Chủ Nhật, 10 tháng 1, 2021

Nhã Duy: Twitter, bài học về dân chủ

Một ngày sau khi tạm đóng danh khoản của tổng thống Donald Trump trong 12 tiếng, Twitter đã ra thông báo chính thức đóng vĩnh viễn danh khoản này vì đã tiếp tục tái phạm các quy định và chính sách sử dụng của Twitter sau khi được phép hoạt động lại. Twitter viện dẫn lý do là các tin nhắn ẩn chứa "nguy cơ tiếp tục xách động bạo lực" (risk of further incitement of violence) và "những tái phạm nghiêm trọng" (repeated and severe violations).

Việc làm này đã gặp phải sự phản đối của những người ủng hộ tổng thống và riêng với một số người Việt, những người bị lẫn lộn về khái niệm "tự do ngôn luận" khi chỉ trích hành động của Twitter. 

Như bất cứ người sử dụng nào khác, Donald Trump là một người sử dụng dịch vụ thông thường như hàng trăm triệu thành viên của Twitter trên khắp thế giới. Trên thực tế, danh khoản cá nhân @realDonaldTrump đã được mở ra khi Donald Trump là một công dân thường. Nó hoạt động cho đến khi ông trở thành tổng thống nhưng điều này cũng không mang lại cho ông ta những đặc quyền nào khác trong tư cách người sử dụng cần tuân thủ theo các điều luật và chính sách của Twitter.

Là một hãng tư nhân, mối quan hệ giữa Twitter và người sử dụng là mối quan hệ dân sự và tự nguyện, không liên quan đến quyền tự do ngôn luận được tu chính án thứ nhất của Hoa Kỳ đề ra, mang mục đích bảo vệ các quyền tự do tôn giáo, báo chí, tụ tập cùng quyền tự do ngôn luận nói riêng của người dân mà không bị chính phủ cấm cản hay đàn áp. Twitter, Facebook hay các mạng xã hội khác không có thẩm quyền và khả năng trên, mà đơn giản chỉ ngưng cung cấp dịch vụ nếu người sử dụng vi phạm đến các tiêu chuẩn cộng đồng chung đã được đề ra và được người sử dụng tự nguyện đồng ý khi tham gia. 

Trên trang mạng của mình, Twiter đã mở đầu một danh sách chi tiết về các quy định và chính sách của mình bằng câu, "Mục đích của Twitter là phục vụ cuộc đàm luận đại chúng. Bạo lực, sách nhiễu và các hành vi tương tự khác sẽ ngăn cản sự diễn đạt của người khác và làm giảm giá trị cuộc đàm luận đại chúng toàn cầu. Các quy tắc của chúng tôi nhằm bảo đảm tất cả mọi người có thể tham gia vào cuộc đàm luận đại chúng này một cách tự do và an toàn" (theo Twitter Rules and Policies).

Người sử dụng có thể có những định nghĩa và cách hiểu của riêng mình và họ cũng hoàn toàn tự do để chọn lựa việc tìm kiếm các phương tiện xã hội khác để bày tỏ ý kiến của mình, nếu không đồng ý với Twitter. Đó là lý do không thể bảo Twitter đã xâm phạm quyền tự do ngôn luận của tổng thống Donald Trump hay của chính mình.

Khái niệm tự do ngôn luận được nhắc nhiều nhưng lại thường được diễn dịch hay hiểu thiếu chính xác như đã trình bày bên trên. Thậm chí một số người ủng hộ tổng thống Donald Trump và được xem là hoạt động trong phong trào dân chủ quốc nội, bao gồm một vài luật sư, nhà báo đã từng có dăm bài viết về dân chủ, cũng đã hiểu sai như vậy khi bày tỏ sự thất vọng hay chỉ trích nặng nề hành động của Twitter cùng những người ủng hộ Twitter. 

Đây là một quyết định can đảm và không dễ dàng của Twitter, đặc biệt với Donald Trump, là tổng thống đương nhiệm và quyền lực của Hoa Kỳ với hơn 88 triệu người theo, con số cho đến khi bị đóng vào cuối tuần qua. Donald Trump đã nhiều lần hăm dọa Twitter cũng như đòi đóng cửa Twitter hồi tháng Năm năm trước, khi Twitter lần đầu tiên gắn nhãn cảnh báo thông tin sai trái mà ông đã gởi ra. Đó mới chính là manh nha tấn công vào quyền tự do ngôn luận mà Donald Trump đã muốn làm nhưng không thể. Nhưng những áp lực như vậy cũng chẳng khuất phục được Twitter. Cổ phiếu của Twitter đã sụt giảm khoảng 4% sau khi tin đóng danh khoản của Donald Trump được công bố, vì người đầu tư e ngại nó sẽ ảnh hưởng đến số người sử dụng cùng quảng cáo. Đó là điều Twitter có thể đã tiên liệu nhưng vẫn quyết định thực hiện.

Logo tối giản của Twitter về chú chim xanh vươn cổ hót, không chỉ là tiếng chim hót theo ý nghĩa ngôn ngữ của từ "twitter" mà còn hàm chứa giấc mơ tự do, sự vượt thoát và khả năng vô hạn của mỗi cá nhân và của chính Twitter. Việc làm của Twitter đã một lần nữa chứng tỏ những giá trị Mỹ rằng, bất chấp những rủi ro khi đối đầu với quyền lực hay thiệt hại quyền lợi cá nhân, người dân Mỹ luôn sẵn sàng lên tiếng bảo vệ những giá trị mà họ tin tưởng. 

Đó là bài học về dân chủ và tự do thật sự mà những ai yêu mến và tranh đấu cho nó cần nhìn đến và học hỏi. 

01/2021
Nhã Duy

-----------

Lời Tòa soạn Diễn Đàn Thế Kỷ .- Để làm sáng tỏ hơn vấn đề này, chúng tôi xin đăng lại dưới đây ý kiến của một số người về quyết định của Twitter đóng danh khoản của TT Trump, đã được đăng trên BBC Tiếng Việt ngày 9 tháng 1, 2021

Người Việt lên tiếng sau khi Tổng thống Donald Trump 'bị cấm cửa trên mạng xã hội'

9 tháng 1 2021

Các nhà quan sát người Việt hôm 9/1 bày tỏ phản ứng sau khi Tổng thống Trump bị khóa tài khoản Twitter vĩnh viễn.

Twitter thông báo khóa vĩnh viễn tài khoản Twitter của Tổng thống Mỹ Donald Trump, viện dẫn ông Trump có dòng tweet có thể kích động thêm bạo lực theo sau biến loạn của những người ủng hộ ông chiều 6/1.

Luật sư Lê Công Định nói: "Việc Twitter khóa vĩnh viễn tài khoản của ông Donald Trump, và lời kêu gọi ngăn cản ông trên mạng xã hội của bà Michelle Obama, khiến tôi phải suy nghĩ lại những Giá trị Mỹ (American Values) mình biết bấy lâu. Đó là điều đáng tiếc!

Ai thích thú trước sự việc đó thật tình không biết nên dùng từ gì để diễn tả về họ!"

Từ Ba Lan, nhà báo Mạc Việt Hồng đăng nhận định trên Facebook:

"Twitter đã thông báo đóng vĩnh viễn tài khoản của tổng thống thứ 45 của Hoa Kỳ, mặc dù cho tới giờ phút này Trump vẫn là đương kim tổng thống. Việc này một lần nữa cho thấy, chính sách của các công ty này là không có ngoại lệ. Bất kỳ ai bị cho là 'vi phạm các tiêu chuẩn cộng đồng' thì đều có thể bị out, tổng thống của quốc gia quyền lực nhất thế giới, cũng như công dân của xứ đông Lào."

Luật sư Lê Văn Luân từ Việt Nam nói:

"Người ta đã tồi tệ đến mức nào? Khi liên tục cáo buộc vô căn cứ và ráo riết dùng các thủ đoạn để luận tội Donald Trump suốt 4 năm quấy phá không để ông ta làm việc, nhưng khi ông ta hành động theo Hiến pháp thì ngay lập tức ông ta bị cáo buộc là kẻ độc tài và phá vỡ nền dân trị?

Ngay từ bây giờ và sau sự kiện này, hãy nhìn rõ những kẻ ba phải, hoặc liên tục sử dụng tiêu chuẩn kép trong các nhận định, hoặc chỉ chửi rủa ông ta (Donald Trump) không ngừng nghỉ, hoặc im lặng trước các sự kiện vô chính phủ của kẻ khác nhưng lại tỏ ra trung lập lên án những người biểu tình và quy chụp ngay cho người mà họ thù ghét.

Nếu hôm nay họ reo mừng vì sự độc tài này đã ủng hộ họ, thì ngày mai họ có thể là nạn nhân của nó. Và kẻ nào ủng hộ chính sách này đều là một kẻ độc tài không thể lầm lẫn vào đâu được."

Cũng từ Ba Lan, ông Ngô Hoàng Minh suy nghĩ:

"Ở một xứ nọ, người dân tự nghĩ ra trò chơi (là mạng XH), vậy tự do quyết định, có quyền không cho Tổng thống tham gia, vì cho là ông ta phạm luật trong nội quy trò chơi đó...

Ở một xứ khác, người dân không được cấm lãnh đạo bất cứ điều gì...

Có điều là (các) lãnh đạo kia cũng chẳng dám ho he phát biểu hay tham gia bất cứ trò chơi nào...

Nói gọn là cứ chịu khó chờ 2 tuần, rồi lại được chơi tiếp là vẫn tự do và thoải mái hơn!

Chúc tất cả các bạn không bị cấm đoán bất cứ điều gì, để không bị ấm ức nhé...

Tức là có mọi tự do, nhất là về các khía cạnh như là ngôn luận và vui chơi (chém gió)!"

Tổng thống Trump vẫn còn hai tài khoản chính thức, @WhiteHouse và @POTUS, nhưng sẽ mất quyền này cho đến khi nhiệm kỳ của ông kết thúc vào ngày 20/1.

Trước đó, Facebook loan báo khóa tài khoản Tổng thống Trump cho đến hết ngày 20/1, khi nhiệm kỳ kết thúc.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét