Home

THƯ NGỎ

Thứ Sáu, 16 tháng 9, 2022

Thoi Nguyễn: Ý kiến - Anh cần giữ chế độ quân chủ vì tương lai đất nước (Gửi tới BBC từ London)

Vào ngày thứ Năm 08/09/2022, tôi rất buồn khi nghe tin Nữ hoàng Anh Queen Elizabeth II đã qua đời.

Tôi được thấy Nữ hoàng lần đầu 13 năm trước khi người cha nuôi người Anh của tôi, bác sĩ Peter Fison, dẫn tôi đi xem sự kiện diễu binh của Hoàng gia Anh vào mùa hè năm đó gần Cung điện Buckingham.

Lúc đọc tin Nữ hoàng qua đời trên báo, tôi vẫn còn làm việc ở Dublin, thủ đô Cộng hòa Ireland. Một ngày sau đó, trên chiến bay Aer Lingus từ Dublin về sân bay Heathrow, tôi có trò chuyện với một công dân Ireland, tên là Mike Hannigan, ngồi chung cùng hàng ghế. Tôi có hỏi góc nhìn của anh về Hoàng gia Anh và được biết Mike là người có vợ ở Belfast, Bắc Ireland, vùng thuộc Vương quốc Anh. Anh nói từ kinh nghiệm của họ là nền quân chủ và Hoàng gia Anh đã giúp sự ổn định chính trị của hai miền Nam-Bắc trên hòn đảo Ireland.

Vào ngày 13/09/2022, sau khi vua Charles III lên ngôi, ông và phu nhân Camilla đã ghé thăm Belfast, Bắc Ireland với cương vị là vị nguyên thủ quốc gia và vị vua đứng đầu Hoàng gia Anh. Người dân Bắc Ireland hoan nghênh chào đoán vua Charles và vương hậu Camilla, gửi những lời chia buồn tới ông vì sự ra đi của người mẹ yêu dấu, tặng những vòng hoa bên ngoài lâu đài Hillsborough, trụ sở chính thức duy nhất của Hoàng gia tại Bắc Ireland, để tỏ lòng tôn kính.

Tin Nữ hoàng băng hà để lại nhiều nỗi buồn cho những người dân Bắc Ireland trong có nhiều người ủng hộ chế độ quân chủ theo Anh kể từ ngày Ireland thành một nước Cộng hòa.

Trải qua vài năm có văn phòng tư vấn làm việc tại thủ đô Dublin, tôi có dịp gặp gỡ và tiếp xúc với nhiều người Ireland. Phải nói rằng với một số người ở Cộng hòa Ireland, tin Nữ hoàng qua đời và di sản của Hoàng gia mà bà để lại làm dấy lên những cảm xúc lẫn lộn khác nhau. Một số phản ứng cho rằng bà đại diện cho chế độ thực dân Anh, để lại thời xung đột bạo lực (The Troubles làm chết hàng nghìn dân) Ireland đã giành lại độc lập từ Vương quốc Anh kể từ năm 1922, kết thúc thời cai trị của Anh. Nay Ireland là một nước cộng hòa có nền dân chủ đại nghị do Tổng thống Micheal Higgins, thủ tướng Micheal Martin hiện nay đang lãnh đạo. Từ đó nhìn sang Anh thì câu hỏi là đất nước Ireland đã thành cộng hòa vậy Anh có nên bãi bỏ chế độ quân chủ không?

BBC đã đăng trong một bài gần đây các ý kiến tại Anh và ở một số nước thuộc địa Anh cũ, nay là thành viên Commonwealth, muốn bãi bỏ chế độ quân chủ tại Anh. Theo quan điểm tôi, người Anh nên giữ chế độ hoàng gia hiện tại vì nó sẽ mang nhiều cái lợi về sau.

Những người có chủ trương bỏ nền quân chủ Anh thường đưa ra những lý do vô cớ, cho rằng chế độ Hoàng Gia rất tốn kém để duy trì. Thực tế là ngược lại, Hoàng gia Anh là một thương hiệu, có quyền lực ảnh hưởng trên toàn cầu.

Theo nhận xét của báo Telegraph, Hoàng gia đã giúp cho đất nước Anh rất nhiều và đã để lại thương hiệu trên toàn cầu mang lại lợi ích kinh tế cho đất nước Anh. Sự kiện Đại lễ Bạch Kim vào tháng sáu năm nay là một ví dụ cụ thể, Anh quốc đã bỏ ra bốn ngày để kỷ niệm 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth đệ nhị.

Có một số nhà hoạt động đã phản đối Hoàng gia và cho rằng nước Anh nên đổi thành hệ thống Cộng hòa. Tuy nhiên, tôi hoài nghi về việc chuyển thể chế chính trị thành một nước Cộng hòa vì Anh đã có một lịch sử vương triều lâu đời. Chưa kể, dưới hình thức cộng hòa, các nhiệm kỳ tổng thống thường rất tốn kém.

Ví dụ các chuyến đi công du của Tổng thống Pháp có giá tương đương 103,5 triệu bảng Anh hay tổng thống Ý tốn kém tầm khoảng 193 triệu bảng Anh mỗi năm.

Ngoài ra, cần phải nói về tính ổn định của hệ thống. Nền Cộng hòa mới lập thường dễ bị lung lay. Các chính phủ lên rồi xuống, thậm chí có thể bị lật đổ còn chế độ quân chủ thường là ổn định và tồn tại lâu hơn. Về danh nghĩa, các chính trị gia chỉ đại diện cho đảng của họ trong các nước cộng hòa. Còn Nữ hoàng Elizabeth là một nhân vật đã đảm bảo sự ổn định chính trị cho đất nước Anh hơn mấy thập niên qua.

Ở Anh, nhà vua là biểu tượng chèo lái đất nước vượt qua thời kỳ khó khăn nhất, như ví dụ cha của Nữ hoàng Elizabeth, vua George VI trong Thế chiến II. Sự hiện diện của Hoàng gia thời kỳ Anh bị Đức tấn công làm cho người dân có cảm giác gần gũi, đoàn kết mạnh hơn để đối phó với quân thù.

Các quốc gia có chế độ quân chủ ít tham nhũng, đáng tin cậy hơn trong con mắt người dân. Đã từ rất lâu, các chính trị gia được xem là người không tin cậy vì họ hứa suông trước một cuộc bầu cử và khi họ đã nắm quyền lực trong tay, họ thường thất hứa sau đó.

Năm 2017, trong bài phân tích sâu sắc trên tạp chí Hội Nghiên cứu Các ngành Kinh tế (IFN), hai nhà nghiên cứu Andreas Bergh và Christian Bjørnskov nhận thấy rằng lòng tin xã hội của người dân vào thể chế có hoàng gia sẽ cao hơn đối với các chế độ cộng hòa vì tội phạm và tham nhũng thấp hơn.

Theo chỉ số Minh Bạch toàn cầu, trong số 10 quốc gia hàng đầu về tính minh bạch và không tham nhũng thì bảy trong số đó có vua hoặc nữ hoàng: Đan Mạch, New Zealand, Thụy Điển, Na Uy, Hà Lan, Luxembourg và Canada.

Nhân tin Nữ hoàng qua đời, rất nhiều trang báo cánh tả tại Anh đã kêu gọi bỏ đi chế độ quân chủ và thành lập một nước cộng hòa. Bên kia bờ đại dương, tờ báo The New York Times luôn đả kích, hoài nghi về chế độ có Hoàng gia. Sự căm ghét của họ đã đi quá xa có lẽ một phần họ đã tuyển dụng những cây bút cánh tả cực đoan đả kích chế độ Hoàng gia từ bấy lâu nay.

Tại Việt Nam, lướt trên trang Facebook tôi thấy nhiều tài khoản được dựng lên bởi các dư luận viên nhận tiền để mua lượt thích (likes) họ đả kích Hoàng gia Anh và cho rằng bà Nữ Hoàng “có tội với Việt Nam”, dựa trên thuyết âm mưu không có cơ sở, không bằng chứng thực tiễn. Vẫn các trang của họ có nhiều bài toàn ca ngợi Putin, đăng thuyết âm mưu về Tổng thống Zelensky mà họ quên đi thực tế hàng triệu người Ukraine trong đó có người Việt đã phải đi nước ngoài lánh nạn, gia đình tan nát vì cuộc chiến tranh tàn khóc vì tham vọng của Putin gây ra. Những người lập trang đó nên biết nhìn thẳng vào sự thật, trân trọng sự phản biện.

Với 3 trên hơn 5 người Anh vẫn muốn duy trì Hoàng gia theo cuộc khảo sát gần đây của Ipsos thì những yêu cầu bỏ quân chủ là chuyện xa vời. Điều đó cho thấy đại đa số người Anh vẫn tin tưởng vào vai trò của Hoàng gia.

Vĩnh biệt nữ Hoàng Elizabeth II. Cảm ơn Bà. Bằng sự khôn khéo, ấm áp, hài hước và khả năng làm việc không mệt mỏi luôn luôn nhìn thấy những điều tốt đẹp nhất ở con người, Nữ hoàng đã giúp đất nước Anh rất nhiều trong suốt 70 năm qua. Tôi sẽ cùng nhiều người Anh ghi sổ chia buồn, đến nhìn thấy quan tài của bà vào Chủ Nhật tuần này để bày tỏ sự tôn kính, tưởng nhớ công lao của bà.

Về cá nhân mình, tôi luôn trung thành với Hoàng gia Anh và mong muốn Anh Quốc giữ được thể chế hiện tại. Số phận của chế độ Hoàng gia, mà tôi muốn nói rộng hơn ở đây là của cả dân tộc Anh Quốc, sẽ phụ thuộc vào Vua Charles III nếu biết hoàn thành nhiệm vụ của mình lấy lại được sự tin tưởng và tín nhiệm của toàn dân, để mỗi người dân Anh trong đó có tôi sẽ hát bài quốc ca mới “God Save the King”.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét