Thứ Sáu, 7 tháng 10, 2022

Trần Mộng Tú: Tình Yêu trong tiểu thuyết Tự Lực Văn Đoàn (Tiếp theo)

Xóm Cầu Mới của Nhất Linh với mối tình giữa Siêu và Mùi hai anh em họ, con dì con già là một mối tình rất lạ.Trong đó, vai nữ cô Mùi là cô gái con một cụ Lang, ngoài việc cô xinh đẹp, đảm đang, tốt bụng, dễ tức, hay khóc, biết uống rượu và thích được say nữa, cô còn rất thông minh trong tình yêu, cô luôn luôn đoán trước được ý định của Siêu và gần như dẫn dắt Siêu trong cuộc tình của hai người; Siêu bị cô cuốn đi mà không biết, mặc dù Siêu là người am hiểu về đời sống, có học và lớn tuổi hơn cô. Lồng trong cuộc tình của Siêu-Mùi còn cuộc tình của Bé và Đỗi, chuyện tình của Bác Hòa hàng cơm và Nhỡ. Mỗi nhân vật có một cá tính riêng nhưng rất gần gũi đời thường, với văn phong tinh tế, dí dỏm, chi tiết và lãng mạn một cách trong sáng. Đọc xong cuốn truyện, gấp sách lại ta có một cảm tưởng nhẹ nhàng, khoan khoái, thấy truyện nó tự nhiên như thế, phải diễn tiến như thế, phải khép lại như thế. Nó tự nhiên đến nỗi cho người đọc cái cảm tưởng là: Nếu mình là Mùi, là Siêu, là Nhỡ, là Bé…thì mình cũng “Yêu” như thế.


Siêu hơn Mùi năm tuổi, nên khi Siêu bế ẵm Mùi là sự tự nhiên trước mắt mọi người, cho đến khi Mùi khoảng mười hai tuổi, đã hơn cả năm Siêu không còn bế nữa. Một buổi trưa cả nhà đi vắng, Siêu kéo Mùi nằm ngả vào ngực mình, Siêu cúi đầu vào tóc nàng, áp mặt vào má nàng và môi chàng đưa đi đưa lại mấy cái nhẹ trên má. Mới mười hai tuổi nhưng cô Mùi hình như đã biết thế nào là tình yêu, cô giơ hai tay ôm vòng lấy cổ Siêu, kéo đầu chàng xuống và để hai môi chàng đặt lên môi mình.


“Nàng không nhớ rõ lắm, mà nàng nhớ làm sao được rõ vì nàng có biết nàng làm gì lúc đó đâu; nàng bàng hoàng về một thứ khác; lúc đưa môi cho Siêu hôn không phải nàng chỉ cốt được cái thú Siêu hôn mình, có một thứ gì to tát hơn nhiều mà ngay lúc đó nàng chỉ cảm thấy mơ màng, không sao rõ được là thứ gì.” 


Siêu lúc đó mười bẩy tuổi, vốn tính nhút nhát chưa dám một lần nào ngồi nói chuyện với con gái. Mùi là em họ Siêu, nên chàng muốn thử hôn cho biết ra sao, nhưng chàng sợ vì thấy Mùi tự ý ôm lấy cổ chàng, đặt môi chàng lên môi nàng. Từ đó chàng lờ đi như câu chuyện chưa hề xẩy ra. Mùi còn bé quá, lại là em họ chàng, vẻ mặt Mùi lúc đó cũng không đẹp đến nỗi làm chàng mê đến dại dột. Chàng cũng không ngờ là Mùi yêu mình bắt đầu từ hôm đó.


Nhưng Mùi yêu mãnh liệt lắm. Khi Siêu theo gia đình đi làm ăn xa, lúc tiễn Siêu, Mùi mong cho Siêu cũng buồn như nàng, nhưng hình như Siêu không tỏ ra vẻ gì là buồn bã cả và điều đó đã làm Mùi ấm ức; đi ngang qua một bụi găng, tay nàng chạm phải một cành, đau nhói, nàng tức giận đập nguyên cà bàn tay vào cho hả cơn tức vì sự lạnh nhạt của Siêu, thế là máu chẩy đầy bàn tay.


