Hiển thị các bài đăng có nhãn Võ Phiến. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Võ Phiến. Hiển thị tất cả bài đăng

Chủ Nhật, 14 tháng 9, 2014

Vọ Phiến - Lại thư nhà (kỳ 10)


Thế rồi tình hình trở nên nghiêm trọng. Ở đô thị, người ta kháo nhau về những chuyện dữ xảy ra ở thôn quê. Người ta đâm hồ nghi, e ngại tất cả, coi như nguy cơ rình rập ở khắp nơi, và một người khôn ngoan không bao giờ nên liều mình dời gót ra khỏi thành phố lớn. Những thôn quê, làng mạc, đồng ruộng... thuộc về một thế giới càng ngày càng bí hiểm, càng khả nghi, trí trá, càng cách biệt.

Chủ Nhật, 7 tháng 9, 2014

Võ Phiến - Lại thư nhà (kỳ 9)


Còn vỏn vẹn chín năm nữa thì miền quê tôi kể là được sát nhập vào bản đồ Việt Nam đúng năm thế kỷ. Tôi tưởng tượng nếu mỗi địa phương được vui mừng làm lễ kỷ niệm những ngày lịch sử như vậy thì có lẽ cũng là điều hay.

Thứ Bảy, 6 tháng 9, 2014

Võ Phiến - Lại thư nhà (kỳ 8)


Có một vật gì cộm dưới lưng! Tôi lật chiếu xem: thì ra là một cây quạt! cây quạt của bà tôi, có buộc một sợi chỉ ở sau cán để phòng những khi đi xa thì gài vào nút áo cho khỏi rơi mất.

Tò mò, tôi điểm qua các vật dụng bà tôi để trên chiếc giường mình đang nằm. Một cây chổi bằng cọng dừa dùng để đuổi muỗi, treo dọc theo cây trụ mùng. Một hộp thuốc tể bát vị đã uống hết thuốc, hộp dùng đựng thuốc rê và giấy quyến, để dưới chiếu, phía đầu giường. Một hộp quẹt vỏ rất cũ kỹ, ba cây đèn cầy, để ban đêm bà tôi thức dậy cầm đi soi khắp xó xỉnh trong nhà. Một gói giấy, trong có mấy tờ bạc vuốt rất thẳng... Những đồ vật nhỏ nhặt, những sắp đặt tỉ mỉ, những thói quen thân thiết lâu đời... một nếp sống đã an bài và thu hẹp trong những hoạt động vặt vãnh! Bà tôi bận tâm về những cái ấy hơn bất cứ cuộc tấn công quân sự nào.

Chủ Nhật, 31 tháng 8, 2014

Võ Phiến - Lại thư nhà (kỳ 7)


Người đầu tiên biết liên hệ việc chị vợ thứ sáu ăn ếch, đẻ con trai, việc chị ta đề huề chung sống với Bốn Thôi, cùng với việc những người vợ trước bỏ anh ta trốn đi, liên hệ những sự việc dài dòng như thế để rút ra một kết luận, người ấy là ông tú Từ Lâm. Ông ta kết luận rằng Bốn Thôi là một gã bất lực.

Thứ Bảy, 30 tháng 8, 2014

Võ Phiến - Lại thư nhà (Kỳ 6)



Người đàn bà này từng có hai đời chồng rồi. Ngày về nhà Bốn Thôi, chị ta đem theo đứa con gái mười một tuổi.

Người ấy dĩ nhiên không phải là một người đẹp; nhưng chị ta cũng không xấu xí. Năm lấy Bốn Thôi, chị vừa ba mươi tuổi, trông hãy còn trẻ lắm, nhưng có vẻ bẩn thỉu, tả tơi. Chị ta có thể mặc cái áo cụt thiếu mất vài hột nút, để hở cả bụng, cứ thế đi lại khắp xóm.

Chủ Nhật, 24 tháng 8, 2014

Võ Phiến - Lại thư nhà (kỳ 5)


Một cuộc vật lộn gay go và bất lực với số mệnh kéo dài suốt nửa đời người như thế dần dần nhuốm một tính chất bi thảm, và người chứng kiến không còn lòng dạ nào cười cợt nữa – dẫu rằng trong đó vẫn có ít nhiều khía cạnh đáng cười.

Nhưng về phía những người vợ anh Bốn Thôi, tại sao tất cả – chỉ trừ chị Lộc – tất cả họ bằng lòng lấy anh ta, rồi họ đều bỏ anh trốn đi một cách vội vàng nhẫn tâm như vậy? Người chú Bốn Thôi có điều ngờ vực mà không bao giờ ông chịu nói ra. Còn bao nhiêu người trong làng đều thắc mắc.

Thứ Bảy, 23 tháng 8, 2014

Võ Phiến - Lại thư nhà (kỳ4)


Tôi cũng nghĩ rằng người ta thường phóng đại những chuyện như thế cho thêm vui. Nhưng chính mắt tôi, tôi có trông thấy tảng đất sét chừng mười tấc vuông để dưới bàn thờ nhà Bốn Thôi, trên tảng đất sét in một dấu chân người. Nguyên sau khi chôn vợ, mấy ngày sau anh ta hết quanh quẩn bên mộ lại đi thơ thẩn ngoài đồng, tìm đến những chỗ trước kia thường có chị làm việc. Một hôm anh ta chú ý đến những dấu chân của chị còn in rõ ràng trên ruộng, bên cạnh một vũng nước vừa mới khô, với năm ba con cá chết nằm phơi bụng trắng long lanh, một vài chiếc càng cua gãy, vỏ cua bể... Thật là một kỷ niệm xúc động: mới trước đây mấy ngày, chị còn tiến từng bước ở chỗ này, lom khom tìm cái ăn về cho gia đình; dấu tích rành rành tưởng như còn nóng hơi người!... Ruộng đất thịt mới vừa khô lớp mặt, ở bên dưới còn deo dẻo, Bốn Thôi bứng được một tảng đất vuông vắn rất dễ dàng. Cái kỷ vật kỳ cục lạ đời đó được anh ta đem về để vào nơi thờ phụng.

Chủ Nhật, 17 tháng 8, 2014

Võ Phiến - Lại thư nhà (Kỳ 3)


Bị xem như một người con trai hơi vớ vẩn, anh Bốn Thôi càng ngày càng đâm ra ít nói, ít giao thiệp, càng âm thầm cô độc. Những người cô độc, xa lìa đám đông xã hội, những người ấy vẫn thường hay có cách tạo ra một thế giới riêng biệt, trong đó họ một mình mơ mộng triền miên.

Bốn Thôi tìm được cách tiêu khiển và mơ mộng trong việc vặt lông mũi. Ðó là một cử chỉ nhỏ nhặt không ai để ý đến, nhưng rất quan hệ trong cuộc sống riêng của anh. Vì không phải là chuyện làm tốt, chuyện điểm trang gì, cho nên Bốn Thôi không bao giờ dùng đến cái gương. Hễ cứ rảnh việc là anh đưa tay lên mũi, rờ rẫm, thăm dò, rình rập từng sợi lông mọc thò ra ngoài; vẻ mặt anh chăm chỉ, đăm chiêu. Sự vặt nhổ như thế không phải không có lúc đau đớn, vì vậy có những khi anh nhăn nhíu mặt mày; và ngay mỗi khi các ngón tay bắt đầu tìm kiếm, vẻ mặt anh đã khổ sở khó nhọc. Ðối với người ngoài thì cử chỉ đó có vẻ kỳ cục, tục tằn, khó coi, càng tăng thêm vẻ dớ dẩn của anh.


Chủ Nhật, 10 tháng 8, 2014

Võ Phiến - Lại Thư Nhà


Tôi đã tìm ngược xuôi khắp hai pho sách Tục ngữ phong dao của Ôn Như Nguyễn Văn Ngọc mà không gặp thấy bốn câu ca dao ấy, bốn câu rất phổ biến ở miền quê tôi. Nói vậy, không phải tôi dám có ý trách nhà học giả quá cố đã không chú ý đến các sáng tác văn chương địa phương: văn chương thiệt là một chuyện tao nhã, nhưng không phải lúc nào ta cũng có dịp nghĩ đến chuyện ấy. Ðiều tôi muốn tìm tòi trong sách khảo cứu của cụ Ôn Như chỉ là món mắm cua chua, một món ăn bình dân.

Chủ Nhật, 27 tháng 7, 2014

Võ Phiến - Thương Hoài Ngàn Năm (Tiếp theo và hết)


Nửa đêm hôm đó trời mưa to. Bạch nằm trên chiếc chõng nhỏ dựa sát vách, cách bếp lửa ba bốn thước. Chỉ có mình nó ngủ ở gian nhà bếp. Mưa ào ào vây bọc xung quanh, làm tắt câm hết những tiếng động của sinh hoạt gia đình, làm cho mỗi người trong nhà cảm thấy hoàn toàn cách xa, tách biệt với những người khác.

Thứ Bảy, 26 tháng 7, 2014

Võ Phiến - Thương Hoài Ngàn Năm


Trong bốn chị em chỉ có mình Bạch là con của cha. Cả cha và mẹ Bạch đều không rõ tại sao lại thế. Có lẽ cũng không có lý do gì đích đáng; sự thắng cuộc của ông Nghĩa lần này có thể chỉ là sự ngẫu nhiên. Tuy vậy đó là một trận thắng rõ rệt: ảnh hưởng của người cha trên tâm tính đứa con gái mỗi ngày một rõ, khiến cho việc nhắc đến ông Nghĩa trong trường hợp này thành ra cần thiết.

Chủ Nhật, 20 tháng 7, 2014

Võ Phiến - Hoạt cảnh II (Tiếp theo và hết)


Buổi chiều ở một miền cao nguyên này thật là nhiều màu sắc.

Thành phố Pleiku mà đoàn xe vừa rời bỏ la liệt những cây thông; sau trận mưa đêm trước, lá thông xanh sáng óng ánh. Mặt đường đất đỏ đậm màu.

Về chiều, bắt đầu lạnh. Một cái lạnh ráo khô. Mặt trời đỏ gấc giữa đám mây mù xông lên ngui ngút ở chân trời. Ðoàn xe chạy qua những đồi chè xanh ngắt. Chè xanh bên dưới, vượt cao lên trên là loại cây giống như cây muồng, hoa vàng tươi tràn lan. Chàng hỏi người tài xế, rất trẻ, ở bên cạnh:
– Anh biết tên giống cây này không?

Thứ Bảy, 19 tháng 7, 2014

Võ Phiến - Hoạt Cảnh II - Số 1


Sáu giờ khởi hành. Từ bảy giờ đoàn xe rời đồng bằng. Tám chiếc xe nối nhau lên đèo. Cứ tiếp tục leo, cho đến bây giờ là hơn mười một giờ.

Trời nắng gắt. Trong các xe, hết người muốn nói chuyện. Ai nấy đăm đăm.

Chiếc xe đi đầu bỗng dừng lại. Cái gì vậy? Một người đàn ông còn trẻ mở cửa xe, vọt tông ra, lao vào bụi rậm, ngồi sụp xuống vội vàng. Các xe truyền nhau giải thích vắn tắt về lý do phải dừng lại. Vài câu chế giễu. Mọi người thừa cơ hội, xuống xe đi tiểu, bước vài bước cho đỡ cuồng chân.

Chủ Nhật, 13 tháng 7, 2014

Võ Phiến - Ðêm Ðêm


Chị Tào thức giấc, hồi lâu không ngủ lại được, mỗi lúc mỗi thấy khó chịu thêm: ớn lạnh dọc xương sống, ráo cổ, nhức một bên màng tang. Chị lặng lẽ nghiêng mình về một phía, quặt tay ra sau, nắn bóp mấy sợi gân cổ, bóp gần bả vai. Chị quờ tay trên mặt bàn ngủ tìm ve dầu nóng mọi khi vẫn để cạnh chân đèn. Tay chị chạm phải vật gì, làm ngã đánh bộp. Không thấy lọ dầu đâu, chị nhẹ nhàng kéo hộc bàn, thò tay vào lần dò tìm kiếm. Bàn tay gặp cái kềm. Cái kềm bị khua, va vào một vật gì bằng thủy tinh...

Chủ Nhật, 6 tháng 7, 2014

Võ Phiến - Tôi Nhiều Ðứa


“On nait multiple et on s’achève un.”
Paul Valéry

Sau ngày 30-4-1975, Quảng bị kẹt ngoài Nha Trang mất khoảng ba tháng. Vừa vào được Sài Gòn anh ta chạy đến tôi ngay, mừng rỡ tíu tít. Quảng nói ở các tỉnh lúc này khó lắm, về Sài Gòn dễ xoay trở hơn. Anh ta đã có sẵn vài ba kế hoạch “xoay trở”. Kế hoạch làm giấy tờ giả, đổi tên họ, xuống Hậu Giang làm ăn; kế hoạch vượt biển v.v...

Thứ Sáu, 4 tháng 7, 2014

Võ Phiến - VĂN HỌC MIỀN NAM TỔNG QUAN (Trích Lời Nói Ðầu)

Văn Học Miền Nam Tổng Quan,Người Việt Books tái bản tại Hoa Kỳ trong tháng 7, 2014
Sách, hễ thích thì viết; từ hồi nào tới giờ tôi vẫn yên trí thế nên thấy không việc gì phải phân trần tại sao viết cuốn này tại sao viết bài nọ. Người đọc sách trên đời chẳng ai cần biết những cái tại sao ấy, chỉ cần sách đừng quá dở, quá nhảm. Vả lại đến như đệ nhất danh phẩm của dân tộc là Truyện Kiều mà về lý do sáng tác tác giả cũng chỉ cho biết là để bà con "mua vui" trong "một vài trống canh", thế thôi; mình chưa chi đã bi bô lắm lời chẳng hóa ra muốn chọc cười thiên hạ sao?

Chủ Nhật, 29 tháng 6, 2014

Võ Phiến - Bà con chòm xóm (1)


Một buổi chiều cuối năm, nằm tưởng nhớ lan man về làng quê, tôi mấy lần tự bắt gặp mình nghĩ tới chị Bốn Chìa Vôi. Hình ảnh chị xua đi lại trở về. “Ơ hay!” tôi ngạc nhiên về mình. “Vẫn chị Bốn! Thì chị Bốn. Xem chị có gì nào!” 

Thứ Bảy, 21 tháng 6, 2014

Võ Phiến - Cái chết như một phát biểu


Trong mấy năm cuối thế kỷ người Nhật bỗng nhiên tự tử dồn dập. Người Nhật vốn đã hay tự tử, tự tử nhiều hơn các dân tộc khác; đến lúc này lại tăng vọt: năm 1998 so với 1997 tăng 35%, riêng trong giới trẻ mức tăng lên tới 85%. Vào năm chót của thế kỷ, càng thêm rần rộ. Nhiều kẻ lo ngại, đòi cấm sách dạy tự tử. 

Thứ Bảy, 24 tháng 5, 2014

Võ Phiến - Giã từ (kỳ cuối)


Tới đầu mùa thu năm ấy thì bác tôi hoàn toàn thành ra một kẻ dớ dẩn. Ngày ngày ăn xong, bác ngồi trầm ngâm gật gù yên lặng ở một góc nhà không mở miệng. Tối đến, khi đèn điện trước Hoàng Cung hí viện bật sáng và các ống loa oang oang phát ra vài câu của bài hát mở đầu là bác tôi đứng dậy, xách gậy ra đi. Có một vài tháng hí viện mở đầu đêm vui bằng bài “Gạo trắng trăng thanh”, vài tháng sau dĩa hát ấy cũ, lại thay bài “Chờ em”, kế đó đến bài “Tìm nhau”, rồi một bài hát Tàu v.v... Đối với ông bác già Đại Cuộc tất cả những bài hát đó đều có giá trị một tiếng kèn hiệu. Nhạc nổi lên: bác tôi tức thì đứng dậy, quơ lấy chiếc mũ dạ đen đã cũ chụp lên đầu, ra đường. Người thường mặc áo sơ-mi trắng và quần đen, trông hơi giống một người chệt già, đi lom khom, run rẩy.

Chủ Nhật, 18 tháng 5, 2014

Võ Phiến - Giã từ (9)


Tôi về Qui Nhơn được ít lâu, có được chị Toàn giới thiệu với người chồng mới. Họ đã sống công khai với nhau vui thú, chị có cái hồn nhiên cởi mở thích hợp với lối bạo dạn tình cảm của người Tây phương.

Một đêm tháng tám tôi đến chơi nhà vợ chồng chị, anh Áo (anh chọn một tên Việt Nam giản dị: Nguyễn Văn Áo. Nguyễn Văn là cái họ thường gặp nhất ở Việt Nam, và Áo là tên nước anh), anh vui mừng báo cho tôi biết cái tin anh sắp sửa được “trao đổi”. Trao đổi xong, anh tìm cách về nước ngay để thăm người chị mắc bệnh lao xương và một bà cô già đã nuôi anh từ nhỏ đến lớn, vì anh ta mồ côi. Anh nói tiếng Việt rất chậm, nhưng mà rõ (trong việc gì, từ việc “học tập lao động” cho đến học nói một ngoại ngữ, anh đều chăm chỉ, cần mẫn). Tôi nhìn về phía chị Toàn, ngần ngại. Anh ta hiểu ý:
— Nếu không cùng đi một lần được, thì về tới bên xứ tôi tìm cách rước nhà tôi về ngay. Tôi tin là chúng tôi bên đó sẽ tìm ra đủ tiền bạc...