Thứ Hai, 18 tháng 8, 2014

Lê Phan - Di sản lịch sử




Thế giới Ả Rập và vùng Trung Ðông ngày nay là di sản của sự “chia của” của hai đế quốc Tây phương, Anh và Pháp trong giai đoạn cuối của Ðệ Nhất Thế Chiến. 

Năm 1915, Anh và Pháp, với sự đồng ý của Nga Hoàng, quyết định nhóm họp để bàn về việc “chia của” nếu họ thành công trong việc đánh bại đế quốc Ottoman của Hồi Giáo Thổ Nhĩ Kỳ. Cuộc điều đình được giao cho hai nhà ngoại giao, một là ông Francois Georges-Picot, đại diện cho Pháp, và một là Sir Mark Sykes, đại diện cho Anh. Thỏa thuận đạt được, có tên là Thỏa Thuận Sykes-Picot, phân chia vùng nay là Trung Ðông thành hai khu vực ảnh hưởng của hai cường quốc. 

Phạm Chí Dũng - Trại tạm giam: Có nên 'trong tay' công an?


“Ðể tránh bức cung, nhục hình, trại tạm giam không nên trong tay công an” - ông Vũ Ðức Khiển, nguyên chủ nhiệm Ủy Ban Pháp Luật Quốc Hội - vừa nêu một kiến nghị không chính thức trên mặt báo. 

Một trong số lần hiếm hoi giới quan chức (chính xác là cựu quan chức) chịu lên tiếng về tình cảnh bức cung, nhục hình đang xảy ra tràn ngập và bất nhẫn ở đất nước “không biết đến cuối cuối thế kỷ 21 có được chủ nghĩa xã hội hoàn thiện hay chưa” của người đứng đầu đảng.

Bùi Tín - Thời gian không đợi


Bộ Chính trị đảng CS Việt Nam đang bị chiếu tướng từ nhiều phía. Từ tổ chức Liên Hiệp Quốc, từ Hội đồng Nhân quyền LHQ mà Việt Nam là một thành viên, từ chính quyền Hoa Kỳ, từ Quốc hội Hoa Kỳ đang xem xét việc có chấp nhận để Việt Nam vào khối kinh tế Xuyên Thái Bình Dương TPP và có hủy quyết định không bán vũ khí sát thương choViệt Nam hay không? Từ trong nội bộ đảng CS, khi một loạt 61 đảng viên trí thức có uy tín lên tiếng đòi đảng từ bỏ nền cai trị độc đoán chuyên quyền, từ bỏ học thuyết Mác - Lênin lỗi thời, thẳng tay diệt trừ tham nhũng, từ bỏ độc quyền kinh tế quốc doanh tệ hại, công khai hóa cuộc họp Thành Đô. Từ nhân dân, đòi hỏi chống bành trướng mạnh mẽ, chấm dứt bỏ tù công dân yêu nước chống bành trướng, trả tự do cho các chiến sỹ dân chủ một cách sòng phẳng, chấm dứt chơi trò «thả rồi lại bắt, bắt rồi lại thả» làm vốn mặc cả theo kiểu đèn cù. Những lời hứa với cử tri về «Luật biểu tình», «Luật lập hội, trong đó có lập công đoàn tự do», về chống tham nhũng quyết liệt không thể trì hoãn.

Chủ Nhật, 17 tháng 8, 2014

Lê Hữu - Chú Hề Buồn Bã


“Our job is improving the quality of life,  not just delaying death.” - (Robin Williams)

Khi ấy là buổi chiều ở phòng mạch của một bác sĩ tâm lý, vào lúc gần hết giờ làm việc. Người khách cuối cùng ngồi ở một góc khuất trong phòng đợi, hai tay ôm đầu, gục mặt xuống bàn.