“Cả cái đau khổ của nàng như hiện ra trên bàn tay run run; nàng đã bắt đầu thấy xót ở những vết thương. Thế là nước mắt nàng trào ra được; Mùi khóc, khóc nức nở cho cái tình yêu đầu tiên trong đời bị tan vỡ và quả tim non nớt biết yêu của nàng, ở trong ngực, nàng thấy nó cũng đương chẩy máu ròng ròng như bàn tay mềm trắng đầy máu kia.”


Và nhân cái bàn tay chẩy máu ấy, nàng giả bộ ngất đi, để mong sao cái tin nàng ngất giữa ngày Siêu đi bay đến tai Siêu. Vở kịch ngất đi vì tình của nàng đã đến tai Siêu thật và khi nghe Siêu kể lại, Mùi đã cười hoan hỉ vì sự thành công của mình.


 Siêu gặp lại Mùi năm năm sau, từ cô bé em họ mười hai, thành thiếu nữ mười bẩy tuổi mới tinh, Siêu không ngờ Mùi lớn lên lại đẹp như vậy.  Mùi đã lôi Siêu vào cuộc tình bằng những cá tính rất đặc biệt của cô. Vì Siêu đem bà mẹ điên và em về ở trọ nhà Mùi, lại đưa cả vốn liếng của gia đình cho Mùi buôn gạo nên mối tình đó không sao tránh được, nhất là Mùi luôn luôn đánh động Siêu bằng cách này hay cách khác. Vừa lãng mạn yêu Siêu vừa đảm đang buôn bán. Đôi khi Mùi vừa yêu vừa tính toán, làm hai việc cùng một lúc rất sáng suốt.


Tình yêu của hai người sống chung trong một mái nhà với những va chạm nho nhỏ sẩy ra hàng ngày, rất đời thường nhưng rất lãng mạn. Mùi hay dỗi, hay khóc nên trái ý một chút là khóc để thử xem Siêu yêu mình đến thế nào. Đôi khi Mùi làm nũng, đòi uống rượu, rồi say, để cho Siêu phải hầu hạ mình. Mùi có cái thú khám phá ra Siêu cũng yêu nàng như nàng yêu Siêu.


Trong một lần bất đồng ý với nhau, Mùi lăn ra khóc trên giường của Siêu, Siêu phải kéo nàng dậy, phải làm lành. 


“Nàng vừa đếm tiền, vừa tưởng tượng đến hơi nóng trong tấm chăn của Siêu, mùi tóc của chàng trên áo gối và nhất là khi Siêu kéo tay nàng, Siêu ôm lấy cổ vai nàng và kéo nàng ngồi dậy và nàng cưỡng lại. Nàng thấy không những chỉ mình nàng để ý đến và đoán mang máng hình như Siêu cũng không phải hoàn toàn vô tình trong cử chỉ đó. Bao nhiêu những cái tức, đều biến đâu mất, tan hẳn đi, hình như không từng có, song cái thú được nằm trong chiếc chăn còn ấm hơi người Siêu ôm trong tay thì lạ lắm, còn lại rõ ràng và làm nàng phiêu phiêu trong người.”

Còn Siêu, dù tức giận vì trái ý với Mùi, nhưng chàng cũng thấy cái may mắn nhờ hai người giằng co nhau mà chàng vô ý nắm được cái cổ của Mùi. 


Cái cổ mà từ thuở bé, khi chơi đánh đáo, Mùi thua, phải cõng chàng. Lúc cõng, vì Mùi yếu và thấp nên chàng chỉ để hờ hai tay lên vai, và ruỗi hai chân kéo lê trên đất cho khỏi nặng. Chàng đã nhìn vào gáy Mùi.


Bây giờ, lớn lên, có lần Siêu ao ước được đặt tay vào cổ Mùi thì việc bất hòa sáng nay đã cho chàng cơ hội đó.


“Có khi chàng ngồi rất lâu chỉ ngắm nghía cái gáy của Mùi, trong lòng bâng khuâng như thấy trước mắt một thứ gì êm dịu lắm, thanh thanh, phảng phất có vẻ thần tiên và ngầm ở trong một thứ gì khác nữa. Chàng không biết tả sao: nhưng cảm thấy như có một nỗi vui, nhẹ lắm thấm ở trong tóc, trong da thịt đang tỏa ra, xông ra, nhưng xông rất ít gần như không có nữa.”


