Thứ Sáu, 23 tháng 9, 2022

Ngô Nhân Dụng: Gửi tiếng Việt tặng người Việt tị nạn

Đảng Cộng sản Việt Nam lo lắng giúp người Việt tị nạn hoặc di cư sống ở nước ngoài. Họ lo dân Việt xa quê có ngày sẽ không còn đủ tiếng Việt để xài nữa, dù có cố gắng tiết kiệm, chỉ dần dần xài mỗi ngày một chút cho đỡ tốn. Cho nên, để giúp đỡ hơn 5 triệu người Việt ở 130 quốc gia trên thế giới, Đảng đã chọn ngày 8 tháng Chín làm ngày đề cao Tiếng Việt.

Theo ký giả Sen Nguyen, trên the South China Morning Post ở Hồng Kông ngày10 tháng Chín, 2022, một ông phó thủ tướng tên là Phạm Quang Hiêu (Hiếu, Hiệu, hoặc Hiểu, …), nói đã có một “kế hoạch 8 năm” nhằm viện trợ tiếng Việt cho đồng bào ruột thịt!

Trong khi chờ đợi “kế hoạch 8 năm” được thi triển, bà con di cư tị nạn muốn nếm thử một chút ít “tiếng Việt Cộng” có thể tìm đọc ngay trên báo Nhân Dân, là Báo Nhân Dân ngày 19 tháng 9 năm 2022, có một bản tin về “tai nạn giao thông nghiêm trọng” hôm trước. Một chiếc “ô-tô tải” do một anh tên Triều lái đã tông vào một “xe mô-tô” do một anh khác lái chở theo một Việt kiều từ Mỹ về chơi.

Thay vì viết anh Triều “lái” chiếc xe, “Tiếng nói của Đảng, Nhà nước ...” đã viết rằng chiếc xe do anh “điều khiển lưu thông.” Người lái chiếc mô-tô cũng được mô tả là “điều khiển” chiếc xe gắn máy. Sau đó, chiếc ô-tô tải bị lật nhưng lại đụng vào một chiếc xe đạp do một “học sinh lớp 10 điều khiển.” Không nói “Lái xe,” xe hơi, xe bình bịch hay xe đạp, phải nói “điều khiển.

Thêm một chữ nữa: “va chạm.” Báo Nhân Dân viết tiếp, “Sau khi va chạm vào mô-tô,” chiếc xe tải “tiếp tục va chạm” vào chiếc xe đạp, chúng tôi in chữ nghiêng. Thông thường người Việt dùng hai chữ “va chạm” để tả hai vật hay hai người đụng chạm hoặc va nhau, một cách nhẹ nhàng. Nhưng trong báo Nhân Dân các “va chạm” đó làm chết hai người!

Trên cùng trang nhất tờ báo này, thấy “vụ việc một du khách nước ngoài va chạm với đoàn xe lửa Lào Cai-Hà Nội,” may mắn thoát chết! Nhưng “Đoàn tàu … va chạm với du khách” đã “phải dừng lại giải quyết sự cố, tuyến đường … ùn tắc.” Tốt nhất, bà con ở nước ngoài, dù gặp cảnh “sự cố ùn tắc” cũng nên tránh không “va chạm” với chữ nghĩa của các ông cộng sản.


VOA Tiếng Việt: Ghế trống dành cho Phạm Đoan Trang tại Đại hội Văn bút Quốc tế 2022

Ban tổ chức Đại hội Văn bút Quốc tế lần thứ 88 sẽ dành một chiếc ghế trống vinh danh nhà hoạt động, nhà báo, tác giả Phạm Đoan Trang, người đang thụ án tù 9 năm tại Việt Nam.

Trong kỳ đại hội thường niên sắp diễn ra tại Uppsala, Thụy Điển, từ ngày 27/9 đến 1/10, Văn bút Quốc tế (PEN International) có mời bà Phạm Đoan Trang tham dự, nhưng vì bà đang bị giam cầm nên tổ chức này sắp xếp một chiếc ghế trống, đồng thời tiếp tục vận động để chính quyền Việt Nam phóng thích bà Trang.

“Theo truyền thống của Văn bút Quốc tế, những tác giả không thể trực tiếp tham dự Đại hội thường niên của tổ chức này, vì họ phải ngồi tù vì những hành động bảo vệ quyền tự do ngôn luận, sẽ được vinh danh bởi sự hiện diện của một chiếc ghế trống. Đây là một truyền thống cần thiết cho tổ chức chúng tôi”, bà Sabrina Tucci, Giám đốc Chiến dịch và Truyền thông của Văn bút Quốc tế cho VOA biết qua email.

“Chúng tôi tin rằng việc bỏ tù bà Phạm Đoan Trang là một hành động trả đũa nhằm mục đích bịt miệng và trừng phạt bà vì những việc bà đã làm cho nhân quyền và tự do ngôn luận cũng như nói ra những sự thật gây khó chịu”, đại diện truyền thông của Văn bút Quốc tế cho biết thêm.

PEN International, tổ chức có lịch sử hơn 100 tuổi với hơn 140 trung tâm thành viên trên khắp thế giới, nhắc lại lời kêu gọi trả tự do ngay lập tức cho bà Phạm Đoan Trang, cùng với tất cả những người “bị giam giữ vô cớ vì lên tiếng ôn hòa” ở Việt Nam.

VOA đã liên lạc Bộ Ngoại giao Việt Nam để xin ý kiến về lời kêu gọi này, nhưng chưa được phản hồi.

Được biết là một trong những nhà hoạt động nhân quyền nổi tiếng nhất của Việt Nam, bà Phạm Đoan Trang là tác giả của một số cuốn sách, bao gồm Chính trị bình dân, Phản kháng phi bạo lực và Cẩm nang nuôi tù. Bà đồng thời là nhà báo, blogger nhận được nhiều giải thưởng quốc tế do công việc vận động chính sách, bao gồm Giải thưởng Prix Voltaire 2020, Giải thưởng Martin Ennals 2022, giải Tự Do Truyền Thông năm 2022 của chính phủ Anh và Canada, giải Phụ nữ Can đảm Quốc tế 2022 của Hoa Kỳ, và sắp tới là Giải thưởng Tự do Báo chí Quốc tế năm 2022 của Uỷ ban Bảo vệ Ký giả.


Võ Ngọc Ánh: Di dân Việt - Chính trị ổn, kinh tế tốt mà sao vẫn phải ra đi?

(BBC Tiếng Việt, Gửi bài từ Tacoma, bang Washington, Hoa Kỳ)

Người nghèo ra đi với lý do của mình, người có tiền ra đi theo cách của họ. Tất cả tìm cách ra đi để mong có được công việc, cuộc sống, học hành… tốt hơn bên ngoài đất nước. Xin kể ra một số câu chuyện tôi biết.

Bạn tôi ra đi

Bỏ qua bằng đại học, bạn tôi để lại vợ con đi làm công nhân xây dựng tại Nhật Bản sau nhiều năm chật vật mưu sinh.

Từ Nhật, bạn gọi cho tôi hỏi việc làm, lương hưởng, cuộc sống ở Mỹ thế nào. Vì những người môi giới vừa kết nối với bạn và hứa đưa qua Mỹ làm việc.

Theo lời bạn, từ Nhật qua Mỹ dễ hơn Việt Nam. Nhưng chi phí cho chuyến đi hơn 50 nghìn đô la Mỹ.

Số tiền lớn không đảm bảo vào Mỹ hợp pháp mà với kịch bản: Môi giới đưa đến biên giới Mêxicô - Mỹ. Tiếp đến, phải tự nộp mình cho lực lượng biên phòng Mỹ để bị giam ở các trại biên giới. Sau đó tìm người ở Mỹ để bảo lãnh ra ngoài. Cuối cùng ở lại làm việc bất hợp pháp trên đất Mỹ.

Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan… các quốc gia người Việt hy vọng được bán sức lao động để đổi đời ở quê nhà.

Trên đất Nhật bạn nói, thu nhập ở đây không cao. Hợp đồng ba năm sau khi trừ các chi phí cũng chẳng còn được bao nhiêu. Trong khi đó, môi giới vẽ ra một tương lai thu nhập hấp dẫn ở Mỹ. Một năm làm việc đủ trả chi phí chuyến đi, các năm còn lại tích góp.

Kiếm tiền dễ dàng ở một nơi xa lạ, cách môi giới vẽ ra cho con mồi.

Việc nhẹ lương cao là cái bẫy được giăng để chiêu dụ. Không chỉ đi Mỹ, châu Âu… mà không ít người Việt bị sập bẫy đến Campuchia để rồi làm việc như nô lệ.

Đánh vào hy vọng, người Việt lừa lẫn nhau và xảy ra không biết bao chuyện đau lòng trên những vùng đất hứa.

Người Việt chỉ ra đi để được sống


Trần Mộng Tú: Mười Hai Bài Thơ Mùa Thu

Hình minh hoạ, Marjon BestemanPixabay

  (Theo vận Haiku: 5-7-5)  

 

Tiếng ngỗng ngang mái nhà  

Ngập ngừng bên hiên hoa cúc nở  

A mùa thu gõ cửa.  

 

Bàn chân lạnh trong chăn  

Buổi sáng co mình ngoài cửa sổ  

Mùi trà xanh trong bếp.  

 

Con sóc ngậm hạt dẻ  

Nhẩy qua những cành phong chớm đỏ  

Đánh rơi một mảnh Thu.  

 

Buổi sáng thổi xôi đậu  

Màu xôi vàng như màu hoa cau  

Ngửi được mùa Thu tới.  

 

Rượu mận ủ năm ngoái  

Bây giờ đã lên men ngất ngây  

Rót ra mời mùa Thu.  

 

Giọt sương buổi sáng rơi  

Trên chiếc lá phong vừa chớm đỏ  

Như một vệt son môi.  

 

Những lá sen mùa Hạ  

Rủ nhau nằm úp mặt trong bùn  

Ếch nghiêng đầu gọi Thu.  

 

Cái dốc sau nhà tôi  

Nai vào tìm ăn dâu mùa Thu  

Có phải nai năm ngoái.  

 

Trên con đường cũ này  

Tôi đi tìm người bạn năm đó  

Chỉ tìm được mùa Thu.  

 

Cây Mộc Liên nhà tôi  

Bắt đầu thi nhau rụng lá Hè  

Tôi vuốt Thu trong tóc.  

 

Sương mùa Thu lạ lắm  

Trông xa đẹp như hạt ngọc trai  

Không phải đâu, hạt lệ.  

 

Tôi với người yêu đi  

Dưới những hàng cây mới chớm đỏ  

Trái tim chín từ hôm qua.  

 

Trần Mộng Tú - Mùa Thu 20

Song Thao: Nhạc Bolero

Tôi không nhớ năm nào nhưng trước 1975, khi bản nhạc Hàn Mặc Tử của Trần Thiện Thanh đang phổ biến hết cỡ, một nhà trong xóm tôi ở Thị Nghè ngày nào cũng mở oang oang như muốn có lòng tốt cho cả xóm được nghe ké. Tội cho Hàn Mặc Tử, sáng sớm, khoảng 7 giờ mỗi ngày, đều bị đánh thức dậy đi bán trăng. Có lẽ trăng khó bán nên rao bán cả ngày cũng chưa xong. Ngày hôm sau bán tiếp. “Ai mua trăng tôi bán trăng cho / Trăng nằm im trên cành liễu đợi chờ / Ai mua trăng tôi bán trăng cho / Chẳng bán tình duyên ước hẹn hò”.


Tôi không phải là người thích nghe nhạc bolero nên cũng có lúc khó chịu. Nhưng biết nói sao, dân chúng mải mê với chuyện bán trăng, có kêu cảnh sát can thiệp về chuyện làm ồn ào cả xóm cũng không nỡ. Xóm giềng qua lại nhìn mặt nhau hàng ngày, ai nỡ cản chuyện bán buôn của ông nhà thơ Hàn Mặc Tử.


Nhạc bolero ngày đó quả đã lấn át tất cả các loại nhạc khác. Với lời ca trữ tình bình dân, giản dị được viết trên những giai điệu chậm buồn đều đều có pha âm hưởng dân ca, hát bằng giọng thứ quãng âm trung hoặc trầm, nhạc bolero dễ nghe, dễ hiểu, dễ đi vào lòng người, chất chứa nỗi niềm của lớp người bình dân trong xã hội. Hầu như mỗi người nghe đều tìm được niềm tâm sự hoặc kỷ niệm của mình trong những bản nhạc này. Nhạc bolero có tại miền đất phía Nam trong những năm từ 1955 tới 1975. Theo một tài liệu chưa thật chính xác thì bài bolero đầu tiên của Việt Nam là bài “Duyên Quê” của nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ:“Em gái vườn quê /cuộc đời trong trắng/ Dầm mưa giãi nắng mà em biết yêu trăng đẹp ngày rằm / Anh biết mặt em / một chiều bên thềm / Giọng hò êm đềm và đôi mắt em long lánh sau rèm / Ai hát ngoài ao / chừng ngồi giặt áo / Giọng hò êm quá mà anh ngỡ ai rót mật vào lòng / Anh cuốc vườn sau mặt trời trên đầu / Ruộng vườn lên màu vì em ước mong đây đó chung lòng”. Nhưng nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển, trong bài báo “Bài Bolero Đầu Tiên Trong Âm Nhạc Việt Nam”, đã cho bài “Nắng Chiều” của Lê trọng Nguyễn, được sáng tác vào năm 1952, mới đích thị là bản bolero đầu tiên của Việt Nam. Nhưng có người phản biện là bài “Nắng Chiều” không phải là bolero mà là rumba-bolero! Tôi mù tịt về nhạc nên chẳng dám có ý kiến.


S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Trúc Phương

 

Tôi đang ngồi lơ tơ mơ hút thuốc sau nhà thì chuông điện thoại reo : 

  • Tiến hả?

  • Dạ…

  • Vũ Đức Nghiêm đây…

  • Dạ…

  • Anh buồn quá Tiến ơi, mình đi uống  cà phê chút chơi được không?      

  •  Dạ …cũng được!

Tôi nhận lời sau một lúc tần ngần nên tuy miệng nói “được” mà cái giọng (nghe) không được gì cho lắm. Dù cũng thuộc loại người không biết làm gì cho hết đời mình nên tôi thường rảnh nhưng không rảnh (tới) cỡ như nhiều người trông đợi. Sống ở Mỹ, chớ đâu phải Mỹ Tho mà muốn đi đâu thì đi, và muốn đi giờ nào cũng được – mấy cha?

Khi Mai Thảo và Hoàng Anh Tuấn còn trên dương thế, thỉnh thoảng, tôi cũng vẫn nghe hai ông thở ra (“anh buồn quá Tiến ơi”) y chang như thế. Chỉ có điều khác là ông nhà văn khi buồn thì thích đi uống rượu, ông thi sĩ lúc buồn lại đòi đi … ăn phở, còn bây giờ thì ông nhạc sĩ (lúc buồn) chỉ ưa nhâm nhi một tách cà phê nóng. Ai sao tui cũng chịu, miễn đến chỗ nào (cứ) có bia bọt chút đỉnh là được!

Vũ Đức Nghiêm sinh sau Mai Thảo và trước Hoàng Anh Tuấn. Ông chào đời vào năm 1930. Hơn 80 mùa xuân đã (vụt) trôi qua. Cả đống nước sông, nước suối – cùng với nước mưa và nước mắt – đã ào ạt (và xối xả) chẩy qua cầu, hay trôi qua cống. Những dịp đi chơi với ông (e) sẽ cũng không còn nhiều lắm nữa. Tôi chợt nghĩ như thế khi cho xe nổ máy.


Nguyễn Đức Tùng: Trần Quang Quý, Ta Lẻ Loi Đơn Chiếc Biết Nhường Nào

Thơ hôm nay không viết về đời sống, nó viết về cái thiếu của đời sống. Cũng vậy, nhà thơ không đi tìm giải thoát ra khỏi khổ đau, họ đi xuyên qua, sống với, những đau khổ, vì chúng làm nên tâm hồn chúng ta bây giờ. Không phải sự thật nào cũng đẹp, không phải chúng ta làm điều gì cũng đúng, đôi khi trái lại. Nhưng chúng ta làm, như thể đó là con đường, và không hối hận về sau. Con người không nắm giữ tương lai trong tay mình, không biết được tình yêu nào chờ ta cuối ngày. Nhưng khi một khoảng khắc tới, bạn lập tức nhìn ra nó, như khuôn mặt trong gương. Lúc ấy, Trần Quang Quý (1955- 2022) trở nên đằm thắm:


Trong nỗi đau tôi

Đêm nay bạn đến

Không hoa

Không rượu

Ánh mắt thẳm nỗi người

Tôi tin cậy nắm bàn tay im lặng

Nỗi riêng tôi

Hình như lặn bớt vào tim bạn

Hình như sự im lặng của bạn

Ngọn lửa không màu nhóm lại trái tim tôi


Nhận thức về sự thật, công bằng, bất công, chưa chắc đã làm thay đổi hiện thực, nhưng làm bạn sống thành thật, cao quý hơn. Nỗi buồn trong thơ hôm nay làm chúng ta thức tỉnh, biết tập trung chú ý, tăng cường sự tỉnh thức. Từ trong sự tỉnh thức ấy, tương lai tìm thấy hướng đi của nó. Đó là lúc con người rời bỏ, cắt đứt một niềm tin, thách thức một số phận. Đó là lúc chúng ta bắt đầu khung cảnh mới, chọn lấy thời gian của chúng ta, chọn lấy tình yêu. 


Cúi xuống là đất

đất ken kín vết người

trong thẳm sâu bóng tối

Ngẩng lên là khoảng rỗng

nhưng sẽ thấy bầu trời


Ngô Nguyên Dũng: Về Giữa Mùa Mưa (Phần 2) - Năm Ngày Ở Sài Gòn

Trong một quán cà-phê ở con đường sách,
Nguyễn văn Bình, Sài Gòn
Sài Gòn vào mùa mưa, chiều nào trời cũng rớt một cơn rã rượi. Đôi khi, vừa hừng sáng, tôi chợt thức giấc vì tiếng mưa lao xao mái ngói. Những ngày này, không còn nghe vang vẳng tiếng rao hàng ghi băng lè rè thường lệ. Tôi nằm trong căn phòng kín màn, nhá nhem sáng tối, lắng nghe nhạc mưa vỗ về, rạo rực hân hoan như trẻ nhỏ một sáng không phải đi học.

Nhớ lại chiều hôm trước, tôi và bạn tới tham dự bữa cơm tái ngộ cùng các cháu trong một quán ăn Tây của đứa cháu trai ở Bình Thạnh. Đường từ quận bảy về Phan Xích Long xa dịu vợi. Vì đường sá chưa rành, nên chúng tôi lạc lối, chạy lòng vòng mất gần một tiếng mới tới nơi. Dự tính trước đó tạt ngang chùa Vạn Thọ ở đường Hoàng Sa, bên dòng kênh Nhiêu Lộc, Tân Định, để thắp nhang hồi hướng công ơn sinh thành và dưỡng dục của ba má, cũng như để tưởng nhớ vợ chồng cô em gái, phải dời lại ngày hôm sau.

Trong ký ức tôi, thuở thập niên một chín sáu mươi, chùa Vạn Thọ nằm sâu trong xóm Chùa, bên một ao nước thủy thảo thưa thớt, bùn lầy, rác rến hôi hám. Chỉ thấy thôi, chứ chưa lần nào tôi vào trong. Giờ đây, chùa đã được tân trang, tọa lạc trên đường Hoàng Sa, ven kênh đào Nhiêu Lộc, mà tôi nhớ thuở trước được gọi là sông Cầu Mới. Tro cốt ba má và vợ chồng đứa em gái được anh chị em và các cháu tôi đem gởi trong đó. Mỗi lần về Sài Gòn, tôi đều ghé ngang thắp nhang.

Trưa nay, trong khi tôi còn đang loay hoay cúi tìm hộp đựng tro cốt vợ chồng đứa em gái, thì một sư bà áo lam bước lại, giọng ân cần:

"Ông tìm tên ai?"

Lê Chiều Giang: Nguyễn Đình Toàn - Mưa Hà Nội

NguyễnĐToàn/LêCGiang 10/21

“...Mổ trái tim.

Xem:

Không gì trong đó

Mở đôi bàn tay

Những thứ chẳng còn…”

[ LCG ]


Mưa rơi trong màn hình laptop, tôi thèm nghe tiếng mưa. Đêm nay.

Mưa Cali hiếm hoi, cứ như chẳng bao giờ muốn có.

Nhưng dù đã cố gắng cách mấy, tôi vẫn không thể nhận ra cái rì rào ướt át, chút rét mướt của gió đêm, qua những giọt “mưa giả”, ” mưa máy móc”, “ mưa trong computer”.


Tôi mong, tôi ước ao tìm cho ra cái sướt mướt của anh Nguyễn Đình Toàn, nỗi nhung

nhớ về những đêm mưa Hà Nội, dù là đêm mưa nho nhỏ, mưa bão bùng, hay mưa dầm suốt hết cả đêm thâu.

Có ai tìm ra “mưa” của những năm xưa Hà Nội trong một Saigon vừa bước đến, một Saigon còn lạ xa? Saigon không ấp ủ những cơn mưa mơ màng tuổi mới lớn, khi Anh Toàn bỏ Hà Nội ra đi.

Mưa Saigon xầm xập, chấp chới trong ánh sáng kinh đô. Mưa ào ào, mưa bạt mạng như tiếng reo vui giữa lòng thành phố với trăm ngàn ánh đèn rực rỡ, yêu kiều.


Mưa Saigon chỉ đủ cho Nguyễn Đình Toàn, Thanh Tâm Tuyền, Mai Thảo… xót xa, tiếc nhớ thêm về những dấu yêu xưa, những kỷ niệm cũ thời sống với Hà Nội.

_________


Nhưng Saigon là của tôi, nơi sanh ra, ngày mới lớn.

Saigon những chiều Thứ Năm. Thoáng trong gió xa xăm có tiếng nói của Nguyễn Đình Toàn dặt dìu, ấm áp như thơ. Âm vang nhẹ rơi trong chút mơ màng của nắng chiều sắp tắt.

Saigon Thứ Năm, bàng bạc văn chương Nguyễn Đình Toàn với “Nhạc Chủ Đề”.

Nhạc như hương thơm rải trong lòng thanh thoát. Chúng tôi, những cô học trò nhỏ, đã thả hồn mơ theo mưa chiều, nắng sớm. Mắt nồng nàn đếm những chiếc lá vàng lao xao rơi rụng trước sân trường.

Saigon mưa vui, nắng hắt. Saigon líu lo.

Saigon. Chết.


Thảo Trường: Cái Búa

Chợt bà hỏi ông chuẩn úy thì đâu đã được gọi là quan, ông nói, trong chiến tranh Việt Nam, trong quân lực Cộng Hòa, cấp chuẩn úy là nòng cốt chiến đấu, là thành phần chỉ huy đông nhất, là những người chính thị làm chiến tranh không ai khác vào đấy cả. Nhưng họ lại không phải là những người chọn binh nghiệp làm sự nghiệp không lấy con đường đó làm tương lai huy hoàng mà họ chỉ là những quân nhân trừ bị lên đường tòng quân theo tiếng gọi của non sông khi đất nước hữu sự, để rồi sẽ rời bỏ quân ngũ khi chiến tranh chấm dứt. Họ là những trí thức từ ngoài đời vào quân trường, họ là những người chắt lọc từ tập thể binh lính trong quân đội đôn lên, họ vừa làm quan vừa làm lính, họ vừa phải chỉ huy vừa phải bắn súng, trong giao tranh họ có trách nhiệm làm trung đội trưởng cùng lúc với trách nhiệm binh nhì. Không nói đến một số ít trường hợp cá biệt có những sĩ quan trừ bị làm bộ trưởng, thứ trưởng hay tổng giám đốc, làm cố vấn chính trị cho ông tổng thống gốc gác tướng lãnh hiện dịch chuyên nghiệp... Cho nên, tuy là “chuẩn” nhưng chính họ là xương sống của quân lực. Có thể khi làm xong nhiệm vụ họ không còn là chuẩn úy mà đã theo dòng chảy của chiến tranh lên đến cấp cao hơn nhưng cái cốt lõi, cái khởi đầu của họ chính là chuẩn úy trừ bị.

Chuẩn úy, những quân nhân chưa được hưởng quyền lợi sĩ quan nhưng có trách nhiệm sĩ quan, những sĩ quan trừ bị, căn bản được đào tạo chỉ huy một trung đội nhưng có thể kiêm thêm việc của một tiểu đội trưởng nếu đơn vị thiếu hạ sĩ quan, hoặc cũng có thể được nâng lên xử lý thường vụ hay quyền đại đội trưởng nếu các ông thiếu úy, trung úy, đại úy đại đội trưởng tử trận. Khoảng gần cuối khóa 1 sĩ quan trừ bị “trường chuẩn úy trừ bị Bắc Việt” đặt trong khu đất nhà máy dệt Nam Định, các sinh viên đã được đặc cách nâng lên cấp thiếu úy trừ bị ngay khi mãn khóa rồi sau đó liên tiếp cho đến khóa 5 ở Thủ Đức, vì tình hình chiến sự khốc liệt các tân sĩ quan đều ra trường như thế. Nhưng từ khóa 6 trở về sau hàng trăm ngàn sinh viên sĩ quan ra trường mang cấp chuẩn úy lên đường bước vào QLVNCH để chỉ huy hàng triệu binh sĩ chống lại âm mưu của những kẻ đã làm cuộc chiến tranh vô ích cướp chính quyền cho ảo tưởng cộng sản.

Chuẩn úy, một từ ngữ lạ lùng, một cấp bậc lạ lùng, nó dưới ông thiếu úy, nó trên ông thượng sĩ nhất, có người coi nó là sĩ quan, có người coi nó là hạ sĩ quan. Ngay cả những tay trong cơ quan trung ương tình báo ở tòa đại sứ Mỹ tại Sài Gòn cũng chẳng biết dịch sang tiếng Anh thế nào cho ổn bởi vì trong quân đội nước bỏ tiền của ra làm cố vấn không hề có cái cấp bậc ấy. Hóa cho nên có tay thông ngôn bèn phịa ra một danh từ để chỉ những ông chuẩn úy của QLVNCH trong tiếng Mỹ là Third Lieutenant. Vâng các quí vị chuẩn úy ạ, các quí vị đã từng là 3rd Lt. trong những buổi trao đổi thảo luận ở tòa đại sứ Mỹ tại Sài Gòn về tình hình chiến sự Việt Nam.

Thứ Sáu, 16 tháng 9, 2022

Ngô Nhân Dụng: Lợi dụng tên Trump kiếm tiền

Đầu năm ngoái, một mạng thông tin và bình luận chính trị báo cho độc giả biết họ nhận được rất nhiều cú điện thoại yêu cầu ủng hộ cựu Tổng thống Donald Trump. Đó là những máy tự động gọi điện thoại (robocalls) có thể gọi đi hàng triệu nơi một lúc, người nghe muốn trả lời chỉ cần nhấn mấy cái nút là xong việc.

Nhiều cú robocalls gọi cho POLITICO nói ngay một mục tiêu rõ rệt, và cụ thể. Thí dụ, “Xin ông/bà tặng $100 đô la để vận động bắt công ty Twitter phải đưa Tổng thống Trump trở lại sử dụng diễn đàn”. Có lúc điện thoại yêu cầu đóng góp một số tiền nhỏ để bảo vệ bức tường của Tổng thống Trump ở biên giới U.S.-Mexico, vì đảng Dân chủ muốn phá hủy. Tặng một số tiền tương đương, quý vị có thể “chặn đứng Kamala Harris và chủ nghĩa xã hội.” Các cú điện thoại trên có khi kèm theo một câu do chính Tổng thống Trump nói, nghe đúng giọng của ông, trích từ một băng ghi âm nào đó. Nghe như thật!

Một công ty “tiếp thị viễn liên” (telemarketing) tạo những robocalls kiểu đó, đã quả quyết với nhà báo rằng “tất cả” tiền đóng góp đều được “chuyển thẳng tới Tổng thống Trump.” Nhưng không ai biết người nào đứng ra tổ chức, cũng không thấy các ủy ban vận động (PAC) của ông Trump, như Save America PAC nhắc gì đến chuyện này.

Nhiều telemarketers khác nói họ làm việc tình nguyện không lương cho “Chiến dịch Hỗ trợ Lãnh đạo Mỹ” (Campaign to Support American Leaders PAC). Nhưng không thấy ban vận động này ghi danh với Ủy ban Bầu cử Liên bang (FEC, Federal Election Commission). Năm 2019 một PAC mang tên gần giống, “Hỗ trợ Lãnh đạo Mỹ” (không có chữ Campaign) đã xuất hiện để ủng hộ ông Trump nhưng đứng ngoài, không quan hệ với ban tranh cử của ông. Nhóm này có thật, năm 2020 đã gây quỹ được $2.5 triệu mỹ kim, và đã sử dụng $375,000 để cổ động người dân bỏ phiếu cho ông Trump! Ngoài ra, họ không gửi đồng nào góp cho quỹ tranh cử của ông cả. Trả lời nhà báo POLITICO, ông Kelly Sadler, phát ngôn viên của ủy ban “Nước Mỹ trước hết” (America First super PAC) của chính ông Trump thật, nói rằng: “Chúng tôi không thể ngăn cản họ được.”

Tổng thống Trump thừa biết thế nào cũng có người lạm dụng tên ông. Ngay từ khi kinh doanh địa ốc ông đã chủ ý biến tên của mình thành một nhãn hiệu được đăng ký đáng giá. Ông xây dựng Tòa Tháp Trump giát vàng lộng lẫy ở New York để cả thế giới phải biết đến. Sau đó ông cho thuê tên mình, tòa nhà nào muốn mang tên Trump phải trả lệ phí và bị kiểm soát coi có đàng hoàng hay không. Khi ông vay mấy trăm triệu tiền mở sòng bài, sòng bài mang tên ông cũng phải trả lệ phí, ngoài số tiền lương trả cho ông khi ông làm chủ tịch hay giám đốc. Đến lúc sòng bài thua lỗ khai phá sản, ông đã thu hồi nhiều hơn số tiền bỏ vào góp vốn, còn các ngân hàng đành mất nợ.

Tiffany Wertheimer: Nữ hoàng Elizabeth II- Các lãnh đạo thế giới tưởng nhớ một 'Nữ hoàng nhân hậu'

Các nhà lãnh đạo và chính khách trên khắp thế giới bày tỏ lòng kính trọng đối với Nữ hoàng Elizabeth II, người vừa qua đời ở tuổi 96.

Các lãnh đạo đã tôn vinh tinh thần phụng sự và sự kiên cường, khiếu hài hước và lòng tốt của Nữ hoàng.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron dẫn dắt lễ tưởng niệm, tưởng nhớ "một nữ hoàng tốt bụng", "một người bạn của Pháp".

Cựu Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama nói rằng Nữ hoàng đã "khiến cả thế giới yêu mến" với một "triều đại được định hình bởi sự duyên dáng, thanh lịch và một tinh thần làm việc không mệt mỏi".

"Hết lần này đến lần khác, chúng tôi ấn tượng bởi sự ấm áp của bà, cách bà khiến mọi người cảm thấy thoải mái và cách bà mang lại sự hài hước và quyến rũ vô cùng cho những khoảnh khắc trong các nghi lễ tuyệt vời," ông Obama, người đã gặp Nữ hoàng nhiều lần, cho biết trong một tuyên bố.

Tổng thống Mỹ Joe Biden mô tả Nữ hoàng "còn hơn cả một vị quân vương - bà đã định nghĩa một thời đại".

Mô tả chuyến thăm của mình đến Vương quốc Anh vào năm 2021 trên cương vị tổng thống, ông Biden nói "bà đã quyến rũ chúng tôi bằng sự thông minh, khiến chúng tôi cảm động bằng lòng tốt, và hào phóng chia sẻ với chúng tôi sự thông sáng của bà."

Nữ hoàng Elizabeth II đã gặp 14 đời tổng thống Mỹ trong thời gian trị vì.

Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông sẽ "không bao giờ quên tình bạn hào hiệp, trí tuệ mẫn tiệp và khiếu hài hước tuyệt vời của Nữ hoàng.

"Nữ hoàng là một phụ nữ xuất chúng và xinh đẹp - không có ai như bà!" ông Trump viết trên nền tảng trực tuyến của mình, Truth Social.

Thoi Nguyễn: Ý kiến - Anh cần giữ chế độ quân chủ vì tương lai đất nước (Gửi tới BBC từ London)

Vào ngày thứ Năm 08/09/2022, tôi rất buồn khi nghe tin Nữ hoàng Anh Queen Elizabeth II đã qua đời.

Tôi được thấy Nữ hoàng lần đầu 13 năm trước khi người cha nuôi người Anh của tôi, bác sĩ Peter Fison, dẫn tôi đi xem sự kiện diễu binh của Hoàng gia Anh vào mùa hè năm đó gần Cung điện Buckingham.

Lúc đọc tin Nữ hoàng qua đời trên báo, tôi vẫn còn làm việc ở Dublin, thủ đô Cộng hòa Ireland. Một ngày sau đó, trên chiến bay Aer Lingus từ Dublin về sân bay Heathrow, tôi có trò chuyện với một công dân Ireland, tên là Mike Hannigan, ngồi chung cùng hàng ghế. Tôi có hỏi góc nhìn của anh về Hoàng gia Anh và được biết Mike là người có vợ ở Belfast, Bắc Ireland, vùng thuộc Vương quốc Anh. Anh nói từ kinh nghiệm của họ là nền quân chủ và Hoàng gia Anh đã giúp sự ổn định chính trị của hai miền Nam-Bắc trên hòn đảo Ireland.

Vào ngày 13/09/2022, sau khi vua Charles III lên ngôi, ông và phu nhân Camilla đã ghé thăm Belfast, Bắc Ireland với cương vị là vị nguyên thủ quốc gia và vị vua đứng đầu Hoàng gia Anh. Người dân Bắc Ireland hoan nghênh chào đoán vua Charles và vương hậu Camilla, gửi những lời chia buồn tới ông vì sự ra đi của người mẹ yêu dấu, tặng những vòng hoa bên ngoài lâu đài Hillsborough, trụ sở chính thức duy nhất của Hoàng gia tại Bắc Ireland, để tỏ lòng tôn kính.

Tin Nữ hoàng băng hà để lại nhiều nỗi buồn cho những người dân Bắc Ireland trong có nhiều người ủng hộ chế độ quân chủ theo Anh kể từ ngày Ireland thành một nước Cộng hòa.

Trải qua vài năm có văn phòng tư vấn làm việc tại thủ đô Dublin, tôi có dịp gặp gỡ và tiếp xúc với nhiều người Ireland. Phải nói rằng với một số người ở Cộng hòa Ireland, tin Nữ hoàng qua đời và di sản của Hoàng gia mà bà để lại làm dấy lên những cảm xúc lẫn lộn khác nhau. Một số phản ứng cho rằng bà đại diện cho chế độ thực dân Anh, để lại thời xung đột bạo lực (The Troubles làm chết hàng nghìn dân) Ireland đã giành lại độc lập từ Vương quốc Anh kể từ năm 1922, kết thúc thời cai trị của Anh. Nay Ireland là một nước cộng hòa có nền dân chủ đại nghị do Tổng thống Micheal Higgins, thủ tướng Micheal Martin hiện nay đang lãnh đạo. Từ đó nhìn sang Anh thì câu hỏi là đất nước Ireland đã thành cộng hòa vậy Anh có nên bãi bỏ chế độ quân chủ không?

Gideon Rachman: Cuộc chiến ở Ukraine đã đi đến bước ngoặt ( “The Ukraine war has reached a turning point,” Financial Times, 12/09/2022. Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng)

Sau khi người Nga thất thế, một giai đoạn mới và nguy hiểm hơn trong cuộc xung đột đã bắt đầu.

Cảnh tượng quân đội Nga rút lui thành hàng dài ở Ukraine là điều đáng chú ý – nhưng không có gì đáng ngạc nhiên.

Đối với Nga, cuộc chiến này đã đi theo hướng tồi tệ ngay từ những ngày đầu. Vladimir Putin đã không đạt được chiến thắng chớp nhoáng mà ông mong muốn vào ngày 24/02. Đến tháng 4, người Nga đã buộc phải rút lui trong nhục nhã sau khi tìm cách chiếm đóng Kyiv.

Những lợi ích hạn chế mà Nga đạt được trong sáu tháng qua đã phải trả giá rất đắt. Lực lượng ban đầu do Điện Kremlin tập hợp có khoảng 200.000 quân. Tháng trước, Mỹ ước tính rằng 70.000-80.000 người trong nhóm này đã bị giết hoặc bị thương kể từ khi bắt đầu cuộc xâm lược.

Không muốn thừa nhận rằng Nga đang có chiến tranh, Putin đã từ chối áp dụng chế độ nghĩa vụ quân sự bắt buộc. Ngược lại, Ukraine đã huy động toàn bộ dân số nam giới ở độ tuổi trưởng thành. Kết quả là, Ukraine hiện có nhiều binh sĩ trên chiến trường hơn Nga.

Người Ukraine cũng có lợi thế về tinh thần chiến đấu và vũ trang. Họ đang chiến đấu để bảo vệ đất nước của mình. Nguồn cung cấp vũ khí tiên tiến từ Mỹ và châu Âu – đặc biệt là tên lửa tầm xa chính xác – có nghĩa là họ hiện đang được trang bị tốt hơn so với Nga.

Viễn cảnh Nga bị đánh bại là có thật và đáng để phấn khởi. Nhưng những bước tiến của Ukraine cũng mở ra một giai đoạn mới và nguy hiểm hơn trong xung đột.

Hình ảnh dân thường khóc nức nở ôm hôn binh sĩ Ukraine khi họ giải phóng các thị trấn và làng mạc khỏi tay quân Nga đã nhấn mạnh mục đích của cuộc chiến. Nếu bị Nga chiếm đóng vĩnh viễn, người ta sẽ mất đi tự do chính trị, và sẽ bị cưỡng chế bằng các vụ giết người, tra tấn, và trục xuất.

Một chiến thắng dễ dàng của Nga ở Ukraine cũng sẽ mở ra cánh cửa để tiếp tục gây hấn với các nước láng giềng – bao gồm Moldova, và có lẽ cả các thành viên NATO như Estonia, Latvia, và Litva. Khả năng đó đủ đáng báo động để thuyết phục Phần Lan và Thụy Điển xin gia nhập NATO.


Trần Yên Hòa: Nhớ thương cậu Hối (Họa sĩ Vũ Hối)

Thật ra, tôi và họa sĩ Vũ Hối không có bà con máu mủ gì. Nhưng mà đã từ lâu, từ thuở còn bé, khoảng 8, 9 tuổi gì đó, tôi đã gọi ông là cậu Hối rồi. Nguyên nhân là: Vũ Hối quê ở làng Dương Đàn (quê tôi gọi là Diên Đàn), tên xã hồi VNCH là Kỳ Long, Tam Kỳ, Quảng Nam. Ông có người chị lớn lấy chồng quê tôi, bà là vợ ông Trịnh Tường, một giáo viên tiểu học. Nhà ông Trịnh Tường và nhà tôi gần nhau, cho nên con trai ông Trịnh Tường là Trịnh Tộ, bạn thân của tôi, gọi ông là cậu Hối, nên tôi bắt chước gọi theo.

Tôi biết tên Vũ Hối từ ngày đó.

Thư họa của Vũ Hối

Cũng những năm tôi được 14, 15 tuổi, một hôm, Trịnh Tộ đem đến khoe với tôi một cuốn Thế Giới Tự Do, trong đó có đăng hình ông Vũ Hối. Ông được đi thăm nước Mỹ, được mời vào tòa Bạch Ốc để vẽ hình cho tổng thống Kenedy. Tôi cảm thấy thật hãnh diện. Cầm tờ báo Thế Giới Tự Do trên tay, nhìn ông Vũ Hối mặc áo quần rất lịch sự, đứng bên mấy bức tranh của ông được giải thưởng, tôi thấy nể trong bụng quá. 

Thời gian như nước chảy qua cầu, thời cuộc cũng xoay chuyển, 30-4- 75 đến làm thay đổi bao nhiêu cuộc đời. Tôi vào tù vì tội sĩ quan chế độ cũ, còn họa sĩ Vũ Hối cũng vào tù vì tội văn nghệ sĩ phản động. Sau này qua Mỹ, gặp ông Vũ Hối, nghe ông nói đã bị cai tù đánh hư một con mắt, và ông được hội đồng nhân quyền Liên Hiệp Quốc bảo trợ qua Mỹ.

Khoảng 2001, tôi có viết một hồi ức có tên là "Ký Ức Mẹ, Đi Về Phía Hoàng Hôn" đăng trên các báo Việt Ngữ ở Mỹ, sau đó được trích đăng trong nhiều tờ báo ở Úc, Pháp... trong đó có đoạn như sau:

"Trong những ngày phát động chiến dịch cải cách ruộng đất, tôi luôn nhớ những đêm tối có những tiếng loa vang vang khắp thôn xóm. Tiếng loa thông báo hôm nay có đấu tố tên địa chủ nào, ở đâu, và kêu gọi đồng bào đi tham dự đấu tố. Tôi còn nhớ hai lần mẹ tôi đã đi. Mẹ tôi bỏ hai ngày làm ruộng cùng dân chúng trong xã lên đến tận xã Kỳ Long, nơi có cuộc đấu tố ông Vũ Ấn, được gọi là “tên địa chủ ác ôn” (ông Vũ Ấn là cha giáo sư Vũ Ký và họa sĩ Vũ Hối) và cuộc xử tử ông Hồ Đệ, một đảng viên Việt Nam Quốc Dân Đảng."


Nguyễn Tường Thiết: Đội Mưa Mà Đi

Vua Lý Thái Tổ nhìn xuống Hồ Gươm. Từ trên tầm cao 10 mét mắt ngài chiếu thẳng Tháp Rùa. Trước mặt ngài không phải cố đô Thăng Long mà là thủ đô Hà Nội một nghìn năm sau. 

Ngài uy nghiêm đứng giữa vườn hoa Chí Linh. Trước mặt ngài là phố Đinh Tiên Hoàng, tả hữu có hai phố Lê Thạch, Lê Lai, sau lưng có con phố mang tên ngài, Lý Thái Tổ. Nhà vua đảo mắt nhìn phía dưới chân. Ngài khó chịu thấy mình đang bị quan sát. Một thanh niên bận chiếc áo khoác có nhiều túi cúi xuống lôi trong bọc một vật gì màu đen rồi giơ vật ấy về phía ngài.

Quang nhìn lên ngắm nghía pho tượng đồng cao. Anh tự hỏi lần về Hà Nội mấy năm trước không thấy bức tượng này đặt ở đây. Nếu có chắc chắn là phải hiện trong bộ phim ảnh của anh vì lần nào về Hà Nội anh cũng chụp mấy bức ảnh Hồ Gươm và Tháp Rùa đứng từ phía vườn hoa Chí Linh. Quang giơ chiếc máy ảnh về phía tượng và điều chỉnh ống kính. Anh đi tới đi lui. Rồi anh quỳ xuống ngước máy lên để chụp toàn bộ bức tượng có hàng chữ ở dưới bệ: Vua Lý Thái Tổ (974-1028).

Nhà vua không nhìn thanh niên, ngó sang một thiếu nữ đứng cách đó chục thước mặc chiếc áo đỏ đội chiếc mũ trắng tay cầm một vật gì giống hệt như vật trong tay thanh niên và hướng nó về phía hai người đứng trước, hai người ấy trông như hai mẹ con.

– Chị muốn chụp phông nào? Lấy vua hay lấy hồ. 

Vi hỏi người đàn bà. Người ấy nhìn chung quanh nói:

– Tượng vua cao thế kia có lấy được hết không?

 Vi nói:

– Được!

Cô chạy lại gần con bé, bẻ lại cổ áo, vuốt lại tóc nó. Rồi cô khen con bé:

– Xinh nhất đấy! 

Con bé vênh mặt lên khi thiếu nữ quỳ xuống ngửa ống kính chụp hai mẹ con, cái phông tượng ở sau.

Vua Lý Thái Tổ nghĩ thầm: “Đám người kia chiêm ngưỡng ta.” 

Dưới kia không phải là thần dân của ngài. Thần dân ngài đâu có ăn mặc dị hợm và có những hành động kỳ khôi như thế. Trên đường Đinh Tiên Hoàng những cỗ xe chạy như mắc cửi. Xe hai bánh chạy chen giữa những xe bốn bánh, phát tiếng động chói tai. Ngay sát dưới chân ngài, trên một khoảng rộng hình tròn lát đá, những cỗ xe bốn bánh bé tí teo có những đứa bé ngồi. Xe chạy lòng vòng, đâm nhau loạn xạ. Chung quanh có đám đông đứng xem. Trong số có mấy người mặt trắng cao to dị thường. Nhà vua nghĩ thầm: “Bọn bạch quỷ này chắc ở đâu đến. Chúng đến càng ngày càng đông.”


Song Thao: Cờ Tây

Một buổi sáng, mắt nhắm mắt mở ngủ dậy, thấy có một e-mail của một anh bạn ở Toronto gửi mà giật mình. Dụi mắt nhìn cho rõ mà lòng còn hồ nghi. E-mail cho biết là tại Toronto vừa có một công ty chuyên bán thịt chó mời khách vãng lai nếm thử tại một công viên đông người.


color logo.png

Logo của « Elwood’s Organic Dog Meat”.


Thiệt không? Ngụ cư tại Canada gần bốn chục năm, tôi chưa hề nghe nói là ở đây có bán cầy tơ công khai. Lùng sục một hồi trên mạng, tìm thấy bài báo của tờ báo địa phương Thời Báo cho biết sự tình. Ngày thứ năm 4/8/2022, công ty Canada chuyên bán thịt chó Elwood’s Organic Dog Meat đã thiết lập một lều ngay trong công viên Christie Pits của thành phố Toronto và mời khách vãng lai ăn thử thịt chó. Công ty này có trụ sở tại Labrador thuộc miền Bắc Canada. Chó được làm thịt  là chó được thả chạy tự do trong vườn, không cho ăn những chất hóa học, nuôi với mục đích cung cấp thực phẩm cho người chứ không phải là chó kiểng hay chó hoang. Vậy đây là thịt chó organic đàng hoàng!


Thử tìm vào báo tây cho chắc ăn, tôi đọc được trên trang TO. Họ cho biết là chuyện này có thật. Khách vãng lai được mời ăn thử. Có người ăn và nói cũng giống như thịt bò thôi. Có người kinh tởm, tức giận khi được mời nếm thử. Công ty Elwood’s Organic Dog Meat phát cho khách tờ quảng cáo có ghi: “Thịt chó ngon, từ năm 1981. Hãy dọn lên bàn ăn thứ thịt được ưa thích nhất. Nếu thịt chó của chúng tôi làm quý vị bối rối, xin nghĩ lại: thịt chó của chúng tôi làm từ chó được nuôi để ăn thịt. Ăn thịt chó là sự lựa chọn của từng người. Có người thích vị của thịt chó. Thịt này cung cấp nhiều chất bổ dưỡng. Chó được giết một cách êm thắm”.  Họ có hẳn một website. Tôi tìm vào ngay, chuyện…sống chết vậy mà không tò mò ngay tức thì sao đặng. Họ viết như sau: “Hãy dọn bàn ăn với thứ thịt ngon nhất. Elwood’s Organic Dog Meat là một công ty gia đình đã hoạt động qua hai thế hệ. Chúng tôi cam đoan gửi tới các bạn thứ thịt chó ngon nhất được nuôi để ăn thịt. Chúng được nuôi trong các cánh đồng trong những ngày tháng hạ và chỉ được ăn những thực phẩm organic và không có đậu. Chó của chúng tôi: được chạy nhảy tự do, giống chó địa phương, organic, tươi ngon không bao giờ đông lạnh, không ăn thực phẩm có trụ sinh, được nuôi cẩn thận, giết thịt một cách êm ái, được thương yêu. Website ghi rõ: khách hàng có thể mua một miếng, một phần tư con, nửa con hay nguyên con. Công ty cũng có một số ít nước hầm xương chó, khách có thể đặt mua trước”.