NGÔ THẾ VINH - THÔNG TIN 2014 NHỮNG CON ĐẬP DÒNG CHÍNH SÔNG MEKONG

Gửi Nhóm Bạn Cửu Long


-- Với hoàn tất 2 con đập Tiểu Loan và Nọa Trác Độ trên Vân Nam, con sông Mekong đã trở thành tháp nước và là nhà máy điện của Trung Quốc. Fred Pearce

-- Với bước đầu khai thác hai con đập Xayaburi và Don Sahong, một nước Lào nhỏ bé đã không để lại được một “hồ sơ theo dõi tốt / no good track records”


TIỀM NĂNG THUỶ ĐIỆN SÔNG MEKONG
Với chiều dài 4,800 km, Mekong là con sông lớn thứ 11 của thế giới.

Nguyễn Mộng Khôi - Thăng trầm của chữ Nho qua bài thơ ÔNG ĐỒ


Bài thơ Ông Đồ của Vũ Đình Liên xuất hiện khoảng giữa thập niên 30. Trải dài một thời gian gần 70 năm mà vẫn được nhiều người ưa thích. Có trường đem bài thơ dạy học trò. Những học giả nổi tiếng như anh em Hoài Thanh, Hoài Chân viết:

 “Theo đuổi nghề văn, làm một bài thơ như thế cũng đủ, nghĩa là đủ để lưu danh, đủ với đời người.’’

Ông Ngô Văn Phú phê bình:
“Ông Đồ của Vũ Đình Liên dung dị, nhưng là một thi phẩm không ai làm được. Kể từ bấy đến giờ và có thể nói cả sau này nữa”.

Võ Phiến - Lại thư nhà (Kỳ 3)


Bị xem như một người con trai hơi vớ vẩn, anh Bốn Thôi càng ngày càng đâm ra ít nói, ít giao thiệp, càng âm thầm cô độc. Những người cô độc, xa lìa đám đông xã hội, những người ấy vẫn thường hay có cách tạo ra một thế giới riêng biệt, trong đó họ một mình mơ mộng triền miên.

Bốn Thôi tìm được cách tiêu khiển và mơ mộng trong việc vặt lông mũi. Ðó là một cử chỉ nhỏ nhặt không ai để ý đến, nhưng rất quan hệ trong cuộc sống riêng của anh. Vì không phải là chuyện làm tốt, chuyện điểm trang gì, cho nên Bốn Thôi không bao giờ dùng đến cái gương. Hễ cứ rảnh việc là anh đưa tay lên mũi, rờ rẫm, thăm dò, rình rập từng sợi lông mọc thò ra ngoài; vẻ mặt anh chăm chỉ, đăm chiêu. Sự vặt nhổ như thế không phải không có lúc đau đớn, vì vậy có những khi anh nhăn nhíu mặt mày; và ngay mỗi khi các ngón tay bắt đầu tìm kiếm, vẻ mặt anh đã khổ sở khó nhọc. Ðối với người ngoài thì cử chỉ đó có vẻ kỳ cục, tục tằn, khó coi, càng tăng thêm vẻ dớ dẩn của anh.


Gordon G. Chang - “GORBACHEV” TÀU ĐANG XÉ NÁT ĐẢNG CỘNG SẢN

Phan Trinh dịch
“Tập Cận Bình, giống Gorbachev, muốn làm điều vĩ đại để cải cách một hệ thống bệnh hoạn. Nhưng cũng như lãnh tụ cuối của Liên Xô cũ, Tập vừa kích hoạt những chuyển biến mà ông không thể kiểm soát được.”
Giới thiệu của người dịch:
Lập luận của Gordon rất đáng chú ý, nhất là khi ông so Tập Cận Bình với Gorbachev, người vừa cố sửa vừa cố giữ, sao cho không đổ vỡ, một hệ thống đã không thể sửa. Thực ra, bài học của Gorbachev nôm na chính là: Sai không sửa không được, nhưng cứ sửa là sụp.

Trần Mộng Tú - Làm Thơ và Làm Vườn


Thi sĩ hỏi Người Làm Vườn: 
- Công việc làm vườn thế này thì mùa nào là mùa bận nhất trong năm? 