Tình yêu cứ thế mỗi ngày diễn ra bằng cách này hay cách khác dưới một mái nhà. Siêu ở nhà Mùi nhưng bà mẹ điên và em chàng thì ở nhà trên với gia đình Mùi, chàng ở nhà dưới, cách một cái sân. Mùi và Siêu gọi nhà trên là “Bên nhà”, nơi Siêu ngủ gọi là “Bên Hiên”.


Mùi muốn sang bên hiên bao giờ cũng phải tìm được cái cớ cho tự nhiên vì không lẽ lúc nào cũng sang. Nếu sang lúc sáng tinh mơ hoặc vào giờ cả nhà đã đi ngủ thì vừa ngượng với Siêu vừa ngại người trong nhà nhìn thấy.


 Sau một thời gian ở chung Siêu cũng lây cái tính giả vờ tức rồi thành tức thật; giả vờ buồn, rồi thành buồn thật nếu người kia không nhìn ra là mình đang tức, đang buồn.


Vào một cơn lụt lớn Siêu cũng phải sang bên nhà ở, Mùi và Siêu tuy gặp nhau thường ngày nhưng không còn có phút nào riêng tư như ở bên hiên được nữa. Cả hai cùng ấm ức trong lòng. Người nọ cứ cho là người kia không nghĩ đến mình. Họ gây sự với nhau vì khói bếp do chính Mùi cho củi ướt vào để trả thù Siêu, vì vẻ mặt lãnh đạm của chàng. Siêu tức giận bỏ về bên hiên, Mùi lấy cớ chạy theo để “cho Siêu một trận”.


Nàng băng qua cái sân ngập nước mà không biết nông sâu thế nào. Đúng như sự sắp đặt trong đầu của Mùi. Mùi nghiêng đi trong nước như bị sụt xuống rãnh, nước ngập đến ngực. Siêu phải chạy ra cứu và vực vào bên hiên. Mùi có cho Siêu một trận hay không? Chắc là không, vì:


Không nghe thấy một tiếng nói nào của hai người, hay có nói mà nhỏ quá không ai nghe thấy.

“Chàng ngồi xuống cạnh ghế gỡ tay Mùi và kéo người nàng về phía mình, nhưng nàng vẫn giữ mặt nàng cúi xuống đất không nhìn chàng. Siêu cũng không cất tiếng nói, cứ ngồi thế lâu lắm. Rồi Mùi thong thả ngửa mặt lên và hai người yên lặng nhìn nhau một lúc lâu, bốn con mắt ngơ ngác phân vân như không biết vì còn tức giận hay vì đã vui sướng. Miệng nàng, Siêu thấy hơi nhếch ở một bên mép, thoáng như mỉm cười rất nhẹ, nhưng nhẹ quá có thể không phải mỉm cười. Siêu thì mỉm cười hẳn với nàng và nói như trong hơi thở:


- Xin lỗi cô…Tôi đã nóng quá. Tha lỗi cho tôi đi.”

Nét mỉm cười e ấp ở miệng Mùi cũng lộ hẳn rõ ra một nét mỉm cười.

- Em xin lỗi anh

- Không, lỗi ở tôi cả.

- Không, lỗi cả ở em.

Ở khóe mắt Mùi lại mọng lên long lanh hai giọt lệ, nàng chớp mắt cho nước mắt chẩy xuống má. Siêu cũng chớp mắt và chàng thấy đã rưng rưng lệ, chàng hít hơi thật mạnh một cái rồi há miệng thở dài:

- Thích quá nhỉ

Mùi gật đầu luôn mấy cái như tán thành:

- Em thấy nhẹ cả người. Mấy hôm nay em thật khổ quá.

- Tôi cũng thế

Cả hai người đều cố ý tránh không nói thêm là tại làm sao mấy hôm rồi lại khổ và cái cớ vì sao hai người lại muốn cãi nhau.


Khi Siêu đưa Mùi trở về bên nhà. Cả nhà điều chăm chú xem có phải Mùi vừa cho Siêu một trận hay không? Siêu có còn muốn bỏ đi không? Mùi đóng kịch rất giỏi:


“Siêu thấy nàng cau hai lông mày lại, nét mặt nàng Siêu thấy đầy sát khí. Chàng vội quay mặt đi để không ai biết là chàng mỉm cười rồi đi thẳng về bên hiên. Cả Mùi và Siêu điều thấy nhẹ nhõm, và như thế không phải vì hết giận nhau mà chỉ vì nhờ cuộc cãi nhau kịch liệt ấy, từ nay cả nhà không ai có thể mảy may nghi ngờ được là hai người yêu nhau vụng trộm.”


