Thứ Tư, 28 tháng 11, 2018

Ngô Nhân Dụng: Khó đàn hặc Donald Trump

Số người “thờ phượng” ông Trump lên rất cao. Bây giờ, đảng Cộng Hòa với ông Trump đã như ván đóng thuyền, không thể thiếu nhau được. (Hình: Saul Loeb/AFP/Getty Images)
Trong mùa tranh cử vừa qua, các ứng cử viên Dân Chủ hầu như không đả động gì tới chuyện đàn hặc Tổng Thống Donald Trump. 

Ngoại trừ ông Beto O’Rourke, ứng cử nghị sĩ ở Texas. Ông Rourke gãi đúng chỗ ngứa những cử tri không chịu được ông Trump. Họ đi bỏ phiếu đông giúp ông O’Rourke chỉ thua sát nút mà đáng lẽ phải thua lớn. Nhờ O’Rourke hô hào, đảng Dân Chủ thắng thêm nhiều ghế ở Texas. Nhiều người đề nghị ông nên ra tranh cử tổng thống năm 2020. 

Năm ngoái, Al Green (Texas) và Brad Sherman (California), hai dân biểu đảng Dân Chủ, nói phải đàn hặc Tổng Thống Donald Trump. Họ làm được vì đảng Cộng Hòa đang kiểm soát Hạ Viện. Giờ, cả hai ông Green và Sherman đều được tái cử và đảng Dân Chủ sẽ chiếm đa số. Liệu họ có thể đàn hặc ông Trump không? 

Mặc Lâm: ‘Mày cần đất hay cần mạng?’

Nguyễn Thị Thùy Dương phát biểu trong buổi tiếp xúc cử tri Q2 ngày 22/11/2018
Hai chữ Thủ Thiêm đã trở thành biểu tượng của người dân oan mất đất, cho dù mai này nó có là một khu đô thị trù phú, hay một ốc đảo của phồn hoa thì cái oan khuất của nó vĩnh viễn không bao giờ được gột rửa trong lòng người dân cả nước, và nhất là người dân ngay tại nơi mà cái khu đô thị mới ấy mọc lên. 

Thủ Thiêm nhắc nhở bao điều đắng cay khổ ải của hơn 16 ngàn con người. Những con người cần cù với ruộng đồng mặc dù ánh đèn Sài Gòn hằng đêm hào nhoáng bên kia con sông, chỉ một cuốc xe ngắn là tới nhưng nào họ có màng mỏi gì, bởi đời sống chật vật không cho phép họ sống như một thị dân đúng nghĩa. 

Và sự khổ nạn ập tới như giông gió sấm sét. Giông gió vì sức cưỡng chiếm vũ bão của nó, sấm sét vì sự tàn nhẫn, vô tình đến lạnh lùng khi từng vuông đất bị san bằng để dùng vào việc khác, việc của những kẻ có tiền nhưng không hề có lương tâm. Người dân Thủ Thiêm từ đó bắt đầu trôi giạt trên chính quê hương mình, họ có miệng nhưng nói không thành lời vì sức ép của cường quyền đè nặng lên báo chí cộng với bạo lực đi kèm sẵn sàng đáp trả mọi cố gắng mưu tìm công lý của những con người khốn khổ. 

Phạm Chí Dũng (VOA): Vụ Trịnh Xuân Thanh đào thoát: Vừa mở màn chiến dịch hồi tố!

Trịnh Xuân Thanh trong phiên tòa tại Việt Nam.
Hai tháng sau cái chết của Trần Đại Quang, ngày 27/11/2018 là thời điểm diễn ra hai sự kiện chính trị cùng lúc và rất có thể liên đới mật thiết với nhau về yếu tố ‘phe cánh chính trị’: trong khi cựu thượng tá tình báo công an Phan Văn Anh Vũ, tức Vũ ‘Nhôm’ chính thức khai ra một cái tên khác của ông ta là Trần Đại Vũ, Bộ Công an đã lần đầu tiên bắt người đầu tiên liên quan đến đường dây đưa Trịnh Xuân Thanh trốn ra nước ngoài - ông Đường Hùng Cường, 41 tuổi, chủ tịch hội đồng quản trị kiêm tổng giám đốc Công ty cổ phần đầu tư – thương mại dầu khí Nghệ An. 

Hai sự kiện một bản chất 


Bị di lý từ Hà Nội vào Sài Gòn để phục vụ phiên tòa xử vụ Ngân hàng DongABank, Vũ ‘Nhôm’ đã khai ra cái tên Trần Đại Vũ với toàn bộ phụ âm và nguyên âm rất gần với người mà từ lâu được đồn đoán là ‘chú của Phan Văn Anh Vũ’ - tức ông Trần Đại Quang. 

Trương Nhân Tuấn: Nhân đọc lại hồ sơ về chủ quyền Hoàng Sa và Trường Sa của phía Trung Quốc…

Học giả Trung Quốc (TQ) có “niềm tin” là “ngàn năm trước TQ là một quốc gia đi biển lớn. TQ là quốc gia đầu tiên phát hiện, khai khác và quản lý các quần đảo HS và TS ở Biển Đông”. Hồ sơ của TQ ghi chắc điều này như đinh đóng cột. 

Nhưng vụ “TQ là quốc gia đi biển lớn” có đúng hay không, việc này không nói lên được điều gì. Bởi vì các nước chung quanh, hàng ngàn năm trước, họ cũng là những giống dân đi biển, sống bằng nghề biển. Họ có thể là những quốc gia nhỏ hơn, nhưng chắc chắn người dân các quốc gia này rành Biển Đông hơn dân TQ. Họ sống kế cận Biển Đông. Họ đi thuyền ra các đảo, họ lặn ngụp bắt cá, bắt ốc, bắt rùa… ở các đảo, các bãi đá đó. Sau này, thế kỷ 17, thế kỷ 18, dân VN mỗi năm ra các đảo, ngoài việc đánh bắt hải sản, còn có việc thu lượm các xác tàu chìm đã bị sóng đánh trôi dạt vào các đảo đó. 

Họ không hề lớn tiếng tuyên bố “khám phá” như TQ. Đơn giản vì họ từ khai thiên lập địa đã sinh sống ở đó rồi. Vùng biển có các bãi đá đó là không gian sinh tồn của họ. Nếu nói theo “ngôn từ luật pháp” thì họ đã “khám phá, khai thác và quản lý” vùng biển và đảo đó từ thời kỳ mà TQ còn viết “huyền sử”. 

Các học giả TQ nói rằng họ là nước “phát hiện” ra quần đảo Trường Sa qua việc vịn vào một số tài liệu kể lại một số chuyến du hành trên Biển Đông. 

Hà Phương (Zing.vn): Trận mưa kỷ lục ở Sài Gòn và những yếu kém triền miên về hạ tầng

Cơn mưa lớn kéo dài do bão số 9 Usagi làm lộ rõ hơn bao giờ hết những khiếm khuyết về xử lý ngập úng của TP.HCM - vấn đề chưa có lời giải trong tương lai gần. 


Mưa lớn kéo dài do ảnh hưởng của bão số 9 Usagi làm ngưng trệ mọi hoạt động ở TP.HCM trong ngày chủ nhật và thứ hai đầu tuần. 

Nước ngập ở khắp mọi nơi, tràn từ ngoài đường tràn vào nhà dân, đặc biệt ở khu vực Thủ Đức, Gò Vấp, Nhà Bè. Có những nơi nước cao dâng đến tận eo. Ngập úng kéo theo ùn tắc giao thông. Xe máy, ôtô “sặc nước” chết giữa đường. Thậm chí, nhiều chiếc ôtô hạng sang cũng bị bỏ lại.

Nước dâng đến gần hết bánh xe ôtô 4 chỗ sáng thứ 2 (26/11). Ảnh: Lê Quân
Lượng mưa đo được cao nhất trong trong ngày chủ nhật (25/11) là hơn 400 mm, theo số liệu của Trung tâm điều hành chống ngập nước TP.HCM. Trong khi đó vào mùa mưa năm nay, đỉnh điểm ngày có 2 trận mưa liên tiếp kéo dài 4 giờ đồng hồ, lượng mưa cao nhất đo được chỉ là gần 90 mm. 

“Đây là lần đầu tiên bão đổ bộ trực tiếp vào thành phố. Những lần trước, bão chỉ quẹt qua Cần Giờ rồi suy yếu nên không có ảnh hưởng lớn như thế này”, ông Lê Đình Quyết, Phó trưởng phòng dự báo Khí tượng Thủy văn khu vực Nam Bộ cho biết. Ông Quyết cũng nhấn mạnh trận mưa ngày 25/11 đạt kỷ lục cả về thời gian lẫn lượng mưa. 

Toàn cảnh ngập đường, kẹt xe ở TP.HCM sau bão số 9 Sáng 26/11, Sài Gòn tiếp tục ngập nặng sau đêm mưa lớn do bão số 9. Nhiều phương tiện không thể di chuyển, kẹt xe kéo dài trên nhiều tuyến đường lớn. 

Thứ Ba, 27 tháng 11, 2018

Phạm Đình Trọng: Thiếu trí tuệ - sự diệt vong tất yếu của Đảng Cộng sản

1. Lương tâm và trí tuệ không có chỗ trong nhà nước tham nhũng


Thể chế cộng sản đã biến đội ngũ quan chức nhà nước cộng sản thành những băng cướp mạnh, những băng cướp cấp nhà nước. Quan chức quản lí của cải, tài nguyên của nước thì cướp của nước như những vụ cướp diễn ra ở Vinashine thời Phạm Thanh Bình, Nguyễn Tấn Dũng, ở Vinalines thời Dương Chí Dũng, Nguyễn Tấn Dũng, ở Petrovietnam thời Đinh La Thăng, Trịnh Xuân Thanh, Nguyễn Tấn Dũng. Như băng nhóm Vũ Nhôm, Út Trọc. Như băng nhóm tướng lĩnh cướp đất sân bay Gia Lâm, sân bay Tân Sơn Nhất… Quan chức quản lí lãnh thổ dân cư thì cướp của dân như ở Cống Rộc, Tiên Lãng (Hải Phòng), ở Văn Giang (Hưng Yên), ở Dương Nội, ở Đồng Tâm (Hà Nội), ở Thủ Thiêm (Sài Gòn)…

Hối hả ăn cướp, những băng nhóm cướp cộng sản đã đánh sập lòng tin của dân vào nhà nước cộng sản. Công khai ăn cướp, những băng nhóm cướp cộng sản còn đào ruỗng chân móng tòa nhà cộng sản. Cướp đã thành bệnh dịch hạ gục hàng loạt quan chức cộng sản từ cấp xã, phường lên tới cấp Bộ trưởng, Thủ tướng Chính phủ. Pháp luật chưa soi đến những vụ đại án tham nhũng tài sản của ông Thủ tướng Ba Dũng và gia đình nhưng việc ông tham nhũng quyền lực cho con cái ông thì đã quá rõ. Cướp đã thành trận lũ quét cuốn trôi của cải vật chất của đất nước, cuốn trôi cả những giá trị đạo đức, văn hóa của con người. Lúc này không diệt đám cướp ngày là đội ngũ quan chức nhà nước cộng sản tham nhũng, thể chế cộng sản sẽ mất người, mất lòng dân, đi vào suy tàn không thể đảo ngược. Nhưng quyền lực đảng tham nhũng cầm quyền còn sai khiến cả pháp luật, một kẻ đứng đầu những băng nhóm đầu trộm đuôi cướp cấp nhà nước như Nguyễn Tấn Dũng còn vênh váo là người tử tế thì làm sao có thể chống tham nhũng!

Mấy năm qua, Ủy ban Kiểm tra trung ương, cơ quan cảnh sát điều tra tội phạm trong nội bộ tổ chức cộng sản đã làm việc ráo riết và liên tiếp điểm mặt những băng cướp nổi cộm, đầy tai tiếng không còn giấu giếm được nữa. Nhưng ra đời bằng cướp chính quyền, tồn tại bằng cướp dân quyền, đặc tính cướp đã được cài đặt trong bản thể cộng sản, đã là bản chất của thể chế cộng sản. Chính thể chế cộng sản đã sản sinh ra những băng cướp cấp nhà nước được gọi bằng từ ngữ nhẹ nhàng, lịch sự, mĩ miều là tham nhũng. Chính thể chế cộng sản đã nuôi dưỡng, chăm bẵm những mầm mống tham nhũng để những mầm mống đó nảy nở thành những băng cướp lộng hành tàn bạo như những băng cướp đất ở Văn Giang, Hưng Yên, ở Dương Nội, ở Đồng Tâm, Hà Nội,  Thủ Thiêm, Sài Gòn. 


Tuấn Khanh: Vương quốc bóng đêm


Cảm giác bất lực nhất thời trước nỗi đau của người khác, là một cảm giác ghê sợ và xoáy nhói vào trong suy nghĩ không thôi. Câu chuyện của tù nhân lương tâm Trần Huỳnh Duy Thức mới đây, về việc ông bị ngộ độc trong nhà tù, là một ví dụ.

Theo lời kể, gia đình của ông Thức choáng váng khi nghe ông mô tả về việc ông có biểu hiện ngộ độc, nhưng được chữa trị sơ sài, thậm chí khi ông Thức muốn áp dụng các biện pháp muốn tự bảo vệ mình như chọn ăn mì gói và đồ đóng kín sẳn, thì cai tù phản ứng lạ thường là nói sẽ không cấp nước sôi.

Điềm tĩnh và thậm chí có phần ngạo nghễ, ông Thức nói lại rằng “vậy thì ăn mì sống cũng được”. 

Dĩ nhiên, đó là bản lĩnh của người trong cuộc, nhưng với người bên ngoài, thì nghe quặn đau. Bởi tự do của một con người bị tước đoạt, giờ lại nghe đâu cuộc sống cũng dần bị cấu xé từng phần, theo kiểu vô luân nhất mà hiện thực Việt Nam được biết.

Nguyễn Hùng (VOA): Từ 231 cái tát nhớ về một cú đạp

Từ đầu năm nay ông Phùng Xuân Nhạ đã bị cáo buộc dối trá trong khoa học.

Ngoài bóng đá, mạng xã hội vừa râm ran vụ cô giáo lệnh cho 23 học sinh tát một bạn học cùng lớp sáu cả thảy 230 cái. Rồi cô bồi thêm cái thứ 231. Quảng Bình quê ta ơi, nếu ai hỏi vì sao thì ta biết trả lời thế nào?