Người Làm Vườn nói: 
- Đầu Xuân thì tôi tỉa cành, ngắm dáng cho cây, thêm phân vào đất, dựng lại hàng rào, vun lá mục còn lại của mùa đông, treo thực phẩm cho chim trên cành. Tỉa cành thì phải lựa theo dáng cây, theo ý của chủ nhân chứ không phải lựa hoàn toàn theo được ý mình. Có người muốn biến cây thành con hạc, con nai, có người muốn thành hình vuông, hình tròn, có người muốn cắt tỉa mà trông vẫn phải tự nhiên. Mình tỉa cành độ vài ba mùa là biết được tính nết của chủ nhân. Khi những loại cây ra hoa bắt đầu kết nụ thì làm sao giữ cho nụ đừng rụng trước khi nở, điều này hơi khó vì còn tùy thuộc vào khí hậu. Năm nào nắng ít mưa nhiều thì nụ không nở hết, hoa không mãn khai vì hoa vừa hàm tiếu đã bị sũng nước, phải cắt đi ngay để cây khỏi phải nuôi thêm một cành hoa không nở. Những loại cây cho trái thì phải theo dõi thời kỳ kết quả, phải tỉa bớt những quả non trước khi lớn. Vì nếu tham lam giữ tất cả trên cây, trái sẽ nhỏ và không đủ ngọt. Có khi chưa kịp lớn đã rụng nên có muốn ôm giữ lấy hết cũng không được. Treo thực phẩm cho chim đến ăn cũng không phải là dễ. Con blue jay, con humming bird, con én, con sẻ, con chào mào, mỗi con thích ăn một loại hạt khác nhau. Những con chim ngói hay thích sà xuống vườn để nhặt sâu trong cỏ nhưng lại sợ những con sóc và chú mèo. Nếu chủ nhân vừa thích nuôi mèo vừa muốn có chim chóc vào vườn mình thì phải để mắt vào chú mèo luôn luôn.

Thứ Bảy, 16 tháng 8, 2014

Ngô Nhân Dụng - Chuột và người


Tư Mã Thiên kể sự tích Lý Tư, thừa tướng nước Tần, giới thiệu: Lý Tư, người đất Thượng Sái, nước Sở, lúc còn thiếu thời, làm một chức viên lại, nhìn thấy trong nhà xí của lại xá chuột ăn đồ bẩn, khi người hoặc chó lại gần thì chuột sợ hãi. Lý Tư vào kho lẫm, thấy chuột ăn thóc dự trữ, dưới mái đình, thấy người, thấy chó, chuột không chút kinh sợ. Lý Tư thở dài than “Con người ta tốt xấu, sang hèn cũng như chuột, tùy chỗ mà cư xử”. Ðoạn này trích từ Sử Ký, số 87, Lý Tư liệt truyện, nằm trong phần liệt truyện.*

Nguyễn Hưng Quốc - 'Tau chưởi'

Tranh dân gian
Dùng thơ hay văn chửi nhau, từ xưa đến nay, không hiếm. Nhưng ở Việt Nam, hầu hết những bài thơ hay văn chửi nổi tiếng nhất lại thuộc văn học dân gian, không có tác giả. Trong văn học viết, chỉ có hai loại: Một, phần giai thoại, ví dụ Hồ Xuân Hương chửi các nho sĩ tấp ta tấp tểnh làm thơ… con cóc (Một đàn thằng ngọng đến xem chuông / Chúng bảo nhau rằng: ấy ái uông) hoặc Cao Bá Quát chửi các nhà thơ trong nhóm Thi Xã ở Huế (Ngán thay cái mũi vô duyên / Câu thơ Thi Xã, con thuyền Nghệ An); và hai, một số bài thơ chửi bóng chửi gió, thâm thuý nhưng nhẹ nhàng của các tác giả như Phan Văn Trị, Khuyễn Khuyến và Tú Xương vào cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20. Bài thơ “Tau chưởi” của Trần Vàng Sao mới đây được phổ biến trên facebook là một trường hợp ngoại lệ.

Phan Ba - Nô lệ của những gánh xiếc

Một cô gái làm công việc mà có người đã bảo rằng công việc đó đồng nghĩa với cái chết của cô. Cô gái ấy là S. S. đã thuật lại câu chuyện của mình.

Với giọng nói điềm tĩnh, người phụ nữ trẻ tuổi kể lại việc vào một đêm cô giật mình tỉnh giấc, và gã chủ gánh xiếc đã đánh đập và hãm hiếp cô như thế nào, ngày ấy cô chỉ mới là một bé gái vừa 12 tuổi. Gã đê tiện ấy đã dọa sẽ giết chết cô nếu như cô mở miệng kể lại cho ai nghe.

Thiên An - 'Lạc lõng' cậu nho sinh người Mỹ gốc Việt

Daniel Nguyễn bên những cuốn sách sưu tầm được
từ những năm mới 17, 18 tuổi. (Hình: Daniel Nguyễn cung cấp)
HOUSTON, Texas (NV) - Có lẽ sẽ chẳng sai khi nói khó lắm mới có một người thứ hai như Daniel Nguyễn. Riêng bản thân chàng trai 20 tuổi này, anh tự mô tả mình là “một cậu nho sinh lạc lõng giữa thế kỷ 21.”

Sinh ra và lớn lên tại Mỹ nhưng tự tìm hiểu các tác phẩm chữ Hán-Nôm thời Nguyễn để dịch sang tiếng Anh cho bạn bè bản xứ cùng đọc, anh chàng "khác người" này đang cố gắng thực hiện những điều mà ít ai nghĩ đến.

Thứ Sáu, 15 tháng 8, 2014

Song Chi - Tội ác tại Việt Nam gia tăng, vì sao?

Hầu như không có ngày nào mà báo chí, truyền thông trong nước lại không đưa tin về những vụ án mạng khác nhau, gọi chung là “cướp, giết, hiếp,” với mức độ ngày càng tàn bạo, dã man.

Hãy thử nhìn lại chỉ mới trong vòng vài ngày gần đây, từ những vụ chưa phải là án mạng nhưng tính chất tha hóa về mặt đạo đức khiến xã hội rúng động như vụ mua bán trẻ em ở chùa Bồ Ðề, Hà Nội, cho đến những vụ án mạng.

Vụ người phát cơm từ thiện bị đâm chết tối 10 Tháng Tám, 2014,
gây phẫn nộ trong dư luận Việt Nam. (Hình: Ngoisao.net)

Ở Sài Gòn, một thanh niên “Phát cơm từ thiện bị kẻ xin cơm đâm chết” (báo Dân Trí). Ở Ðồng Nai, chỉ vì “Giành mai táng, nhân viên trại hòm đâm người” (báo Pháp Luật TP.HCM). Tại Hải Dương, “Dân đánh chết trộm chó: cách trụ sở 1km, CA đến không kịp” (báo Ðất Việt). Và đây không phải lần đầu tiên người dân vì nổi giận với dân trộm chó, đã xúm nhau đánh hội đồng dẫn đến tử vong. Có khi người dân còn đốt cả xe, cả người trộm chó!

Jonathan London - Việt Nam Hậu 981


Có những thời điểm mà lịch sử chạy nhanh hơn bình thường. Chúng ta đang sống trong một thời điểm như thế. Trong thời gian từ đầu tháng 5 đến nay, Việt Nam đã có những thay đổi quan trọng trong nền chính trị của đất nước. Tôi thậm chí dám khẳng định rằng có khả năng Việt Nam đã bước vào giai đoạn chính trị có tính quyết định nhất kể từ năm 1975. Tất nhiên những biến chuyển tôi đang đề cập liên quan đến những hành động phi lí của Bắc Kinh trên biển và, cụ thể hơn, những tác động của nó đối với nền chính trị của Việt Nam, gồm cả chính trị nội bộ của đảng cầm quyền và xã hội Việt Nam.

Cao Huy Huân/VOA: Mạng xã hội toàn cầu và sức mạnh liên kết to lớn


Facebook - Thay đổi thói quen sử dụng mạng xã hội

Câu chuyện bắt đầu khi tôi cảm thấy hứng thú hơn với việc sử dụng Facebook. Thật ra tôi cũng tập tành đăng ký sử dụng Facebook từ những năm 2009, khi đó tôi còn là một sinh viên. Thời đó nếu các bạn trẻ thế hệ 8x còn nhớ, mạng xã hội phổ biến ở Việt Nam lúc bấy giờ là Yahoo!360. Và phong trào sử dụng mạng xã hội chỉ ngưng ở việc viết entries, treo status và tùy biến chỉnh sửa giao diện trang mạng cá nhân. Trước khi Facebook xuất hiện, ở Mỹ, người ta sử dụng MySpace, ở Pháp là Copains d'Avant, ở Ðức là StudiVZ, ở Hàn Quốc là Cyworld, ở Nhật Bản là Mixi. Rõ ràng, mỗi nước sử dụng một mạng xã hội khác nhau, tính liên kết toàn cầu gần như là không có.

Việt Nguyên - Chiến tranh lạnh Nga-Mỹ và chủ thuyết Putin


Một trăm năm kỷ niệm Thế Chiến Thứ Nhất, thế giới đang lo âu về chiến tranh vùng Trung Ðông khói lửa mịt mù cùng trận chiến tranh lạnh giữa Nga và Mỹ. Hoa Kỳ và Âu Châu tăng cấm vận thương mại với Nga. Tổng Thống Obama không xem lệnh cấm vận với sự trả đũa của Tổng Thống Nga Putin là chiến tranh lạnh nhưng 40 năm sau ngày Tổng Thống Richard Nixon từ chức, chiến tranh Iraq và Ukraine năm 2014 phảng phất không khí chiến tranh Việt Nam với chiến thuật khác, bối cảnh khác.

Trần Thanh Hiệp - Dân chủ Thành Quốc Nhã Điển – Athènes: Nguyên mẫu của Dân Chủ Hiện Đại




Lịch Sử Tư Tưởng Chính Trị Thế Giới. Di sản tư tưởng chính trị Hy Lạp-La Mã 
Để kết thúc phần nói về di sản tư tưởng chính trị Hy Lạp, dưới đây là một tóm lược đặc biệt về nền dân chủ đã được thiết lập tại Thành Quốc Nhã Điển (Athènes) ở Hy Lạp, trong khoảng thời gian từ Thế kỷ thứ VI đến thế kỷ thứ IV trước CN. Tuy ra đời cách đây đã trên 25 thế kỷ, nền dân chủ này, mà bây giờ người ta kêu tên  là “dân chủ cổ điển”, vẫn còn là cái gốc của nền dân chủ đang được triển khai trong các nước dân chủ tân tiến trên thế giới. Vì nó vốn là nguyên mẫu của nền dân chủ hiện đại.

Phạm Thị Hoài - NGƯỜI VIỆT VÀ NGƯỜI ĐỨC

Quê hương thứ hai của tôi khác hẳn quê hương thứ nhất. Khí hậu, thể chế chính trị, tổ chức xã hội, ngôn ngữ và văn hóa, đời sống hàng ngày, phong tục tập quán và tính cách con người, cây, nước, không khí và bầu trời… Cả chó, mèo, vịt, chim bồ câu và vi khuẩn cũng khác. Chỉ có dân số, diện tích [1] và vài chục năm trong lịch sử cận hiện đại là tương đối gần nhau. Tôi thuộc phe không tin rằng bộ gene sinh học góp phần quyết định số phận của một dân tộc [2], vậy mà nhiều khi phải phân vân: Người Việt và người Đức dường như được hai tạo hóa nhào nặn bằng hai chất liệu không thể khác nhau hơn.

Thứ Năm, 14 tháng 8, 2014

Viết từ Sài Gòn/RFA - Thuộc địa kiểu mới


Gần đây, vấn đề bạch hóa hội nghị thành đô đang được nhắc tới nhiều và câu hỏi “Liệu Việt Nam có thể trở thành một khu tự trị của Trung Cộng?” cũng đang được đặt vấn đề mạnh mẽ. Nhưng, vấn đề Việt Nam trở thành một khu tự trị trực thuộc Trung Quốc vào năm 2020 sẽ là vấn đề không tưởng mà với diễn biến hiện tại, cho thấy Việt Nam sẽ là một thuộc địa mới, mới về cả nội dung lẫn hình thức của Trung Cộng.