Siêu cũng giống như Dũng trong Đôi Bạn tin rằng dù không lấy nhau, ngay cả không gặp lại nhau nữa, cái tình yêu đó vẫn tồn tại giữa hai người yêu nhau, có khi lại khiến người ta yêu nhau hơn là lấy được nhau.


Chàng yêu Mùi nhưng biết không bao giờ lấy được Mùi nên tình yêu ấy lạ lắm: tuy là vẫn có ở trong đôi phút thèm muốn vẩn vơ nhưng cái tình yêu đặc biệt giữa hai người nửa là tình nhân, nửa là bạn hợp tính nhau vẫn vượt lên cao hơn….Đời Mùi đã hoàn toàn thuộc về chàng rồi, không ai có thể cướp mất được; đi lấy chồng chỉ là một sự xa nhau nhưng trọn đời nàng vẫn là người yêu của chàng.

 

Đi vào tình yêu của Bé và Đỗi thì lại rất đơn sơ. Cả hai không cần phải giả vờ như Mùi và Siêu hay giả vờ với nhau. Bé hay đến mua tôm từ thuyền của Đỗi về làm nhân bánh cuốn cho quán cô Mùi nên có dịp gặp Đỗi và hai người phải lòng nhau. Bé đau mắt thường xuyên nên Đỗi tự làm thầy thuốc chữa mắt cho Bé, để lấy cớ được nhìn vào mắt Bé và Bé cũng nhân đó tự nhiên được nhìn lại Đỗi mà không ngượng lắm.


Mỗi lần Bé bước xuống thuyền mua tôm, Đỗi nói một câu gần như ra lệnh:


Đưa mắt đây cho tôi xem nào.


 Bé ngoan ngoãn ngồi sát vào Đỗi, lật miếng vải che mắt lên cho Đỗi xem, nhưng thật ra là nhìn. Hai người được dịp tự do nhìn nhau, đến nỗi chân giẫm lên nhau mà không biết. Sau đôi lần như vậy cả hai cùng thấy việc xem mắt và việc giẫm chân lên nhau phải đi đôi với nhau. Bé thì cho là một cái thú, bỏ sẽ tiếc lắm.


Nhất Linh cho tình yêu của từng giai cấp xã hội khác nhau và người nào hợp với cảnh ấy rất tinh tế, khéo và tự nhiên.


Khi Mùi say rượu, nàng không tự tay cởi được cái áo khoác của Siêu mà nàng đang mặc trên người, Siêu phải phụ nàng. Siêu còn thấy tóc tai nàng sổ tung, áo nàng lôi thôi trông chẳng khác gì bức tranh vẽ Dương Quý Phi túy tửu.


“Siêu cởi áo thong thả, làm như chỉ chú ý đến cách cởi áo thế nào cho Mùi khỏi ngã nhưng cả người chàng nóng ran vì cái thú được ôm lấy người nàng và cởi áo cho nàng. Mùi tóc thơm, mùi nồng nàn của da thịt, chàng tuy cũng uống rượu mà ngửi thấy rõ. Hơi ấm của người Mùi tỏa ra và cái êm êm cảm thấy ở bàn tay khi nắm vào thân nàng, tất cả những cái cựa quậy mềm yếu của người nàng trong tay mình, làm chàng thấy lần đầu tiên đối với Mùi cái thú của lòng thèm muốn vì xác thịt hòa hợp với cái thú của tình yêu.”


Nhưng với Đỗi, thì Bé không phải Dương Quý Phi say rượu, hay một ai, ai khác. Trong lúc mê đắm tưởng tượng hay nhất của chàng về Bé, chỉ có thể là một người vợ.


Bé mua được cái thắt lưng màu hoa thiên lý, thắt vào đến khoe Đỗi, gặp trời mưa bị thôi màu, cô tức giận ném xuống sông cho nó trôi đi. Đỗi dỗ dành:


- Tôi mua một cái thắt lưng khác biếu đằng ấy nhé, một cái cũng màu hoa thiên lý như cái này nhưng không thôi.

- Tốn chết.

- Không tôi có tiền mà. Đằng ấy nhận đi nào. Cười đi chứ, phụng phịu mãi thế này khó chịu chết.

Rồi Đỗi lấy tay lay người Bé mấy cái. Bé ngửa mặt lên thành ra má nàng chạm vào má Đỗi. Nàng gật gật và mỉm cười. Cũng như lần đầu tiên, nhưng lần này rõ ràng hơn nhiều. Đỗi cảm thấy một thứ gì rất nồng nàn tỏa ở da thịt Bé ra và hợp với chàng lắm. Chàng thấy trước là khi lấy Bé làm vợ rồi, đầu gối tay ấp, đếm mấy chục năm cũng không sao chán được cái hơi nồng nàn của người Bé mà hơi ấy chàng chỉ thấy có riêng ở người Bé thôi.


Tình yêu của bác Hòa và Nhỡ lại mở ra một không gian lãng mạn khác.


Bác Hòa, một góa phụ chưa đến ba mươi tuổi, mở quán cơm  ở Bến Cháy, nơi chỉ có độ mươi nóc nhà, Bến Cháy cách xa Xóm Cầu Mới nên thường vắng khách. Phu xe kéo khách đi qua đó, khi trở về thì phải ngủ lại qua đêm ở quán cơm, sáng hôm sau mới về.


Nhỡ qua đó vài lần, và lần này chàng phải ngủ trọ lại. Bác Hòa phải lòng Nhỡ từ bao lâu rồi, làm sao biết được. Chỉ biết tối hôm đó khi Nhỡ quay xe về, ghé quán cơm ngủ trọ, Bác Hòa đã làm sẵn một mâm cơm thịnh soạn như nhà có giỗ mời Nhỡ ăn. Hòa còn mang cả bộ quần áo từ ngày đám cưới ra mặc vào. Khi Nhỡ về đến nơi không ngờ mình được tiếp đón thịnh soạn như thế, và tối hôm đó chàng ngủ lại nhà bác hàng cơm. Nhất Linh tả cảnh người đàn bà góa lâu năm thèm muốn một tình yêu, một người chồng, trong đêm tối đã làm đủ mọi cách để vào nằm chung một giường với người khách trọ. Nhưng cảnh tình tứ trong đêm lạ lắm. Hòa chủ động trước, nằm sát vào Nhỡ, nắm tay Nhỡ và cả hai thấy như đã thân nhau lắm rồi. Khi Nhỡ đặt bàn tay lên đùi nàng thì Hòa bẻ gập tay chàng lên và có vẻ giận, nhưng chính nàng thì lại đặt đầu lên ngực chàng, cựa quạy đầu mấy cái như đứa bé nằm trong lòng mẹ, rồi Hòa bắt nhỡ thề:


“- Thế này nhé, đằng ấy phải thề làm theo thế nhé. Thề đi đã.

 Nhỡ mỉm cười hơi thấy là lạ

- Tôi xin thề. Nhưng thề cái gì mới được chứ!

Tay Hòa đưa lên vuốt má nhỡ:

- Nào thì nói, thế này nhớ. Tôi với đằng ấy bây giờ coi nhau như hai người bạn, ở với nhau cả đời. Nhưng không bao giờ…

- Không bao giờ cái gì?

- Thôi không cần nói, đằng ấy hiểu rồi…"


Hòa cứ rủ rỉ bên tai Nhỡ những lời yêu thương, mê đắm, nhớ nhung, nhưng nếu Nhỡ muốn tiến xa hơn một chút nữa thì nàng kháng cự lại ngay. Nhỡ phải kêu lên: “Con khỉ, cứ nói như thế thì ai chịu nổi.” Cái kiểu yêu lạ lùng của Hòa không ngờ lại gây lên sự khích thích cho Nhỡ, chàng thấy nó quá mới mẻ vì Hòa chỉ mong suốt đời được yêu Nhỡ với tình suông như Thúy Kiều với Kim Trọng.


Hòa lăn vào Nhỡ nhưng Nhỡ vừa làm một cử chỉ âu yếm thì Hòa lại bẻ gập tay Nhỡ lên rồi giận có khác chi cô Thúy Kiều tự mình tìm sang nhà Kim Trọng trước, đàn hát cho chàng nghe, nhưng khi thấy Kim Trọng “Xem trong âu yếm có chiều lả lơi” thì cô nghiêm mặt lại “Xin rằng đừng lấy làm chơi”.


Đàn bà ở giai cấp nào, thời đại nào khi yêu cũng khó hiểu như nhau.


Nhưng khác với cô Kiều, sáng hôm sau khi hai người chia tay thì Nhất Linh đã đặt cả một tình yêu sâu đậm mang nặng tính chất truyền thống của một người phụ nữ góa bụa thèm khát tình gia đình, tình vợ chồng vào trong hành động. Hòa lục hòm lấy tiền cho Nhỡ, khi Nhỡ nhất định không lấy thì Hòa nói:


“Vợ chồng mà, sao mình cứ ngại. Đằng ấy hai cha mẹ đều nghèo, mình cầm lấy giúp thêm ít nhiều cho em vui lòng. Em không giầu nhưng cũng có vốn để dành. Gọi là có ít tiền của cô nàng dâu mới mà.”


Một phụ nữ trẻ, góa chồng, yêu một người, tìm đủ mọi cách để vào giường người đàn ông đó giữa đêm ngay trong nhà mình, nhưng nhất định không thất thân và sáng hôm sau đã nghĩ ngay đến chuyện đưa tiền để giúp đỡ cho gia đình của người mình yêu .Tôi không biết có phụ nữ nào ngoài nước Việt Nam yêu lạ lùng, yêu lãng mạn như thế không?


Tình yêu trong Xóm Cầu Mới nói hết thì thật vô cùng, cũng như Nhất Linh đã định viết cuốn truyện này cả mười ngàn trang và cho mỗi nhân vật riêng một pho tiểu thuyết. Nhưng đáng tiếc cuốn sách cũng như ông điều có một định mệnh riêng.


Nhất Linh viết Xóm Cầu Mới bắt đầu từ năm 1940 ở Hà Nội. Mãi đến năm 1957 cuốn sách mới coi như là hoàn thành. Một cuốn sách viết đi, viết lại trên quê mình, quê  người, từ Hà Nội, Quảng Châu, Hương Cảng, Đà Lạt tất cả năm lần. Thời gian ngưng nghỉ gián đoạn là thời gian Nhất Linh còn bận tâm giữa chính trị và văn chương. Độc giả đọc Xóm Cầu Mới phần đông đều có nhận định đây là tác phẩm cuối cùng nhưng hay nhất trong những tác phẩm của Nhất Linh. Một cuốn truyện về cuộc đời, con người, trên mọi khía cạnh.


Nhất Linh, một nhà văn đã sống một đời với cái tâm bão nổi và tự chọn cho mình một cái chết im lặng nhưng đầy bi thảm.


Nếu độc giả đã đọc hết hay gần hết những tác phẩm của TLVĐ sẽ nhận thấy những nhà văn của TLVĐ là những người đã dấn thân và mở đường cho một sứ mạng rất cao đẹp: dùng văn học để đổi mới xã hội, nâng cao phẩm giá phụ nữ, thi vị hóa ái tình. 

Đặc biệt ba khía cạnh nổi nhất trong cuộc cách mạng văn học về tình yêu trong văn chương của TLVĐ có thể phân tích rõ như sau:


Thứ Nhất: TLVĐ mạnh dạn khẳng định cho ái tình tự do cá nhân, nhất là đối với phụ nữ. Khẳng định đồng nghĩa với tranh đấu để thoát ra khỏi và phá bỏ cái quan niệm cũ, quan niệm “Tam Tòng” của Nho Giáo đã dìm sâu vào bao nhiêu thế hệ bà và mẹ của chúng ta. Ở thế hệ chỉ đàn ông mới có quyền yêu và tình yêu của đàn ông nặng về tình dục.


Trong tiểu thuyết TLVĐ ta đã tìm ra được những người đàn ông biết yêu những mối tình đẹp, biết lý tưởng hóa tình yêu và coi phụ nữ bình đẳng hay đôi khi hơn mình. Người đàn ông trong TLVĐ đã nhìn ra: “Tình Yêu Môn Đăng Hộ Đối” là tình yêu giả tạo, hoàn toàn dựa vào gia thế và bằng cấp. “Phi Cao Đẳng bất thành phu phụ”. Và còn đi xa hơn nữa, họ biết đem cái nồng nàn say đắm của mình ra yêu cả đến những cô gái giang hồ bằng tấm ái tình chân thật của mình.