Thì cô giáo Thuỷ ấm đầu đã giải thích rồi đấy. Cô chịu “áp lực thi đua quá lớn” nên phải tát thôi. Lớp cô phụ trách đứng cuối bảng xếp hạng của trường và cô nghĩ phải tát học sinh để còn lên hạng. Cô hiệu trưởng cũng được báo chí dẫn lời nói cô mong báo chí đừng đưa tin vụ này vì trường đang phấn đấu đạt chuẩn quốc gia. Còn một học sinh cùng lớp với bạn bị tát nói trước đó đã có tới gần 10 bạn khác bị tátnhư thế rồi.

Bạo lực học đường, dù là từ thầy cô hay từ bạn bè, đáng tiếc đã trở thành chuyện thường ngày ở huyện. Không ăn à. Bốp. Biếng học à. Bốp. Bướng à. Bốp.

Thời tôi đi học, chuyện cô giáo dùng thước kẻ vụt vào tay học sinh, véo tai nhấc lên hay ném phấn vào mặt là điều bình thường. Dĩ nhiên không phải trường nào cũng thế và thầy cô nào cũng thế. Nhưng nó không phải là điều gì hiếm hoi. Có lẽ chính các thầy cô cũng được giáo dục bằng những cái vụt, cái tát, cú ném. Cả ở nhà, ở trường và trong xã hội. Vậy mong gì hơn họ sẽ hành xử khác đi.

TN - Người Việt: ‘Tự diễn biến’ vẫn là ‘mối lo gan ruột’ của Nguyễn Phú Trọng

Đảng còn thì còn ghế tổng bí thư. Vì thế, ông tổng bí thư đảng CSVN Nguyễn Phú Trọng phải đánh phủ đầu những đảng viên “tự diễn biến, tự chuyển hóa” nhằm đe dọa các đảng viên khác.

Các báo tại Việt Nam tường thuật cuộc “tiếp xúc cử tri” quận Ba Đình Hà Nội hôm Thứ Bảy, 24 Tháng Mười Một 2018 của ông tổng bí thư đảng CSVN Nguyễn Phú Trọng cũng là “đại biểu quốc hội.” Đây là dịp để ông tuyên truyền cho việc Ủy Ban Kiểm Tra Trung Ương Đảng ra quyết định “kỷ luật” Giáo Sư Chu Hảo hồi tháng trước đã bị dư luận đả kích thậm tệ.

“Về mặt chính trị, suy thoái còn nguy hiểm hơn cả kinh tế.” Guồng máy tuyên truyền của chế độ Hà Nội dẫn lại lời của ông Trọng trong cuộc tiếp xúc cử tri. Ông biện minh cho hành động “kỷ luật” ông Chu Hảo là để “cứu muôn người, để người khác đừng vi phạm.”

Nói khác, nếu càng ngày càng có những đảng viên phát biểu những ý kiến hay vạch ra các sai trái, đi ngược quyền lợi quốc gia dân tộc của đảng CSVN như Giáo Sư Chu Hảo thì chẳng mấy chốc cái đảng độc tài đang đè đầu cưỡi cổ nhân dân cả nước sẽ tan rã.

Giáo Sư Chu Hảo, giám đốc nhà xuất bản Tri Thức xuất bản nhiều tác phẩm giá trị, tuy là đảng viên kỳ cựu nhưng nhiều lần lên tiếng hoặc cá nhân hoạc chung với nhiều người khác về các vấn đề chính trị, xã hội của đất nước trái với chủ trương, đường lối của đảng CSVN. Ông bị Ủy Ban Kiểm Tra Trung Ương đảng “kỷ luật” ngày 25 Tháng Mười, 2018 vì bị cho là không chấp hành quy định của đảng, “có hành vi chống đối” và “tự diễn biến.”

Sau khi bị “kỷ luật,” ngày 26 Tháng Mười, 2018, ông Chu Hảo đã tuyên bố “từ bỏ Đảng Cộng Sản Việt Nam,” kéo theo một số trí thức khác cũng loan báo bỏ đảng luôn. Gỡ thể diện , Ủy Ban Kiểm Tra Trung Ương Đảng hôm 15 Tháng Mười Một loan báo “khai trừ” ông Chu Hảo ra khỏi đảng.

Hoa Nghi: Nếu "cụ Cả" giáo điều: tri thức sẽ im lặng hay lên tiếng?

Sức nóng của chiến dịch đốt lò, một chiến dịch chưa từng có tiền lệ trong hệ thống chính trị Việt Nam, đụng chạm trực tiếp về mặt nhân sự cấp tướng thuộc Bộ Công an, và đưa Uỷ viên Bộ Chính trị - Bí thư thành uỷ Tp. HCM đang đương chức ra toà với án tù lên tới hơn 30 năm khiến dư luận choáng ngợp.

Nhiều danh xưng dành cho người đứng đầu chiến dịch là ông TBT Nguyễn Phú Trọng như: kẻ sĩ Bắc Hà, sĩ phu, người Cộng sản cuối cùng...

Những danh xưng hoa mỹ và có phần tôn quý này là thể hiện 1 thái độ ngưỡng vọng với người đốt lò, người bảo vệ các giá trị trong đảng và nuôi ý chí đưa ĐCSVN vực dậy.

Nhưng cuộc chiến đốt lò cũng tạo ra những mối liên kết đáng ngờ, dù có yếu tố thanh lọc được bộ máy và gạt bỏ các thành phần tham nhũng trong ĐCSVN, nhưng những chỉ dấu của các yếu tố, nhân tố liên quan đến chiến dịch đều hướng tới ông Nguyễn Tấn Dũng - cựu Thủ tướng và là người khiến ông Trọng bật khóc trong một ngày mà thế và lực của Chính phủ lấn át lãnh đạo ĐCSVN.

Trong một bài viết được đăng tải trên The Diplomat nhằm chỉ ra sự khác biệt giữa ông Nguyễn Phú Trọng và ông Tập Cận Bình, theo đó, mặc dù có hơi hướng giống nhau nhưng mục tiêu của ông Tập khác hẳn ông Trọng. Sự khác nhau đó thể hiện qua việc ông Bình tập trung phát triển quốc gia để làm gia tăng sự lãnh đạo của ĐCSTQ, trong khi ông Trọng chủ trương đi từ tập trung vun vén quyền lục trong đảng và gia tăng sự cầm quyền của đảng trong các vấn đề nhà nước.

Chủ Nhật, 25 tháng 11, 2018

Lê Phú Khải: Nguyễn Duy, người “nâng cấp” ca dao

Ca dao là những viên ngọc lung linh, trong suốt, lấp lánh trên bầu trời văn hóa của dân tộc. Tưởng chừng không ai có thể làm cho nó đẹp hơn, hay hơn được nữa. Thử nghĩ, ai có thể gọt dũa thêm, trau chuốt hơn những câu ca dao như thế này:

Hỡi cô tát nước bên đàng
Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi

Vậy mà thật bất ngờ cho tất cả những người Việt trong nước và trên toàn thế giới phải sững sờ, phải lặng người đau đớn khi đọc bài thơ “Cướp” của Nguyễn Duy:

Con ơi nhớ lấy câu này
Cướp đêm là giặc, cướp ngày là quan ( ca dao)
Cướp xưa băng nhóm làng nhàng
Cướp nay có đảng có đoàn hẳn hoi
Có con dấu đóng đỏ tươi
Có còng có súng dùi cui nhà tù
Ai qua thành phố Bác Hồ
Mà coi cướp đất bên bờ Thủ Thiêm
Bây giờ mẹ phải dặn thêm
Quan tham là cướp cả đêm lẫn ngày

Nguyễn Văn Tuấn: Giới thiệu sách quan trọng: "Vietnam, Territoriality and the South China Sea"

Tôi hân hạnh giới thiệu một cuốn sách rất quan trọng liên quan đến chủ quyền Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam. Sách có tựa đề là "Vietnam, Territoriality and the South China Sea" (1) của tác giả Hàn Nguyên Nguyễn Nhã, với biên tập và dịch thuật của Lâm Vĩnh Thế. Sách được nhà xuất bản Routledge xuất bản vào tháng 10 năm nay (2018).

Tác giả Tiến sĩ Nguyễn Nhã
Tiến sĩ Nguyễn Nhã là một trong những nhà nghiên cứu về Hoàng Sa - Trường Sa, với những đóng góp bền bỉ suốt hơn 50 năm. Nguyên là một nhà giáo, ngay từ những năm trước năm 1975, ông đã có những bài khảo cứu về Hoàng Sa và Trường Sa công bố trên tập san Sử Địa ở Sài Gòn. Sau 1975, ông vẫn miệt mài và thầm lặng nghiên cứu về chủ quyền của Việt Nam trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Một trong những thành quả khảo cứu đó là quyển sách "Những bằng chứng về chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa" do Nhà xuất bản Giáo Dục phát hành vào năm 2013. Cuốn sách khảo cứu đó được đánh giá rất cao của giới sử học 'cung đình' và giới sử học chuyên nghiệp. Giáo sư Phan Huy Lê, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, viết rằng “Đây là công trình nghiên cứu khoa học nghiêm túc, dựa trên những tư liệu phong phú, chứng cứ và lập luận rất khách quan. Tôi tin rằng cuốn sách sẽ đáp ứng được yêu cầu nghiên cứu, tìm hiểu của nhân dân, nhất là thế hệ trẻ. Tôi cũng hy vọng từ cuốn sách này, nội dung về chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa sẽ được đưa vào trong sách giáo khoa lịch sử các trường phổ thông”.

Báo Nam Kỳ Nhựt Trình, Số 46, Ngày 8-9-1898: Tường Thuật Tang Lễ Học Giả Trương Vĩnh Ký; Trương Sĩ Tải Tiên Du*

Petrus Trương Vĩnh Ký (6/12/1837 - 1/9/1898)
Hình vẽ tưởng niệm Trương Vĩnh Ký trên báo Nam Kỳ Nhựt Trình, số 46, ngày 8-9-1898
(trích Nguyễn Văn Trung. Trương Vĩnh Ký, nhà văn hóa. 1997)

Ông Trương Vĩnh Ký, tự Sĩ Tải, đã tạ thế ngày mồng 1 tháng septempre 1898 hồi 4 giờ chiều.

Người hiền-ngỏ từ trần ai ai đều thương tiếc. Vậy Bổn quán báo tin cho chư Quý-hữu đặng hay.

Cổ nhơn điếu nhơn dỉ ngôn. Vậy ta cũng phải chịu cạn chút lòng thành, quê kệch đôi lời đưa người tri-kỷ.

Petrus Trương Vĩnh Ký sinh năm Đinh Dậu, Minh-Mạng thập bát, nhằm năm 1837, tại phủ Hoàng-Trị xứ Cái-Mơn, tỉnh Vĩnh-Long, bây giờ thuộc hạt Bến-Tre.

Thuở còn xung-linh ở với Nhà-thầy rèn chí tu-trì phụng sự Thiên-chúa. Sau lên Cao-Man học trường Pinhalu, rồi qua học sách đoán tại cù-lao Pinang. Từ ấy về sau mở trí càng ngày càng thông đạt xuất chúng. Ấy vậy khi trở về Vĩnh-Long đi ngã Cần- Vọt, nhơn Nhà nước Đại-Pháp qua chiếm Nam-Kỳ, quan Nguyên-Soái thủy Rigault de Genouilly xin đức Giám-mục cho giúp làm thông sự. Nhơn đó ra luôn theo việc thế gian.

Hoàng Xuân Sơn: return - trong lòng tay

Hình minh hoạ, Getty Images

return


sự quay trở lại của vòng hoa
sẽ đẩy chiều đi tới nhạt nhòa
hoa. và người cùng run rẩy đứng
chiều ơi chiều ơi chiều bao la

trong lòng tay


gởi duyên
tôi cầm bút
em cầm khăn
chúng ta trao đổi một lằn vi sinh
bởi vì câu chữ hiện hình
nên lô sơn cũng đồng tình khói mây
tôi cầm tay
em cầm tay
chúng ta trần thuật
một ngày
nhân
gian

hoàng xuân sơn
nov.2018

Nguyễn Trọng Tạo: Ba Biến Khúc Văn Cao

Thiên Thai - tranh Đinh Cường

1.


Người gọi ông là “ba đỉnh núi sương mù”. Người gọi ông là “Dòng sông ba nhánh”. Người gọi ông là “Nghệ sĩ đa tài”. Người gọi ông là “Bậc tài danh thế kỷ”… Khi tôi gặp ông thì ông đã 57 tuổi, chòm râu dài phất phơ ngả bạc như tiên lão bảy mươi. Ông ngồi một mình trên đi-văng đệm vải cũ càng, mắt nhìn vào chén rượu gạo bình dân như chẳng chờ đợi một điều gì. Có lẽ ông đã ngồi như vậy mấy chục năm liền. Những chai rượu đầy vơi vơi đầy không nhớ đã bao lần.

Cũng không nhớ đã bao lần trên đất nước này và cả những nước khác, người ta đã hát vang bài ca của ông, bài Quốc ca Việt Nam mang hồn thiêng sông núi: Đoàn quân Việt Nam đi chung lòng cứu quốc. Bước chân dồn vang trên đường gập ghềnh xa.

Khi nghe Phan Lạc Hoa giới thiệu tôi, mắt và miệng ông ánh lên nụ cười gần gũi, bình dị: “À, cái anh Nghệ nhận Quan Họ làm quê đây!”. Ông với tay kệ tủ lấy thêm ly, và Nguyễn Thụy Kha rót rượu. Ông đối với bọn trẻ chúng tôi như với bạn. Khi thân mật rồi, hầu như chẳng còn khoảng cách tuổi tác. Có lẽ vì thế mà ông luôn luôn mới. Chúng tôi rủ ông đến quán lòng lợn tiết canh đầu chợ Đuổi, ông đồng ý ngay, nhưng nhắc là nên mua rượu ở quán cạnh bến xe Kim Liên, loại rượu gạo ông thường uống. Quán đông quá, chúng tôi mượn một cái chiếu trải vào túp lều tranh bỏ trống bên cạnh. Cứ ngồi xếp bằng mà uống rượu và hút thuốc lào như ở làng ở xã. Người ra vào chợ đông đúc, ồn ào, hình như cũng không ai biết ông già ngồi quán bình dân này là tác giả Quốc ca. Còn chúng tôi, lần đầu tiên được biết những bài thơ ông làm để rồi cất lại trong lòng, không đưa in đâu cả, mà dù có đưa in thì người ta cũng chẳng in cho. Mấy chục năm nay, ông chỉ làm bìa sách, vẽ hình minh họa cho báo và làm nhạc… không lời. Những bài thơ của ông khiến chúng tôi nổi cả da gà, kinh ngạc vì thán phục. Thơ ông đẹp một cách quyết liệt. Thơ của ông thật đến siêu thực. Thơ của ông mới bất ngờ như mầm cây vừa đội đất trồi lên.

Nguyễn Tuân: Bá Nhỡ đi gặp Cô Tơ (Trích từ tiểu thuyết Chùa Đàn. Nhan đề trích đoạn do Tòa soạn đặt)


Một tháng ròng, Bá Nhỡ cho đón một người kép nghiện về ấp để luyện lại ngón đàn đáy, cung đốn thầy đàn quá là phụng dưỡng cha già, chỉ đinh ninh hễ thành thuộc hết cái bí mật của nhà nghề khi đã ghim được rồi, là sẽ hạ sơn đón Cô Tơ mà xóng tơ mình với trúc người, – ít ra là một lần này – để Cậu Lãnh có dịp đầu thai lại vào đời sống. 

Mà tập đàn đáy đến như Bá Nhỡ thì tức là cướp cả nghề của kép nghiện đấy. Bá Nhỡ không thèm buông một tiếng tơ nào. Đã bấm đến tiếng đàn nào thì tiếng đàn ấy cứ chín nục đi. Không một chữ nào sượng. Tưởng có đi đàn thờ ở một cửa đình nào, thì ông thần làng lấy giải cũng không bắt được Bá Nhỡ đàn lỗi ở bất cứ khổ nào. Trông Bá Nhỡ thắt cổ chó mỗi lúc nối dây, xinh đáo để. Mà người tỉ mỉ đến thế là cùng. Không một bộ phận cỏn con nào của nhạc khí lôi thôi kềnh càng ấy mà Bá Nhỡ không thuộc. Không nói gì đến cái quá giang cái thú của đàn, đến như cái mõ phím đàn, cái vú đàn, Bá Nhỡ cũng tò mò đến. Thế rồi những ngón đàn như vê, lẩy, chụp, vuốt, nhấn, những tiếng thoảng, những chỗ xoè, Bá Nhỡ đều nhập tâm cả coi cũng như là công việc sổ sách hàng ngày trong ấp tằm.

Thứ Bảy, 24 tháng 11, 2018

Ngô Nhân Dụng: Việt Nam được gì trong chiến tranh mậu dịch Trung-Mỹ

Các nước Châu Á sẽ bị ảnh hưởng nặng nếu kinh tế Trung Quốc đi xuống vì chiến tranh mậu dịch. Trong hình, một công nhân may Trung Quốc tại một nhà máy ở tỉnh An Huy, Trung Quốc. (Hình: AFP/Getty Images)

Việt Nam sẽ được hay mất gì khi Mỹ và Trung Cộng leo thang chiến tranh mậu dịch? Muốn biết phải tìm ra những món hàng Mỹ đang mua của Trung Quốc và có thể mua của Việt Nam. Cần nhìn vào tất cả mạng lưới cung cấp nguyên liệu, vật liệu và phụ tùng để tạo ra những món hàng đó. Người ta gọi mạng lưới này là “Dây chuyền tiếp liệu toàn cầu” (global supply chain).

Trong gần 40 năm qua, các công ty Trung Quốc đã trở thành “trung tâm sản xuất của thế giới,” cung cấp hàng hóa cho Mỹ và các nước khác, nhờ tạo nên dây chuyền tiếp liệu này. Các nước Châu Á đóng vai hỗ trợ trong đủ các ngành, từ may mặc, điện tử, xe hơi, đến tin học. Họ trao đổi với nhau và hầu hết đều đưa về các nhà máy Trung Quốc.

Cuộc chiến tranh mậu dịch Tổng Thống Donald Trump phát động sẽ làm đảo lộn cả mạng lưới này. Không riêng gì ở Trung Quốc mà tất cả các nước Châu Á khác.

Mỗi nước bị ảnh hưởng nhiều hay ít tùy thuộc tỷ trọng của số tiền nhờ xuất cảng qua nước Mỹ. Kinh tế Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng tương đối nặng hơn cả Trung Quốc. Tỷ lệ ngoại thương trong Tổng Sản Lượng Nội Địa (GDP) của Trung Quốc là 38%. Tỷ lệ đó, tính cho Việt Nam hiện nay lên tới 200%.

Võ Phiến: Thẫn Thờ

Mình viết lách từ hồi nào? được bao lâu rồi nhỉ? Mằn mò nghĩ ngợi cho ra, e khó. Tí toáy tập tành, viết lèm nhèm, thì làm sao nhớ được từ năm tháng nào. Viết được ra trò, được cái đáng kể, thì biết cái nào là cái đáng kể mà ấn định lúc bắt đầu?

Vậy hãy phỏng chừng từ độ tuổi đôi mươi đến giờ: Sáu mươi năm. Trong chừng ấy thời gian, được gì nào?

Hai tiếng “được gì” hàm ý chọn lựa. Thế nào là “được.” Thế nào là chưa “được.” Khó thay. Tự nó, cái viết có giá trị gì, có tầm quan trọng nào chăng? Cũng khó nói quyết.

Viết, đại khái có cái sáng tác, cái suy tưởng. Sáng tác, như thơ, truyện, tùy bút thuộc về một phía. Còn suy tưởng, tra cứu, biên khảo, thuộc phía khác. Một bên là nghệ thuật, một bên là học thuật; nên tách riêng mà nói.

Đồ dùng và đồ chơi


Chuyện sáng tác có gì đáng nói? Hồi nhỏ, tự dưng náo nức viết; rồi theo đà cứ viết hoài. Đó không phải là lý do chính đáng làm cho cái viết thành quan trọng.

Phàm đồ làm ra, xét về mục đích sản xuất, có một thứ là đồ dùng, một thứ là đồ chơi. Cái có công dụng gọi là đồ dùng; dù nhỏ bé như cái kim, sợi chỉ, như cái tăm xỉa răng, cái que ráy tai v.v... đều là đồ dùng. Còn những cái làm ra không có sở dụng thực tế, chẳng hạn con diều giấy, thì dẫu có to lớn bằng cái nong cũng gọi là đồ chơi. Đồ dùng thô sơ như cái búa, cái gối, cái đòn ngồi, vẫn là đồ dùng. Đồ chơi thì tinh xảo như chiếc phi cơ, gắn cục pin vào có thể bay tít lên cao cũng gọi đồ chơi thôi. Đồ dùng thì một viên thuốc nhỏ bằng hạt tiêu, đen sì, nằm lăn lóc, vẫn là để dùng một cách thận trọng. Còn đồ chơi thì dù cái pháo đốt kêu ầm ĩ, cây pháo bông tỏa sáng huy hoàng cả một góc trời, cũng đồ chơi thôi.

Ngô Nguyên Dũng: mơ thành giọt mực tím



sẽ là mực cho mặn mà lưu bút 
tô đậm đà sắc tím những dòng thư 
đừng lấm nhé màu áo trắng vô tư 
khi mắt dạo bên ngoài khung cửa lớp 

sẽ là phấn bạn cùng con số một 
trên bảng đen ta có cặp có đôi 
sẽ nằm ngoan giữa hai ngón tay lười 
đang bối rối vì làm sai con toán 

sẽ là thước cho thẳng đường giới hạn 
thêm yêu kiều điểm uốn với đạo hàm 
đo tình yêu vội vã cấp số nhân 
cho bút kẻ đường song song không lệch 

cho anh chợt nghe hồn mình trổ tết 
lì xì nhau bằng mấy nụ hôn đầu 
sẽ làm vai em tựa lúc buồn đau 
làm chéo áo lau lệ ai khi khóc 

Bùi Bích Hà: Thơ ở Seattle

Seattle
Khoảng hơn một thập niên trước, tại quận Cam, California, trong một dịp sinh hoạt giới thiệu ba nhà thơ có nhiều tác phẩm được cộng đồng người Việt hải ngoại yêu mến, gồm chị Trần Mộng Tú, Dạ Nhiên và anh Ngu Yên, có người hỏi Trần Mộng Tú cơ duyên nào đã đưa chị trở thành thi sĩ? Nhà thơ dường như buột miệng mà trả lời: “Thơ tìm tôi chứ tôi không tìm thơ.” Lập tức nghe lao xao trong mấy hàng ghế thính giả lời bình phẩm của ai đó, cho rằng nhà thơ họ Trần cao ngạo quá!

Thân thiết với nhà thơ là thế mà chính tôi cũng hơi ngẩn ngơ, chưa hiểu chị muốn ngụ ý gì tuy tôi biết chắc bạn tôi không bao giờ “cao ngạo” cả. Hình như những người làm thơ hay vốn không bận tâm mấy về chuyện eo xèo của đời thường vì lương thực nuôi sống họ toàn là hương thơm và châu báu.

Giờ đây, sau hơn nửa thế kỷ làm thơ không mỏi mệt, một đêm Tháng Tư (như nhiều đêm tháng khác, ngày khác) thi sĩ đang ngủ thì thơ lại đến, đánh thức người dậy và cầm tay người để viết xuống những câu “Họ chết như ốc vỡ, sóng biển là khăn tang,” thì tôi chợt hiểu câu nói của Trần Mộng Tú mười mấy năm trước: “Thơ tìm tôi.”