Thứ Hai, 15 tháng 12, 2014

Phạm Chí Dũng - Những 'con cừu' lẻ loi dễ bị 'ăn thịt' hơn!


Tất nhiên tựa đề bài viết này không có ý ví giới trí thức phản biện xã hội Việt Nam và các blogger Trương Duy Nhất, Phạm Viết Đào, Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh bị bắt trước đây và gần đây nhất là Hồng Lê Thọ và Nguyễn Quang Lập, là “cừu.” 

Nhưng hình ảnh xương máu dân gian muôn thuở mà các thế hệ đời sau phải mặc nhiên thừa nhận là khó có con cừu tách đàn hoặc lẻ loi nào có thể tránh được hàm răng nanh sắc máu của bầy sói.

ĐẶNG PHÚ PHONG - HỘI THẢO 20 NĂM VĂN HỌC MIỀN NAM 1954-1975. (Phần tiếp theo vào ngày 7/12/14)

Buổi Hội thảo được tiếp thục vào ngày 7/12/14 tại hội trường Việt Báo. Chủ tọa là hai nhà phê bình Nguyễn Hưng Quốc và Hoàng Ngọc Tuấn đến từ Úc . Diễn già đầu tiên là nhà biên khào, lý luận văn học Đinh Từ Bích Thúy với chủ đề:
“Trách Nhiệm của Người Trí Thức Trong Môi Trường Đa Nguyên của Miền Nam Trước 1975: Đọc (Truyện Vừa) Khi Từ Thức Về Trần của Bình Nguyên Lộc”

Nhà biên khảo Đinh Từ Bích Thúy
Tiểu sử:  Đinh Từ Bích Thúy là biên tập viên tạp chí văn chương mạng Da Màu, chuyên về lãnh vực phê bình, dịch thuật và biên khảo. Tốt nghiệp ngành Luật và cử nhân danh dự môn văn chương Anh/Pháp từ University of Virginia. Ngoài Da Màu, cũng từng cộng tác với Việt Báo, Hợp Lưu, Diacritics, Amerasia Journal, Manoa và Rain Taxi Review of Books.

Nhà biên khảo Đinh Từ Bích Thuý (ĐTBT) giải thích tại sao chọn đề tài thuyết trình truyện vừa “Khi Từ Thức Về Trần” của Bình-Nguyên Lộc trong Hội Thảo Văn Học Miền Nam: “Ông là một tác giả vừa đặc thù vừa tiêu biểu cho nền văn học miền Nam Việt Nam. Văn nghiệp ông phong phú, có thể nói rằng không gian văn chương của Bình-Nguyên Lộc rất rộng, rất đa nguyên, nó bao gồm lịch sử, văn hóa, và bản sắc dân tộc. Văn chương của ông quan tâm về nhận thức học (epistemology), vì nhận thức học đi liền với khái niệm về bản sắc và truyền thống văn hóa. Bài khảo cứu của ông về nguồn gốc địa danh thành phố Sàigòn cũng là một câu chuyện rất thú vị về lịch sử di dân và nền tảng văn hóa của người dân miền Nam. Cái tên Sàigòn có phải từ gốc tiếng Miên là Prây Kor (Rừng Bò), hoặc từ tiếng Tàu, trước được phiên âm là Thầy Gòn, Sài Gòng, Xì Cống hay Sài Côn? Văn chương của Bình-Nguyên Lộc có sự nối kết giữa các thời đại, nhưng cũng cho ta thấy những đặc điểm về phong tục, tâm lý, và ngôn ngữ của một chặng điểm nhất định trong lịch sử miền Nam.”

Thứ Bảy, 13 tháng 12, 2014

RA MẮT: SÁCH NGUYỄN HƯNG QUỐC - 13.12.2014 TẠI VIỆT BÁO, CALI



Bùi Vĩnh Phúc - Hai Mươi Năm Văn Học Miền Nam (1954 – 1975): Phẩm Tính và Ý Nghĩa (*)

Nhà lý luận, phê bình văn học Bùi Vĩnh Phúc (Hình: Uyên Nguyên)
I.  Giới thiệu vấn đề

Văn học miền Nam, từ 1954 đến 1975, là một đóng góp và một thành tựu của văn học Việt Nam, trong một giai đoạn thuộc nửa sau thế kỷ XX.  Nó chỉ tồn tại trong vòng 20 năm, nhưng nó đã là một tồn tại quan trọng và không thể thiếu của giai đoạn này.  Nói một cách thẳng thắn, nền văn học này nối kết Việt Nam với thế giới, với nhân loại, trong những khía cạnh hiện-hữu-người một cách vừa bao quát vừa thâm sâu nhất.  Nó chia sẻ và phản ánh thân phận và những  tình cảm của con người ở những độ rung, những bảng mầu gần gũi với các nền văn học hiện đại của thế giới, dĩ nhiên với những âm vang và sắc độ riêng của đời sống xã hội và tinh thần của người Việt.

Thứ Sáu, 12 tháng 12, 2014

Trần Phong Vũ - Bùi Ngọc Tấn và ‘Hậu Chuyện Kể Năm 2000’

Nhà văn Bùi Ngọc Tấn (Hình: BBC)
“Hậu Chuyện Kể Năm 2000” là tác phẩm mới nhất của nhà văn Bùi Ngọc Tấn do tủ sách Tiếng Quê Hương ấn hành. Sách sẽ chính thức giới thiệu với độc giả hải ngoại vào những ngày cuối Tháng Mười Hai năm 2014. Chớm bước vào tuổi 80 lại đang mang nhiều chứng bệnh sau những tháng năm nhọc nhằn, lao khổ về vật chất cũng như tinh thần, nhà văn họ Bùi tự coi “Hậu Chuyện Kể Năm 2000” là tác phẩm cuối đời của ông. Dưới đây là lời giới thiệu tác phẩm của tủ sách Tiếng Quê Hương. Xin trân trọng gửi tới quí độc giả bốn phương.

Ngô Nhân Dụng - Cường quốc kinh tế đứng đầu thế giới?


Cuối tuần rồi, nhật báo Người Việt đăng bản tin “Trung Quốc thành cường quốc kinh tế đứng đầu thế giới.” Tựa đề dùng hai chữ “cường quốc” gây ấn tượng, vì “cường” là mạnh, một sức mạnh có vẻ áp đảo người khác, một “cường quốc” thường đo lường bằng sức mạnh quân sự. Nếu diễn tả một cách khách quan, tựa đề bản tin trên có thể diễn tả bằng một sự kiện thuần túy kinh tế: “Tổng sản lượng Trung Quốc lên cao nhất thế giới.”

Thứ Năm, 11 tháng 12, 2014

Trần Mộng Tú - BÁN BÁN CA


Phần phiên âm Hán Việt có trong cuốn "lược sử Phật giáo Việt Nam " của Thích Mật Thể 

Dịch bài thơ "Bán bán ca" của Lý Mật Am

Bài ca “MỘT NỬA” Lý Mật Am (học giả đời Thanh, Trung Quốc) Dịch ý như sau: 
Ta đã thấu hiểu nửa kiếp phù sinh, một “nửa” đó vô biên đầy ý nghĩa, 
Hưởng nửa kiếp đời vui nhàn nhã, giữa biển trời rộng rãi bao la.
Chốn quê nhà nửa tỉnh nửa quê, vườn tược thì nửa đồi nửa ngập, 
Nửa sách đèn, nửa cày cấy, nửa tiểu thương; nửa bình dân, nửa mang danh kẻ sĩ. 
Đồ dùng nửa đẹp nửa xấu, nhà cửa nửa sang nửa dở, 
Áo quần nửa mốt nửa thô, đồ ăn nửa quê nửa tỉnh
Kẻ giúp việc nửa vụng nửa khéo, thê tử  nửa dại nửa hiền, 
Tấm lòng ta nửa Phật nửa Tiên, tên tuổi cũng nửa chìm nửa nổi. 
Một nửa hiến dâng trời đất, nửa còn lại đem tặng kiếp người,
Nửa lo toan tích cóp để đời sau, nửa nghĩ đến đời người ngắn ngủi.
Uống rượu tới lúc nửa say, ngắm hoa khi hoa nở một nửa.
Thuyền giương nửa buồm thuyền khỏi lật, ngựa thả nửa cương chạy
vững vàng..
Chưa đầy một nửa chưa thoả mãn, quá một nửa rồi hoá chán chê,
Trăm năm trong đời nửa vui nửa khổ, hưởng một nửa vui là đủ rồi"

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Dư Âm Của Một Ngày Lễ Lớn

Đi nước ngoài, mới biết mình mất những gì. - Bùi Ngọc Tấn
Mấy lúc gần đây, thỉnh thoảng, tôi vẫn có việc phải ghé qua Kampong Channang. Đây là một thành phổ nhỏ, nằm ở tả ngạn của dòng Tonlé Sap, cách thủ đô Nam Vang khoảng trăm cây số.
Tôi hay đi lơ ngơ qua những con phố ngập nắng (và ngập bụi) nhìn mấy bảng hiệu loằng ngoằng chữ Miên – đôi khi chữ Tầu – với ít nhiều lơ đãng. Riêng chiều qua, tôi vô cùng kinh ngạc khi thấy một bảng gỗ nhỏ, trước một căn nhà, có ghi hàng chữ: KHMER KAMPUCHEA KROM HUMAN RIGHTS ASSOCIATION KG. CHANNANG.
Ảnh: Sovanrith
Thiệt không vậy cà? Tui đứng chết trân, nhìn chăm chăm vào tấm bảng mà không còn dám tin vào đôi mắt của mình nữa. Không lẽ ở một tỉnh lỵ xa xôi, và nhỏ bé (téo teo) đến thế này mà cũng có văn phòng Hiệp Hội Nhân Quyền Của Người Khmer Kampuchea Krom sao?

Phạm Chí Dũng - Ai can thiệp để Bọ Lập có triển vọng “tại ngoại hầu tra”?

Nhà văn Nguyễn Quang Lập tham gia biểu tình chống Trung Quốc xâm lược Biển Đông
Tin tức hết sức bất ngờ vừa được Cổng thông tin của Công an TP.HCM tung ra vào tối khuya ngày Quốc tế nhân quyền 10/12/2014: 

“Ông Lập khai nhận hành vi vi phạm pháp luật của mình và xin được hưởng khoan hồng, sớm được tại ngoại. Ông Lập cam kết từ bỏ hoạt động vi phạm pháp luật để tập trung vào lĩnh vực văn học nghệ thuật, phục vụ xã hội” (PV11).

“Đề cao vai trò của Chủ tịch nước”

Theo kinh nghiệm và “thông lệ” của những trường hợp tương tự tin tức về số phận nhà văn Nguyễn Quang Lập, người ta có thể suy ra là chủ trang Quechoa nổi tiếng này rất có thể sẽ được phóng thích chỉ trong ít ngày tới. Nếu suy đoán này biến diễn thành hiện thực, có thể nói đây là một trong số hiếm hoi trường hợp trí thức phản biện được “tại ngoại hầu tra” chỉ sau ít ngày bị bắt khẩn cấp.

Hà Sỹ Phu - Bắt quả tang một kẻ muốn làm người chân chính!

Nhà văn, Blogger Nguyễn Quang Lập. (Hình: Uyên Nguyên/người Việt)
Nhà văn Quê Choa bị liệt nửa người nhưng vẫn động tâm động não, say sưa làm việc, viết blog, viết văn; có lẽ vì thế nên vừa được mời đi “làm việc” chuyên trách luôn, ở một nơi rất chi là an ninh?

Với nhà chức trách thì việc ấy hẳn coi là thích đáng lắm, vừa “thích” lại vừa “đáng”? Thì các vị đã bảo ông Quang Lập bị bắt “quả tang” đấy còn gì? Quả tang đang viết văn! Tang vật phạm tội hữu hình thì đã sờ sờ trên bàn: này bàn phím, này màn hình, này sách vở... Tang vật cất giấu tuy còn nằm trong đầu nhưng đã hiện dần ra thành những con chữ, mà con chữ là con đẻ của con người, không thể chối cãi, mà sao ông lại chối cãi khát vọng làm một người chân chính, một công dân chân chính kia chứ?

Bùi Tín - Bầy sâu béo ‘chơi’ Bọ Lập

Nhà văn Nguyễn Quang Lập
Bầy sâu béo tròn tham ăn vừa chơi cái trò “thả ra rồi lại nhốt vào như chơi”. Họ thả các tù nhân Cù Huy Hà Vũ, Đỗ Thị Minh Hạnh, Vi Đức Hồi, Nguyễn Tiến Trung, Điếu Cày - Nguyễn Văn Hải, nay lại nhốt giáo sư Hồng Lê Thọ và nhà văn Nguyễn Quang Lập - Bọ Lập, qua những cuộc bắt khẩn cấp.
Chưa thấy nhà cầm quyền công bố rõ lý do bắt giữ, chưa có lệnh truy tố, cả xã hội xôn xao cố tìm hiểu và phán đoán, cố mò cho ra nguyên nhân về sự lên gân bí hiểm này, ngay vào dịp kỷ niệm 66 năm Ngày Quốc tế Nhân quyền 10/12/1948-10/12/2014.

VOA - Mỹ kêu gọi VN thả blogger Nguyễn Quang Lập 'ngay lập tức'

Giáo sư Jonathan London, chuyên gia về Việt Nam, thuộc Khoa nghiên cứu Châu Á
và Quốc tế Đại học Hong Kong
Đại sứ quán Mỹ tại Hà Nội mới gửi cho VOA Việt Ngữ một thông cáo, trong đó viết rằng “chính phủ Hoa Kỳ thực sự quan ngại về vụ bắt giữ các blogger Nguyễn Quang Lập và Hồng Lê Thọ”.

Tuyên bố có đoạn: “Tin cho hay, họ bị bắt vì đăng tải các bài viết chỉ trích các chính sách và hành động của nhà nước trên mạng. Chính phủ Mỹ kêu gọi chính quyền Việt Nam thả các cá nhân này ngay lập tức và cho phép mọi người dân Việt Nam được tự do bày tỏ quan điểm chính trị, cả trên không gian ảo cũng như trong đời thực”.

BBC/Phạm Thị Hoài - Nguyễn Quang Lập: Một con thuyền

Nhà văn Nguyễn Quang Lập (bên trái ngoài cùng) được nhiều người trong và ngoài nước biết đến.
Năm ngoái, anh Lập đề nghị tôi đứng tên phụ trách Quê Choa. Đó là thời điểm Nghị định 72 chuẩn bị có hiệu lực. Quê Choa đã tự điều chỉnh, như nhiều lần trước đó. Lúc chỉ đăng bài của chính Bọ. Lúc tạm đóng phần bình luận của độc giả, rồi mở lại, rồi đóng hẳn. Lúc thêm chế độ đánh giá bài, rồi lại bỏ. Lúc tạm dừng đăng bài, chỉ điểm tin từ báo chí nhà nước và một số hãng tin lớn quốc tế. Lần này, chủ trang thận trọng kèm lời ghi xuất xứ: “Bài của tác giả gửi Quê Choa” và tin cậy vào sự ủng hộ của bạn bè.

ĐẶNG PHÚ PHONG - HỘI THẢO 20 NĂM VĂN HỌC MIỀN NAM 1954-1975.

Nhà văn Đặng Phú Phong (Hình: Uyên Nguyên)
LITTLE SAIGON.  Trong 2 ngày 6-7/12/2014, nhật báo Người Việt và nhật báo Việt Báo  kết hợp với 2 trang mạng văn học là Da Màu và Tiền Vệ đã tổ chức một cuộc hội thảo khá quy mô với 16 diễn giả nói về các đề tài trong phạm vi văn học miền Nam Việt Nam từ 1954 đến 1975.

Ngày đầu tiên (6/12/14)  được tổ chức tại phòng hội của báo Người Việt bắt đầu lúc 10:00 sáng. Mở đầu bằng nghi thức chào cờ VNCH và phần mặc niệm  tưởng nhớ các văn nghệ sĩ  đã mất, đặc biệt những người mất trong các trại cải tạo sau năm 1975. Sau đó LS. Phan Huy Đạt, Chủ Nhiệm báo Người Việt  tuyên bố khai mạc, chào mừng quan khách. 

Thứ Ba, 9 tháng 12, 2014

Trịnh Thanh Thủy - Ý thức nữ quyền trong tác phẩm của các nhà văn nữ từ 1954-1975

Nhà văn Trịnh Thanh Thủy (Hình: Uyên Nguyên)
Bài nói chuyện trong buổi “Hội Thảo 20 năm văn học Miền Nam Việt Nam”

Gần đây, có lẽ nhiều người trong chúng ta từng nghe nói đến giải Nobel Hoà Bình năm nay được trao cho hai người, một Ấn Độ và một Pakistan. Họ đều là các nhà hoạt động vì quyền lợi của phụ nữ và trẻ em.

Người thứ nhất, Ông Kailash Satyarthi là một kỹ sư điện Ấn Độ, 60 tuổi, từng đấu tranh hỗ trợ cho các trẻ em và phụ nữ, những người làm việc tại các nhà máy Ấn Độ như những kẻ nô lê. Họ bị bóc lột sức lao động và là nạn nhân của bạo lực cũng như tấn công tình dục.

Nguyễn Hưng Quốc/VOA - Chủ nghĩa hiện đại trong thơ miền Nam 1954-75

Nhà bình luận văn học, GS Nguyễn Hưng Quốc (Hình: Uyên Nguyên)
Một vấn đề quan trọng: nếu Thơ Mới trong thời kỳ 1932-45, như hầu hết các nhà phê bình đã nhìn nhận, chủ yếu là một nền thơ lãng mạn chủ nghĩa, vậy thơ từ 1954 đến 1975 ở miền Nam là thơ gì?

Ở khía cạnh này, trong bài “Nỗi buồn trong thơ hôm nay”, Thanh Tâm Tuyền nêu lên một luận điểm rất đáng chú ý. Theo ông, Thơ Mới, mượn một thuật ngữ của Nietzsche, một thứ nghệ thuật Apollo, một “nghệ thuật của mơ mộng, một cái đẹp kết lại được ở hình thức có mẫu mực; nghệ thuật bắt nguồn từ một nhân sinh quan bình yên nhìn ngắm và chấp nhận đời sống”, dần dần nhường chỗ cho một thứ nghệ thuật khác, nghệ thuật Dionysus, tức thứ nghệ thuật “phá vỡ những hình thức sẵn có, hỗn loạn trong niềm cảm xúc, một nghệ thuật của say sưa, một vẻ đẹp hãi hùng mọi rợ, nghệ thuật bắt nguồn từ một nhân sinh quan bi thảm, đắm chìm trong khổ đau không bao giờ chấp nhận” (1).

Lê Diễn Ðức - Biến cố lịch sử không thể nào quên


Khi bài viết của tôi xuất hiện trên mặt báo thì chỉ còn vài ngày nữa là tới ngày 13 tháng 12.

Ðây là ngày mà cách đây 33 năm chế độ Cộng Sản Ba Lan đã ban hành tình trạng thiết quân luật, một sự kiện lịch sử kinh hoàng mà kể từ khi chế độ Cộng Sản sụp đổ vào năm 1989, không năm nào người Ba Lan không tưởng niệm.

Sau chuyến hành hương về thăm tổ quốc Ba Lan của Ðức Giáo Hoàng Joan Paolo II vào tháng 6 năm 1979, tháng 8 năm 1980 phong trào phản kháng Công Ðoàn Ðoàn Kết ra đời.

Trangđài Glassey-Trầnguyễn - 40 Năm Văn Học Miền Nam Thất Thủ: Thế hệ Hậu Chiến khước từ Thân phận mồ côi

Trangđài Glassey-Trầnguyễn đang thuyết trình đề tài
"40 Năm Văn Học Miền Nam Thất Thủ: Thế hệ Hậu Chiến khước từ Thân phận mồ côi"
trước đông đảo cử tọa và chủ tọa của nhà văn Bùi Bích Hà
(Hình: Uyên Nguyên)
TIỂU SỬ NGẮN do Chủ Toạ/Nhà văn Bùi Bích Hà giới thiệu:Trangđài Glassey-Trầnguyễn (trangdai.net), một chuyên gia nghiên cứu về Cộng đồng người Việt hải ngoại, là học giả duy nhất trên thế giới đã thực hiện hàng trăm cuộc phỏng vấn lịch sử truyền khẩu với người Việt ở cả bốn châu lục: Á, Âu, Úc, và Mỹ. Một tác giả song ngữ đoạt nhiều giải thưởng, Trangđài tiên phong ghi lại lịch sử của người Việt tại Quận Cam qua Dự án Vietnamese American Project từ thập niên 1990 bằng chính student loans của mình, và đoạt giải quán quân tại cuộc tranh tài nghiên cứu của CSU năm 2004 với bài viết “Quận Cam, Sử Vàng.” Cô là người Việt duy nhất được Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ cấp học bổng Fulbright tòan phần, bậc tối ưu, để nghiên cứu về người Việt tại Thụy Điển. Cô tốt nghiệp 4 cử nhân cùng lúc, là thủ khoa 2 ngành và cũng tốt nghiệp cao học Sử Học với hai giải thủ khoa tại CSUF. Trangđài tốt nghiệp Cao học ngành Nhân chủng học tại Đại học Stanford, và hiện đang hoàn tất chương trình tiến sĩ.

Xin cám ơn Nhà văn Bùi Bích Hà,
Xin trân trọng kính chào quý vị,

Trong phần trình bày của mình, tôi xin nhắm tới bốn điểm chính.
1. Thứ nhất, 40 năm Văn học miền Nam thất thủ từ cái nhìn của thế hệ hậu chiến;
2. Thứ hai, một số hệ quả văn học và ngôn ngữ đối với thế hệ hậu chiến;
3. Thứ ba, chúng tôi từng mồ côi, nhưng không chấp nhận mồ côi;
4. Và để kết, tôi xin đưa ra một vài gợi ý về căn tính sắc tộc trong sáng tác của những thế hệ ngoại biên, nhất là tương quan của họ với tiếng Mẹ đẻ trong quá trình sáng tạo.

DU TỬ LÊ - VÀI KHÍA CẠNH ĐẶC THÙ CỦA 20 NĂM VĂN HỌC MIỀN NAM

(Bài nói chuyện trong cuộc Hội thảo chủ đề “20 Năm văn học miền Nam, tổ chức tại phòng SH nhật báo Người Việt, Thứ Bảy, ngày 6 tháng 12-2014)

Nhà thơ Du Tử Lê (Hình: Uyên Nguyên)
Không cần phải nhấn mạnh, chúng ta đều biết dòng VH miền Nam 20 năm, là một dòng văn học cực kỳ phong phú, nhiều mầu sắc. Dù tuổi thọ của dòng VH đó, chỉ kéo dài  vỏn vẹn có 20 năm.

- Đứng về phương diện nhân sự  tức những cá nhân làm thành dòng VH này, tôi trộm nghĩ, có thể tạm chia thành 3 thành phần chính:
- Thành phần thứ nhất: Những nhà văn, nhà thơ gốc miền Bắc 

- Thành phần thứ hai: Những nhà văn nhà thơ gốc miền Trung. (Và)

- Thành phần thứ ba: Những nhà văn, nhà thơ Nam Bộ. 

-Vì miền Nam phải đương đầu với cuộc chiến được khởi xướng bởi nhà cầm quyền CS Hà Nội, nên miền Nam sớm có chế độ quân dịch hay động viên.

Do đó, trừ một thiểu số thanh niên được hoãn dịch vì lý do gia cảnh hay nghề nghiệp thì,  trong hạn tuổi quân dịch, ai cũng phải nhập ngũ. Và nhà văn, nhà thơ không ngoại lệ. 

Thứ Hai, 8 tháng 12, 2014

Phạm Chí Dũng - Rậm rịch 'chuyển thế' trên bàn cờ chính trị Việt Nam


Sau kỳ họp lần thứ 8 Quốc Hội dường như mang lại tâm cảm “bất phân thắng bại,” mọi chuyện lại trở về vị trí xuất phát cách đây hai năm. Cho dù Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng và các cộng sự đắc lực của ông đã vượt qua cửa ải lấy phiếu tín nhiệm một cách khá huy hoàng, nhưng không thể nói là họ đã thành công trọn vẹn.

Cuộc tranh giành ảnh hưởng đầy cân não không hẳn bắt đầu từ “thượng tầng kiến trúc,” mà theo thông lệ, khởi phát từ “hạ tầng cơ sở.”