Thứ Hai: TLVĐ mang ái tình vào trong tôn giáo hay mang ảnh hưởng tôn giáo vào trong ái tình. Nâng cao tình yêu lên, cho người ta thấy ái tình không phải chỉ thuần túy dựa vào những nhu cầu của thể xác đòi hỏi.


TLVĐ còn dấy lên một phong trào văn chương và ái tình Việt Hóa. Trước đây khi ta đọc truyện dịch hay phóng tác thì văn chương ái tình, tâm lý, khung cảnh thấy hoàn toàn mang cái âm hưởng Tây hay Tầu. Ngay cả cuốn tiểu thuyết Tố Tâm của Hoàng Ngọc Phách một thời gây sôi nổi cũng chưa thoát được hẳn ra ngoài cái gò bó đó.


TLVĐ mở đầu Việt Hóa câu chuyện và dĩ nhiên Việt Hóa các mối tình. Đây là điểm nổi bật của TLVĐ cho độc giả gần gũi với câu chuyện, thấy như chính mình là những nhân vật trong truyện, mình có thể là:  Mùi, Siêu (Xóm Cầu Mới) Lan và Nam (Đẹp) Loan và Dũng (Đôi bạn). Đặc sắc hơn hết Nhất Linh còn mở ra một cánh cửa ái tình cho ta nhìn vào ở Bé, Đỗi, Nhỡ và bác Hòa hàng cơm là những người bình dân ít học mà trước đây ta không hề tưởng những người này biết yêu là gì, biết ái tình là gì. Họ chỉ sống theo số phận và bổn phận.


Thứ Ba: Tuy Việt Hóa  nhưng những mối tình trong TLVĐ vẫn mang một giá trị phổ quát, đã bay ra ngoài nước Việt, gây chú ý cho độc giả ngoại quốc, được dịch ra nhiều ngôn ngữ khác nhau: Sau đây là một số sách được tìm thấy:


Sách tiếng Nhật :

Hồn Bướm Mơ Tiên – Khái Hưng, do Takenchi Yonosuke dịch chung với Kawaguchi Kenichi. Tên sách tiếng Nhật: "Cho Kon Sen Mu". Xuất bản năm 1984.

Đoạn Tuyệt - Nhất Linh, do ông Takeuchi Yonosuke dịch. Tên sách tiếng Nhật: "Danzetsu". Xuất bản năm 1983.

Gánh Hàng Hoa - Khái Hưng và Nhất Linh, do cô Sumiko Katayma dịch. Tên sách tiếng Nhật: "Hana wo Katsude". Xuất bản 1995.


Sách tiếng Nga :
Hồn Bướm Mơ Tiên - Khái Hưng, do bà Inna Zimonia (Tốt nghiệp khoa Ngữ Văn- Đại Học Tổng Hợp Hà Nội- 1956-1961) dịch sang tiếng Nga, xuất bản tại Moscow năm 2012. 


Sách tiếng Anh:
 Đoạn Tuyệt -Nhất Linh-  Breaking Off. Dịch Giả:  James Banerian.
 Hai Vẻ Đẹp - Nhất Linh-  Two Beauties. Dịch giả: Jayson Rainey.
 Đi Tây - Nhất Linh -  Going to French. Dịch giả:  Greg Lockhart.
 
Sách tiếng Pháp:         
Anh Phải Sống - Nhất Linh và Khái Hưng - Tu Dois Vivre. Dịch giả: Marina Prevot. Xuất bản tại Paris năm 1994.

- Hà Nội Băm Sáu Phố Phường - Thạch Lam - Hanoi aux trente-six quartiers. Dịch giả: Nguyễn Đức. Xuất bản tại Paris 2009.
- Lạnh Lùng - Nhất Linh - Solitude. Dịch giả: Tâm Quỳ. Xuất bản tại Paris 2006.


Bài viết này như một nén hương nhỏ cùng được thắp lên trong bó hương chung tưởng niệm và ghi ơn tất cả những nhà văn trong TLVĐ và kỷ niệm 50 năm, ngày (7/7/1963) con chim đầu đàn Nhất Linh đã vỗ cánh bay xa.


Trần Mộng Tú

7/7/2013


 


Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét