước đó đã đến Đội cảnh sát giao thông số 14 thuộc Phòng Cảnh sát Giao thông Công an Hà Nội nhận lại cái ví bị mất, một hình ảnh thể hiện “nghĩa cử cao đẹp” và “đạo đức liêm khiết” của ngành công an. Mãi đến ngày 12-2, tờ VTC News mới đăng bài “Sự thật về cô gái xuất hiện trong hai bức ảnh dậy sóng dân mạng trước Tết Nguyên đán”. Bài báo cho biết cô gái nhận lại ví bị mất tên là Ngô Nhã Phương, trú tại phường Sao Đỏ, thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương. Tuy nhiên, “một nửa sự thật” còn lại - tức danh tánh, chỗ ở và tông tích thật của cô “nhân viên môi trường” - thì vẫn còn nằm trong diện “bí mật đời tư” “chưa được công bố”! 

Mặc Lâm (VOA): Khi VEC tự cho mình là nhà nước

Tài xế vui mừng sau khi Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc ra lệnh dừng thu phí ở trạm BOT Cai Lậy hồi năm ngoái. Nay BOT này bắt đầu thu phí lại nhưng giảm giá vé và kéo dài thời hạn khai thác.

Mạng xã hội Việt Nam trong những ngày đầu năm bị lôi cuốn theo những tin tức về vụ cướp tại trạm thu phí Dầu Giây, tiếp theo đó là một loạt câu hỏi liên quan đến số tiền thu được và nghĩa vụ thuế của công ty với nhà nước. Từ vụ cướp này người dân thấy rõ mức thu vô lý của một BOT trên lưng họ và dư luận bàn tán không dứt về tình trạng khai gian thu nhập của các đại gia chủ các BOT bẩn trên toàn quốc. 

Câu chuyện chưa ngã ngũ thì một tin khác xuất hiện trên báo chí làm cho dư luận căm phẫn hơn cả việc BOT gian lận, đó là bản tin VEC từ chối phục vụ vĩnh viễn 2 phương tiện trên tuyến cao tốc do đơn vị này quản lý, khai thác. Nguyên nhân hai phương tiện bị cấm có các hành vi vi phạm các quy định theo Quyết định số 13/QĐ-VEC-HĐTV ngày 10/01/2019. VEC cho rằng những người đi trên 2 phương tiện này đã có hành vi gây rối tại trạm thu phí Long Phước trên tuyến cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây. 

VEC là chữ viết tắt của Tổng công ty đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (Vietnam Expressway Corporation). Nó là một doanh nghiệp chuyên môn đầu tư vào các dự án đường cao tốc và tranh thầu các BOT (viết tắt của tiếng Anh: Build-Operate-Transfer, Xây dựng-Vận hành-Chuyển giao). Chính phủ kêu gọi các công ty tư nhân bỏ vốn xây dựng trước (build) thông qua đấu thầu, sau đó khai thác vận hành một thời gian (operate) và sau cùng là chuyển giao (transfer) lại cho chính quyền sở tại. 

Thứ Ba, 12 tháng 2, 2019

Nguyễn Hùng (VOA): ‘Bảy bài học cho Thế kỷ 21’

Yuval Noah Harari. Hình https://www.ynharari.com/ 

Trong những ngày đầu xuân Kỷ Hợi, tôi mang cuốn sách ‘21 bài học cho Thế kỷ 21’ ra đọc. Cuốn sách hơn 350 trang của cây viết có tiếng Yuval Noah Harari đưa ra nhiều dự đoán về cuộc cách mạng công nghệ trong thế kỷ này và ảnh hưởng của nó tới loài người. Trong khuôn khổ bài viết này, tôi xin điểm bảy bài học chính của cuốn sách. 

Harari, tác giả cuốn sách đã được dịch sang tiếng Việt ‘Sapiens: Lược sử Loài Người’, mở đầu với tuyên bố điều tưởng như đã là dấu chấm hết của lịch sử thực ra đã chỉ là dấu ba chấm. Người ta đã ngỡ rằng câu chuyện dân chủ tự do đã thắng thế sau khi chủ nghĩa cộng sản phá sản và chủ nghĩa phát xít đã thất bại từ nhiều thập niên về trước. 

Harari nói con ‘phượng hoàng tự do’ từng lâm nguy trong thập niên 1930 và 1940 khi Hitler giành hết thắng lợi này tới thắng lợi khác. Nó cũng gặp sự cạnh tranh mạnh mẽ của phe cộng sản cho tới khi Liên Xô sụp đổ hồi đầu thập niên 1990. 

Cánh Cò: Chủ tịch nước, Tổng bí thư công việc của ông là gì?

Ai cũng biết Tổng chủ Nguyễn Phú Trọng rất bận rộn nên hỏi công việc của ông là gì có vẻ thừa thãi. Rõ ràng ông là người bận rộn nhất trong bộ tam, bởi ông đảm nhiệm hai vai thì trách nhiệm gánh vác cũng phải nặng nề hơn gấp đôi so với bà Ngân hay ông Phúc. 

Với vai trò Tổng bí thư ông đang vật lộn với cái khẩu hiệu Chủ nghĩa Xã hội thôi cũng không còn thời giờ đâu mà lo việc khác, đặc biệt nhất là lúc này khi mà người anh em Venezuela đang bị bao vây và cái hố Chủ nghĩa Xã hội rõ to trước mắt không phương tránh né. 

Với vai trò Chủ tịch nước ông đang cật lực lo lắng cho chị em hốt rác trên đường phố mà báo chí ưu ái đặt cho cái tên hết sức trong lành là “bảo vệ môi trường”. Ông bận cách nào thì bận đầu năm mới cũng lì xì cho các chị các mợ đang thực hành cái nghề nhỏ bé và hèn mọn nhất của xã hội, và trong cách hành xử này ông Chủ tịch nước xứng đáng được khen ngợi hơn những vị khác như ông Thủ tướng hay bà Chủ tịch Quốc hội, bởi hai người này không nhận thức được giới công nhân là cội rễ của giai cấp bị bóc lột trong xã hội tư bản nhưng trong xã hội chủ nghĩa thì họ được thăm viếng, vinh danh bởi một Chủ tịch nước muôn phần kính mến. 

Chỉ có điều… 

Thiên hạ phát hiện ông đang lừa họ vì người chụp hình toe toét cười bên ông khi nhận phong bì không phải công nhân hốt rác mà là một cô gái từng đóng vai người mất bóp được công an đội CSGT số 14 trả lại. Cô gái tên Ngô Nhã Phương trú tại phường Sao Đỏ, thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương. 

Phạm Chí Dũng: Nhân quả Hiệp Định Thương Mại Tự Do Việt Nam-Châu Âu (EVFTA)

Thủ Tướng CSVN Nguyễn Xuân Phúc gặp Chủ tịch Nghị Viện Châu Âu Antonio Tajani vào Tháng Mười, 2018. (Hình: Tạp chí Luật Khoa

Khó nuốt hơn hẳn 


Mặc dù đã kết thúc đàm phán từ cuối năm 2015, nhưng quá trình rà soát pháp lý đối với EVFTA (Hiệp Định Thương Mại Tự Do Việt Nam-Châu Âu) đã kéo dài đến hai năm rưỡi, thay vì chỉ từ sáu tháng đến một năm đối với các hiệp định thương mại khác. Trong thời gian đó, chính quyền Việt Nam vẫn vừa “nhai lại” không chán đề nghị “EU thúc đẩy sớm thủ tục để EVFTA được ký kết và phê chuẩn,” vừa tha hồ đàn áp nhân quyền trong nước. Thậm chí vào năm 2017 là năm rộn rã các đoàn công du Châu Âu của Chủ Tịch Quốc Hội Nguyễn Thị Kim Ngân, Phó Thủ Tướng Vương Đình Huệ, và quan chức còn chưa chết đột ngột gây nghi ngờ là Chủ Tịch Nước Trần Đại Quang, đã nổ ra vụ “bắt cóc Trịnh Xuân Thanh” như một trái bom tàn phá toàn bộ hệ thống nhà nước pháp quyền của nước Đức và EU. 

Chẳng quá đáng để cho rằng kể từ vụ Trịnh Xuân Thanh, không chỉ người Đức mà một phần lớn các nước Châu Âu đã thực sự được “mở mắt” về bản chất của lời tuyên rao “Việt Nam luôn quan tâm và bảo đảm quyền con người.” Cũng kể từ đó, EVFTA trở nên khó nhai nuốt hơn hẳn. 

Lê Phan (Theo The Guardian): Chiến dịch bảng đường chống Brexit ở London

Những người dân London cầm biểu ngữ chống Brexit (Hình: Getty Images)

Mới 5 giờ 55 phút sáng, trên một trong những trục lộ chính của vùng tây thủ đô London, vừa bắt đầu chật ních xe cộ chuẩn bị cho giờ đi làm. Một ông tên Dave lái xe van trắng trờ tới một khu đậu tạm, đang dựng một tấm bảng ngay bên lề con đường bận rộn. Cái quảng cáo trước là cho Calvin Klein với người mẫu Lara Stone. Chỉ khoảng 20 phút sau, Dave đã phủ kín mất người mẫu, thành thạo trét những miếng giấy hình vuông lên, sử dụng cái thang cho những tấm ở trên cao, rồi quét qua với cây chổi lông khổng lồ. 

Cái miếng giấy vuông đầu tiên, ở góc cực trái, có hình chụp đầu ông Jacob Rees-Mogg và mảnh đầu tiên của ký hiệu Twitter của ông ta. Khi Dave xếp các cạnh cho đều nhau, rồi keo và chổi, và Stone biến dần, một câu lộ ra từ ông Rees-Moog, một trong những lãnh tụ của Brexit. Đây không phải là một tweet, ông ta đã lên tiếng ở Quốc Hội “Chúng ta có thể có hai cuộc trưng cầu dân ý. Như mọi sự xảy ra, có ý nghĩa hơn nếu có một cuộc trưng cầu dân ý sau khi việc tái điều đình hoàn tất.” 

Mỉa mai của câu này là ông Rees-Moog và phe Brexit nay đang cương quyết chống lại một cuộc trưng cầu dân ý nữa vì họ sợ là lần này phe họ sẽ thua. 

Chủ Nhật, 10 tháng 2, 2019

Khánh Hà: Cám ơn người - Cám ơn đời

Hình minh hoạ, FreePik

Tôi ngồi lặng thầm trong bóng đêm
Ngoài kia tuyết rơi rơi êm đềm
Mùa đông chưa tàn, xuân chực đến
Tuổi đời chồng chất một năm thêm

Tôi đã làm gì trong năm qua
Con đường tu tập được bao xa
Hay vẫn trầm luân trong bể khổ
Hốt giác hốt mê cũng chỉ là

Đã biết vô thường là định luật
Sao còn phiền não chuyện nhân gian
Đến đi, sinh diệt trong trời đất
Rồi ra chỉ một giấc mơ màng

Đêm đi ngày đến ngoài khung cửa
Tuyết trắng, trời xanh, rực nắng vàng
Tinh khôi vũ trụ như nguyên thủy
Dù nắng sẽ phai, ngày sẽ tàn

Vòng nhật nguyệt còn luân lưu mãi
Đời người thẳng tắp một đường đi
Hiện tại qua rồi không trở lại
Ngoảnh nhìn một chuỗi những chia ly

Chúng ta mọi nẻo đời xuôi ngược
Gặp nhau một buổi cũng là duyên
Cám ơn người những tình tri ngộ
Cám ơn đời nguồn vui vô biên

Khánh Hà

Trần Thị Diệu Tâm: Tìm chốn thanh bình

Hình minh hoạ, Internet

Sau khi làm xong chương trình kết toán dự án cho công ty, cô cảm thấy mệt nhoài và chứng bệnh nhức đầu có cơ hội tái phát. Số tiền thưởng cuối năm trong tài khoản ngân hàng sẽ tăng thêm, nhưng hiện giờ cô chẳng còn mấy quan tâm. Áp lực của công việc, thái độ ganh tị kỳ thị của các đồng nghiệp nữ bản xứ cùng phòng, đè nặng lên người, nhiều lúc cô muốn nghẹt thở. Ra khỏi văn phòng làm việc, cô trở về nhà theo dòng người chảy vào những chuyến mê-trô chật cứng, như kẻ mộng du, như một cổ máy không cảm tính, di động theo quán tính đã định hướng. Cô tưởng chừng như mình là một loài"ốc mượn hồn". Loài ốc này có thể đi tìm một cái vỏ thích hợp khác trong lòng đại dương bao la. Nhưng cô không thể, dù được sống trong một xã hội văn minh hiện đại đa văn hóa, đa chủng tộc. Cô sống cho chính mình hay cho một ai khác, cô cũng không hiểu được. Có lẽ cái vỏ bọc cô đang mang trên người không phù hợp với tâm hồn cô bên trong. 

Ra khỏi phòng khám bệnh, sau khi nghĩ đến lời khuyên của bác sĩ " Cô nên nghỉ ngơi dưỡng sức một thời gian". Cô đi thẳng đến cửa hiệu thuốc tây. Người bán thuốc nhìn giấy cho biết những thứ thuốc này không phải là loại thuốc bệnh, là thuốc bổ dưỡng nên phải trả hết toàn phần. Cô gật đầu. Liệu những viên thuốc này có đem lại chút nào dễ chịu không. 

Trùng Dương: Kho tàng đằng sau bức tường trong căn chung cư ở Paris

Ảnh Julien Mignot for The New York Times

Một bức tranh sơn dầu thế kỷ thứ 17 được tìm thấy giấu sau bức tường tại một căn phòng trên lầu hai của một toà nhà trên đường Marignan ở Paris trong lúc nơi này đang được chỉnh trang để thiết lập một phòng trưng bầy cho hãng chuyên về thời trang dạ hội Oscar de la Renta.(*)

Bức tranh sơn dầu lớn chiếm cả chiều cao và dài của bức tường ngăn giữa hai phòng, mầu đã xỉn tối với thời gian. 

Việc chỉnh trang căn phòng phải ngưng lại từ mùa hè năm ngoái khi bức tranh được khám phá ra để các chuyên viên bảo tàng và nghệ thuật thẩm định lịch sử và nội dung của bức tranh và làm sao mà nó lại nằm phía sau một bức tường trong một căn chung cư như vậy.

"Đôi khi khi tân trang các lâu đài [cổ] người ta tìm thấy cái gì đó như một cái lò sưởi ẩn dấu, hay như tại Ý, một bức tranh tường (fresco)," kiến trúc sư Nathalie Ryan của hãng thời trang, người đầu tiên thấy bức tranh, nói. "Nhưng [một bức tranh như vầy] trong một căn chung cư? Một cửa tiệm ư? ... Ai cũng phát hoảng. Giống như tìm thấy một xác ướp vậy. Tôi vội tắt máy điện thoại và nhìn trân trối [bức tranh]."

Bùi Vĩnh Phúc: Tô Thùy Yên – thơ, như một vinh dự lầm than của kiếp người (Tiếp theo và hết)

.3. Thời gian trong thơ Tô Thùy Yên


Thời gian trong thơ của Tô Thùy Yên không phải là thời gian của Salvador Dali, thời gian với đặc trưng nổi bật là lững lờ trôi chảy, lỏng ra, nhão ra, và chùng lại với thiên thu. Thời gian ấy cũng không phải là thời gian của Giorgio de Chirico, kỳ dị một cách âm u, khiến cho người đối diện với nó có một cảm giác hoảng hốt và mất lối. Nếu có thể làm một so sánh nào đó về tính thời gian trong thơ Tô Thùy Yên với thời gian được biểu hiện trong hội họa hiện đại, thì thời gian trong thơ Tô Thùy Yên đã chia sẻ nhiều nét với thời gian của René Magritte. Cũng là siêu thực, nhưng Magritte đã đi theo một con đường khác với Dali và Chirico. Thời gian của Dali là một thời gian ám ảnh, tàn rữa, và chứa đầy chất ảo. Thời gian của Chirico đóng vào những khung cảnh vật lý thê lương và kỳ bí, giam nhốt người ta trong cái siêu hình của những giấc mơ nghiêng về những chiều kích của vực thẳm. Thời gian của René Magritte là một thời gian bám sát vào thiên nhiên. Nhưng thiên nhiên trong tranh ông là một thứ thiên nhiên thật mà ảo, với những yếu tố cấu thành đổi chỗ lẫn cho nhau, dan díu vào nhau, khiến cho người thưởng ngoạn dễ mất định hướng khi nhìn vào tác phẩm của Magritte. 

Thời gian của Tô Thùy Yên có những lúc đã chia sẻ những nét siêu thực của Magritte như thế. Ngoài ra, nó còn mang chứa trong nó những ấn tượng kỳ dị khác, mới, lạ, và đặc biệt Tô Thùy Yên. Cái thời gian ấy gần như luôn luôn tìm cách gắn bó, dan díu với thế giới vật chất của thiên nhiên bên ngoài (Vậy thì thời gian là một cái gì trôi chảy bên trong chăng? Bên trong cái gì? Đây là những câu hỏi rất siêu hình mà may ra chỉ có thơ và hội họa là thỉnh thoảng mới có thể đến gần để trả lời một cách huyền bí và thơ mộng.) 

Thời gian trong thơ Tô Thùy Yên gắn bó, dan díu với thiên nhiên. Nhưng đó là một thiên nhiên đứt rễ. Một thiên nhiên nhiều lúc hình như không còn gắn bó, ràng buộc vào nhau theo một trật tự vật lý thông thường. Những cấu tố của nó như bị tách ra để bám vào những mảnh thời gian khác biệt trong tâm thức nhà thơ. 

Thời gian đứt quãng dài vô định
Như sợi dây diều băng mất tăm
Lòng anh thảng thốt, sông chao sóng
Kỷ niệm buông tay rú ngất chìm (...)

Mùa hè đi khuất kêu không lại
Bãi mía điêu tàn gốc cháy thui (...)

Ngự Thuyết: Rừng (Tiếp theo và hết)

Ở mãi trong rừng ngày ngày đối diện với sắt máu, kềm kẹp, rình rập, đói khát, bệnh tật, nhiều khi mình cảm thấy mình không phải là con người nữa. Một nhà thơ nói trúng: 

Mười năm, mặt xạm soi khe nước, 
Ta hóa thân làm vượn cổ sơ.[1]

Nay thấy loài người, lòng bỗng nao nao. Và có hàng, có quán. Không chừng có cả chợ. Có lẽ nơi này rất xa những nơi từ trước tới nay chúng tôi đã đến để được “Vinh Quang” – “Lao động là vinh quang.” Khẩu hiệu được lặp đi lặp lại này làm tôi nghĩ đến câu nói “Xúi trẻ ăn cứt gà.” Chúng tôi không còn là trẻ con nữa, vậy câu nói đó nên được đổi thành “Xúi già ăn cứt vịt” chăng? Tôi nghĩ bụng vinh quang hay không còn tùy thuộc vào mục đích của cái lao động ấy chứ. Chẳng hạn ta được cho ăn bánh vẽ làm việc đến kiệt lực trong khi kẻ khác ngồi không hưởng trọn thành quả của cái lao động ấy, thì vinh quang cái nỗi nào.

Một người đột nhiên cất cao giọng “phát biểu linh tinh”: “Hôm nay là ngày cuối năm, mai Tết, ngày vui của dân tộc. Mừng Xuân Ơn Đảng.” 

Một giọng khác bẻ: “Trật. Phải nói: Ơn Đảng Mừng Xuân. Cho nên Cách Mạng chiếu cố cho chúng ta lao động tại vùng này để được gần gũi với nhân dân hưởng cái Tết ấm no, độc lập, thống nhất, tự do, hoà bình.” 

Có tiếng xì xào, rì rầm. Hưởng ứng hay phản đối? Nhưng dù gì thì dù, mọi người vui hẳn lên, cố cắt thật nhiều tranh, cho mau đạt chỉ tiêu, để còn nhiều thì giờ đi “mua sắm”. Nghĩa là để có thể ngồi nán lâu hơn giờ nghỉ quy định bên các hàng ăn, hàng quà tán gẫu. Ai có tiền thì “mua sắm” củ khoai, trái chuối, trái bắp, ăn Tết; ai không tiền thì ăn Tết bằng mắt. 

Thứ Bảy, 9 tháng 2, 2019

Ngô Nhân Dụng: Chống phá thai là đề tài tranh cử 2020

Với đề tài “chống phá thai,” Tổng Thống Trump đã đánh trúng một yếu huyệt của đối thủ trong bài Thông điệp Liên Bang. (Hình: Getty Images)

Trong thông điệp liên bang mới đọc trước Quốc Hội, Tổng Thống Donald Trump cho thấy ông đã chọn một đề tài tranh cử cho năm 2020: Chống phá thai. Ông dành một thời gian khá dài nói đến vấn đề này, với nhiều chi tiết và lời lẽ xúc động.

Ông Trump đã tấn công đúng một tử huyệt của đảng Dân Chủ. Khi tố đảng Dân Chủ theo chủ trương chính phủ lớn, hay tăng thuế, hoặc chi tiêu quá nhiều, đó là những vấn đề xa xôi và trừu tượng đối với nhiều người. Khi nói đảng Dân Chủ ủng hộ phá thai thì ai cũng hiểu, lời nói khích động tâm can các cử tri có tín ngưỡng mạnh. Từ thập niên 1970, những cử tri này là một thành trì vững chắc của đảng Cộng Hòa.

Trong thông điệp liên bang, ông Trump lên tiếng chống phá thai khi nhắc đến một đạo luật mới được thống đốc New York ban hành. Ông Andrew Cuomo ký hôm 26 Tháng Giêng, 2019, đúng 46 năm sau ngày Tối Cao Pháp Viện Mỹ công nhận phụ nữ được phá thai, với phán quyết Roe v Wade. Khi tranh cử năm 2016, ông Trump hứa sẽ bổ nhiệm các thẩm phán tối cao bảo thủ, để lật ngược phán quyết này. Ông hứa sẽ làm cho Roe v Wade “biến mất!” Trong hai năm qua, ông Trump đã đưa hai ông Neil M. Gorsuch và Brett M. Kavanaugh lên làm thẩm phán tối cao. Nếu Roe v Wade bị lật ngược, thì quyền phá thai còn hay không sẽ tùy mỗi tiểu bang.

Trần Mộng Tú: Tháng Giêng Xuân

Hình minh hoạ, FreePik

Thoa son cho đỏ thay áo mới
em đón anh vào với tháng Giêng
anh ngồi xuống cùng em đối ẩm
hai bàn tay em đã ngát hương trà

Hãy cầm tay em có nhớ không
ngón nào đeo chiếc nhẫn trăm năm
trăm năm ví hẳn như gió thoảng
đã thổi hai ta suốt con đường

Hãy đếm cùng em những cánh trà
ngày xanh đã trắng tóc hoa lau
những giọt thời gian pha cười khóc
em giữ môi em chẳng nhạt màu
rót ra một chén mời Trời Đất
Trời Đất nơi nao cũng đất trời
tạ ơn Trời giọt mưa hạt nắng
tạ ơn Đất bông hoa vào mùa
ta tạ ơn nhau hai bàn tay nắm
bốn bàn chân sáng nắng chiều mưa

Uống đi anh chén trà năm mới
Mới như tình vừa gõ Tháng Giêng Xuân. 

tmt

Bùi Vĩnh Phúc: Tô Thùy Yên – thơ, như một vinh dự lầm than của kiếp người

Biểu dương—hãy biểu dương cùng tận
Vinh dự lầm than của kiếp người
Hy hữu một lần trên trái đất
Và rồi tất cả sẽ nguôi ngoai.
TTY
Hình Internet

.1.


Tô Thùy Yên là một giọng thơ đặc thù, có một, và vô cùng u hiển của nền thi ca Việt Nam trong dòng văn học miền Nam kể từ Sáng Tạo. 

Từ cuối thập niên năm mươi cho đến thời điểm bị cắt đứt 1975, dòng thi ca miền Nam Việt Nam không phải là không thấy nổi bật lên những khuôn mặt khôi ngô của thơ, những tiếng nói mới lạ của tình cảm, của cảm xúc, của trí tuệ; không phải là nó không thấy rạo rực lên trong chính thân xác và tâm hồn mình cái thiết tha và mạch sống của thời đại. Mà không phải chỉ ở Việt Nam, nơi các luồng ý thức hệ trái chiều đã dùng làm địa bàn để thử nghiệm những con toán suy tư của mình, nơi những con sóng của các triều nước lý trí, dâng lên từ phương Tây và từ châu Mỹ, thỉnh thoảng hắt lên trên mặt đất này những lượng nước cuối mùa từ cái dòng trào của nó, con người nói chung, ở Việt Nam cũng như ở khắp nơi trên thế giới, nơi ánh sáng của văn minh nhân loại vẫn còn có cơ hội soi rọi đến, trong những thập niên ‘50, ‘60 và ‘70, đều đã tìm thấy cho mình một hơi thở mới, một tiếng

Ngự Thuyết: Rừng

Hình minh hoạ, Internet

Trí nhớ của tôi thường bội bạc. Hoặc thiên vị. Trong cuộc sống, có biết bao nhiêu sự kiện đã ghi sâu vào ký ức của tôi. Và cũng vô số sự kiện khác trôi qua đời tôi như nước trôi đầu vịt, không để lại dấu vết gì. Lại có những chi tiết tôi cho là đáng nhớ, chẳng hạn, khi đã khôn lớn, lần đầu tiên cầm vô - lăng lái chiếc xe hơi, nhưng tôi không thể nào nhớ được đấy là xe hiệu gì, đi đâu, lúc nào, đi với ai, với mục đích gì. Trong khi đó, ký ức về người đàn bà thành phố lỡ bước vào một nơi rừng rú lại thường trở lại với tôi rất rõ nét. 

Chiều nay, một chiều cuối năm, ngồi một mình bên tách trà quên uống đã nguội lạnh, tôi lẩn thẩn ôn lại những ngày qua, và hình ảnh người đàn bà ấy lại nổi bật kéo theo nhiều chuỗi hồi ức khác tưởng đâu đã hoàn toàn bị quên lãng. 

Chuyện xẩy ra cách đây hơn nửa thế kỷ. 

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến: Ngày Xuân Nghe Chơi Vài Câu Hát xẩm



Bà con kiều bào luôn là một phần máu thịt không thể tách rời của Tổ quốc

Mong kiều bào tích cực đóng góp xây dựng đất nước.

Lấy cớ tết nhất, tôi “hú” cả đống bạn bè tụ tập – uống sương sương vài chai – cho đỡ lạnh lòng viễn xứ. Sau khi cạn mấy ly đầy, và đầy vài ly cạn (rồi lại cạn mấy ly đầy nữa) thì chúng tôi đều “chợt thấy vui như trẻ thơ” – dù tất cả đã ngoài sáumuơi ráo trọi!

Xong “Ly Rượu Mừng” của Phạm Đình Chương, cả đám tiếp tục đồng ca bài “Thằng Cuội.” Bản nhạc mà có lẽ đứa bé nào sinh trưởng ở miền Nam (vào thập niên 1950 - 60) cũng thuộc. Bài đồng dao này được nhạc sĩ Lê Thương viết bằng những lời lẽ rất tân kỳ, dù nền tân nhạc Việt Nam – ở thời điểm đó – còn ở giai đoạn phôi thai.

Bóng trăng trắng ngà có cây đa to
Có thằng Cuội già ôm một mối mơ …

Thứ Sáu, 8 tháng 2, 2019

SỐ BÁO TÂN NIÊN

Múa lân đốt pháo mừng Xuân, 05/02/2019, San Francisco. Hình Justin Sullivan/Getty Images

Hôm nay, mồng bốn Tết Kỷ Hợi, sau mấy ngày nghỉ đầu năm, Diễn Đàn Thế Kỷ lại xin tái ngộ cùng bạn đọc. 

Chúng tôi ở vùng Nam California đã trải qua những ngày đầu năm Kỷ Hợi ướt át và lạnh lẽo, khác với lệ thường thời tiết hằng năm của vùng này. Tuy nhiên qua ngày mồng Ba Tết thì như một phép lạ, cả bầu trời trở nên trong sáng không một vệt mây, mưa gió như chưa bao giờ xảy ra, đem lại cho bao người Việt Nam vùng Little Saigon niềm vui đích thực của Mùa Xuân Mới. 

Trong tâm trạng thuận lợi ấy, chúng tôi xin gửi đến các văn hữu, các cộng tác viên và tất cả quý độc giả lời Chào Đầu Năm. Chúng ta sẽ cùng nhau khởi hành vào Năm Kỷ Hợi với tất cả hứng khởi, tin cậy như chúng ta đã cùng nhau trải qua trong một thập niên qua. 

DĐTK 


Nguyễn Tường Thụy: Về quê ăn tết “không nói chuyện chính trị”

Nhiều từ liên quan đến chữ ăn chẳng còn mấy ý nghĩa nhưng vẫn được sử dụng đến bây giờ, có lẽ do người Việt ta đã trải qua nhiều thời kỳ đói kém nên việc ăn là quan trọng nhất. Bây giờ nó không phải là ăn tết mà là đón xuân vì cái sự ăn nó không quan trọng nữa. “Ăn cưới” thực chất là đi dự đám cưới. Rồi có những việc chẳng liên quan đến ăn như ăn hỏi. Mang đồ sính lễ đến nhà gái, đặt cơi trầu nói chuyện để tác thành cho cặp uyên ương mới là mục đích chính. Nếu nhà gái mời ở lại dùng cơm thì ngồi uống với nhau chén rượu, cụ thể hóa hơn những công việc sắp tới. Chỉ có “ăn cỗ đám ma” thì không gọi thế nữa. Chuyện ăn cỗ đám ma ngày xưa, người chết nằm đấy mà vẫn ăn uống như thường, bây giờ bỏ đoạn ăn uống, gọi là viếng đám tang. Còn ăn tết, ăn cưới, ăn hỏi... vẫn cứ nói như vậy. Thậm chí bây giờ, người ta uống là chủ yếu, uống đến độ cãi nhau, chửi nhau, đánh nhau, gây án mạng nhưng chẳng ai gọi là uống tết, uống cưới hay uống hỏi. 

Vì tít bài viết có chữ ”ăn tết” nên xin tranh thủ tám mấy dòng cho vui chứ không có ý định bàn về ngôn ngữ. 

Hồn quê 


Sống với nhịp sống đô thị, mỗi dịp tết đến xuân sang, người người lại náo nức về quê, tìm ở đây cái tình nghĩa con người, tìm về cánh đồng lúa, lũy tre làng và cảnh mùa xuân, cảnh tết nhà quê. Về vào ngày phiên chợ, đi chơi chợ tết thật thú vị, gặp người quen, bạn cũ, ríu rít hỏi han, chúc tụng. 

Thấy quê hương thân thương lắm. Điều này giải thích tại sao, những bài thơ, ca khúc ca ngợi xuân quê, tết quê thì nhiều mà gần như không có những sáng tác cùng chủ đề ấy về thành thị. Nếu có thì cũng không thể hay được. 

Kính Hòa RFA: Việt Nam thoát nghèo hay không phụ thuộc vào giáo dục tốt và dân chủ

Cửa hàng bán điện thoại thông minh Samsung và những người bán hàng rong trên vỉa hè. Hà Nội 2003.

Theo một số thông tin được công bố thì mức thu nhập trung bình đầu người của Việt Nam vào năm 2008 đạt xấp xỉ 1000 đô la Mỹ. 

Mức thu nhập này được xem như là mức thu nhập trung bình, và bắt đầu từ lúc đó nhiều nhà quan sát kinh tế chính trị đã cảnh báo rằng Việt Nam sẽ bị rơi vào một cái bẫy gọi là bẫy thu nhập trung bình, trong đó nền kinh tế chủ yếu dựa vào việc khai thác sức lao động rẻ và giản đơn. 

Đầu năm 2019, một viên chức cao cấp của Việt Nam là ông Nguyễn Chí Dũng, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch- Đầu tư lặp lại lời cảnh báo đó với tình trạng Việt Nam hiện nay nằm trong bốn cái bẫy: chi phí lao động thấp, sản xuất có giá trị thấp, có công nghệ thấp, và thu nhập trung bình. 

Thực ra trong bốn điều vừa nêu thì điều thứ tư bao gồm ba điều còn lại gắn chặt với nhau, vì với lao động rẻ, giản đơn, chỉ có thể thao tác máy móc công nghệ thấp, hoặc không có máy móc, và vì thế tạo ra những sản phẩm không có giá trị cao. 

Tiến sĩ Lê Đăng Doanh, chuyên gia kinh tế ở Hà Nội, nhận xét về tình trạng thu nhập trung bình của Việt Nam hiện nay: 

“Chúng ta đã đạt được cái mức trung bình trong một thời gian khá dài rồi. (Năm nay) là xấp xỉ 2500, nhưng để đạt được mức 12000 đô la một đầu người, lại là một quá trình rất dài và khó khăn.” 

Phạm Chí Dũng: Trump - Kim tại Việt Nam: Trọng được gì?

Thượng đỉnh lần đầu tại Singapore.

Vì sao Donald Trump - người mà cho đến nay đã nổi lên như một trong những tổng thống Mỹ chống chủ nghĩa xã hội cuồng nhiệt nhất, lại dễ dàng được Nguyễn Phú Trọng - một đồ đệ trung thành và thậm chí còn có phần cuồng tín của lý thuyết chủ nghĩa này - mời mọc đến Việt Nam mà nơi đó Trump sẽ có cuộc đàm phán lần thứ hai với nhân vật lãnh đạo số một của Bắc Triều Tiên là Kim Jong Un vào cuối tháng 2 năm 2019? 

Và vì sao triết thuyết chống chủ nghĩa xã hội của Trump không chỉ là lời nói mà còn đang trở thành một hành động thực tế và ngày càng gần tính thực chất vào đầu năm 2019 - loại bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa của Maduro ở Venezuela, trong khi chính thể này lại được đảng của Nguyễn Phú Trọng xem là ‘sát cánh’ và ‘cùng nắm tay nhau tiến lên chủ nghĩa xã hội’, lại không bị Trọng phản ứng theo đúng cái logic phải có của vấn đề này? 

Nhưng dấu hỏi trên chỉ là những bí mật của lịch sử quan hệ Việt - Mỹ hay sẽ được giải mật chỉ trong một sớm một chiều bằng vào lý lẽ đơn giản ‘ai cần ai hơn’? 

Tiền đề để đi Mỹ? 


Ngày 5/2/2019, Trump đã chính thức thông báo cuộc gặp thượng đỉnh lần 2 giữa ông và Kim Jong Un sẽ diễn ra tại Việt Nam trong hai ngày 27 và 28/2 năm 2019. Thông báo này mang tính khẳng định và pháp lý khi được lồng trong thông điệp liên bang mà Trump đọc tại Quốc hội Hoa Kỳ. Hầu như ngay sau đó, Bộ Ngoại giao Việt Nam đã họp báo và ‘hoan nghênh’ cuộc gặp này.