Thứ Ba, 14 tháng 7, 2020

Thùy Dương (RFI): Công ty tiên phong Ấn Độ trong cuộc đua vác-xin ngừa Covid-19

Sau nhiều tháng hoành hành dữ dội, từ châu Á sang châu Âu, rồi đến châu Mỹ, cho đến nay dịch bệnh Covid-19 vẫn chưa có dấu hiệu thuyên giảm ở nhiều nơi, nhất là tại châu Mỹ Latinh, nơi Mỹ, Brazil và Mêhicô đang nằm trong top những nước có nhiều người tử vong vì virus corona. Tổ Chức Y Tế Thế Giới thậm chí còn cho rằng dịch bệnh vẫn chưa đạt đến đỉnh.

Tạp chí Thế Giới Đó Đây của RFI Việt ngữ tuần này tập trung vào cuộc khủng hoảng Covid-19 qua các đề tài : Công ty Serum Institute of India của Ấn Độ đi tiên phong trong cuộc chạy đua sản xuất vác-xin ngừa virus corona ; Ứng dụng tracking phòng chống Covid-19 gặt hái thành công ở Nhật ; “Chủ quan khinh địch”, tổng thống Brazil nhiễm virus corona. Phần cuối của tạp chí dành để nói về tân thủ tướng Pháp Jean Castex, người được dân Pháp biết đến với biệt danh “Ngài Giải Tỏa” thời hậu Covid-19. 

Covid-19 : Công ty Serum Institute of India của Ấn Độ đi đầu trong cuộc chạy đua sản xuất vác-xin


Chưa có vác-xin ngừa virus corona, dịch Covid-19 sẽ rất khó được kiểm soát. Vì thế, phát triển, điều chế vác-xin đang là cuộc chạy đua chiến lược của nhiều quốc gia, nhiều hãng dược phẩm trên thế giới. Hiện nay, loại vác-xin do đại học Oxford và hãng dược Astra Zeneca hợp tác phát triển mới đang được thử nghiệm lâm sàng, nhưng được cho là có nhiều cơ hội thành công và đã được nhiều nước như Mỹ, hay Liên Hiệp Châu Âu ký hợp đồng đặt mua vác-xin tương lai với số lượng lớn nếu nếu các thử nghiệm lâm sàng cho kết quả tích cực. 

Về công tác sản xuất, thường thì các hãng dược phẩm, phòng thí nghiệm sẽ đều hướng về Ấn Độ. Lần này, công ty Serum Institute of India đang là cái tên được chú ý, bởi vì trong khi chờ đợi kết quả thử nghiệm lâm sàng, để không bỏ phí thời gian, công ty Serum Institute of India của Ấn Độ đã chấp nhận rủi ro, bắt tay vào sản xuất vác-xin ngừa Covid-19.

Từ New Delhi, thông tín viên RFI Sébastien Farcis gửi về bài phóng sự :

“Đó là một doanh nghiệp kín tiếng, nhưng ảnh hưởng của công ty lại vô cùng lớn : Serum Institute of India sản xuất 1 tỉ 500 triệu liều vác-xin mỗi năm, tức là hơn nửa số liều vác-xin bán ra trên thế giới. Hồi đầu tháng, công ty này, vốn có trụ sở tại Pune, gần Bombay, đã bắt đầu sản xuất những liều đầu tiên của loại vác-xin có khả năng ngừa Covid-19, loại vác-xin do đại học Oxford và hãng dược Anh Astra Zeneca phát triển. Ông Adar Poonawallah, chủ tịch - tổng giám đốc của Serum Institute of India giải thích tại sao ông cho sản xuất vác-xin trước khi các thử nghiệm lâm sàng được hoàn tất :

“Các nhà khoa học của đại học Oxford và hãng bào chế dược phẩm Anh Astra Zeneca đánh giá là tỉ lệ thành công của loại vác-xin này lên đến 70%-80%. Họ rất tự tin, bởi họ sử dụng cùng công nghệ đã được dùng để phát triển vác-xin ngừa Ebola. Trong giai đoạn khủng hoảng dịch bệnh này, thì chúng tôi phải liều, chấp nhận rủi ro, nếu không thì sẽ muộn mất thêm 1 năm và đó sẽ là thảm kịch. Chúng tôi sẽ chuẩn hóa quá trình sản xuất và kể từ tháng 08/2020, chúng tôi sẽ có thể sản xuất được 50 triệu liều vác-xin mỗi tháng”.

Nếu kết quả các thử nghiệm lâm sàng khẳng định là vác-xin có tác dụng, Serum Institute of India có thể sẽ trở thành một trong những công ty đầu tiên sản xuất loại vác-xin được tìm kiếm nhiều nhất trên thế giới. Câu hỏi trọng tâm được đặt ra hiện nay: Ai sẽ được hưởng những liều vác-xin đầu tiên ? Chủ tịch - tổng giám đốc của Serum Institute of India, ông Adar Poonawallah, trả lời rõ ràng :

“Thỏa thuận mà tôi đạt được với Astra Zeneca là cung cấp vác-xin cho Ấn Độ và các nước thành viên của tổ chức quốc tế GAVI, tức là Liên minh vác-xin, trong đó có cả các nước châu Phi. Astra Zeneca có thể sẽ tìm được một nhà sản xuất khác để sản xuất vác-xin cho Mỹ hoặc Anh. Sau này, tôi có thể sản xuất vác-xin để cung cấp cho các quốc gia đó, nhưng cam kết đạo đức của tôi là sản xuất để cung cấp trước hết là cho các nước nghèo khó nhất và cho đất nước tôi”.

Vai trò đi tiên phong của công ty Ấn Độ, Serum Institute of India, là một tin vui cho châu Phi, nhất là vì vác-xin do Serum Institute of India sản xuất rẻ hơn so với sản phẩm của các công ty phương Tây. Bà Kate Elder, chuyên gia về vác-xin của tổ chức Y Sĩ Không Biên Giới giải thích :

“Các doanh nghiệp của những nước đang phát triển như Serum Institute of India của Ấn Độ sản xuất vác-xin với số lượng lớn, và lấy lãi ít hơn. Trong khi đó, các tập đoàn đa quốc gia bán ra số lượng nhỏ, nhưng họ lấy lãi cao hơn rất nhiều, nên vác-xin bán ra với giá đắt hơn. Nhưng chúng tôi đề nghị tất cả các doanh nghiệp phải minh bạch hơn rất nhiều để có thể có được vác-xin với giá tốt nhất”.

Tổ chức Y Sĩ Không Biên Giới hy vọng là cuối cùng thì Tổ Chức Y Tế Thế Giới sẽ can thiệp để đảm bảo là tất cả mọi quốc gia đều được cung cấp loại vác-xin ngừa Covid-19 trong tương lai một cách công bằng, bình đẳng”. 

Ứng dụng tracking phòng chống Covid-19 gặt hái thành công ở Nhật


Vẫn tại châu Á, nhìn sang Nhật Bản, theo kết quả những cuộc thăm dò ý kiến gần đây, 95% dân số Nhật lo ngại sẽ xảy ra làn sóng dịch bệnh thứ hai. Trong bối cảnh đó, một ứng dụng tracking - theo dõi trên điện thoại di động thông minh, tương tự như ứng dụng StopCovid tại Pháp, mới được đưa vào sử dụng, nhưng đã thu hút được rất nhiều người dùng.

Tuy nhiên, ở một đất nước dân số già như Nhật Bản, thì việc tải nạp và sử dụng ứng dụng đối với nhiều người không phải đơn giản, đó là chưa kể đến việc nhiều người cho rằng hệ thống sẽ cho phép thu thập thông tin cá nhân, xâm phạm cuộc sống riêng tư của họ.

Thông tín viên RFI Bruno Duval từ Tokyo gửi về bài phóng sự :

“Trong vòng chưa đến 10 ngày, khoảng 5-6 triệu người Nhật đã tải ứng dụng thoe dõi, tương tự như ứng dụng StopCovid của Pháp, về điện thoại smartphone. Một người phụ nữ sống ở thủ đô Tokyo kể lại : “Tôi đã sợ là các dữ liệu cá nhân của tôi bị thu thập, lưu trữ và sử dụng thông qua ứng dụng này, nhưng chính phủ đã hứa là chuyện đó sẽ không xảy ra. Và thế là tôi không cảm thấy căng thẳng lo lắng nữa và tôi tải ứng dụng về điện thoại”.

