Thứ Sáu, 11 tháng 6, 2021

Jackhammer Nguyễn: Lãnh đạo Việt Nam phải là những người ăn nói khác thường

Đội banh Việt Nam thắng đội Indonesia, 4-0, một chiến thắng đáng được ồn ào, nhưng lạ thay nó không ồn ào bằng lời tuyên bố của đương kim thủ tướng Phạm Minh Chính về chiến thắng đó.

Ngài thủ tướng, cựu công an từ Thanh Hóa, nói rằng: Chiến thắng đó “được hun đúc từ nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc.”

Những người đọc dễ tính như tôi tự nhiên chột dạ, bởi vì từ trước tới giờ mình chỉ biết bóng đá xuất phát từ nước Anh, nhưng bây giờ theo diễn ngôn của Thủ tướng thì bóng đá xuất phát từ Việt Nam “bốn ngàn năm văn vật” chăng? Bóng đá là văn hóa cơ mà.

Tôi bèn lục lại cho kỹ thì bóng đá vẫn là từ nước … Anh! Lạ nhỉ?

Mạng xã hội lắm lời dè bỉu Thủ tướng đủ điều. Ông Lưu Trọng Văn bảo, Thủ tướng “nỗ ngớ ngẫn” quá. Ông Mai Bá Kiếm, soi vào bức thư của Thủ tướng (có “đậm đà bản sắc dân tộc” trong đó) để kết luận rằng, Thủ tướng viết lung tung dài dòng quá. Ông Nguyễn Quang A thì hỏi: Ủa các nhà ngôn ngữ học đâu, sao không cố vấn cho Thủ tướng?

Bình tâm lại thì tôi thấy có mấy điều như sau:

1/ Diễn ngôn của các lãnh đạo cộng sản Việt Nam là những đoạn văn mẫu, gồm một hệ thống từ riêng, độ vài trăm từ, cụm từ, để khi cần thì ghép lại với nhau. Tôi có bàn chuyện này khi viết về diễn văn dài hơn 8.000 từ của ông Nguyễn Phú Trọng, ca ngợi chủ nghĩa xã hội. Cụm từ “đậm đà bản sắc dân tộc” vốn nằm trong cuốn từ điển văn mẫu ấy, cho nên ông Chính, ông Trọng cùng đa số các lãnh đạo cộng sản cứ thế mà đọc.

VOA Tiếng Việt: Việt Nam đề nghị ‘giải pháp lâu dài’ về Biển Đông, Trung Quốc không đả động gì

Việt Nam vừa cho biết đã đề nghị với Trung Quốc về việc “tìm giải pháp cơ bản, lâu dài” cho vấn đề Biển Đông trong cuộc gặp giữa tân Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Bùi Thanh Sơn với Ủy viên Quốc vụ viện – Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị vào ngày 8/6. Tuy nhiên, nội dung này hoàn toàn không được đề cập đến trong bản tin của Bộ Ngoại giao Trung Quốc về cuộc gặp trên.

“Việt Nam đề nghị cùng Trung Quốc tiếp tục thực hiện nghiêm túc nhận thức chung cấp cao, tuân thủ luật pháp quốc tế, nhất là UNCLOS 1982 [Công ước LHQ về luật biển], phát huy vai trò của các cơ chế đàm phán, tìm kiếm giải pháp cơ bản, lâu dài cho vấn đề Biển Đông”, báo Tuổi Trẻ đưa tin về nội dung của cuộc họp giữa hai bộ trưởng ngoại giao trong khuôn khổ Hội nghị đặc biệt Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN - Trung Quốc và Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao hợp tác Me Kong – Lan Thương tại Trùng Khánh, Trung Quốc.

Theo đó, hai bộ trưởng Việt – Trung cũng đồng ý duy trì trao đổi, hợp tác tại các diễn đàn đa phương để duy trì hòa bình, ổn định ở Biển Đông và cùng các nước ASEAN sớm đạt được Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC).

Tất cả các nội dung trên và những vấn đề về quan hệ song phương và quốc tế, khu vực mà cả hai cùng quan tâm đã được “trao đổi sâu rộng” và “trong một bầu không khí hữu nghị, chân thành”, Bộ Ngoại giao Việt Nam được báo chí dẫn lời nói.

Trong khi đó, bản tin chính thức của Bộ Ngoại giao Trung Quốc khi thông tin về cuộc họp hoàn toàn không đề cập đến các nội dung trên, mà chủ yếu chỉ nói đến việc thúc đẩy quan hệ Trung – Việt.

Thanh Phương (RFI): Tổng thống Mỹ Biden đến châu u với lời hứa tặng vac-xin cho thế giới

Hôm nay, 10/06/2021, tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden mở đầu chuyến công du châu Âu đầu tiên của ông tại Anh Quốc. Một mặt tuyên bố nước Mỹ “đang trở lại”, mặt khác nguyên thủ quốc gia Mỹ sẽ thông báo mua hàng trăm triệu liều vac-xin ngừa Covid-19 để tặng cho những nước đang cần đến.

Từ Washington, thông tín viên Anne Corpet tường trình:

“Nước Mỹ lãnh đạo không phải là với việc nêu gương bằng sức mạnh mà là bằng sức mạnh của việc nêu gương. Đó là một trong những câu nói tâm đắc của tổng thống Mỹ Joe Biden và ông đã nhắc lại câu nó ngay khi vừa đặt chân lên đất châu Âu. Ông Biden mong muốn đặt Hoa Kỳ trở lại vị trí trung tâm của bàn cờ quốc tế và kêu gọi các đối tác của Mỹ tập hợp cùng với ông để chống đại dịch Covid-19 và biến đổi khí hậu.

Tổng thống Mỹ nói: “Vào mỗi chặng của chuyến công du này, chúng tôi sẽ làm cho hiểu rõ là Hoa Kỳ đang trở lại và các nền dân chủ trên thế giới đoàn kết chặt chẽ với nhau để đối phó với các thách thức lớn nhất và các vấn đề quan trọng nhất đối với tương lai của chúng ta.”

Hôm nay, ông Biden sẽ thông báo là Hoa Kỳ đã mua 500 triệu liều vac-xin ngừa virus corona và những vac-xin này sẽ được phân phối cho gần một trăm quốc gia trên thế giới. Đây cũng giống như một món quà của vị khách đến thăm, nhằm khẳng định giá trị của bài diễn văn của ông.”

Trong một thông cáo, Nhà Trắng xem việc Hoa Kỳ đặt mua nửa tỷ liều vac-xin Pfizer/BioNTech là một “hành động lịch sử”, vì đây là đơn đặt hàng lớn nhất và số lượng vac-xin được tặng lớn nhất của một quốc gia. Thông cáo của Nhà Trắng cho biết các vac-xin này sẽ được phân phối cho 92 nước nghèo thông qua cơ chế COVAX. Cụ thể, 200 triệu liều sẽ được phân phối từ đây đến cuối năm, và 300 triệu liều sẽ được giao từ đây đến tháng 6/2022. Toàn bộ các liều này sẽ được sản xuất trong các nhà máy của Mỹ.

Cuộc gặp đầu tiên Biden-Johnson


Hôm nay, lần đầu tiên tổng thống Biden sẽ gặp trực tiếp thủ tướng Boris Johnson, trong bối cảnh quan hệ giữa Mỹ với “đồng minh đặc biệt” đang gặp nhiều rắc rối do hồ sơ Brexit và hậu quả của Brexit đối với Bắc Ireland. Luân Đôn hy vọng cuộc gặp giữa hai lãnh đạo Anh-Mỹ sẽ giúp đạt được một “Hiến chương Đại Tây Dương” mới, theo mô hình của Hiến chương mà thủ tướng Anh Winston Churchill đã ký với tổng thống Mỹ Franklin D. Roosevelt. Theo phủ thủ tướng Anh, hiến chương mới sẽ khẳng định, “thế giới đã thay đổi so với năm 1941, nhưng những giá trị về bảo vệ dân chủ, an ninh tập thể và thương mại quốc tế vẫn không đổi”.

Cuộc gặp diễn ra tại Carbis Bay, một thành phố nghỉ mát ở miền tây nam Anh Quốc. Đây cũng sẽ là nơi diễn ra hội nghị thượng đỉnh nhóm G7 đặc biệt bàn về đại dịch Covid-19 và biến đổi khí hậu.

Tân Hoa Xã:Buổi nghiên cứu của Bộ Chính trị Trung Quốc về tăng cường năng lực giao tiếp quốc tế (Biên dịch tiếng Anh: Nghê Lăng Siêu và Khương Vân Biên dịch tiếng Việt: Trần Phạm Bình Minh | Hiệu đính: Nguyễn Trịnh Đôn)

Tài liệu về phiên nghiên cứu tập thể của Bộ Chính trị ĐCSTQ về “công tác truyền thông quốc tế” (ví dụ như tuyên truyền đối ngoại và sức mạnh thuyết minh) rất đáng để đọc. Nó nêu rõ “tại sao” và “như thế nào” trong các nỗ lực thuyết phục quốc tế của Bắc Kinh ở cấp độ cao. Và nó báo trước sự gia tăng gấp đôi triết lý đấu tranh trong nghị luận quốc tế cũng như việc Bắc Kinh tiếp tục ưu tiên vấn đề này.

Những lời của ông Tập làm sôi sục ý tưởng rằng diễn ngôn thực chất là một cuộc chiến đấu và hình ảnh của Bắc Kinh đã bị lu mờ bởi thành kiến và hiểu lầm (chứ không phải vì bất kỳ vấn đề nào trong chính sách của họ). Do đó, điều cần làm là Trung Quốc cần truyền tải thông điệp của mình tốt hơn thay vì tự vấn con đường đi của mình.

Triết lý cơ bản của ông Tập là diễn ngôn thuyết phục thế giới không được nhìn nhận như là cuộc đối thoại, mà được coi là một cuộc tranh đấu. Diễn thuyết không được coi là đồng sáng tạo hoặc cơ hội để hiểu biết lẫn nhau mà là một đấu trường nơi bạn thuyết phục hoặc bị thuyết phục.

Theo khuôn khổ này, câu chuyện, tiếng nói và văn hóa của Trung Quốc trở thành những bức tranh biếm họa có kiểm duyệt phục vụ chương trình nghị sự chính trị của đảng-nhà nước, thay vì là phương tiện giao lưu văn hóa có ý nghĩa và tình hữu nghị. Đây là một bi kịch đối với Trung Quốc và thế giới.

Dự án Đại Sự Ký Biển Đông


Chiều 31/5/2021, Bộ Chính trị của Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đã tổ chức phiên nghiên cứu tập thể lần thứ 30 về việc tăng cường năng lực giao tiếp quốc tế của Trung Quốc. Những phát biểu của Tổng bí thư ĐCSTQ Tập Cận Bình nhấn mạnh việc Trung Quốc cần cải thiện năng lực giao tiếp quốc tế đã tốn nhiều giấy mực của giới phân tích, với những quan điểm mâu thuẫn nhau, phần nhiều xuất phát từ việc chỉ dựa trên trích dẫn không đầy đủ của báo chí, chỉ dựa trên câu từ thay vì đặt nó trong một bối cảnh đầy đủ. Bởi vậy chúng tôi xin giới thiệu toàn văn bài tường thuật của Tân Hoa Xã, vốn là tư liệu chứa đựng thông tin đầy đủ nhất về buổi nghiên cứu, để rộng đường phân tích và đánh giá. Bản dịch tiếng Việt dựa trên bản dịch tiếng Anh của Nghê Lăng Siêu và Khương Vân, có đối chiếu với bản gốc tiếng Trung của Tân Hoa Xã.

Thứ Năm, 10 tháng 6, 2021

BBC Tiếng Việt: Giới siêu giàu Mỹ 'hầu như không trả thuế thu nhập'

Chi tiết nói về việc tiết lộ mức thuế thu nhập ít ỏi mà các tỷ phú Mỹ trả thế nào đã bị rò rỉ trên một trang web tin tức.


ProPublica cho biết họ đã xem được hồ sơ khai thuế của một số người giàu nhất thế giới, bao gồm Jeff Bezos, Elon Musk và Warren Buffett.

Trang web này cáo buộc ông Bezos của Amazon không trả thuế trong năm 2007 và 2011, trong khi ông Musk của Tesla không hề trả thuế thu nhập vào năm 2018.

Một phát ngôn viên của Nhà Trắng gọi vụ rò rỉ là "bất hợp pháp", và FBI và cơ quan thuế Hoa Kỳ đang điều tra.

ProPublica cho biết họ đang phân tích cái mà họ gọi là "một kho dữ liệu khổng lồ của Sở Thuế vụ" về thuế của các tỷ phú và sẽ công bố thêm thông tin chi tiết trong những tuần tới.

Trong khi BBC chưa thể xác nhận các tuyên bố này, vụ rò rỉ được cho là xảy ra vào thời điểm ngày càng có thêm tranh luận về số tiền thuế mà giới có tiền của đã trả và sự bất bình đẳng ngày càng gia tăng.

ProPublica cho biết 25 người Mỹ giàu nhất trả thuế ít hơn - trung bình là 15,8% tổng thu nhập đã điều chỉnh - so với hầu hết những người lao động chính thống của Mỹ.

Jesse Eisinger, phóng viên có thâm niên và là biên tập viên tại ProPublica, nói với BBC: "Chúng tôi khá ngạc nhiên khi người ta có thể làm [thuế] giảm xuống bằng không nếu người ta là tỷ phú. Thực tế, việc trả thuế bằng không đã thực sự khiến chúng tôi hết sức thất vọng.

"Những người siêu giàu có thể lách hệ thống theo cách hoàn toàn hợp pháp.

Nguyễn Sơn: Lao động nghèo mùa dịch trưa ăn cơm từ thiện, chiều cháo loãng qua ngày

Dịch bệnh căng thẳng, TP.HCM giãn cách xã hội, nhiều người lao động nghèo vốn đã khó khăn nay càng lao đao hơn. Không ít người phải xin cơm từ thiện, ăn mỳ tôm, cháo loãng để cầm cự.

Trưa cơm từ thiện, chiều mỳ tôm, cháo loãng

Trời đứng bóng, dù thấm mệt vì cái nắng gắt, bà Nguyễn Thị Ngọc Trâm (74 tuổi, tạm trú quận 8, TP.HCM) vẫn cố gắng rời chợ An Đông để đến số 96 Nguyễn Chí Thanh (phường 2, quận 10, TP.HCM) nhận cơm từ thiện.

Từ ngày TP.HCM thực hiện giãn cách xã hội, bà Trâm phải tìm đến địa điểm này để có những hộp cơm chống đói. Bà nói, khoảng thời gian này là thời điểm khó khăn nhất mà bà từng đối mặt kể từ khi rời quê vào TP.HCM bán vé số dạo.

Bà Trâm ở trọ tại quận 8. Trước khi dịch bệnh bùng phát, bà thường đón xe ôm từ nơi thuê trọ đến chợ An Đông (quận 5, TP.HCM) bán vé số. Bà nói: “Lúc chưa dịch, người ta đi chợ nhộn nhịp lắm. Tôi đi vài vòng chợ bán vé số cũng đủ tiền trang trải”.

Lao động nghèo mùa dịch trưa ăn cơm từ thiện, chiều cháo loãng qua ngày
Bà Trâm nói, dịch bệnh khiến bà bán vé số dạo ế ẩm nên trưa ăn cơm từ thiện, chiều ăn mỳ tôm, cháo loãng.

“Bây giờ dịch bệnh phức tạp, lại giãn cách xã hội, người ta ở nhà, hàng quán đóng cửa, tôi bán không được. Đi từ sáng đến trưa, tôi bán chưa được một nửa ngày thường. Thế nên, dù chân bị khớp nặng, trời nắng, tôi cũng cố đi thêm mấy vòng chợ để bán. Dẫu vậy, vé số vẫn ế lắm”, bà nói thêm.

Ngọc Thảo: Hạt giống đỏ Nguyễn Chí Vịnh bị loại đau đớn, đâu là nguyên nhân?

Con trai của đại công thần chế độ Nguyễn Chí Vịnh được biết đến như là một hạt giống đỏ bất khả xâm phạm ở quân đội, tuy nhiên ngày 31/5 vừa qua đã kết thúc cuộc đời binh nghiệp của ông tướng nhiều tai tiếng hơn danh tiếng này.

Nguyễn Chí Vịnh là con trai ông Nguyễn Chí Thanh, một công thần của chế độ. Thời ông Nguyễn Chí Thanh còn sống, ông này kèn cựa với Võ Nguyên Giáp chứ không phải dạng vừa.

Cũng vì là con trai của Nguyễn Chí Thanh nên Nguyễn Chí Vịnh đi vào đời binh nghiệp và tiến thân. Vấn đề là ông Vịnh nhận được nhiều sự nâng đỡ từ những người trước đây vốn là lính của Bố ông.

Là con nhà tướng nên ông Vịnh được đưa vào Học Viện kỹ thuật quân sự, để đào tạo làm sĩ quan và là dạng sĩ quan được cơ cấu lên cao. Những hạt giống đỏ như ông Vịnh dù là trong thời chiến cũng khó mà có cơ hội ra chiến trường. Chiến trường là nơi dành cho những người không có thân thế. Họ muốn liều mình để đổi lấy thành tích nhưng ông Vịnh thì không cần như vậy, cứ học hành như là một cậu ấm rồi sau đó được cơ cấu lên cao chứ không cần phải phấn đấu nhiều.

Tướng Lê Đức Anh, Đặng Vũ Chính là người dưới quyền Nguyễn Chí Thanh. Khi Nguyễn Chí Vịnh vào quân đội, ông được hai người này nâng đỡ. Được biết, Lê Đức Anh là một người có thực quyền, cho đến ngày ông ngồi vào ghế chủ tịch nước thì thực quyền của ông cũng rất lớn. Ngay cả khi về hưu tiếng nói của Lê Đức Anh cũng rất có trọng lượng. Sở dĩ ông Lê Đức Anh có quyền lực như vậy cũng bởi ông nắm trong tay tổng cục tình báo quân đội, còn gọi là tổng cục 2.

Sau khi ra trường một thời gian ông Vịnh lên được thượng úy thì sau đó được Lê Đức Anh và Đặng Vũ Chính đưa về Cục-2, tiền thân của TC2. Trong 10 năm ông Vịnh lên làm Tổng cục trưởng Tổng Cục Tình Báo quân đội.

Nguyễn Chí Vịnh một thời làm mưa làm gió


Trân Văn (RFA): Cơ quan Tình báo quân đội Việt Nam và những dấu hiệu của một đại họa

Bài viết đăng trên RFA từ 12-17 tháng 8, 2009

1


“Tổng cục 2” là cách gọi tắt cơ quan đặc trách tình báo của Quân đội Nhân dân Việt Nam và kể từ năm 2004 đến nay, ba từ “Tổng cục 2” nhắc nhiều người nhớ đến một scandal, tuy ầm ĩ nhưng vẫn chưa có hồi kết.

Hồi thượng tuần tháng 6, chỉ trong vòng hai ngày, tướng Võ Nguyên Giáp – một nhân vật được xem như “khai quốc công thần” của nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay – đã gửi liên tiếp hai lá thư, lặp lại một yêu cầu từng được ông nêu ra từ đầu năm 2004, đó là những nhân vật cao cấp trong Đảng và chính quyền đương nhiệm, cần giải quyết triệt để những vấn đề liên quan đến Tổng cục 2 thuộc Bộ Quốc Phòng.

Scandal “Tổng cục 2”


Đã và đang có những dấu hiệu cho thấy “Tổng cục 2” không còn đơn thuần là một scandal về những thủ đoạn tàn độc mà một số cá nhân, phe nhóm trong Đảng CSVN sử dụng để triệt hạ đối thủ của mình, nhằm thâu tóm quyền lực.

Các tình tiết trước, trong và sau scandal “Tổng cục 2” chỉ ra một nguy cơ khác, đáng ngại hơn đối với vận mệnh quốc gia.

Thứ Tư, 9 tháng 6, 2021

Carl Thayer: Việt Nam nên “tự giúp mình” để đối phó với Trung Quốc

Bốn nước ASEAN ven biển Đông là Việt Nam, Philippines, Malaysia và Indonesia cần phải hợp tác để chống lại chiến thuật “Vùng xám” của Trung Quốc– Giáo sư (GS) Carl Thayer từ Học viện Quốc phòng Australia tại Canberra đã nhận định như vậy trong một trao đổi gần đây với RFA. Mời quý vị cùng theo dõi:

RFA: Được biết ông vừa có một bài thuyết trình về việc các nước ASEAN nên làm gì để đáp trả chiến thuật 'Vùng xám' của Trung Quốc (TQ) tại một hội nghị quốc tế về Biển Đông vào cuối tháng 5 vừa qua. Vậy theo ông, vì sao các quốc gia thành viên ASEAN nên hợp tác để đối phó với chiến thuật này của Trung Quốc? Lời khuyên của ông là gì, đặc biệt với quốc gia tuyên bố chủ quyền như Việt Nam?

GS Carl Thayer: Vì Myanmar đang là vấn đề nóng trong chương trình nghị sự của khối ASEAN và khối này đã có những bất đồng nhất định trong vấn đề Biển Đông nên tôi cho rằng sự hợp tác này nên được thúc đẩy giữa bốn quốc gia ven biển Đông là Việt Nam, Philippines, Malaysia và Indonesia.

Vì sao họ nên ngồi lại với nhau? Một là từ cuối năm 2019 và trong năm 2020, tất cả bốn nước này đều đệ trình công hàm tới Ủy ban Ranh giới về Thềm lục địa của Liên Hợp Quốc, chia sẻ cùng một quan điểm pháp lý và bác bỏ cơ sở yêu sách chủ quyền của Trung Quốc và khẳng định rằng phán quyết trọng tài năm 2016 nên được xem là là chỉ dẫn cho những gì đang diễn ra.

Hai là, cả bốn quốc gia này trong 18 tháng qua đều đã gặp phải một số hình thức đe dọa và gây áp lực của Trung Quốc. Và đặc biệt, trong năm nay hơn hai trăm tàu cá và dân quân biển của Trung Quốc đã xuất hiện ở khu vực Đá Ba Đầu thuộc khu vực đặc quyền kinh tế của Philippines, gây áp lực lên chính phủ nước này.

Vì vậy, các quốc gia này nên hợp tác với nhau và nên thành lập một nhóm họp không chính thức trong chính khối ASEAN để tư vấn chính sách. Và bởi vì họ đang phải đối mặt với sự đe dọa từ phía Trung Quốc, ASEAN lại không muốn phải chọn giữa Mỹ và Trung Quốc nên bằng cách đến với nhau và để ASEAN hành động với tư cách một tổ chức, các quốc gia này sẽ có cơ hội tốt hơn để duy trì tính trung lập của họ.

GS Nguyễn Văn Tuấn: Vaccine không phải là 'viên đạn bạc' chống covid-19

Đó là nhận định của một viên chức thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) [1], và tôi đồng ý. Mục đích chính của các vaccine hiện nay là phòng ngừa người bị nhiễm bị bệnh nặng, chớ không phải ngăn ngừa lây nhiễm. Phương tiện ngăn ngừa lây nhiễm hữu hiệu nhứt là hạn chế tụ tập.

Hiệu quả của vaccine


Việt Nam hiện nay đang có chủ trương mua vaccine từ nhiều nguồn, kể cả từ Tàu. Câu hỏi đặt ra là các vaccine này có hiệu quả ra sao, và có thể so sánh để có một cái nhìn tổng quan? Cách thức để đánh giá hiệu quả (efficacy) của vaccine là qua các nghiên cứu RCT, so sánh xác suất bị nhiễm ở người được tiêm và người không được tiêm. Trong thực tế thì các vaccine được lưu hành hiện nay đều đã qua thử nghiệm RCT, và tôi có thể tóm tắt hiệu quả của các vaccine đó như sau:
• Pfizer/BioNtech vaccine: 95% [2]
• Sinovac (Tàu): 50% [3]
• Johnson & Johnson: 72% [4]
• Moderna (Mĩ): 94% [5]
• Oxford/AstraZeneca (AZ): 70% [6]
• Novavax: 86% với biến thể B.1.1.7 và 55% với B.1.351 [7].

Những kết quả nghiên cứu trên cho thấy vaccine của Tàu có hiệu quả thấp nhứt so với các vaccine phương Tây.

Có lẽ các bạn hỏi 'còn vaccine Nga thì sao?'. Xin thưa là số liệu của vaccine Nga công bố trên Lancet được đánh giá là không đáng tin cậy vì có khá nhiều điều bất thường và khó giải thích và kém minh bạch. Vì thế, trong y giới phương Tây, vaccine của Nga ít khi được đề cập đến.

VOA Tiếng Việt: Việt Nam phê duyệt vaccine của Trung Quốc. Người dân sẽ tiêm?

Bộ Y tế Việt Nam vừa phê duyệt vaccine ngừa COVID-19 do Trung Quốc sản xuất trong lúc có nhiều người dân bày tỏ nghi ngại về vaccine của Sinopharm và đề nghị rằng loại vaccine này nên được tiêm cho các “cán bộ cao cấp” trước.

Truyền thông trong nước cho biết Thứ trưởng Bộ Y tế Trương Quốc Cường vừa ký quyết định phê duyệt có điều kiện vaccine do Hãng Sinopharm của Trung Quốc sản xuất cho việc sử dụng ở Việt Nam “do nhu cầu cấp bách trong phòng chống dịch bệnh COVID-19.”

Đây là vaccine thứ 3 được Bộ Y tế phê duyệt, sau AstraZeneca của Anh và Sputnik V của Nga.

Bộ Y tế Việt Nam phê duyệt vaccine của Trung Quốc giữa lúc quốc gia Đông Nam Á ghi nhận thêm hàng nghìn ca nhiễm mới và gần 20 trường hợp tử vong vì COVID-19 kể từ khi đợt bùng phát trong cộng đồng lần thứ 4, được xem là nguy hiểm nhất, bắt đầu từ ngày 27/4, trong khi mới chỉ có hơn 1% người dân Việt Nam được tiêm vaccine chống virus này, một trong những tỷ lệ thấp nhất tại châu Á.

Tuy vậy, theo quan sát của VOA tiếng Việt, nhiều người bày tỏ nghi ngại về vaccine của Trung Quốc.

“Phản ứng của người dân trong nước là hầu hết những người mà tôi biết thì họ không tích tiêm vaccine Trung Quốc,” ông Nguyễn Như Phong, một người đang điều hành hai công ty truyền thông tại Hà Nội, nói và cho biết rằng nguyên nhân của việc mà ông gọi là “một sự bất tín vạn sự bất tin” xuất phát từ việc người dân Việt Nam nhận thấy “người Trung Quốc sản xuất hàng gian, hàng giả, hàng nhái” và “chất lượng hàng hoá của Trung Quốc không được đảm bảo.”

“Người Việt Nam nói chung không thích sản phẩm của Trung Quốc,” anh Nguyễn Văn Nam, một người kinh doanh thuốc và các vật dụng y tế ở Hà Nội cho biết và nói rằng anh không nhập các sản phẩm của Trung Quốc vì lo ngại về chất lượng. “Bản thân tôi cũng sẽ không tiêm vaccine Trung Quốc.”

Nghiên cứu Biển Đông: Căn cứ hải quân REAM của Campuchia trở thành thách thức an ninh thường trực đối với Việt Nam

1. Ngày 2/6/2021, Bộ trưởng Quốc phòng Campuchia Tea Banh thú nhận Trung Quốc đang hỗ trợ Campuchia xây dựng căn cứ hải quân Ream tại tỉnh Sihanoukville phía tây nam Campuchia nằm trên bờ biển ở vịnh Thái Lan. Ông Tea Banh viện dẫn lý do rằng Campuchia không đủ khả năng chi trả việc nâng cấp Ream nên nhờ Trung Quốc hỗ trợ và Trung Quốc giúp đỡ vô điều kiện.

2. Tuyên bố của ông Tea Banh chứng tỏ Campuchia đã dối trá và tìm cách che đậy trong suốt 2 năm qua. Tháng 7/2019 báo Wallstreet Journal của Mỹ đăng tin Campuchia và Trung Quốc đầu năm 2019 đã ký thoả thuận bí mật cho Trung Quốc sử dụng căn cứ hải quân Ream trong 30 năm và tự động gia hạn trong 10 năm. Từ đó Hun Sen và các quan chức Campuchia nhiều lần bác bỏ, cho rằng Hiến pháp Campuchia không cho phép nước ngoài đóng căn cứ quân sự tại Campuchia. Thậm chí, Campuchia tổ chức chuyến thăm cho các nhà ngoại giao nước ngoài tại Campuchia đến thăm Ream để chứng tỏ không có việc đó.

3. Như vậy, việc Trung Quốc phát triển căn cứ hải quân Ream ở Campuchia là có thật. Từ giờ Trung Quốc có thể ngang nhiên điều động quân đội và thiết bị khí tài đến đóng tại Ream, dù công khai hay đội lốt giúp đỡ Campuchia nâng cấp Ream, dần dần tạo thành một tiền đồn quân sự của Trung Quốc ngay sát sườn phía tây nam của Việt Nam. Căn cứ hải quân Ream kết hợp với các tiền đồn quân sự Trung Quốc cải tạo, xây dựng và củng cố trái phép ở Trường Sa tạo thành hai gọng kìm kẹp chặt phía nam Việt Nam và là một thách thức an ninh thường trực đối với Việt Nam.

***

Cuối tháng 5 đầu tháng 6/2021, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ có chuyến thăm ba nước Đông Nam Á gồm Indonesia, Campuchia và Thái Lan. Chuyến công du có những điểm đáng chú ý sau:

1. Đây là chuyến công du Đông Nam Á đầu tiên của quan chức ngoại giao Mỹ dưới thời chính quyền Biden;

Thứ Ba, 8 tháng 6, 2021

Nguyễn Khoa: Người Việt Nam cấp tiến là ai?

Cấp tiến (progressive) là từ phương Tây để chỉ khuynh hướng chính trị xã hội cởi mở hơn so với những quan điểm có trước đó. Sự cởi mở đó là cái nhìn thân thiện với những cộng đồng thiểu số, ủng hộ công bằng xã hội nhiều hơn, tự do tư tưởng nhiều hơn,… Đó là cách tôi hiểu từ này, và tôi cho rằng cũng có khá nhiều người Việt hiểu như vậy.

Tuy nhiên, bên cạnh cách hiểu như thế, còn có cách nhìn các nhóm cấp tiến được phân chia theo sơ đồ Tả/Hữu, cũng của phương Tây về chính trị xã hội. Trong sơ đồ này, các nhóm cấp tiến được xếp về phía bên trái, tức là cánh tả, mà trong đó ý thức hệ cộng sản cũng được định vị.

Vì thế nhiều người Việt tin là các nhóm cấp tiến, cánh tả, là gần với chủ nghĩa cộng sản, tệ hơn nữa là gần với kiểu cai trị toàn trị của các nhà nước cộng sản theo mô hình Soviet của Lenin, của Đệ tam quốc tế. Ví dụ rõ ràng nhất về niềm tin này của người Việt là khuynh hướng của họ trong cuộc bầu cử ở Mỹ năm 2020 vừa qua. Rất đông người Việt, trong lẫn ngoài nước, nhìn theo cái nhãn dán của Donald Trump cho các đối thủ chính trị là cộng sản, họ tin rằng Bernie Sanders, Elizabeth Warren, Alexandra Ocasio-Cortez (AOC),… thậm chí đến Joseph Biden là… cộng sản.

Tương tự như vậy, khá đông người Việt nhìn các chính phủ Tây Âu, Bắc Âu có khuynh hướng cấp tiến, đánh thuế cao để lấy phúc lợi xã hội, là… xã hội chủ nghĩa (kiểu Việt Nam, Trung Quốc), là gần với… cộng sản.

Ở đây chúng ta không đi vào những phân tích kiểu lý thuyết kinh tế chính trị với những quan điểm khác nhau, có thể kéo dài không dứt những buổi tranh luận. Chúng ta đặt khái niệm cấp tiến như là ở đoạn mở đầu: cởi mở về cách sống, tự do về tư tưởng, ủng hộ phúc lợi xã hội,… Ngoài ra tư tưởng cấp tiến cũng thường dính vào những hoạt động kiểu như bảo vệ môi trường (vì nó là phúc lợi xã hội), hay là chống chiến tranh, chống đàn áp bằng bạo lực. Từ việc hiểu như vậy, chúng ta thử đi tìm xem có những người Việt cấp tiến hay không, họ có phải là, hay gần với cộng sản hay không, mà cộng sản là cộng sản nào?

Ngô Nhân Dụng: Kinh tế hồi phục nhanh, nhưng khác trước

Cuộc suy thoái kinh tế vừa qua do bệnh dịch Covid-19 gây nên khác hẳn các cuộc suy thoái trước. Cho nên cảnh tượng kinh tế hồi phục cũng khác. Điểm nổi bật nhất là kinh tế sẽ hồi phục nhanh hơn tất cả các lần suy thoái trước. Quan trọng hơn nữa, Covid-19 thay đổi chính sách điều hợp nền kinh tế nước Mỹ từ nay trở về sau.

Những lần trước, lý do khiến kinh tế suy thoái là do tình trạng mất thăng bằng tự bên trong. Thí dụ, do lạm phát lên cao khiến Ngân Hàng Trung Ương phải tăng lãi suất. Hoặc do các ngân hàng thương mại cho vay quá nhiều rồi không đòi nợ được, họ phải thắt chặt túi tiền lại. Những phản ứng đó gây hậu quả tai hại. Trong trường hợp tăng lãi suất, các xí nghiệp khó vay tiền, tức là giới sản xuất phải giảm hoạt động.Trong trường hợp thứ hai, người tiêu thụ phải bớt chi tiêu. Cả hai đều khiến cả nền kinh tế càng đi xuống sâu hơn.

Ba lần suy thoái gần đây, những năm 1990-1991, năm 2001, rồi 2007-2009, khi kinh tế hồi phục nạn thất nghiệp tiếp tục kéo dài vì nhiều người tìm việc trong khi số việc làm tăng rất chậm. Các xí nghiệp mở cửa hoạt động trở lại từ từ để nghe ngóng tình hình; trong khi rất nhiều công nhân muốn tìm việc lại ngay. Tình trạng đó kéo dài, những người thất nghiệp vẫn chưa dám chi tiêu. Số tiêu thụ không lên sẽ khiến các nhà sản xuất càng mở cửa chậm chạp.

Ngược lại, lần này các xí nghiệp sẵn sàng mở cửa lại nhưng gặp khó khăn khi cần tuyển người làm. Nhiều cơ sở kinh doanh mới ra đời ngay trong khi còn bệnh dịch, họ đã thu hút công nhân. Nhiều người làm cho các công ty bán trên mạng, từ việc trong nhà kho cho tới lái xe giao hàng. Họ được trả lương cao hơn, không muốn trở về làm trong các cửa hàng hay xí nghiệp cũ. Cho tới tháng 5 vừa qua, các cơ sở kinh doanh mới đã tuyển dụng hơn 830,000 công nhân, cao hơn con số kỷ lục 686,000 vào năm 2006. Ngày Thứ Năm 3 tháng 6, Bộ Lao Động báo tin chỉ có 385,000 người Mỹ khai hưởng bảo hiểm thất nghiệp, giảm 5% so với tuần lễ trước, cho thấy các xí nghiệp bớt sa thải.

Bùi Văn Phú: Giờ N của Covid-19 tại California

Đại dịch Covid-19 vừa qua cho thấy nước Mỹ có nhiều bất cập. Trước hết là một lãnh đạo không tin vào khoa học. Các phát biểu của Tổng thống Donald Trump nhằm đối phó với nạn dịch đã chứng tỏ điều đó.

Khi con siêu vi lây lan, số người chết tăng khiến dân ùn ùn tìm mua nước khử trùng rửa tay,mua khẩu trang mà nhiều nơi không có hàng. Cảnh dân chúng xếp hàng dài mua nhu yếu phẩm, đổ xăng, lãnh thực phẩm cứu trợ và cảnh bệnh viện quá tải, người chết không kịp chôn là hình ảnh nước Mỹ của những ngày dịch Covid bùng phát trong năm vừa qua.

Xếp hàng chích ngừa Covid-19 ở California (Ảnh: Bùi Văn Phú)

Hệ lụy của không tin vào khoa học là số người chết vì Covid ở Mỹ cao nhất thế giới, 427 nghìn người trong năm cuối của nhiệm kỳchính quyền Trump. Đến nay, sau gần 5 tháng với Tổng thống Joe Biden số tử vong lên 611 nghìn và 34 triệu người Mỹ nhiễm bệnh, theo số liệu từ Worldometer.info.

Minh Anh (RFI): Thượng đỉnh Biden – Putin, triển vọng nào cho quan hệ Nga – Mỹ ?

Ngày 16/06/2021, cuộc gặp thượng đỉnh đầu tiên giữa tổng thống Mỹ Joe Biden và đồng nhiệm Nga Vladimir Putin sẽ diễn ra tại Genève, Thụy Sĩ. Ngoài các hồ sơ quốc tế, việc xem xét các mối tương quan lực lượng và xác định một mối quan hệ mới với Nga là một thách thức lớn cho chính quyền Biden.

Quan hệ Nga – Mỹ sắp tới sẽ ra sao ? Trở nên xấu đi hay là sẽ được cải thiện ? Matxcơva đã có lời cảnh báo khá bi quan. Ngoại trưởng Nga Serguei Lavrov hôm 01/06/2021 tuyên bố trước báo giới rằng « chớ có ảo tưởng và không nên tạo cảm giác là sẽ có một cú đột phá, sẽ có những quyết định lịch sử đi đến những thay đổi cơ bản ».

Bị suy yếu nhiều ngay từ dưới thời tổng thống Barack Obama, quan hệ Nga – Mỹ, dưới thời Donald Trump, đã đi xuống đến mức thấp nhất kể từ năm 1980. Trong bối cảnh này, Joe Biden khởi đầu nhiệm kỳ tổng thống và không điều gì cho thấy có thể hướng đến một sự cải thiện nào đó trong bang giao song phương.

Nhà nghiên cứu về Nga, Emmanuel Dreyfus, Viện Nghiên cứu Chiến lược trường Quân sự (IRSEM), trên tạp chí Diplomatie đưa ra ba nguyên nhân vì sao quan hệ Nga – Mỹ xuống cấp như vậy.

Thứ nhất là sự trở lại của chính sách cường quốc của Nga. Ngay từ những năm 2000, thông qua một loạt các sáng kiến, Matxcơva không ngừng mở rộng ảnh hưởng tại « không gian hậu Xô Viết » : Xung đột Nga – Gruzia (2008), khủng hoảng Ukraina (2014), và gần đây nhất là cuộc xung đột tại Thượng Karabagh, khủng hoảng chính trị tại Belarus…

Chính sách này còn được Nga áp dụng tại nhiều địa bàn xa xôi khác : can thiệp quân sự ở Syria, cắm rễ tại các nước châu Phi vùng hạ Sahara nhờ vào chiến lược gọi là « ngoại giao phòng thủ ».

Tại châu Mỹ, Nga ủng hộ chế độ độc tài Venezuela của tổng thống Nicolas Maduro. Ngoạn mục nhất là Matxcơva chia rẽ thành công quan hệ giữa Mỹ với nhiều đối tác truyền thống mà ví dụ điển hình là Thổ Nhĩ Kỳ với vụ bán hệ thống tên lửa S-400.

Chiến lược này của Nga được tiến hành trong bối cảnh Hoa Kỳ xem Trung Quốc là « đối thủ cạnh tranh chiến lược » và có sự xích lại gần hơn giữa Nga và Trung Quốc trong lĩnh vực quốc phòng, không gian. Điều này cũng giải thích vì sao Washington xem Matxcơva là « một quốc gia cạnh tranhh chiến lược », trong Chiến Lược Quốc Phòng công bố năm 2018.

Thứ hai, nước Nga của ông Putin bị cáo buộc can dự trực tiếp vào chuyện nội bộ nước Mỹ mà ví dụ điển hình là cuộc bầu cử tổng thống năm 2016. Vụ việc gây chia rẽ chính trường Mỹ, đảng Dân Chủ chỉ trích lập trường không rõ ràng của đảng Cộng Hòa đối với Nga. Điều này giải thích vì sao có sự gia tăng các biện pháp trừng phạt của Mỹ nhắm vào Nga, chủ yếu được thông qua ở Quốc Hội, do đảng Cộng Hòa trước đây chiếm đa số.

Cuối cùng, dù từng đóng một vai trò quan trọng trong chính sách « làm lại từ đầu - reset » với Nga dưới thời tổng thống Obama, nhưng khi trở thành tổng thống, ông Joe Biden lại là người có quan điểm cứng rắn nhất đối với Matxcơva. Chủ nhân Nhà Trắng kêu gọi củng cố hơn nữa vai trò của khối NATO tại sườn phía đông, và nhất là mối quan hệ giữa đôi bờ Đại Tây Dương.

Dù nhìn nhận giữa Nga và Mỹ, vẫn còn có nhiều lĩnh vực mà đôi bên có thể hợp tác như trong hồ sơ kiểm soát vũ khí nguyên tử, thỏa thuận hạt nhân Iran, hay hòa bình cho Afghanistan… , nhà nghiên cứu Emmanuel Dreyfus bi quan cho rằng « triển vọng cho một bước khởi đầu mới là rất hạn chế », nhất là vào lúc nước Nga ngày càng bị phương Tây lên án, đi đầu là Mỹ, về các vấn đề nhân quyền ở trong nước.

Chớ có xem thường « chú lùn kinh tế » Nga, như nhận định hóm hỉnh của cây bút thời luận của L’Obs, Pierre Haski. Để có được một chiến lược với Nga là điều không dễ !

Chủ Nhật, 6 tháng 6, 2021

Nguyễn Đức Tùng: Vô Cùng Dịu Dàng Hoàn Toàn Nguy Hiểm

Hình minh hoạ, FreePik

Có người nhìn thấy cô ta leo qua thành cầu, bước theo tay vịn đi lần ra xa. Đây là cây cầu bắc qua khe núi, rất xa mặt nước, có sáu tuyến đường, hai bên có đường dành cho người đi bộ, xe đạp, thành cầu khá cao, ở giữa những nhịp cầu chỗ dây cáp treo có thêm những ô nhỏ nhô ra ngoài, có lẽ để cho nhân viên tu sửa làm việc. Bốn giờ chiều ngày thứ sáu, giờ tấp nập nhất của thành phố. Người đàn bà mặc áo len màu xanh dương, quần jean xám trắng, đi giày thể thao, tóc quấn cao. Cô ta đang chập chờn leo tới sát mép cái ô nhỏ, chồm người ra cúi xuống, hai tay đeo chặt dây cáp, một chân gác lên chuẩn bị leo qua tay vịn cuối cùng. Đoạn này sông vừa ra khỏi núi, chảy như thác trút nước xuống réo ầm ầm, rồi khi qua khỏi cầu gặp vực sâu đột ngột trở nên im lặng. Xe cộ chớp đèn ra hiệu cho nhau, những người đi bộ dừng lại mỗi lúc một đông nhưng không ai dám đi thêm bước nữa. Cô ta xua tay ra dấu cho mọi người không được bước qua thành cầu, những người lái xe chạy chậm lại, tò mò, kinh ngạc. Một người đàn ông tìm cách trò chuyện với cô trong khi chờ cảnh sát tới. Một người nào khác đã kịp gọi cảnh sát. Họ đang trên đường chạy tới, nhưng di chuyển chậm chạp vì chiều thứ sáu xe cộ quá đông. Trong những phút ngắn ngủi này, trước cái chết, đây là cuộc đối thoại giữa người đàn ông và người phụ nữ đứng trên cầu.

- Xin lỗi, nhưng bạn có thể quay lại đây được không?

Người đàn ông mở đầu, la to trong gió, ông ta mặc quần khaki đen, mũ lưỡi trai cũ, vạt áo khoác màu tro gió giật từng hồi phồng lên như cái dù. Cô ta không trả lời câu hỏi, tiếp tục cúi xuống dòng nước. Người đàn ông nhích từng bước rất nhanh nhưng cô lập tức quay lại.

- Đứng lại. Cô ta hét lên, giận dữ, giọng lạc đi.

Bùi Vĩnh Phúc: Vài ấn tượng về Đi, Đọc và Viết của Phạm Xuân Đài

Tác giả, trong phần Lời Nói Đầu của quyển Đi, Đọc và Viết, có cho biết mình là một nhà báo, chứ không phải là một nhà văn. Điều này, tôi nghĩ, có chỗ đúng và có chỗ không đúng. Đúng, Phạm Xuân Đài là một nhà báo. Trong những bài viết của mình, ông luôn có một cái nhìn tinh tế, sắc nét, nắm bắt được sự vật, sự việc một cách tinh sắc, bằng cái cảm quan nhạy bén và phương pháp làm việc, quan sát, tiếp cận vấn đề của mình. Như một nhà báo. Một nhà báo có bản lĩnh và giàu kinh nghiệm.

Nhưng tác giả đã sai, ít nhất trong cảm nhận của tôi, ở chỗ ông đã nghĩ, đã tự cho mình không phải là một nhà văn. Phạm Xuân Đài, trong cung cách biểu lộ, bày tỏ tâm tư, suy nghĩ của mình, qua chữ viết và cách diễn ý, đã cho thấy ông là một nhà văn. Cách ông tiếp cận, sắp xếp và khai triển vấn đề của mình, cách ông trình hiện cuộc đời, những suy nghĩ phức tạp về đời sống, về những hoàn cảnh sống, về tâm hồn chúng ta, về con người, về lịch sử, về quê hương, về kỷ niệm, v.v., có thể cho người đọc thấy được điều này. Qua những đường rẽ, khúc ngoặt, và lối “nhồi bóng”, “đưa bóng” thần tình, ông làm hiển lộ các vấn đề mà ông muốn nhắm tới, nhiều lúc, ở những “điểm chặn” bất ngờ. Làm vấn đề được phát sáng, hốt nhiên, bằng một vài câu viết, một vài nhận xét thần tình và tinh tế. Điều này cho thấy con người, những quan hệ của nó trong cuộc sống, sự hoà ái, trái tim cùng hơi nóng và chất lửa trong nó, làm cho con người sống xứng đáng cái thân phận đáng hãnh diện là con người của mình, luôn là quan tâm của ông. Của một nhà văn.

Tôi yêu cái hơi ấm, cái ngọn lửa mềm mại, luôn cháy đỏ trong chữ nghĩa của Phạm Xuân Đài. Nó làm những câu văn của tác giả, dù gần như luôn mang cái chủ âm trầm, chậm, thanh và giản, lúc nào cũng cháy ngầm trong sự từ tốn ấy cái thiết tha của một bếp lửa đầy hơi ấm nhân quần. Những đoá hoa lửa ngọt, đằm và mềm dịu ấy không thôi phát sáng qua những trang văn của ông. Con người nhà văn của Phạm Xuân Đài, một phần lớn, cũng nằm chính ở điểm ấy.

bùi vĩnh phúc

Võ Phiến: Mai Sau

Quê tôi có cái hát bộ là nổi tiếng. Cụ Tản Đà từng bảo: “Tuồng Bình Định, rạp Phú Phong.” Tuồng là tác phẩm viết ra, rạp là chỗ diễn tuồng. Viết tuồng hay, diễn tuồng cũng giỏi nữa; thế là xuất sắc mọi bề? Tôi nghe vậy, biết vậy.

Rồi có lần gặp bài Lỗ Tấn về chuyện xem hát ở xứ ông. Chuyện thật ngộ. Xem qua nhớ hoài. Lỗ tiên sinh viết bài ấy năm 1922, tức năm ông vào khoảng tứ tuần. Bảo rằng trong vòng hai mươi năm qua ông chỉ xem hát Tàu ở Bắc Kinh có hai lần. Lần đầu vào năm 1912, tức năm ông 31 tuổi. Ông nghe bạn nói hát tuồng ở Bắc Kinh là nhất, thế nào cũng phải xem cho biết.

Thì xem. Đêm ấy, ông hớn hở vào một rạp hát. Tuồng đang diễn, kèn trống inh ỏi, sắc màu rực rỡ, khách xem đông đảo... Ông len lách vào chỗ có mấy chiếc ghế trống, toan ngồi, thì nghe có tiếng la: “Ấy! Ghế đã có người giữ trước cả rồi đấy.” Loanh quanh tìm mãi không có chỗ ngồi, ông tháo lui, bỏ cuộc.

Lần thứ hai — ông không nhớ năm nào — có đêm hát gây quĩ cứu trợ nạn nhân bão lụt ở Hồ Bắc. Ông mua tấm vé hai đồng bạc để được vào Đệ Nhất Hí Viện xem một bổn tuồng do nhiều đào kép ưu tú và có cả diễn viên thượng thặng là Tan Xinpei đích thân trình diễn. Ai nấy nhấn mạnh vào chỗ đặc biệt quan trọng ấy. Đến giờ, ông vào thì rạp đã chật cứng, không chỗ chen chân. Trên sân khấu đang có anh kép đóng vai một bà lão hát ê a. Kép nào vậy? Ông lên tiếng hỏi, bị người khán giả bên cạnh đáp vắn tắt, tỏ vẻ khó chịu. Từ đó ông không dám hỏi han quấy rầy ai nữa. Ông lặng lẽ xem một nữ nhân vật cùng hát với con nữ tì bên cạnh một cụ già, rồi một đám đánh nhau toán loạn, rồi hai người đánh nhau, rồi ba kẻ đánh nhau v.v... Ông không biết ai là ai. Ông cứ thế xem miết giờ này qua giờ khác. Tới mười hai giờ khuya vẫn chưa thấy bóng dáng kép thượng thặng Tan Xinpei đâu. Cuối cùng ông đành len lách thoát ra khỏi Đệ Nhất Hí Viện. Bên ngoài vắng vẻ: lơ thơ mấy chiếc xe kéo chờ khách, lơ thơ mấy người có lẽ chờ đón đám đàn bà ra về khi vãn hát. Tuyệt không thấy tăm hơi Tan Xinpei.

Sau lần ấy, Lỗ Tấn nghĩ rằng giữa ông với tuồng hát Trung quốc thế là dứt tình.

Lê Thiệp: Mưa Ở Mộc Hóa

Năm nay nước muộn nên lên nhanh, chỉ vài ngày mà nhìn đâu cũng thấy nước. Những thửa lúa mênh mông bên kia sông như có phép lạ, nước dâng tới đâu, ngọn lúa ngoi tới đó. Từ cửa sổ lầu hai nhìn ra cả một vùng bát ngát như chìm trong màu mưa mờ đục. Thiếu tá Soạn thầm nhớ ruộng chiêm ở Sơn Tây. Đến mùa tháng Mười những thửa ruộng chiêm cũng ngập mưa nhưng không thênh thang như ở Mộc Hóa này. Nơi đây trên là trời, dưới là ruộng nhìn ngút con mắt. Bà cụ mẹ vợ có lần xuống chơi, thấy cảnh cày cấy ở đây chép miệng than “Đúng là làm bỡn ăn thật, chả bù với quê miền Bắc nhà mình.” Có tiếng lịch kịch ở sau, ông quay lại. Người hạ sĩ nhất bước vào từ hồi nào đang dọn dẹp, ngẩng lên hỏi:

- Thiếu tá về nhà ăn sáng hay ra phố? Đêm qua thiếu tá thức khuya quá.

- Tôi đã nói cứ đi ngủ trước, tôi còn phải đọc mớ hồ sơ mới đến. Anh thức làm gì cho mệt. Chắc không về nhà được, anh chạy ra phố mua cái gì về cùng ăn.

- Em ăn rồi, mì gói. Thiếu tá ăn gì để bảo tụi nó ra mua.

- Thôi mất công, có mì làm cho tôi hai gói cho gọn. Đói rồi. Tám giờ tôi phải họp ở Trung Tâm Hành Quân rồi phải sang gặp ông Tỉnh nữa. À, hễ thấy ông trung úy Tiến về thì bảo gặp tôi ngay.

- Trung úy Tiến còn hành quân ở dưới mấy ấp, hồi sớm em qua Tiểu Khu chưa thấy ai.

Chức tham mưu trưởng Tiểu Khu đúng là thứ đầu sai, cái gì bên Tỉnh đẩy sang được là đẩy. Lại còn kiêm thêm phòng nhì an ninh tình báo vì ông đại tá đã thân mật bảo “Thiếu tá coi luôn ban Hai, tôi không tin mấy ông kia. Nó tế nhị lắm, biết ông bận nhưng không dám giao cho ai.”

Tế nhị là chữ của ông tỉnh trưởng để ám chỉ đến những vụ bê bối lem nhem đã xảy ra. Dọa một ông Ba Tàu trốn lính khéo léo thì có một khoản. Vặt vãnh như chặn ghe chở lúa, khám xét nhà máy xay gạo đều có thể moi được chút đỉnh, chưa kể những vụ lớn hơn như bắt giam về đủ tội dấm dớ. Dính đến an ninh quân đội, ai mà không sợ?

Thứ Bảy, 5 tháng 6, 2021

Hoàng Quân: Món Quà Cho Con

Mẹ Con- Tranh Nguyễn Đức Tuấn Đạt
Lúc chị sanh con đầu lòng, cha mẹ chị còn ở Việt Nam. Mấy anh chị em của chị sống tứ tán khắp nơi trên nước Đức. Đứa bé là cháu nội, ngoại đầu tiên. Bởi thế, hai họ xúm lại nâng niu cháu. Các dì, các cậu, vài tuần đáp xe lửa về thăm cháu. Bên nội ở gần xịt, chạy xe 10 phút là đến. Chị luôn nghĩ, trẻ con sẽ có tuổi thơ đẹp hơn, nếu may mắn được lớn lên có ông bà nội ngoại. Ông bà ngoại chưa được gần để nựng nịu cháu, thì hiện tại, chị tận dụng cơ hội để cháu được gần gia đình nội.

Cuối tuần, anh chị đưa con qua gia đình nội chơi. Cô Năm đã đến tuổi cập kê, nhưng còn độc thân vui tính, ở chung nhà với bà nội. Thông thường, thứ Sáu, rời hãng làm việc, cô Năm rong ruổi đó đây đến Chủ Nhật mới về nhà. Vậy mà, từ ngày có đứa cháu, cô lơ là với những màn tụ tập bạn bè vào cuối tuần. Sáng thứ Bảy, cô Năm gọi điện thoại, giục giã:

-Anh chị mau đem cháu qua cho bà nội thăm.

Đứa nhỏ đến, ngồi trong lòng bà nội một chút, cô Năm giành ẵm cháu. Cô lăng xăng, cho thằng bé uống nước, đưa nó miếng bánh quy, cù vào người thằng bé, hai cô cháu cười rặt rặt. Thấy cô mến cháu, chị vui lắm. Lần nọ, bác hàng xóm ghé thăm, bác tấm tắc:

-Hai cô cháu giỡn với nhau dễ thương quá.

Mẹ chồng chị đáp ngay:

-Dạ, phải chị. Thằng Tí mê cô nó hơn mẹ nó nữa.

Tường Linh: Dấu Lặng

Hình minh hoạ, FreePik

Từ em rớt lệ trên tơ
Một dây đàn đứt, đôi bờ chia phôi
Gọi tình, tình đã lìa ngôi
Gọi đò, đò chuyển bến bồi, không qua
Từ em rắc lệ trên hoa
Vàng hiên cúc nhớ nhạt nhòa màu xưa
Tiếng mùa lạnh tiếng mưa đưa
Tiếng vườn bặt tiếng gà trưa thuở nào
Bướm nghiêng cánh mỏi bên rào
Tường vi héo hắt, trúc đào ngẩn ngơ
Từ em tắt khúc xuân mơ
Phím bâng khuân phím, trăng thờ thẫn trăng
Giọt buồn chạm giải sông băng
Còn sau dấu lặng vết hằn thanh âm.


Bùi Văn Phú: Thầy giáo Mỹ gốc Việt với học trò Togo

Tháng 6 năm 1983 tôi rời Hoa Kỳ lên đường qua Togo dạy học. Sau ba tháng huấn luyện tại chỗ, tôi và các bạn được chính thức tuyên thệ trở thành Tình nguyện viên Peace Corps, trước khi về nơi công tác nhận nhiệm sở.

Với hai học trò dưới cây phượng trong sân trường cấp 2 ở Notsé mùa hè 1984 (Ảnh: Bùi Văn Phú)

Trong nhóm 20 giáo viên toán lý hoá và sư phạm, có bạn lên tận vùng Dapaong, sát biên giới phía bắc Togo với Upper Volta (bây giờ là Burkina Faso), có bạn về Tsévie cách thủ đô chừng 30 cây số. Hai bạn thân là giảng viên sư phạm Anh ngữ làm việc ngay tại thủ đô Lomé.

Một ngày cuối tháng 9, ông giám đốc đưa tôi về thị xã Notsé của tỉnh Haho, nằm trên Route Nationale 1, cách thủ đô 100 cây số về hướng bắc. Nơi đây là nôi của văn hoá Ewe.

Nguyễn Đức Tường: Vệ Sinh Chủng Tộc

Cách đây 17 năm *, ngày 19 tháng Giêng 1989, Philippe Rushton, giáo sư tâm lý học của trường Đại Học Western Ontario, Canada, đã trình bày trước Hiệp Hội Hoa Kỳ về Tiến Bộ Khoa Học – American Association for the Advancement of Science (AAAS) – tại San Francisco, một bài khảo cứu có tựa đề “Tiến Hóa Sinh Vật và Đặc Điểm Di Truyền (Liên Quan tới những Khác Biệt giữa Dân Á Đông, Da Trắng và Da Đen)” – Evolutionary Biology and Heritable Traits (With Reference to Oriental-White-Black Differences). Bài thuyết trình đã làm thay đổi đời sống của ông ta và gây một chấn động trong giới trí thức và nghiên cứu.

Trong bài thuyết trình, Rushton kiểm điểm lại những khảo cứu đã được in trong các tạp chí nghiên cứu, đưa đến một kết luận dè dặt rằng, tính trung bình, người Á Đông trưởng thành chậm, ít năng động tình dục, có bộ óc lớn và chỉ số thông minh IQ cao hơn người Phi Châu. Còn người da trắng thì ở giữa hai nhóm sắc tộc trên. Rushton nói tiếp hệ thống tam tài về chủng tộc này có nguồn gốc không những chỉ ở sức mạnh về kinh tế, văn hóa, gia đình và môi trường sống mà còn về tiến hóa di truyền, liên hệ tới gene, mạnh hơn là khoa học xã hội chính thống đã xác định.

Giả thuyết của Rushton làm ban tổ chức của AAAS choáng váng. Trong cuộc họp báo để tách họ ra khỏi giả thuyết trên, tiến sĩ Walter Massey, phó chủ tịch nghiên cứu tại Đại Học Chicago, chủ tịch của AAAS, nói, như một nhà tâm lý học, Rushton có khả năng cao và, do đấy, các nhà nghiên cứu tham dự hội nghị tùy nghi rút tỉa kết luận. Ông nói tiếp AAAS không khóa miệng bất cứ một ai, nhưng riêng chính ông, ông thấy bài viết mang lại ưu phiền và kết luận của nó “đáng nghi ngờ đến cao độ.” Rất nhanh chóng, trong hàng ngũ kinh viện, Rushton trở thành một kẻ cầu bơ cầu bất.

Nhưng những phiền toái cho Rushton mới chỉ bắt đầu. Trở về nhà ở London, Ontario và công việc giáo sư tâm lý ở Đại Học Western Ontario, ông được tiếp đón bởi những náo động mỗi lúc một tăng trưởng. Tờ báo có uy tín lớn phát hành trên toàn quốc, The Globe and Mail, với hàng chữ đậm ở trang nhất: “Canadian Professor Provokes Uproar With Racial Theories”; tờ báo lắm độc giả Toronto Star : “Theory Racist: Prof Has Scholars Boiling”; còn tờ London Free Press: “UWO Professor Denies Study Was Racist.” Từ báo chí cho đến những nhóm tích cực hoạt động xã hội, họ kêu gọi đại học phải sa thải Rushton vì đã khuyến khích căm thù. Đài truyền hình loan truyền lý thuyết với ảnh của Rushton chồng trên phim ảnh lực lượng xung kích Nazi. Cứ như vậy, mỗi ngày một lớn, giới truyền thông bỏ quên những dè dặt, những điều kiện đề ra trong lý thuyết và, chẳng mấy chốc, tên Rushton dính liền với những kinh hoàng của Holocaust.

Thứ Sáu, 4 tháng 6, 2021

Thanh Trúc (RFA): Việt Nam ‘đi trước’ trong khống chế dịch nhưng ‘về sau’ trong tiêm vắc xin

Thông tin về biến thể virus lai Anh và Ấn Độ được Bộ trưởng Bộ Y tế thông báo từ thứ bảy tuần trước, tạo thêm lo ngại vào khi Việt Nam đang ra sức dập dịch COVID-19 lần thứ tư.

Tuy nhiên đến thứ tư, ngày 2/6, đại diện của Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO) tại Việt Nam bác bỏ thông báo về chủng lai mà Việt Nam đưa ra. Ông Kidong Park nói đó là một đột biến bổ sung của biến thể chủng corona virus phát hiện tại Ấn Độ, còn gọi là chủng Delta.

Đây là biến thể thứ cấp mang mã số B.1.617.2 có khả năng lây lanh nhanh chóng, dễ gây tử vong hơn, và nguy nhất là có thể vô hiệu hóa vắc xin.

Tiến sĩ Maria Van Kerkhove, Trưởng nhóm kỹ thuật của WHO về COVID-19, cũng giải thích biến thể lai Anh và Ấn Độ mà Bộ Y tế Việt Nam loan báo phát hiện được trong nước từ thứ bảy tuần trước, dường như là một loại biến thể thứ cấp từ chủng Delta Ấn Độ..

WHO còn nhấn mạnh, hiện tại chỉ biến thể thứ cấp B.1.617.2, nằm trong các biến thể của chủng Delta, là được liệt vào nhóm đáng lo ngại.

Trong khi đó, biến thể B.1.617.1, được gọi tên là Kappa, được xếp vào dòng thứ cấp đáng quan tâm nhưng ít nguy hiểm hơn. Tính đến lúc này, Bộ Y tế Việt Nam chưa có thông báo gì thêm.

Việt Nam đang ra sức đối phó với đợt dịch thứ tư , lần này lây lan có phần nhanh chóng hơn ba lần trước với biến thể Ấn Độ bị coi là thủ phạm chính.

Việt Nam nhanh chóng dập dịch, phát hiện sớm những ca nhiễm, quyết liệt và kịp thời giãn cách để tránh trước sự lây lan của COVID là điều dư luận trong ngoài không thể phủ nhận.

Nguyễn Đình Cống: Phản biện bài báo của GS Nguyễn Phú Trọng (Phần I)

I- Giới thiệu


Ngày 17/5/ 2021, các báo ở Việt Nam đồng loạt đăng bài “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam” (gọi tắt là Bài báo). Bài báo ký tên Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam.

Bài báo dài 8180 chữ, trình bày liền một mạch, có thể phân thành 10 đoạn với tiêu đề do tôi đặt như sau:

Đoạn 1- Đặt vấn đề với 4 câu hỏi về CNXH và xây dựng CNXH ở VN: 610 chữ

Đoạn 2- Nhận xét chủ nghĩa tư bản: 1080 chữ.

Đoạn 3- Việt Nam cần xây dựng XHCN: 1149 chữ.

Đoạn 4- Điểm qua những việc cần làm: 437 chữ.

Đoạn 5- Kinh tế thị trường định hướng XHCN: 703 chữ.

Đoạn 6- Phát triển văn hóa: 304 chữ.

Đoạn 7- Nhà nước pháp quyền XHCN: 537 chữ.

Đoạn 8- Xây dựng Đảng: 400 chữ.

Đoạn 9- Thành tích và tồn tại của thời kỳ 35 năm đổi mới: 1929 chữ.

Đoạn 10- Thời kỳ quá độ: 984 chữ.

Bài báo đã được sự quan tâm của báo chí cả hai phía, lề Đảng và lề Dân; của người trong nước và ở nước ngoài.

Nhiều báo lề Đảng không những đăng toàn văn mà còn rất nhiều bài hưởng ứng, ca ngợi lên tận mây xanh, cho rằng bài báo có tính khoa học và tính thực tiễn rất cao. Rất nhiều bài, không thể kể hết.

Nguyễn Đình Cống: Phản biện bài báo của GS Nguyễn Phú Trọng (Phần II)

Câu 3- Làm thế nào và bằng cách nào để từng bước xây dựng được CNXH ở VN?


Đây là vấn đề mấu chốt. Bài báo cho rằng, để xây dựng CNXH ở VN cần thực hành kinh tế thị trường định hướng XHCN, xây dựng nền văn hóa XHCN, nhà nước pháp quyền XHCN, phải trải qua thời kỳ quá độ và dưới sự lãnh đạo của ĐCS.

Về kinh tế thị trường định hướng XHCN


Thực chất là kinh tế thị trường có sự chỉ huy, điều tiết của nhà nước. Xin trình bày qua về nền kinh tế này.

Các nhà lý luận của Cộng sản VN khẳng định rằng, kinh tế thị trường định hướng XHCN là một “sáng tạo đột phá” của họ mà không nêu ra được ai là người đầu tiên phát hiện ra nó. Thật ra đó là sự nhận nhầm.

Kinh tế thị trường có quản lý của nhà nước là học thuyết kinh tế của John Maynard Keynes, người Anh (1883-1946), nhằm khắc phục các nhược điểm của thị trường tự do (Adam Smith) và thị trường do nhà nước điều hành theo kế hoạch (Karl Marx). Người ta cho rằng Smith, Marx và Keynes là ba nhà kinh tế lớn nhất của thế giới. Hiện nay mọi nền kinh tế đều chịu sự chỉ đạo của nhà nước, không nơi nào còn có thị trường hoàn toàn tự do. Trung Quốc đã theo học thuyết của Keynes trước VN, mở nền kinh tế thị trường với sự điều tiết của nhà nước cộng sản. Một người VN nào đó không phát hiện ra bản chất nền kinh tế mà chỉ nghĩ ra mấy chữ định hướng XHCN để gọi. Thế mà dám cho rằng đó là một đột phá lý luận rất cơ bản và sáng tạo của Đảng ta, là thành quả lý luận quan trọng qua 35 năm thực hiện đường lối đổi mới, có nói quá không nhỉ?

BBC Tiếng Việt: Budapest đặt lại tên phố để phản đối dự án ĐH Phục Đán của Trung Quốc

Thị trưởng Budapest tuyên bố thành phố sẽ đổi tên bốn con phố gần một dự án hợp tác với Trung Quốc gồm các phố 'Hong Kong Tự do' và 'Dalai Lama'.

Ông Gergely Karacsony muốn cho thấy rằng thủ đô Hungary không hài lòng với việc "Trung Quốc tung tiền mua ảnh hưởng" ở nước ông.

Địa điểm có các con phố trên sẽ là nơi Trung Quốc cho xây Đại học Phục Đán cơ sở Budapest.

Thành phố Budapest sẽ đặt tên các phố là phố 'Người tử đạo Uyghur' (Uyghur Martyrs Road) để nhắc đến người thiểu số Hồi giáo ở Tân Cương, Trung Quốc; phố Dalai Lama, nhà lãnh đạo tinh thần của người Tây Tạng, phố Free Hong Kong Road, và một phố mang tên một vị giám mục Trung Quốc bị Đảng Cộng sản bỏ tù.

Đại học Phục Đán cơ sở Budapest là "điểm son" của hợp tác hai chính phủ Trung Quốc và Hungary.

Khác biệt nội bộ Hungary


Tuy thế, nhờ có chế độ đa đảng, các quyết định của thị trưởng Budapest, thuộc đảng Xanh thiên tả, không liên quan gì đến chính phủ của Thủ tướng Victor Orban, người theo cánh hữu dân tộc chủ nghĩa.

Ông Gergely Karacsony (sinh năm 1975) từng là dân biểu Hạ viện và nay là thị trưởng Budapest.

Đại học Phục Đán ở Thượng Hải dự kiến hoàn tất cơ sở tại Budapest vào năm 2024, phục vụ 6000 sinh viên và đây sẽ là phân hiệu duy nhất của một đại học Trung Quốc ở Liên hiệp châu Âu.

Thứ Năm, 3 tháng 6, 2021

Ngô Nhân Dụng: Quản lý cái bụng các bà mẹ rất khó

Trong 40 năm, đảng Cộng sản Trung Quốc đã thay đổi chính sách ba lần nhằm quản lý chặt chẽ cái bụng của các bà mẹ. Bình thường, những quyết định lớn như thế đều được Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng thảo luận. Năm nay, ông Tập Cận Bình chỉ họp Bộ Chính Trị rồi ban hành ngay mệnh lệnh mới quy định việc sinh đẻ; cho thấy một tình trạng hơi khẩn cấp.

Năm 1980, Đặng Tiểu Bình, muốn giảm bớt sức gia tăng dân số, đã ra lệnh các bà mẹ chỉ được sanh một đứa con. Bà mẹ nào mang bầu đứa thứ hai sẽ bị phạt nặng, vợ chồng mất việc, bắt buộc phải phá thai. Chính sách “một con” khiến dân Trung Quốc phải quên các quy tắc đạo đức. Nhiều người biết trước sẽ sinh con gái đã tự động phá thai dù sắp đến ngày sanh. Những bà mẹ sanh con gái tìm cách đem bỏ, nhân từ hơn thì bí mật đặt trước cửa các viện mồ côi.

Một hậu quả là từ 20 năm nay Trung Quốc thừa đàn ông; nói đúng hơn là thiếu đàn bà. Năm 2020, cả nước có 733 triệu người nam và 688 triệu người nữ; với khoảng 30 triệu thanh niên không thể kiếm được vợ – một mối đe dọa cho các nước láng giềng! Nhưng Đảng Cộng sản tuyệt đối trung thành với chủ nghĩa Marx-Lenin và tư tưởng Mao Trạch Đông không quan tâm vấn đề gia đình và đạo đức mà chỉ lo chuyện kinh tế.

Trong ba chục năm, kinh tế Trung Quốc phát triển rất nhanh nhờ một lực lượng lao động trẻ và nghèo cắm cúi làm việc với đồng lương chỉ cần đủ sống. Ưu thế đó từ từ biến mất khi những người 20 giờ sắp lên tuổi 50. Năm 2016, thấy trước mắt số lao động sẽ thiếu hụt, ông Bình Tập chấm dứt lệnh của ông Bình Đặng, nới lỏng cho cái bụng các bà, được phép sanh hai con. Sau hai năm đầu dân số có tăng lên từ 0.5 phần trăm lên 0.54 và 0,56 nhưng ba năm vừa qua lại giảm dần. Năm 2016 có 17.86 triệu trẻ em ra đời, năm 2020 chỉ còn 12 triệu, con số thấp nhất trong 60 năm.

Thanh Phương (RFI): Chuyên gia Phạm Chi Lan - Ưu tiên chống dịch hơn là lo đến tăng trưởng kinh tế

Việt Nam hiện đang đối mặt với một đợt dịch Covid-19 mới bùng phát từ cuối tháng 4, dữ dội hơn những lần trước, chủ yếu do sự lây lan nhanh chóng của biến thể virus Ấn Độ, khiến số ca nhiễm liên tục phá kỷ lục.

Theo báo chí trong nước, số ca nhiễm cộng đồng tính từ ngày 27/4 đến sáng nay, 31/05/2021 đã lên tới 4.096 ca, được ghi nhận ở 34 tỉnh thành. Tình hình dịch bệnh lại càng đáng lo ngại sau khi bộ trưởng Y Tế Việt Nam Nguyễn Thanh Long hôm thứ Bảy tuần trước thông báo vừa phát hiện ở Việt Nam một biến chủng virus Covid-19 mới kết hợp hai biến chủng Anh Quốc và Ấn Độ, “ rất nguy hiểm” và “ lây lan nhanh chóng qua không khí”.

Thật ra so với nhiều nước trên thế giới, số ca nhiễm ở Covid-19 ở Việt Nam còn rất ít, tổng cộng chỉ khoảng hơn 6.700 ca, nhưng chính quyền đã nhanh chóng thi hành những biện pháp hạn chế nghiêm ngặt ở những nơi có dịch, cho phong tỏa, cách ly nhiều nơi ở miền Bắc, đặc biệt là các tỉnh công nghiệp ở miền bắc, như Bắc Giang và Bắc Ninh.

Hôm nay, đến lượt toàn bộ Sài Gòn phải thực hiện “giãn cách xã hội” nghiêm ngặt trong 2 tuần, người dân chỉ được phép ra đường khi thật sự cần thiết, mọi cuộc tập hợp nơi công cộng quá 5 người bị cấm. Riêng quận Gò Vấp và một phường ở quận 12 thì coi như bị “phong tỏa”. Chính quyền địa phương ở Sài Gòn thậm chí dự trù xét nghiệm toàn bộ 9 triệu dân thành phố này, theo tờ Vietnam News.

Đồng thời, chính phủ Việt Nam đang ráo riết tìm mua vac-xin để có thể đẩy mạnh chiến dịch tiêm phòng. Trong số khoảng 97 triệu dân của Việt Nam, hiện chỉ mới có hơn 1 triệu người được chích ngừa Covid-19.

Trả lời phỏng vấn RFI Việt ngữ qua điện thoại từ Hà Nội ngày 26/05/2021, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cho rằng Việt Nam phải cấp thiết ngăn chận dịch lan sang các khu vực kinh tế quan trọng khác, nhất là ở phía nam, đồng thời phải tạo mọi điều kiện hỗ trợ cho những nơi chưa có dịch, để bù đắp những thiệt hại ở những vùng đang bị dịch nặng nề.

Cao Tĩnh: Trung Quốc quyết liệt phá các nhóm chat về “chủ nghĩa nằm ngửa”

Nằm Ngửa đã trở thành chủ nghĩa


“Chủ nghĩa nằm ngửa“ trở thành mục tiêu chỉ trích của ĐCSTQ sau khi đã trở nên phổ biến trên mạng Internet Đại Lục. Các cuộc thảo luận liên quan bị chặn hoặc biến mất khỏi các mạng xã hội, nhưng chủ đề này lại vẫn không ngừng gây sốt. Giới phân tích cho rằng “chủ nghĩa nằm ngửa” bộc lộ sự bất mãn, phản kháng và ý thức bất hợp tác của người dân về hiện trạng xã hội. Một số cư dân mạng thẳng thừng nói rằng: “Tôi không muốn quỳ, (nhưng) không thể đứng được, tôi chỉ có thể nằm xuống”.

Những người trẻ “nằm ngửa” của Trung Quốc đang bị truyền thông ĐCSTQ chỉ trích mạnh mẽ, rằng họ đang làm trầm trọng thêm vấn đề dân số già đi ở nước này vì quan niệm làm việc ít hơn, không mua nhà, không kết hôn và không sinh con của họ. 

“Nằm ngửa” trở thành từ nhạy cảm


Thuật ngữ “nằm ngửa” xuất hiện lần đầu tiên trong bài đăng “Nằm ngửa tức là chính nghĩa” trên mạng Baidu Tieba, hiện đã bị xóa. Tuy nhiên, đây vẫn là chủ đề nóng, thậm chí đã từng là tìm kiếm nóng trên Weibo, và nhiều khu vực thảo luận “nằm ngửa” nhanh chóng xuất hiện trên mạng xã hội Đại Lục.

“Nhóm nằm ngửa” trên Douban đã bị đóng ngay lập tức, và các bài đăng “nằm ngửa nhé” của Baidu Tieba đến nay cũng không còn có thể truy cập.

Để khảo sát chủ đề, phóng viên báo Epoch Times tìm kiếm xung quanh chủ đề “Nhóm nằm ngửa” của Douban đã cho ra kết quả trắng với dòng “Ah … nhóm này không còn nữa”; nhưng trang chính “nằm ngửa nhé” của Baidu Tieba vẫn còn, nhưng truy cập từng bài đăng sẽ xuất hiện thông báo “Xin lỗi, trang bạn muốn truy cập không tồn tại.”

Lê Việt An: Cái giá của “chính trị là thống soái”

“Về căn bản, Việt Nam đã ngăn chặn được COVID-19!” Từ cuối năm ngoái, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã tuyên bố như thế! Lúc ấy, thấy Mỹ và châu Âu ngụp lặn trong khó khăn, các đồng chí hí hửng, tưởng mình có thế chiến thắng đại dịch bằng tính ưu việt của chủ nghĩa xã hội (CNXH).

Chả thế mà trong khi cả nước đang gồng mình trước làn sóng đại dịch thứ tư này, Đảng trưởng Nguyễn Phú Trọng, tuy không còn tự chủ đi lại được nữa, nhưng vẫn khư khư lo bám giữ cái ghế Tổng Bí thư (TBT), sợ một vị nào đấy trong “Bộ Tam” Chính – Phúc – Huệ sẽ giật mất. Nếu không nghĩ vậy thì TBT đã không “lú” đến mức cặm cụi ngồi duyệt một bài “tràng giang đại hải” – nói duyệt là vì ông ta không thể đủ sức để chấp bút bài viết loằng ngoằng – đầy tính hoang tưởng về một thứ chủ nghĩa chưa bao giờ tồn tại, đó là CNXH.

Ngấm đòn rồi liệu có đàng hoàng hơn?


Ngày 30/5 vừa rồi, ông Nguyễn Xuân Phúc đã chủ động gửi thư cho Tổng thống Mỹ Biden, nói là để trao đổi về quan hệ hai nước, nhưng nội dung chủ yếu là muốn nhờ Mỹ giúp ứng phó với đại dịch Vũ Hán. Việt Nam hiện đang chống chọi với đợt dịch thứ tư, bùng phát từ ngày 17/4 trên diện rộng và từ nhiều nguồn khác nhau. Mức độ nguy hiểm của các biến thể virus từ Anh và Ấn Độ, lần đầu tiên được phát hiện ở Việt Nam, khiến chính quyền có phần rối loạn.

Bức thư nói trên, sở dĩ được gửi khẩn cấp, một phần vì sự lây lan bất thường của đại dịch, phần khác, vì trước đó, Mỹ dường như đã tỏ thiện chí sẵn sàng giúp đỡ Việt Nam. Tại cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Bùi Thanh Sơn ngày 28/5, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đã bảo đảm, Mỹ sẽ tiếp tục hỗ trợ Việt Nam tiếp cận vaccine thông qua chương trình COVAX, trong đó có 80 triệu liều vaccine Mỹ sẽ cung cấp cho thế giới trong thời gian tới.

Thứ Tư, 2 tháng 6, 2021

Nguyễn Quang Duy: Cờ Vàng trong xã hội đa văn hóa tại Úc và vụ nhóm du học sinh xúc phạm lá cờ

Trên trang của Viện Bảo Tàng Quốc Gia Úc (The National Museum of Australia) có bài viết “Chấm dứt chính sách nước Úc của người da trắng” (End of the White Australia policy), với bức hình lá cờ Việt Nam Cộng Hòa bên cạnh lá cờ các quốc gia khác, và Thủ tướng Úc Harold Gorden, bên cạnh ông Nguyễn Văn Thiệu, ông Nguyễn Cao Kỳ và lãnh đạo các quốc gia khác trong Tổ chức Liên phòng Đông Nam Á (SEATO). (https://www.nma.gov.au/defining-moments/resources/end-of-white-australia-policy)

Tại sao bức hình với lá cờ Vàng được lấy làm biểu tượng cho việc chấm dứt chủ nghĩa phân biệt chủng tộc tại Úc?

Tại sao việc xúc phạm lá cờ Vàng cần được hiểu đến nơi đến chốn?

Chúng ta có gì để học hỏi từ chủ nghĩa đa văn hóa tại Úc (Multiculturalism)?

Xin được ngắn gọn giải thích các câu hỏi nói trên trong bài viết dưới đây.

Hình thành chủ nghĩa quốc gia Úc


Cuối thế kỷ thứ 19, người Úc bắt đầu bàn luận để hình thành một chủ nghĩa quốc gia, vừa ôn hòa đấu tranh giành độc lập từ nước Anh, vừa xây dựng một nước Úc độc lập và thịnh vượng.

Lúc ấy, lên đến 90% dân số Úc là người da trắng, có nguồn gốc từ hai sắc tộc Anh và Ái Nhĩ Lan, đều nói tiếng Anh, theo Thiên Chúa Giáo và cùng gốc văn hóa Anglo Saxon.

Dân số khi ấy chỉ trên 3 triệu người, nên người Úc da trắng lo sợ là người Á Châu sẽ di cư cướp công ăn việc làm và xóa bỏ văn hóa và tôn giáo của họ.

VOA Tiếng Việt: Việt Nam vượt Trung Quốc trở thành nhà xuất khẩu nội thất lớn nhất vào Mỹ

Việt Nam đã vượt qua Trung Quốc trở thành nhà xuất khẩu đồ nội thất lớn nhất sang thị trường Mỹ trong bối cảnh thuế xuất tăng cao khiến các nhà sản xuất rời khỏi quốc gia có nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Một nghiên cứu mới đưa ra của tạp chí Furniture Today cho biết về việc Việt Nam thay thế Trung Quốc để là nguồn cung đồ nội thất lớn nhất cho thị trường Hoa Kỳ. Tạp chí này này gọi đây là “một trong những sự chuyển dịch mạnh mẽ nhất trong lịch sử nhập khẩu đồ nội thất gần đây” ở Mỹ.

Việt Nam xuất hơn 7,4 tỷ USD đồ nội thất sang Mỹ trong năm 2020, tăng 31% từ 5,7 tỷ USD của năm trước đó, theo dữ liệu từ nghiên cứu của Furniture Today. Trong khi đó, Trung Quốc xuất 7,33 tỷ USD sang Mỹ trong cùng giai đoạn 12 tháng của năm ngoái. Con số này giảm 25% so với 9.7 tỷ USD trị giá lượng hàng hoá nội thất mà Trung Quốc xuất sang Mỹ vào năm 2019.

Mặc dù sự chênh lệnh là tương đối nhỏ, nhưng theo Furniture Today, vị trí của Việt Nam trên trường thế giới cho thấy quốc gia Đông Nam Á đã “phát triển tầm quan trọng như thế nào trong những năm gần đây.” Và điều này, theo tạp chí uy tín của ngành nội thất Hoa Kỳ, diễn ra khi Việt Nam nổi lên như “một thế lực trong ngành đồ gỗ nội thất” trong bối cảnh các nhà sản xuất đồ nội thất của Trung Quốc bị ảnh hưởng bởi các loại thuế chống bán giá mà Mỹ bắt đầu áp lên hàng nhập từ Trung Quốc từ tháng 4/2004.

Sự thay đổi này diễn ra mạnh mẽ hơn khi chính phủ Mỹ áp thuế lên tới 25% trên hầu hết các mặt hành nội thất của Trung Quốc trong vòng 2 năm rưỡi qua kể từ khi Tổng thống Donald Trump bắt đầu cuộc chiến thương mại với Bắc Kinh hồi tháng 7/2018.

Theo Furniture Today, ngành công nghiệp sản xuất đồ nội thất bắt đầu rời khỏi Trung Quốc khi thuế xuất của Mỹ áp lên hàng Trung Quốc từ 10% bắt đầu từ nửa cuối năm 2018. Hàng xuất từ Trung Quốc sang Mỹ giảm 1% xuống 13,6 tỷ USD trong khi hàng của Việt Nam xuất sang thị trường lớn nhất thế giới này tăng 9% lên 4,2 tỷ USD, so với 3,9 tỷ USD trong năm trước đó.

Yên Khắc Chính: Công an lục soát điện thoại của dân và các cuộc thảo luận bị đánh cắp

Hãy tưởng tượng, bạn đang ở yên trong nhà, bỗng nhiên vài đồng chí công an xuất hiện trước cửa yêu cầu bạn mở khóa cổng.

Lý do là họ cần kiểm tra xem trong nhà có chứa đồ vật gì phạm pháp không.

Nếu bạn chất vấn và từ chối hợp tác, họ sẽ bảo “không làm sai thì việc gì phải giấu giếm?!”.

Bạn sẽ làm gì tiếp theo? Ngoan ngoãn mở cửa mời công an vào nhà tha hồ lục lọi mọi ngóc ngách để chứng minh mình trong sạch?

Khả năng cao là không.

Ngay cả khi chưa từng đọc qua một quyển luật nào, bạn cũng biết mình có quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở (một điều được ghi nhận trong Điều 22 Hiến pháp nước CHXHCN Việt Nam). [1]

Bạn biết rằng để khám xét nơi ở của người khác, lực lượng đại diện cho chính quyền cần phải có căn cứ hợp lý và phải có quyết định/ lệnh bằng văn bản. [2] Xác suất cao là cũng không có cán bộ nào dám tùy tiện đòi lục soát nhà dân mà không có lệnh hay văn bản cho phép.

Quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở, được luật hóa cụ thể như hiện tại, là một trong những tiến bộ của văn minh nhân loại – sau hàng ngàn năm xung đột, tranh luận và điều chỉnh.

Đọc tới đây, cộng thêm tiêu đề, bạn đã đoán được tôi định nói gì.

Có thể bạn đang lắc đầu phản đối, so sánh gì ngu vậy, cái nhà với cái điện thoại khác xa nhau mà!

Hai thứ đó đúng là khác nhau về mặt giá trị tài sản, nhưng hoàn toàn tương đồng về giá trị riêng tư.

À mà tôi nói sai.

Chính xác là cái điện thoại vượt xa ngôi nhà ở vế sau.

Mân Châu: Viện Chiến lược Ấn Độ - ĐCSTQ ngày càng chi phối trong nhiều cơ quan LHQ

Một báo cáo của một tổ chức nghiên cứu tư vấn chính sách đối ngoại tại Ấn Độ đã cảnh báo ảnh hưởng không ngừng mở rộng của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) tại Liên Hiệp Quốc (LHQ), chi phối một số cơ quan quan trọng của LHQ bằng một mạng lưới chuyên gia và nhà ngoại giao, khiến LHQ hỗ trợ thúc đẩy cho ngoại giao của ĐCSTQ.

Thao túng quá lớn đối với LHQ


Mới đây, tổ chức tư vấn chính sách đối ngoại Ấn Độ là “Gateway House: Ủy ban Quan hệ Toàn cầu” (Gateway House: Indian Council on Global Relations) của Ấn Độ đã công bố một báo cáo chỉ ra trong số 15 cơ quan chủ chốt của LHQ thì có 4 cơ quan do đại diện của ĐCSTQ trực tiếp lãnh đạo, bao gồm cả Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp (FAO), Tổ chức Phát triển Công nghiệp LHQ (Unido), Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU), và Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO).

Ngoài ra còn có 9 tổ chức khác của LHQ có đại diện của ĐCSTQ đảm nhận chức phó lãnh đạo, tiêu biểu trong đó là Ngân hàng Thế giới (WB), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)…

Báo cáo cũng liệt kê việc ĐCSTQ lợi dụng những lợi thế hàng đầu của họ tại LHQ, cùng với thủ đoạn hỗ trợ kinh tế để cài cắm những đại diện nhằm gây ảnh hưởng đến các cơ quan của LHQ, kể cả chuyện vào năm 2017 đã hỗ trợ đắc lực giúp ông Tedros làm Tổng Giám đốc WHO (trước đó WHO do Margaret Chan (Trần Phùng Phú Trân) của Hồng Kông lãnh đạo trong 10 năm).

Không chỉ vậy, Ban kinh tế và các vấn đề xã hội của LHQ (DESA) cũng do một luật sư thuộc Bộ Ngoại giao ĐCSTQ đứng đầu là ông Lưu Chấn Dân (Liu Zhenmin).

Thứ Ba, 1 tháng 6, 2021

Ngô Nhân Dụng: Tập Cận Bình sẽ tiếp tục đóng cửa

Chính phủ hai nước Anh và Mỹ đã yêu cầu Trung Cộng để các chuyên gia quốc tế vào Trung Quốc nghiên cứu lại nguyên ủy của bệnh dịch Covid-19. Trước đó Tổng thống Joe Biden đã ra lệnh tình báo Mỹ gia tăng cuộc điều tra coi bệnh dịch có xuất phát từ phòng thí nghiệm ở Vũ Hán hay không, trình kết quả trong 90 ngày. Liên hiệp Âu châu cũng yêu cầu phải tìm hiểu sâu xa hơn để hiểu đại dịch Covid-19 khởi sự từ đâu, bao giờ và như thế nào. Tổng giám đốc cơ quan Y tế Quốc tế Liên Hiệp Quốc (WHO) tuyên bố sẵn sàng gửi các chuyên viên qua Trung Quốc mở một cuộc điều tra mới.

Tập Cận Bình đang bị đẩy vào một thế phải chống đỡ trước dư luận sôi nổi khắp thế giới. Mối nghi ngờ không chỉ nhắm vào nguồn gốc cơn đại dịch mà còn tấn công thẳng vào chính sách bưng bít thông tin của chế độ cộng sản.

Bệnh nhân đầu tiên trên thế giới được xác nhận bị Covid-19 vào tháng 12 năm 2019. Nhiều người đã nghi rằng loài vi khuẩn mang ký hiệu SARS-CoV-2 đã lọt ra ngoài từ Viện Thí nghiệm Vi trùng học của thành phố Vũ Hán (WIV) nhưng Trung Cộng vẫn bác bỏ. Họ nói rằng vi khuẩn SARS-CoV-2, đã truyền trong thiên nhiên, từ một loài dơi sang người, qua các con vật bán ở chợ thú hoang thành phố hoặc trong các thịt đông lạnh nhập cảng.

Tháng Hai năm 2020 một giáo sư Đại học South China University of Technology, Botao Xiao đã đưa một bài lên mạng với kết luận rằng vi khuẩn “chắc đã thoát ra từ phòng thí nghiệm Vũ Hán” chứ không được truyền tự nhiên. Ngay lập tức chính quyền Trung Cộng đã ép ông rút bài đó lại. Nhưng từ đó tới nay giới nghiên cứu ở Trung Quốc chưa đưa ra được bằng chứng nào biện minh cho giả thuyết vi khuẩn lan truyền tự nhiên.

Một phái đoàn của WHO được vào Trung Quốc nghiên cứu. Nhưng các chuyên gia trong phái đoàn bị ngăn cản không được tìm các dữ liệu đầy đủ về phòng thí nghiệm tại WIV ở Vũ Hán.

Jackhammer Nguyễn: Việt Nam - “Muốn chống được dịch thì phải đàng hoàng”

Sáng Chủ nhật, 30/5/2021, đường phố Sài Gòn vắng tanh như chiều 30 Tết, chỉ khác rằng đó không phải là Tết, mà là cơn đại dịch Covid-19 đang hoành hành ở thành phố lớn nhất nước này.

Không chỉ Sài Gòn, mà ở Hà Nội và cả nước đang bị đợt bùng phát đại dịch lần thứ tư, kể từ đầu năm 2020, gieo rắc kinh hoàng.

Với những biện pháp khắt khe, Việt Nam đã kiểm soát được dịch trong năm 2020, nhưng điều đó không đủ để thoát khỏi cơn đại dịch thế kỷ này, vì Việt Nam không có thuốc chủng ngừa.

Việt Nam không có khả năng chế tạo thuốc, không có tiền để mua thuốc, và có lẽ cũng không đủ thân tình ngoại giao với các cường quốc khoa học để mà thủ đắc được thuốc cần thiết cho dân chúng của mình.

Những cái không có và không thể này của Việt Nam nhắc chúng ta nhớ tác phẩm Dịch hạch (La Peste) của nhà văn, nhà triết học Pháp Albert Camus. Trong đó ông viết như sau: Chẳng có kẻ nào là anh hùng cả (trong việc chống dịch) mà vấn đề nằm ở chỗ sự đàng hoàng. Nói ra thì có vẻ buồn cười, nhưng biện pháp duy nhất để chống dịch là sự đàng hoàng ( il ne s’agit pas d’héroïsme dans tout cela. Il s’agit d’honnêteté. C’est une idée qui peut faire rire, mais la seule façon de lutter contre la peste, c’est l’honnêteté).

Có nhiều chuyện không đàng hoàng ở Việt Nam, hoặc là liên quan trực tiếp với việc lây bệnh, hoặc là nguyên nhân sâu xa tạo nên những cái không có và không thể của Việt Nam.

Quốc hội Việt Nam là một tổ chức trang trí của Đảng cầm quyền, ai cũng biết điều đó, bởi có Quốc hội hay không, người dân cũng chẳng có ảnh hưởng gì cả. Thế nhưng, đảng Cộng sản Việt Nam đã bắt dân chúng xếp hàng đi bầu cử giữa cơn đại dịch. Đó là một chuyện không đàng hoàng mà chúng ta thấy rõ nhất.

Q.S. (soha.vn): Gọi Nga là bạn tốt, Trung Quốc vấp ngay những "hòn đá tảng" và nhận ra một điều cay đắng

Ông Heydarian cho rằng, Tổng thống Duterte đã sai khi có những nhượng bộ quan trọng trước Trung Quốc, từ việc "gác lại" phán quyết của Tòa Trọng tài quốc tế về Biển Đông năm 2016 cho đến hạ cấp hợp tác an ninh với đồng minh quân sự Mỹ, để đổi lấy một gói cam kết vẫn chưa được thực hiện của Trung Quốc. Kết quả là, ông Duterte đã phung phí những đòn bẩy, dù là nhỏ nhất, khi cần đối phó với Bắc Kinh. Ông Duterte đã chuẩn bị rời nhiệm sở, nhưng cho đến nay nhà lãnh đạo này vẫn chưa mang về cho Philippines một khoản đầu tư cơ sở hạ tầng quy mô lớn nào từ Trung Quốc.


Dù đăng bài báo ca ngợi tình hữu nghị ngày càng tăng giữa Nga-Trung, Thời báo Hoàn Cầu vẫn phải ngậm ngùi thừa nhận một điều

TRUNG QUỐC HẾT LỜI CA NGỢI MỐI QUAN HỆ, NGA THÌ SAO?


Tháng 6/2019, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình gọi ông Putin là "người bạn tốt nhất của tôi". Và rồi, khi mối quan hệ với Mỹ trở nên xấu đi, Trung Quốc và Nga đang trở nên thân thiết hơn.

Điều này làm dấy lên những lo ngại về một liên minh quân sự có thể hình thành giữa hai thế lực nặng ký.

Bất chấp những lo ngại từ Mỹ và đồng minh của Washington, Ngoại trưởng Sergei Lavrov đã bác bỏ thông tin cho rằng mục đích của sự liên kết này là nhằm tổ chức một cuộc tấn công phối hợp nhằm vào Mỹ.

Khi được hỏi về liên minh quân sự tiềm năng nhằm chống lại Mỹ, ông Lavrov đã nói với ấn phẩm Argumenty I Fakty (AIF) của Nga rằng, Moscow và Bắc Kinh đang "hài lòng" với "hình thức hợp tác hiện tại" của họ.

Chủ Nhật, 30 tháng 5, 2021

Trần Doãn Nho: Chờ tan cơn đại dịch, cởi mặt nạ thăm nhau

Cưới nhau trong đại dịch không thể thiếu khẩu trang. (Hình minh họa: Cottonbro/Pexels)

Trong đại dịch, có lẽ từ ngữ được sử dụng nhiều nhất trong truyền thông là “mask” hay “face mask,” có khi là “face covering” hay “cloth face covering” (vải che mặt).

Chữ Hán là 面具 (diện cụ) (1) hay 假面具 (giả diện cụ) (2), hay 口罩 (khẩu trang).

Báo chí tiếng Việt thường dùng, khi thì “mặt:” mặt nạ, khi thì “miệng:” khẩu trang.

“Nạ” là gì? Tìm trên mạng, “nạ” là tiếng Nôm (3). Chữ sau cùng, gồm hai chữ Hán, 假 (giả) và 面 (diện) ghép với nhau. Ông cha ta xưa có lẽ cũng có ý: “giả” vừa để chỉ âm mà cũng chỉ nghĩa, “diện” là mặt; chữ “nạ” kết hợp này tự nó đã bao gồm nghĩa của hai chữ mặt nạ: giả diện = mặt giả.

Gì thì gì, nói mặt nạ, nghe tiêu cực. Mang mặt nạ có nghĩa là che giấu, ngụy trang, là giả, là lừa phỉnh. Chả thế mà trong tiếng Anh, người ta nói “to throw off the mask:” lột trần sự giả dối, vạch trần chân tướng, hay “under the mask of virtue:” đạo đức giả. Nó gợi đến hình ảnh những tên cướp, những kẻ gian, những người bất chính…

Nhưng nói “khẩu trang” thì nghe tích cực hơn nhiều; nó gợi đến hình ảnh của những người y tá, bác sĩ đang ngày đêm chăm sóc bệnh nhân, đến những công nhân là việc trong các nhà máy, công xưởng để sản xuất hàng hóa cho người tiêu dùng.

Riêng tôi, khẩu trang còn gợi đến cảm giác ngạc nhiên khi lần đầu tiên nhìn thấy hình ảnh đường phố Sài Gòn sau mấy chục năm xa cách trở về thăm, nhiều năm trước đây: mọi người chạy xe gắn máy trên đường phố Sài Gòn đều che kín, không những chỉ khuôn mặt, mà là toàn thân, từ đầu cho đến chân. Hỏi ra mới hay, rất lâu trước cơn dịch, khẩu trang đã trở thành vật bất ly thân khi ra đường, nhất là đối với phụ nữ Sài Gòn, để bảo vệ… sắc đẹp! Ai ngờ rằng, có ngày nó trở thành vật bất ly thân của hầu hết mọi người trên hành tinh, để chống lại một kẻ thù vô hình: con siêu vi Corona.

Khi cơn dịch tràn sang Hoa Kỳ gây nên một chấn động toàn quốc vào đầu năm rồi (2020), tôi chạy đôn chạy đáo hết cửa hàng này đến cửa hàng khác tìm mua khẩu trang, nhưng chẳng tìm thấy một chiếc nào. Người ta đã nhanh chân cuỗm hết. Trong lúc hoang mang và tuyệt vọng, thì nhận được một gói khẩu trang mới toanh do đứa con gái từ Boston, Massachusetts, gửi sang. Vật cứu tinh đến đúng lúc, thiệt vui mừng khôn xiết!

Lần đầu tiên choàng chiếc khẩu trang che mặt, tôi cảm thấy bồi hồi. Nó mang lại cho tôi chút cảm giác yên tâm khi có việc cần, buộc phải đi ra đường. Than ôi, những con đường yên lành trong một xứ sở yên lành bỗng dưng trở nên đầy đe dọa. Đó là nơi hoạt động của những kẻ thù vô hình, lúc nào cũng sẵn sàng xâm nhập cơ thể, cướp lấy mạng sống con người.

Nhưng rồi, khi cơn dịch tiếp tục lây lan tưởng chừng như vô tận, cảm giác cứu tinh bỗng trở thành cảm giác bị cầm tù. Nó là biểu tượng của một gánh nặng đời sống, gánh nặng xã hội; là một vật chướng ngại chia cách, ngăn cản tôi đến với bạn bè, người thân, đến với thế giới, với xã hội bên ngoài.

Mang khẩu trang đâm ra là tránh: tránh cười, tránh hôn, tránh nói, tránh ôm, tránh bắt (tay), tránh đụng, tránh sờ… Giấu mặt sau chiếc khẩu trang, người tự cô lập người, tôi tự cô lập tôi.

Trời vẫn xanh, mây vẫn trắng, nắng vẫn hồng, chim vẫn kêu, mưa vẫn rơi, nhưng cả nhân loại đeo khẩu trang, chơi vơi sống trong những tháng ngày trầm uất. Có lúc, nó còn là thủ phạm gây ra sự chia rẽ chính trị trầm trọng trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ.

Đeo hay không đeo khẩu trang trở thành một lập trường chính trị. Một bên thì sẵn sàng đeo khẩu trang bất cứ lúc nào, kể cả những lúc không cần thiết; một bên thì nhất định không thèm đeo, đã thế, còn ngồi sít bên nhau y như cơn đại dịch không hề hiện diện.

Võ Phiến: Viết Sách, Nuôi Cây

Anh về viết sách nuôi cây
Bao nhiêu sách ấy cây này LÀ anh

Chúng ta và người Tàu có lối chơi kiểng uốn nắn thành hình con rồng, con phụng, con hạc, con lân v.v... Nuôi cái cây mà cho giống được con phượng có cánh, con sư tử hí cầu, thì khéo thật. Nhưng theo ý riêng, tôi thích lối chơi kiểng của người Nhật: nghệ thuật bồn tài (bonsai) là nuôi cây thế nào cho nó giống... cái cây.

Cây giống cây trông vẫn thích hơn là giống bất cứ thứ gì khác.

Hoặc có người bắt bẻ: Cây “tất” giống cây, có gì lạ?

— Không! Không có cái “tất nhiên” ấy. Nuôi cây hàng trăm năm cho nó già mà không lớn, đâu phải dễ. Thế thường hễ già thì phải lớn, lớn thì phải cao; nếu thấy thế đè nó ra cắt cụt cho lùn xuống thì đâu còn giống cây nữa?

Cho nên phải lắm công phu. Phải đày cây ra nắng. Phải đặt cây lên giàn cao chỗ thoáng, để đón gió. Nắng to, gió mạnh cùng nhau hãm sức lớn của cây. Hàng năm phải lôi cây ra khỏi chậu sửa sang, rồi trồng cây trở lại vào chậu; trước khi trồng lại ta cắt bớt rễ cái, lại tìm chọn những chiếc rễ khỏe quá tỉa đi, rồi lại xén bớt những rễ con quá sum suê v.v... Rễ bị cụt thì ngọn cây cành cây phải chùn. Ta cắt chỗ giấu giếm được mà không động tới cái chỗ phơi bày ra, để cây khỏi chịu tàn phế, tổn thương hình dạng. Để cho nó lùn mà không cụt.

Vẫn về cái rễ: rễ mà phát triển rộng ra tùm lum thì cây lớn như thổi không cầm lại được. Cho nên trồng cây vào những chiếc chậu nhỏ, thường khi không rộng hơn gốc cây bao nhiêu. Chậu nhỏ đất ít mau khô, vì vậy cứ phải tưới hoài, có khi ngày đôi ba bận. Như lo cái ăn cái bú cho con mọn.

Thơ BÙI GIÁNG

CHÀO EM VÔ TẬN


Em đằm thắm suốt không gian bỡ ngỡ
Anh chào em như lồ lộ sương mai
Đầu tiên ấy em vu vơ thăm dọ
Suốt bình sinh là tại thể miệt mài

Em nõn nà đẹp như thiên tiên từng đẹp
Em tươi xinh như vạn thuở xuân xanh
Anh không dám nhìn em trong chớp mắt
Vì điêu linh là mộng tưởng không thành.

Hình minh hoạ, FreePik

NGƯỜI VẪN TƯỞNG ẤY CHUYỆN MUÔN ĐỜI


Người vẫn tưởng rằng xuân xanh xa thế
Ở đây là rất viễn ngạn mù khơi
Em vẫn đẹp như thiên thu hồng lệ
Từ thanh lâu gieo giọt xuống muôn đời

Anh đã định sẽ cùng em kể lể
Một nỗi đời hư huyễn khắp muôn nơi
Chiêm bao thấy em vô cùng diễm lệ
Tìm tới anh kể câu chuyện một lời

Lời là muộn của muộn màng sông bể
Tình là yêu vô lệ tưởng nhớ nhau
Em sẽ nhớ là xưa kia có kẻ
Đã yêu em và suốt kiếp mang sầu

Tuy là vậy mà ắt nhiên không phải vậy
Nói là sầu là sầu dựng thiên thu
Những chót vót tuyệt trù vô tận tụy
Chóp đỉnh về cùng bỉ ngạn phiêu du.

1994