Một phụ nữ khác chia sẻ : “Tôi thấy hệ thống này thì tiện lợi và thận trọng, bởi hàng ngày, do công việc, tôi phải trao đổi, tiếp xúc với rất nhiều người » Một người khác cho biết : “Khi tôi đi ngang qua những người không đeo khẩu trang trên phố, hay khi phải đi trên những chuyến tàu đông nghịt người như khi đi làm hàng ngày, tôi có thể gặp nguy hiểm. Vì thế, ứng dụng này làm tôi thấy yên tâm hơn. Nếu chẳng may tôi tiếp xúc với ai đó bị nhiễm virus corona, thì tôi cần được biết điều đó sớm nhất có thể ».

Thế nhưng, về mặt kỹ thuật, không phải tất cả mọi người đều ủng hộ. Một người đàn ông nhận xét : “Ứng dụng tracking – theo dõi này, trên thực tế chỉ là phương tiện giám sát mọi người”. Một người khác thì nói : “Ứng dụng này làm tôi thấy hơi sợ. Liên quan đến đời sống cá nhân, tôi thấy nó rất dễ bị xâm phạm ...”. Một người phụ nữ cao tuổi nhận xét : “Hệ thống này không phải để dành cho những người như tôi! Tôi đã 70 tuổi rồi. Anh thấy đấy, về công nghệ, tải nạp những ứng dụng như thế này là vượt quá khả năng của tôi”.

Chính phủ Nhật Bản muốn 60% dân số tải ứng dụng theo dõi - tracking. Thế nhưng, có đến 1/3 dân số Nhật ở độ tuổi từ 65 tuổi trở lên và điều này khiến mục tiêu của chính phủ trở nên phức tạp hơn”.

“Chủ quan khinh địch”, tổng thống Brazil nhiễm virus corona


Nhìn sang châu Mỹ, tâm dịch hiện nay của thế giới, Brazil hiện đứng thứ hai, sau Mỹ về số ca tử vong vì virus corona. Tính đến hôm thứ Năm 09/07, Brazil có tổng cộng 69.184 người chết vì dịch Covid-19, trong vòng 1 ngày có thêm 1.224 ca tử vong. Đất nước tang thương vì bị dịch bệnh tàn phá nặng nề, nhưng tổng thống Bolsonaro thì luôn có những phát ngôn coi thường dịch bệnh, hạ thấp sự nguy hiểm của virus. Điều vị tổng thống này mong muốn chỉ là nền kinh tế không bị phong tỏa. Kết quả là, nguyên thủ Brazil, người thường bị chỉ trích là vị lãnh đạo tệ nhất trong cuộc chiến chống dịch Covid-19 trên toàn thế giới, đã được xác nhận dương tính với virus corona hôm thứ Ba 07/07.

Từ Rio de Janeiro, thông tín viên RFI Sarah Cozzolino cho biết thêm chi tiết :

“Cuộc sống vẫn tiếp tục" tổng thống Jair Bolsonaro nhắc đi nhắc lại như vậy, khi thông báo từ phủ tổng thống ở Brasilia với các nhà báo Brazil là ông bị nhiễm virus. Ông vẫn thể hiện thái độ thoải mái, và đến cuối bài phát biểu, đột nhiên ông tháo khẩu trang ra và khoe nụ cười tươi. Ông nói : "Như thế này thì quý vị mới nhìn thấy gương mặt tôi. Ơn Chúa, tôi thấy khỏe và tôi cảm ơn tất cả những ai đã cầu nguyện cho tôi và ủng hộ tôi. Tôi khỏe.”

Hành động này của ông đã khiến mọi người trên các mạng xã hội thấy bàng hoàng. Từ đầu đại dịch tới nay, tổng thống Brazil luôn từ chối đeo khẩu trang. Trả lời phỏng vấn trên kênh Globo News, cựu bộ trưởng y Tế Brazil, Luiz Henrique Mandetta, tỏ vẻ không mấy ngạc nhiên về việc tổng thống nhiễm bệnh. Ông phát biểu : "Những người không đeo khẩu trang, tiếp xúc nhiều thì có nhiều nguy cơ nhiễm virus, bởi virus corna lây lan rất nhanh. Đương nhiên là chúng ta hy vọng là tổng thống nước Cộng Hòa Brazil chỉ có những triệu chứng bệnh nhẹ, sẽ sớm hồi phục sức khỏe. Hy vọng ông ấy sẽ mạnh khỏe trở lại !"

Chủ tịch Tổ Chức Y Tế thế Giới, cũng như nhiều nhân vật nổi tiếng khác ở Brazil mới đây có căng thẳng với tổng thống Bolsonao, đã gửi lời chúc ông chóng bình phục, chẳng hạn thống đốc các bang Rio và Sao Paulo, hay cựu bộ trưởng Tư Pháp Sergio Moro. Còn Fernando Haddad, đối thủ của ông Jair Bolsonaro trong kỳ bầu cử tổng thống vừa qua, chúc ông mau hồi phục sức khỏe, nhưng đồng thời nhấn mạnh ông Bolsonaro là người quản lý cuộc khủng hoảng kém nhất thế giới”. 

Tân thủ tướng Pháp Jean Castex : “Ngài Giải Tỏa” thời hậu Covid-19


Trở lại với nước Pháp, chủ đề được nói tới nhiều trong tuần qua là cuộc cải tổ nội các, với nhân vật trung tâm là tân thủ tướng Jean Castex. Ngày 03/07/2020, thủ tướng Pháp Edouard Philippe, đệ đơn từ chức. Chỉ vài giờ sau đó, tổng thống Emmanuel Macron chỉ định ông Jean Castex làm tân thủ tướng. Nhưng Jean Castex là người như thế nào ?

Là thị trưởng thành phố Prades, tỉnh Pyrénées-Orientales, miền nam nước Pháp, từng là phó chánh văn phòng phủ tổng thống dưới thời Nicolas Sarkozy, đại diện liên bộ phụ trách dự án Thế Vận Hội Olympic 2024 và đại diện liên bộ phụ trách các sự kiện thể thao lớn của Pháp, thế nhưng ông Jean Castex, 54 tuổi, dường như chỉ bắt đầu được công chúng biết đến nhiều với biệt hiệu ”Monsieur Le Déconfinement” - “Ngài Giải Tỏa” kể từ khi ông được bổ nhiệm làm điều phối viên quốc gia đặc trách chiến lược dỡ bỏ phong tỏa sau cuộc khủng hoảng y tế Covid-19.

Một cựu cố vấn của tổng thống Nicolas Sarkozy đã gọi ông Castex là ”con dao gấp đa năng Thụy Sĩ thực thụ”, ý nói tới sự đa năng của tân thủ tướng Pháp và cho biết ông Castex có mạng lưới quan hệ rộng khắp, trong cả lĩnh vực xã hội và y tế và ông ấy biết cần làm việc gì đúng lúc, đúng chỗ. Khả năng xử lý công việc hiệu quả của ông Castex cũng đã được Edouard Philippe, khi đó vẫn là thủ tướng, nhấn mạnh vào ngày 02/04, lúc thông báo việc bổ nhiệm Jean Castex làm điều phối viên chiến lược giải tỏa đất nước. Ông Edouard Philippe ca ngợi ”Ngài Giải Tỏa””một quan chức cấp cao vô cùng am hiểu về lĩnh vực y tế và cực kỳ hiệu quả”.

Hồi năm 2005, khi xảy ra khủng hoảng cúm H5N1, ông Castex là vụ trưởng vụ Nhập viện và Chăm sóc y tế của bộ Y Tế Pháp, người đồng soạn thảo kế hoạch quốc gia chống dịch cúm H5N1. Vào thời đó, nước Pháp đã được Tổ Chức Y Tế Thế Giới khen ngợi là ”một trong những nước chuẩn bị tốt nhất cho công tác chống dịch”.

Không phải vô cớ mà tổng thống Pháp Emmanuel Macron trao trọng trách lãnh đạo nội các thời khủng hoảng cho ”Ngài Đa Năng”, “Ngài Giải Tỏa” !


Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét