Thứ Năm, 23 tháng 1, 2020

Lê Mạnh Hùng: Tinh thần đảng phái thỏa mãn nhu cầu cộng đồng của người Mỹ

Các cử tri Mỹ ủng hộ Tổng Thống Trump 2002. (Hình: Getty Images)

Chính trị tại Mỹ đã được so sánh nhiều với thể thao trong sự trung thành của các “fan.” Thế nhưng so sánh như vậy thì oan cho thể thao. 

Một “fan” thật sự có một cái nhìn rất “thẳng thắn” về đội banh mình ủng hộ. Hăng say ủng hộ một cách mù quáng là đặc trưng của một “tay mơ.” Chỉ có một đảng chính trị mới có thể tạo ra trong những ủng hộ viên của mình một sự trung thành mù quáng vuợt xa khả năng một đội banh như Manchester United hay New England Patriot có thể tạo ra trong các “fan” của mình. 

Chúng ta có thể thấy rõ chuyện này trong việc đàn hạch Tổng Thống Donald Trump. Khi Hạ Viện bỏ phiếu đàn hạch thì số phiếu bỏ hầu như theo đúng như đường phân chia giữa hai đảng. 

Còn về phần quần chúng, mà các nhà lập pháp tùy thuộc vào, thì các cuộc thăm dò ý kiến cho thấy hầu hết những người Dân Chủ ủng hộ việc đàn hạch và hầu hết người Cộng Hòa chống. Thành ra có thể nói khuynh hướng chính trị của một cử tri cho thấy rõ nhất thái độ của họ với vấn đề này. 

Các bằng chứng cũng như là ngay cả lời hầu như thú nhận của ông tổng thống trước ống kính truyền hình khi vụ bê bối Ukraine nổ ra không đóng vai trò gì trong việc quyết định ủng hộ hay chống của họ. 

Tuấn Khanh: Tết ở Đồng Tâm, ngày tháng này

Trịnh Bá Phương, áo đỏ (đứng), trong một dịp đến thăm cụ Lê Đình Kình

Nhiều ngày sau cái chết của cụ Lê Đình Kình, một lực lượng hùng hậu tay sai tuyên truyền, hay còn gọi là dư luận viên, được động viên tham gia cuộc chiến trên không gian mạng, nhằm tạo ra nhiều kịch bản và hình ảnh về sự kiện 9/1/2020 ở Làng Đồng Tâm, Hà Nội.

Có ba mũi tấn công vào sự kiện đau thương này, đó là bôi nhọ và sỉ nhục cụ Kình, tiếc thương 3 công an viên chết ở Đồng Tâm, và khiêu khích, thách thức bất kỳ ai đứng về phía người dân Đồng Tâm và đồng thời chụp mũ là “chống chính quyền”. Đó là bài bản của giới tay sai tuyên truyền.
Nhưng sự thật có sức mạnh của nó. Sự thật để y nguyên sự lồng lộn của giới tuyền truyền tay sai trên không gian ảo, nhưng mọi câu chuyện thực tế của người dân, đều là sự đau xót cho các nạn nhân từ một cuộc chiến kỳ quái, dựng lên từ nhà cầm quyền.

Và dưới đây, lại là một ít sự thật chưa được kể, qua cuộc trò chuyện vào ngày giáp tết, với anh Trịnh Bá Phương, người trực tiếp truyền tải những sự kiện về Đồng Tâm lúc này. 

Trong việc ngân hàng Vietcombank phối hợp ăn ý với công an để phong tỏa tiền phúng điếu cụ Lê Đình Kình, cho đến nay, đã có tin tức gì về việc hơn nửa tỷ đồng đó sẽ được trả lại không? 

Vâng, vẫn không nghe tín hiệu gì từ công an về việc đấy. Khi công an bắt cóc cô Nguyễn Thúy Hạnh về đồn số 3 Nguyễn Gia Thiều, họ cũng đã không trả lời được ngay lúc đấy văn bản nào đã gửi cho ngân hàng để ra lệnh khóa tài khoản tiền phúng điếu. Phía ngân hàng Vietcombank cũng vậy. Mọi thứ là không có luật pháp. 

BBC Tiếng Việt: Đồng Tâm - Vì sao có việc nộp đơn tố giác 'giết người'?

Ông Nguyễn Quang A, bà Nguyễn Nguyên Bình, bà Đặng Bích Phượng (từ phải sang) trong số những người tới các cơ quan công quyền của TP Hà Nội để nộp 'đơn tố giác tội phạm'

Cần phải làm rõ vì sao ông Lê Đình Kình, người đứng đầu cuộc khiếu nại đất đai ở xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức, TP Hà Nội, 'bị giết, bị giết bởi ai, bằng phương tiện nào, với mục đích gì' và đó là lý do vì sao một 'đơn tố giác tội phạm' được ông Nguyễn Quang A và một nhóm những người ký tên đã thực hiện và gửi cho các cơ quan công quyền của thành phố Hà Nội, như lời ông nói với BBC hôm thứ Ba. 

"Rất là đơn giản, đơn của chúng tôi chỉ có 3-4 dòng thôi. Thứ nhất là theo luật Việt Nam, thì mọi công dân khi thấy có chuyện bất công, thì có thể làm đơn tố giác tội phạm ấy," ông Nguyễn Quang A nói với BBC News Tiếng Việt hôm 21/01/2020. 

"Việc cụ Kình bị giết thì ai cũng rõ rồi, Công an người ta cũng thông báo, rồi trên mạng xã hội, những video clips, rồi hình ảnh nói rất rõ. 

"Hay nói cách khác là đã xảy ra một vụ 'giết người,' ông Quang A nói về vụ việc mà theo phía nhà nước, là một vụ gây rối trật tự công cộng, chống người thi hành công vụ. 

Trân Văn: ‘Hậu Đồng Tâm’ đến thời ‘quân hồi vô phèng’

Cổng vào Đồng Tâm

Đối chiếu những diễn biến gần đây tại Việt Nam và những diễn biến liên quan đến quan hệ giữa Việt Nam với cộng đồng quốc tế, có thể nhận ra ngay lập tức tình trạng “trống đánh xuôi, kèn thổi ngược” mà lãnh đủ sẽ là cả dân lẫn đảng. 

Có nhiều bằng chứng cho thấy, Việt Nam đang ở giai đoạn “quân hồi vô phèng” (phèng là một thứ công cụ mà cổ nhân thường dùng để khiển quân, thành ra thiếu phèng, quân tình sẽ trở thành hỗn loạn). Chính đảng đang ủ mầm loạn. 

*** 

Lúc này, mong muốn lớn nhất của hệ thống chính trị và hệ thống công quyền Việt Nam là sớm “dọn dẹp” cho xong dư luận vốn càng lúc càng bất lợi sau vụ công an tấn công vào thôn Hoành, xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội! 

Không phải tự nhiên mà Bộ Công an Việt Nam vừa liên tục thay đổi lời khai về nguyên nhân và diễn biến của cuộc tấn công, vừa tìm đủ cách để răn đe (tổ chức cho dư luận viên đánh trả, báo cáo nhằm vô hiệu hóa hoạt động của nhiều trang facebook - tài khoản trên You Tube, bắt một số facebooker,…) và tất nhiên, khai thác tối đa hoạt động của hệ thống truyền thông chính thức nhằm “giải độc dư luận”! 

Thứ Tư, 22 tháng 1, 2020

Ngô Nhân Dụng: Tập Cận Bình nuốt được bao nhiêu đậu nành?

Đậu nành chiếm một nửa số nông sản Mỹ bán qua Trung Quốc. (Hình: STR/AFP via Getty Images)

Tập Cận Bình không qua Washington, cũng không mời Donald Trump sang Bắc Kinh ký thỏa hiệp hưu chiến thương mại “Đợt Một.” Họ Tập cử một phó thủ tướng, thay vì thủ tướng, đến ký kết với ông tổng thống Mỹ.

Tập Cận Bình muốn cho thế giới thấy ông ta không coi chuyện này quan trọng lắm!

Bởi vì Bắc Kinh khó giữ được đúng những lời hứa hẹn. Trung Cộng có thể rút ra khỏi bản thỏa hiệp bất cứ lúc nào, và đổ lỗi cho Mỹ!

Một điều khoản quan trọng trong thỏa ước về mua nông phẩm của Mỹ thòng vào một câu này: Theo giá thị trường, và theo đúng các quy luật của WTO, Tổ Chức Thương Mại Thế Giới.

Ngay sau khi Lưu Hạc ký kết với Donald Trump và trở về ngân hàng, ông ta tuyên bố: “Trong cuộc thương thuyết, chúng ta kiên quyết đòi hai điều quan trọng, một là không làm phương hại đến quyền lợi các nước khác, hai là theo sát các quy tắc của WTO.”

Phạm Xuân Đài: Đọc sách “Yen Do And The Story Of Nguoi Viet Daily News With Jeffrey Brody”

Lời giới thiệu.- Trong những ngày cuối năm âm lịch, nhằm ôn lại một mảng sinh hoạt báo chí của cộng đồng Việt Nam trong quá khứ, mời quý độc giả đọc bài điểm cuốn sách Yen Do and the Story of Nguoi Viet Daily News của tác giả Jeffrey Brody, đã đăng trên tạp chí Thế Kỷ 21 số 169 tháng Năm 2003.

Sách viết bằng Anh ngữ, do Người Việt xuất bản, giá $14.95 (kể cả cước phí trong nước Mỹ). 

Liên lạc, chi phiếu: Người Việt, 14771 Moran St Westminster CA 92683 - USA
Điện thoại: (714) 892-9414


Tính đến năm 2003 thì chỉ còn hai năm nữa là tròn 30 năm người Việt Nam chính thức di dân đi cư trú ở nước ngoài sau khi miền Nam bị Cộng sản chiếm đoạt vào tháng Tư 1975. Người Việt Nam chạy trốn cộng sản cư ngụ khắp nơi trên thế giới, nhưng Hoa Kỳ là nơi tập trung đông nhất và có lẽ thành công nhất về nhiều mặt. Một trong các thành tựu lớn của người Việt tại đây là báo chí Việt ngữ, trong đó nhật báo Người Việt được xem là tờ báo tiếng Việt lớn nhất tại hải ngoại.

Tìm hiểu một tờ báo như thế từ bước đầu cho đến ngày nay kể ra là một việc thú vị và cần thiết, vì không ít thì nhiều tờ báo sẽ phản ảnh được đời sống vật chất, tinh thần, tình cảm của người Việt Nam trên bước đường tị nạn của mình, đồng thời cũng cho thấy những nỗi khó khăn cùng những kinh nghiệm của việc xây dựng một tờ báo đúng nghĩa bằng tiếng mẹ đẻ của những người bỗng dưng bị đẩy ra khỏi đất nước của mình để sống tại những phần đất xa lạ trên thế giới.

Nguyễn Hùng: Thấy gì qua hai cuộc quyên tiền phúng điếu cụ Lê Đình Kình?

Số tiền quyên góp đã lên trên $35 ngàn vào lúc 10:47 phút sáng (giờ miền Đông Hoa Kỳ) ngày 21 tháng Giêng, 2020.

Sau khi cụ Lê Đình Kình bị bắn chết tại nhà riêng ở thôn Hoành, xã Đồng Tâm, hai cuộc vận động quyên tiền phúng điếu và giúp đỡ gia đình cụ bà Dư Thị Thành đã diễn ra. 

Ngoài mất chồng, hai con và hai cháu bà Thành hiện đang bị giam cầm và khả năng bị tra tấn là khó tránh khỏi. Bản thân bà cũng đã bị tát vào hai má và đá vào hai chân khi bị công an truy vấn hôm 9/1. 

Cuộc vận động thứ nhất do nhà hoạt động Nguyễn Thuý Hạnh đứng ra nhận tiền quyên góp trong hai ngày 13 và 14/1. Gần 700 người dân đóng góp cả thảy hơn nửa tỷ đồng để gửi tới gia đình cụ Kình nhưng ngân hàng Vietcombank đã phong toả tài khoản của bà Hạnh khi bà tới rút tiền hôm 17/1. Làn sóng chỉ trích và tẩy chay Vietcombank đã khiến ngân hàng này phải thúc giục Bộ Công an ra thông báo ngay trong ngày 17/1 về lý do phong toả tài khoản. Ngay lập tức gần 700 người đóng góp bị Bộ Công an vu “tài trợ khủng bố” mặc dù không ai ở Đồng Tâm bị truy tố về tội danh này. 

VOA: TBT - Hiếm có đảng cầm quyền nào trên thế giới được dân tin yêu như 'Đảng ta'

Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng tại một hội nghị vào tháng 19/2019.

Mặc dù thú nhận “không phải không có lúc mắc sai lầm, khuyết điểm”, nhưng người đứng đầu Đảng Cộng sản Việt Nam cho rằng Đảng đã sớm nhận ra những sai lầm khuyết điểm này và kiên quyết sửa chữa, dù đau đớn, nên đã khiến cho người dân càng tin tưởng vào đảng cầm quyền duy nhất tại Việt Nam. 

“Nói một cách công bằng và thẳng thắn, không phải không có lúc chúng ta mắc sai lầm, khuyết điểm. Nhưng với tinh thần tự phê bình và phê bình, Đảng đã sớm nhận ra những sai lầm, khuyết điểm và kiên quyết sửa chữa, dù có đau đớn hay phải đối diện với muôn vàn khó khăn, rào cản”, ông Nguyễn Phú Trọng trả lời phỏng vấn báo Quân Đội Nhân Dân vào ngày 20/1, nhân dịp Tết Nguyên Đán và kỷ niệm 90 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam. 

Vẫn theo lời ông Trọng, chính nhờ tinh thần “tự phê bình và phê bình này” mà “hiếm có dân tộc nào trên thế giới khi nói đến Đảng cầm quyền, nhân dân lại dành cho một sự trân trọng, tự hào, yêu thương như dân tộc Việt Nam đối với Đảng Cộng sản Việt Nam”. 

Thứ Ba, 21 tháng 1, 2020

Tuấn Khanh: Đối thoại im lặng


Lịch sử của những cuộc quyên góp giúp đỡ ở Việt Nam, đặc biệt là đối với một người bị nhà nước Việt Nam đặt tên là “khủng bố”, đã có một kỷ lục chưa từng có: chỉ hơn 2 ngày kêu gọi giúp cho gia đình ông Lê Đình Kình, đã có hơn nửa tỷ đồng gửi vào từ hàng trăm người. 

Lê Đình Kình là ai? Một cụ già 84 tuổi bị lực lượng công an hơn 3000 người bao vây nơi ông ở, tra tấn và bắn chết chỉ vì ông trước sau như một: Đất của nông dân, phải thuộc về nông dân. Nếu không có lời nhắn ra từ cụ bà thều thào trong đau đớn và mệt mỏi về hành động dũng mãnh của những “chiến sĩ” công an, không ai hình dung được cụ Kình đã ra đi như thế nào. 

Nhà nước đã vận hết lực lượng truyền thông lẫn trấn áp thực tế để giải quyết hậu kỳ, chuyện bê bết của một đạo quân trang bị đáng sợ như hải chiến với Trung Quốc, đã tấn công bắt, đánh, giết… vào một ngôi làng khoảng hơn 250 người. Sau đó, phía Nhà nước phải gồng lên, gán nhiều tội danh cho cụ già và những đứa con của ông là quân khủng bố, có trang bị gì đó và chuẩn bị hành động nguy hại đến an ninh quốc gia. Hàng chục ngàn dư luận viên, tức các thành phần tay sai về đả kích ngôn luận bất cần danh dự được lệnh tìm và diệt bất kỳ hình ảnh, bài viết, video… có cảm tình đứng về phía người dân bị cướp đất ở Đồng Tâm. Đã có những người bị bắt làm gương. Đã có những bài viết hay bình luận đã bị Đài truyền hình của công an điểm tên như tù nhân dự bị. 

Phải kể như vậy, để biết rõ hơn về một cuộc cách mạng thầm lặng đang diễn ra trong người dân. Trước bối cảnh xã hội căng thẳng, đến mức Bộ trưởng Công an phải xuất tướng chụp ảnh, làm thơ cùng cháu bé, con một công an viên té giếng qua đời, nhằm nâng tinh thần chiến sĩ cứu quốc, rồi thủ tướng phải đăng đàn nói rằng xét lại mối quan hệ giữa chính quyền và nhân dân… vẫn có rất nhiều người đã đứng lên, công khai tên mình để gửi tiền giúp cho một gia đình nông dân bị thảm nạn – mà từ nay chắc sẽ vĩnh viễn không bao giờ còn bình yên nữa. 

Quách Hạo Nhiên: Nghĩ Từ Thảm Kịch Đồng Tâm: Ông Trọng Sẽ Chúc Người Dân Điều Gì Trong Đêm Giao Thừa Năm Nay?

1. Đồng Tâm: thảm kịch lẽ ra có thể tránh được 


Đã hơn 10 ngày trôi qua nhưng thật lòng mà nói, đến giờ tôi vẫn không nghĩ thảm kịch Đồng Tâm đã xảy ra. Hoàn toàn không bênh vực cho những hành vi vi phạm pháp luật của một số người dân Đồng Tâm nhưng tôi nghĩ, nếu lãnh đạo Đảng và chính quyền Hà Nội kiên trì đối thoại với người dân và nhất là không quá háo thắng trong những kế hoạch và “phương án tác chiến” tại thực địa thì tin chắc thảm kịch đau lòng này đã không xảy ra. 

Trước hết, phải xác quyết rằng, bản chất của vụ Đồng Tâm như nhiều người đã phân tích thực chất là vấn đề tranh chấp dân sự - tranh chấp đất đai giữa chính quyền và người dân. Thế nên, hình sự hóa tranh chấp dân sự dẫn đến đối đầu bằng bạo lực đẫm máu là lỗi từ cả hai phía, tuy nhiên, theo tôi, lỗi trước hết là ở chính quyền. Đầu tiên là lỗi về cơ chế “đất đai sở hữu toàn dân”, tiếp theo là lỗi về “quy hoạch treo” (xin đừng nói rằng đây là đất quốc phòng thì muốn làm gì làm, “treo” bao lâu cũng được), cuối cùng là sự bội tín của ông Nguyễn Đức Chung. 

Nên nhớ rằng hai năm trước đó, Đồng Tâm đã từng “căng như dây đàn” khi người dân ở đây đã đồng lòng “bắt sống” và “giam lỏng” 38 chiến sĩ cảnh sát nhưng cuối cùng mọi việc cũng được vãn hồi sau khi đích thân ông Nguyễn Đức Chung trực tiếp xuống hiện trường để tổ chức đối thoại trực tiếp với người dân, sau đó mọi khúc mắc đã được tháo gỡ. Nếu không bội tín (sau khi đã ký vào tờ cam kết) và khôn ngoan, khéo léo hơn thì 2 năm qua, người đứng đầu chính quyền Hà Nội hoàn toàn có thể tháo gỡ và hóa giải được mâu thuẫn với người dân Đồng Tâm bằng biện pháp hòa bình. 

Ngoài ra, cho dù chính quyền Hà Nội chỉ biết bám vào căn cứ duy nhất là bản kết luận của Thanh tra Chính phủ (kết luận toàn bộ đất tranh chấp ở sân bay Miếu Môn là thuộc sự quản lý của Bộ Quốc phòng) để xử lý vụ tranh chấp này nhưng về nguyên tắc người dân vẫn có quyền khiếu nại hoặc thậm chí kiện ra tòa để giải quyết. Vì theo luật thì chỉ có phán quyết của tòa án mới là căn cứ pháp lý cuối cùng để giải quyết tranh chấp. Từ đây, một câu hỏi cần đặt ra là tại sao lãnh đạo và chính quyền Hà Nội lại quyết “ăn thua đủ” với người dân Đồng Tâm như thế? Tại sao không tiếp cận vấn đề như cách mà lãnh đạo và chính quyền TP Hồ Chí Minh đã và đang kiên trì đối thoại với người dân trong vụ Thủ Thiêm (Thanh tra Chính phủ cũng đã có kết luận nhưng người dân Thủ Thiêm vẫn không hài lòng nên phải đối thoại tiếp)? Chính quyền Hà Nội có nhất thiết phải yêu cầu Bộ Quốc phòng phải nhanh chóng xây tường rào bảo vệ để rồi xảy ra đụng độ với người dân nhất là trong bối cảnh cả nước đang háo hức “mừng Đảng quang vinh, mừng Xuân thắng lợi, mừng đất nước đổi mới” hay không? 

BBC tiếng Việt: Nghị sĩ EU gắn Đồng Tâm với thông qua EVFTA, trong lúc có thêm kiến nghị qua mạng

Ông Lê Đình Kình
Bà Saskia Bricmont, nghị sĩ Nghị viện Châu Âu, nêu vấn đề Đồng Tâm và gắn nó với việc thông qua Hiệp định thương mại tự do Liên minh Châu Âu (EU) - Việt Nam (EVFTA). 

"Làm sao vào tháng Hai tới, Nghị viện châu Âu có thể phê chuẩn một thỏa thuận thương mại tự do với một quốc gia khủng bố và đàn áp người dân kiểu như vậy," nữ nghị sĩ Saskia Bricmont viết trên twitter hôm 18/1/2020. 

Bà Saskia Bricmont là thành viên Ủy ban Thương mại Quốc tế của Nghị viện Châu Âu (INTA). 

Trên tweet nói trên, bà Saskia Bricmont cũng dẫn đường link một bài báo viết bằng tiếng Anh đăng trên trang web thevietnamese.org, trong đó có tường thuật về vụ đụng độ tại Đồng Tâm

VOA Việt Ngữ: Ô nhiễm không khí khiến Việt Nam ‘thiệt hại’ hơn 10 tỷ đôla một năm

Hình ảnh ô nhiễm không khí ở Hà Nội.

Nghiên cứu kéo dài 10 năm qua của một trường đại học hàng đầu trong nước chỉ ra rằng tình trạng ô nhiễm không khí làm Việt Nam tổn thất tới hơn 10 tỷ đôla một năm. 

Ông Đinh Đức Trường, Trưởng khoa Môi trường, Biến đổi khí hậu và Đô thị, Đại học Kinh tế quốc dân, nói trong một cuộc hội thảo công bố kết quả nghiên cứu theo phương pháp được cho là giống với Mỹ rằng với tốc độ phát triển kinh tế như hiện nay, ô nhiễm không khí sẽ gây thiệt hại từ 10,8 tỷ đôla tới 13,63 tỷ đôla mỗi năm, được cho là chiếm từ 5 - 7% GDP. 

Các nhà tổ chức cho biết rằng cuộc hội thảo được thực hiện hôm 14/1 “trong bối cảnh ô nhiễm môi trường nói chung và ô nhiễm không khí nói riêng ngày càng diễn biến phức tạp, gây ra những hậu quả, tổn thất nặng nề đến kinh tế, xã hội”. 

Chủ Nhật, 19 tháng 1, 2020

Nguyễn Thanh Việt: Mỗi Khoảnh Khắc Với Con Trai Tôi Là Một Hành Động Sáng Tạo (Cho Đến Nay Chúng Tôi Đã Viết Chung Một Cuốn Sách) (Trần Ngọc Cư dịch)

Nguyễn Thanh Việt, New York Times, 1. 1. 2020
Trần Ngọc Cư dịch

Nguyễn Thanh Việt là một nhà văn Mỹ gốc Việt. Ông là Trưởng khoa Anh văn, Giáo sư Anh văn và Hoa Kỳ học, Dân tộc học tại University of Southern California.

Tranh Le Nhung
Vào cuối tuổi tứ tuần, tôi làm bố trở lại cho đứa con thứ hai, vào lúc tôi không mảy may kỳ vọng có thêm con. Cha tôi, 85 tuổi, vô cùng hân hoan khi tôi báo tin về đứa cháu thứ năm của ông.

Cha tôi gần như là một người vô cảm trong thời thơ ấu của tôi. Ông chỉ biết tập trung vào cuộc mưu sinh của một người chân ướt chân ráo mới đến xứ này. Gia đình tôi sống hai cảnh đời điển hình của Mỹ. Về phần bố mẹ tôi, đấy là gương sáng của người di dân hay tị nạn vươn tới thành công vật chất từ khố rách áo ôm. Đối với toàn gia đình chúng tôi, đấy là câu chuyện buồn của hai thế hệ, cha mẹ sinh ra ở nước ngoài và con cái lớn lên ở Mỹ, cách ly nhau bằng ngôn ngữ, văn hoá và tình cảm.

Cha mẹ tôi thấy tôi như một đứa trẻ ngỗ nghịch, Mỹ hoá, gần như không nói được tiếng mẹ đẻ của mình, tiếng Việt. Còn tôi thì thấy họ như những người vừa xa lạ vừa thâm tình, bảo thủ đến mức cuồng tín, chỉ biết tin Chúa, biết hi sinh và biết lao động cần cù.

Họ cung cấp cho tôi mọi thứ tôi cần – nơi ăn, chốn ở, phương tiện học hành và cả tôn giáo – những thứ đã giúp tôi trở thành một người cực kỳ được ưu đãi trong một đất nước vốn không cung ứng những thứ này cho tất cả con dân của mình. Nhưng những gì tôi thiếu thốn là những gì tôi thấy trên TV, đấy là những gia đình hạt nhân gồm bố mẹ và con cái biết âu yếm và tỏ tình thân yêu trong các sô “Leave It to Beaver,” “Father Knows Best” và “The Adventures of Ozzie.”

Thy An: Trên tay kinh rụng

Hình minh hoạ, MOHD RASFAN/AFP via Getty Images

ta về ray rứt thiên thu
chân đi xiêu vẹo bến mù cõi xưa
mở ra mấy cửa đại thừa
trên tay kinh rụng lọc lừa phù sinh
vườn em hoa nở một mình
mấy cành sương đọng an bình tâm can
leo thuyền bát nhã lên ngàn
nghe đâu chuyển tiếp muộn màng pháp luân
ta về ấm lại mùa xuân
mưa rơi ướt đẫm nỗi truân chuyên đời
chân như gieo tiếng gọi mời
lần theo bóng hạc mấy lời từ tâm

thy an

Ngọc Ánh: Núm ruột nghĩa tình

Mỗi nhà mỗi cảnh, thời trẻ tôi có tới 2 Ba, 2 Má, 2 bà Ngoại... Chuyện là cô Sáu em của ba tôi sanh được anh con trai thì bệnh sao đó không sanh được nữa, trong khi Má tôi mần một hơi 2 đứa con gái và đang mang bầu tôi. Thời chiến tranh giặc giã ở quê ai cũng nghèo, nhưng cô Sáu ham con quá bèn dặn Ba tôi “Nếu kỳ này chị Năm đẻ con gái nữa, anh cho tui nuôi nhe”. Tưởng ai xa lạ chớ em ruột của mình, cho cổ có mất đi đâu, chắc Ba nghĩ vậy nên gật đầu liền, Má tôi vì nể chồng nên hổng dám cãi, chớ bà cũng xót ruột xót gan.

Khi tôi vừa sanh ra còn đỏ hỏn là Cô Sáu lật đật ôm về làm khai sanh, lấy họ Dượng tính đặt tên là Trần Ngọc Nuôi , nghe đâu thời đó có cô đào cải lương cũng tên là Ngọc Nuôi tài sắc vẹn toàn, chắc ông bà cũng muốn tôi giống như vậy nhưng nghĩ bụng phân vân “Rủi sau này nó biết nó là con nuôi thì sao? không được đâu, phải giấu biệt vụ này để lớn lên nó không mặc cảm mà mình dạy dỗ nó cũng dễ” và họ đặt tôi cái tên khác nghe cũng sáng láng và quyết chí dọn nhà lên chợ Sóc Trăng ở để bà con dưới quê khỏi xầm xì này nọ, họ hàng ai mà nói động tới con nuôi con ruột là Má tôi chửi tắt bếp!

Vậy đó, tôi đương nhiên là con gái cưng của Cô dượng Sáu, hàng xóm biết Ba Má có hai đứa con thôi, anh Tùng đi lính quanh năm, lâu lâu mới về phép, Ba tôi có cái quán hớt tóc ở đầu hẻm, gọi là quán vì nó được che tạm bợ vừa đủ kê hai cái ghế đẩu và tấm kiếng đặt dựa vách, cạnh bên treo tòn teng sợi dây nịch bằng da cũ dùng để liếc dao cạo, một cái khăn choàng ngã màu cháo lòng nhưng luôn được giặt sạch sẽ, cái kệ đóng sơ sài để dao kéo tông đơ… Đồ nghề của ba chỉ có vậy ! Nghe nói cả đời Ba ôm mỗi cái nghề hớt tóc này thôi. “Nhất nghệ tinh, nhất thân vinh” nếu câu này ứng vô ba tôi là sai bét, hớt tóc mấy chục năm vẫn nghèo!

Má tôi thì giỏi giang hơn, bà bán buôn đủ thứ, nhớ hồi tôi 9-10 tuổi gì đó, Má tôi dạy thêu, dạy móc… bà vô sạp vải mua vải khúc đầu thừa đuôi thẹo về, miếng lớn thì cắt áo đầm trẻ con, miếng nhỏ thì cắt áo túi, khúc xanh nối với khúc đỏ may đồ con nít, tôi thêu vài cái bông cài hoa vô cho nổi hơn, ngày Tết đổ ra chợ bán đâu phải quần áo không mà còn kèm cả chục hũ củ kiệu, cả thúng bánh ít bánh tét… Nói chung Má làm quần quật nhưng trông thảnh thơi vì “quen tay quen việc” Má không cho tôi đụng vô bếp núc, chê tôi vụng về, đụng đâu hư đó. Chỉ lo học hành tử tế là được rồi, mọi việc có Má lo, thậm chí đi học về Má dọn cơm sẵn đậy lồng bàn, tôi chỉ ăn và rửa mấy cái chén! Con cưng là con hư, sau này ra đời đi làm ăn cơm tập thể, lấy chồng cũng chưa nấu được bữa cơm tươm tất, may mà không làm dâu làm con ai, chứ Má chồng còn sống chắc tôi ra sau hè…

Ngô Nguyên Dũng: Đêm Tuyết Gọi

Hình minh hoạ, FreePik

Cuộc rượu về khuya chỉ còn lại bốn người: tôi, Bính, Phụng và Thạo. Bính với tôi thân nhau đã lâu, còn Thạo chỉ mới qua đây. Anh là bạn của Bính như thế nào, tôi không rõ, cũng chưa hỏi. Vào tiệc, anh ít nói. Sau một đỗi cụng ly qua lại, khẩu khí chừng như ngấm men, anh trở nên hoạt náo. Bàn chúng tôi, một lứa trung niên, chỉ mỗi Hứa Phụng là nữ phái. Nàng gốc người Hoa, nhân tình nhân ngãi với Bính đã nhiều năm.

Có lần, cạn chuyện, tôi hỏi Bính:

- Bạn và Phụng không nghĩ chuyện làm khế ước trăm năm với nhau sao? Sống vậy, người ta nói.

Anh hùng hổ:

- Đứa nào nói gì? Đấm hộc máu nó ra!

Tôi lúng búng:

- Làm gì dữ vậy, bạn?

Bính dịu giọng:

- Tụi mình đang sống ở đâu, thời nào vậy? Trời, nơi này là đất Âu châu tiến bộ, chứ phải đâu Trung đông vào thế kỷ 18.

Nhưng nét mặt và cách nói anh vẫn không dứt bực bội. Tôi đổi đề tài, gợi ý bàn bạc về cuộc triển lãm một số danh hoạ ấn tượng vừa khai trương. Chúng tôi hợp nhau ở lãnh vực này, yêu nghệ thuật, nên tình thân không gặp nhiều trở ngại. Trăm lần như một, khi đồng hương chúng tôi tổ chức lễ lạt hay họp mặt hội luận nọ kia, Bính đều lái xe tới nhà chở tôi đi. Cho tới bây giờ, nhiều thập niên phẳng lặng trôi qua, tôi vẫn chưa hề nghĩ tới chuyện sắm một chiếc xe. Vì nhiều lẽ. Tài chính là một. Và không hiểu sao, tôi thích quang cảnh những sân ga, những bến đợi, những dải đường sắt phơi lưng dưới thời tiết bốn mùa. Khoảnh khắc thơ thẩn đó gợi nhắc trong tâm tư tôi vằng vặc nhiều ý tưởng, khiến tôi hình dung ra ảnh sắc của gặp gỡ và ly biệt, tất bật và thảnh thơi, nôn nao và nhẫn nại chờ đón những hành trình ngắn dài xuyên đất liền. Tôi thích ngắm lề lối kiến trúc những nhà ga trung tâm. Nó bóc trần tâm tính dân bản xứ, lắm khi còn gắn liền mật thiết với vận mệnh thăng trầm của lịch sử. Cả những quán xá hai bên lối đi lúc nào cũng tấp nập hành khách vào ra, lên xuống. Không biết những phiến gạch lót có bao giờ mong mỏi đôi phút ngơi nghỉ? Những ý tưởng này, tôi nghĩ khó có ai chia sẻ. Cứ vậy, tôi cất chúng kỹ lưỡng trong nhiều ngăn kéo tâm tư mình.

Thứ Bảy, 18 tháng 1, 2020

Ngô Nhân Dụng: Nước Tàu từng cấm vận nước khác

Nền kinh tế Trung Quốc thời gian qua gặp khó khăn vì cuộc chiến thương mại với Mỹ. Trong hình, một gian hàng bán lạp xưởng tại một chợ ở Bắc Kinh hôm 15 Tháng Giêng, 2020. (Hình: Nicolas Asfouri/AFP via Getty Images)

Trong thỏa hiệp “hưu chiến” với Mỹ vừa ký, Trung Cộng đã hứa sẽ làm thêm luật lệ mới để không cho các công ty của họ ép buộc các công ty Mỹ phải cho biết các kỹ thuật tân tiến, gọi là sản phẩm tri thức vì do những công trình nghiên cứu bằng đầu óc mới có.

Không biết Trung Cộng có giữ lời hứa hay không; và các công ty Mỹ có dám kiện cáo nếu họ bị ép buộc hay không! Nếu kiện, rồi sau đó bị làm khó dễ, bị chèn ép trong các lãnh vực khác thì có đáng kiện hay không?

Nước Tàu còn chậm tiến hơn các nước khác vì chưa có những “sản phẩm tri thức” mà những nước Âu Mỹ đã tốn hàng tỉ đô la và nhiều thập niên mới có. Muốn đuổi kịp người ta mà không tốn kém, một cách giản dị nhất là “ăn cắp.” Nhiều sinh viên và giáo sư Trung Quốc đã bị truy tố, trục xuất vì bị bắt quả tang đang ăn cắp các kỹ thuật mới của Mỹ và Âu Châu!

Nhưng chính phủ Mỹ không thể bắt buộc các công ty Mỹ không được chia sẻ các sản phẩm tri thức của họ với nước khác. Đó là chuyện làm ăn, tự do, thuận mua, vừa bán!

Chính phủ Mỹ cũng không “cấm vận kinh tế” với Trung Quốc, sau khi tái lập bang giao. Gần đây họ chỉ cấm bán một số hàng vì lý do an ninh, và đánh thuế nhập cảng cao hơn để được công bằng.

Phan Thanh Tâm: Nghệ sĩ Võ Đình - một họa sĩ yêu viết

Nghệ sĩ không phải chỉ là người sáng tạo nên tác phẩm. Nghệ sĩ còn là kẻ sáng tạo nên bản thân mình. Không ngừng. Họa sĩ Võ Đình khẳng định như vậy trong cuốn Mây Chó. Về cuối đời ông viết nhiều hơn vẽ. Sau 10 năm sống ở Pháp, sang Mỹ năm 1960 qua nhiều tiểu bang, nơi đâu ông cũng thích ngụ ở vùng thôn dã. Một số bài của ông, gồm 10 truyện ngắn và tùy bút hay tiểu luận được in trong hai cuốn Xứ Sấm sét (1987) và Sao Có Tiếng Sóng (1991), do Văn Nghệ xuất bản, gói ghém tình tự của cố họa sĩ muốn gởi đến độc giả khi ông đề cập tới Huế, tới song thân, tới mỹ thuật, tới Võ Phiến và tới cái mùi của dân tộc: mắm ruốc. Võ Đình (1933- 2009) sinh trưởng ở “cố đô Huế thanh lịch” , học ở trường Quốc học, “bị bắt buộc đi Pháp” năm 1950; theo học văn ở Sorbonne, họa ở Academie de la Grande Chaumière và trường Mỹ Thuật Paris. 

Trong Lời Tác Giả của cuốn thứ hai, Võ Đình cho biết, những điều nói ra không được; viết ra không được thì ông vẽ. Ngược lại, có những điều ông vẽ không được, nhưng cần nói ra thì ông viết. Không vẽ ra được, ông “khổ sở như bị đui mù”; không nói ra, viết ra được ông “đớn đau như bị câm điếc”. Bài đầu tiên Sáng Tác và Tự Do trong cuốn này, đề cập tới buổi hội thảo về “Người Việt và Việt học” tại Đại Học George Mason ở Virginia tháng 12 năm 1981, Võ Đình xác quyết rằng, đối với văn nghệ sĩ tự do là tự do sáng tác, tự do tìm tòi, tự do làm cách mạng văn nghệ; khai phá những con đường mới nhưng không quên thân phận ly hương. Còn sáng tác cho ai là sáng tác cho một nước Việt Nam. Đó là “một thực tại vĩ đại và vĩnh cữu hơn bất cứ một chính thể nào hết”.

Qua cuốn Mây Chó do Tổ Hợp Xuất Bản Miền Đông Hoa Kỳ in năm 2004, gồm 10 truyện ngắn và 10 chuyện, cho thấy ông là một nghệ sĩ dấn thân.Võ Đình: “Cam kết rằng suốt đời tận tụy với nghệ thuật. Một cam kết tủy xương. Một commitment. For life.” Ông tự hỏi “nghệ sĩ là cái quái gì? Vịn vào Pablo Picasso ông trả lời: một thằng ngớ ngẩn; chỉ có được mỗi đôi mắt nếu hắn là họa sĩ, mỗi đôi tai nếu hắn là nhạc sĩ, hay cây đàn trong tim nếu hắn là thi sĩ, hay hắn chỉ có những bắp tay cực khỏe nếu hắn là một võ sĩ quyền Anh. Không phải đâu, hắn cũng là một sinh vật chính trị, luôn luôn nhạy cảm với tất cả những gì xảy ra trên trái đất này […] tất cả những gì đó, không cách này thì cách khác, đều có khả năng uốn nắn nhào nặn tinh thần và tâm hồn hắn…” Ngoài ra, trong cuốn Rừng Mắm Văn Nghệ, Võ Đình còn cho rằng, từ cõi hỗn mang, Trời Đất đã cấy vào người nghệ sĩ một cái “mầm” nghệ thuật; sau một thời gian cưu mang họ đẻ ra một tác phẩm.

Nguyễn Vạn An : Một Khúc Nhạc Của Pachelbel

Nhân những ngày thư dãn vào dịp đón tết, tôi muốn giới thiệu với các bạn một khúc nhạc bên Âu khá đặc biệt. Dân Âu Mỹ thì chắc ai cũng biết nhưng có thể người mình ít nghe hay chưa nghe. Đó là khúc Canon et Gigue en Ré Majeur cho 3 vĩ cầm và basse continue của Pachelbel, thường được gọi là Canon en DM của Pachelbel, có khi chỉ gọi là Canon của Pachelbel!

Johann Pachelbel (1653-1706) là một nhà tạo nhạc người Đức, cùng thời với J S Bach. Ông có một thành quả sáng tác rất sung túc, nhưng nghe đến tên ông thì có lẽ ai cũng nghĩ ngay đến khúc nhạc này. Nhạc khúc rất thong thả, êm đềm, thư giãn, dài khoảng 6 phút. 

Mới nghe có thể bạn thấy nó hơi dài vì đã quen các bản nhạc Việt. Nhưng nghe đi nghe lại, bạn sẽ thấy nó có một sức lôi cuốn vô cùng kỳ lạ. Càng nghe bạn càng bị nó theo đuổi day dứt, khó mà quên được. Có người nói tôi có thể nghe khúc này cả ngày. Có người nói tôi nghe từ hồi 15 tuổi, bây giờ 70 tuổi vẫn còn thích nghe. 

Điều lạ của Canon en DM là có hai trường hợp người ta hay đưa khúc nhạc này ra : một là trong đám cưới, và hai là… khi tiễn đưa ai qua thế giới bên kia ! Một người viết : tôi nhớ bài này vô cùng, vì đó là bản nhạc vang lên khi tôi kèm tay cha tôi bước vào nhà thờ. Người khác viết : Bạn tôi bị ung thư đến đoạn cuối. Nó đưa cho tôi cái CD, bảo không được nghe trước, chỉ được đưa nhạc ra trong đám tang khi nó chết. Tôi làm y như vậy : khi nghe mới biết đó là khúc Canon in DM của Pachelbel ! Bản này được vang lên trong đám cưới tưng bừng của William với Kate Middleton. Và cũng đã được âm thầm đưa ra trong đám tang đau buồn của Diana.

Tâm Thanh: Mai sau kiếp khác (*)

* Tựa đề mượn từ một bài thơ của Trần Vấn Lệ, không cùng nội dung.

Tôi đeo găng tay, nhón từng cái quần, cái áo của Khâm, bỏ vào máy giặt. Mặc dù rất ghê tởm quần áo của chồng, tôi không dám đeo khẩu trang khi làm công việc này. Dù sao, tôi cũng còn sợ làm chồng đau lòng. Nhưng tôi nín thở để dồn cho nhanh mẻ giặt, vặn nhiệt độ 90, và bấm nút cho máy chạy. Tôi gỡ găng tay bỏ vào thùng rác, rửa tay bằng xà-bông và cồn khử trùng trước khi làm gói ăn trưa cho các con. Hai đứa con gái đang uể oải xúc cốm trộn sữa nhưng mắt vẫn theo dõi cử động của mẹ.

“Tại sao má phải đeo găng?” Phịu, con em năm tuổi hỏi.

“Má sợ vi trùng của ba,” con chị bảy tuổi rưỡi, trả lời thay.

“Đừng nói bậy, Phụng!” tôi nói nhỏ. Đúng lúc đó, có tiếng ho của ba chúng trong phòng. Tôi nói to “Tụi con uống dầu cá chưa, Phụng Phịu?”

“Dạ rồi!” chị em Phụng, Phịu mau mắn trả lời. 

Thấy hai tô sữa cốm đã vơi hơn phân nửa, tôi cho là hai con đã ăn sáng tạm đủ, tôi tuồn hết phần còn lại vào bụng mình, rồi giơ hai cái tô nhẵn lên.

“Dễ ẹc mà tụi con nhơi nửa giờ chưa xong!” tôi nói.

“Má giỏi!” con Phịu nói.

“Má chưa uống dầu cá!” con Phụng nhắc.

Tôi viết trên miếng giấy con màu vàng ‘Anh phơi quần áo trong tủ sấy.’ Tôi uống thìa dầu cá, hớp một ngụm nước cam trước con mắt thanh tra của hai đứa trẻ. Xong, tôi mở sẵn cửa nhà, nói:

“Chúng ta đi!” 

“Thưa ba con đi vườn trẻ,” Phịu nói.

“Thưa ba con đi học,” Phụng nói.

Thứ Sáu, 17 tháng 1, 2020

Phạm Phú Khải (VOA Blog): Trump muốn thay đổi chế độ tại Iran?

Cảnh sát đối mặt với người biểu tình vụ máy bay dân sự Ukraine bị Iran bắn rơi. Đại Học Amir Kabir, Tehran, 11 tháng Giêng, 2020.

Kể từ cuộc Cách mạng Hồi giáo tại Iran năm 1979, quan hệ giữa Mỹ và Iran phần lớn là thù nghịch [1]. Trước đó Iran dưới thời vua Mohammad Reza Pahlavi là một đối tác cần thiết, và là đồng minh, mà Mỹ tin tưởng và phần nào đó dựa vào để một mặt ngăn chặn ảnh hưởng từ Liên Xô, mặt khác vì quyền lợi về dầu hỏa cũng như về an ninh chung của khu vực. 

Mọi chính quyền Mỹ, kể từ đó đến nay, tất nhiên là muốn chế độ thay đổi (regime change). Tất cả vì quyền lợi của Mỹ và, rộng hơn, của khu vực. Nhưng mỗi chính quyền đều có những chiến lược, chiến thuật hay nói chung là các biện pháp khác nhau. Hơn nữa, muốn là một chuyện, làm được hay không là chuyện khác. 

Chính quyền Obama thì tìm cách kiềm chế Iran, cũng như mong muốn kiểm soát được vũ khí hạt nhân của Iran, bằng cách tiếp cận thay vì cô lập, bằng thỏa ước có tính toán kỹ càng để Iran phải thực hiện thay vì hình phạt/cấm vận, chẳng hạn. Vì suy luận như thế nên nó đã đưa đến sự hình thành Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung (Joint Comprehensive Plan of Action/JCPOA) được năm thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc cộng với Đức ký kết với Iran năm 2015 [2]. 

Trong khi đó, ngay từ đầu chính quyền Trump đã có quan điểm khác hoàn toàn, và đã quyết định rút khỏi JCPOA ngày 8 tháng 5 năm 2018. Trong bài “Đối đầu với Iran” (Confronting Iran) đăng trên tạp chí Foreign Affairs cuối năm 2018, đương kiêm Ngoại trưởng Hoa Kỳ Michael R. Pompeo đã biện luận rằng chính sách “tạo tối đa áp lực” của Tổng thống Trump sẽ tốt và hiệu quả hơn [3]. Ông Pompeo trình bày nhiều lý do cho chính sách rút ra khỏi thỏa thuận JCPOA, tái áp dụng cấm vận, đe dọa các biện pháp quân sự khả thi, và nỗ lực vạch trần tham nhũng và vi phạm nhân quyền của chế độ này, bởi vì Iran là một nhà nước bất hảo, là một chế độ ngoài vòng pháp luật v.v… 

VOA: Vụ Đồng Tâm - ‘Họ không phải kẻ thù, mà là người dân’

Lễ tang ông Lê Đình Kình, thiệt mạng trong vụ cảnh sát đột kích vào Đồng Tâm, diễn ra hôm 13/1/2020.

Đất phía tây Đồng Sênh với diện tích 59 ha “nguồn gốc là 100% của dân;” và cách thức chính quyền Hà Nội bố ráp làng Đồng Tâm rạng sáng 9 tháng Giêng là “hoàn toàn sai trái”, theo nhận định của hai cựu tù nhân chính trị hiện sống tại Hoa Kỳ, là “Điếu Cày” Nguyễn Văn Hải và tiến sĩ luật Cù Huy Hà Vũ. 

‘Tây Đồng Sênh là của người dân’ 


Ông Nguyễn Văn Hải nói rằng ‘có sự nhập nhèm’ của chính quyền đối với hai khu đất riêng biệt, Đông và Tây Đồng Sênh. 

Theo ông, khu đất diện tích 47,63 ha phía đông Đồng Sênh là khu đất người dân Đồng Tâm không đòi vì đã có quyết định của Chính phủ thu hồi từ lâu để xây dựng sân bay Miếu Môn. Ông Hải nói rằng người dân Đồng Tâm đã “thể hiện sự ủng hộ hoàn toàn” với mục đích sử dụng cho mục đích quốc phòng đối với khu đất này. 

Tuy nhiên, khu đất phía tây Đồng Sênh với diện tích 59 ha “nguồn gốc là 100% của dân,” ông Hải nói và cho biết ông có nhận định như vậy dựa trên video ông Kình nói về nguồn gốc khu đất này. 

“Khu đất 59 ha chưa có bất kỳ quyết định thu hồi nào và cũng chưa được đền bù,” ông Hải phân tích. 

Vũ Hữu Sự: Cái chết của cụ Lê Đình Kình dưới góc nhìn của hiến pháp và BLHS 2015

Trước khi bị giết, cụ Lê Đình Kình là một công dân. Cụ có đủ quyền và nghĩa vụ của một công dân theo quy định tại các điều 14;15;16;17 Hiến pháp nước CHXHCN Việt Nam năm 2013. Cụ không có tiền án, tiền sự. Hiện tại, cụ không phải chấp hành bất cứ một bản án nào, do tòa án cấp nào tuyên. Cụ là một đảng viên ĐCS Việt Nam, cho đến lúc chết vẫn chưa bị khai trừ ra khỏi đảng. 

Theo thông tin từ cơ quan công an, được các báo quốc doanh đăng tải, thì cụ Lê Đình Kình chế tạo bom xăng, tàng trữ dao, kiếm, lựu đạn... Như vậy, cụ có hành vi có dấu hiệu cấu thành tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự, được quy định tại điều 230 BLHS năm 2015, và tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí thô sơ, được quy định tại điều 233 BLHS năm2015. 

Muốn kết luận được hành vi của cụ có cấu thành hai tội đó hay không, thì phải khởi tố vu án, tức là khởi tố về hành vi có dấu hiệu phạm tội. Và nếu đủ căn cứ là cụ Lê Đình Kình có dấu hiệu phạm tội, thì phải khởi tố bị can để điều tra. Sau khi khởi tố bị can, nếu thấy cần thiết, thì có thể bắt tạm giam bị can để điều tra. 

Cụ Lê Đình Kình có địa chỉ cư trú rõ ràng là thôn Hoành, xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức, TP-Hà Nội. Cụ không phạm tội quả tang, cũng không phải tội phạm bị truy nã. Nên theo quy định tại khoản 3, điều 113 bộ luật TTHS năm 2015, thì không được phép bắt cụ vào ban đêm (từ 22 giờ đến 6 giờ). Như vậy, nếu cụ trở thành bị can của vụ án nói trên, và nếu cụ phải chấp hành lệnh bắt tạm giam, thì cơ quan tố tụng chỉ có thể bắt cụ giữa “thanh thiên bạch nhật rõ ràng cho coi (truyện Kiều- Nguyễn Du)”. Việc bắt cụ phải được thực hiện theo đúng quy định tại điều 113 bộ luật TTHS năm 2015: phải đọc quyết định khởi tố bị can, lệnh bắt tạm giam cho cụ nghe tại nhà. Phải giải thích quyền và nghĩa vụ cho cụ biết, phải lập biên bản về việc bắt. Phải giao quyết định và lệnh bắt cho cụ. Tất cả mọi việc phải diễn ra dưới sự chứng kiến của chính quyền địa phương. 

RFA: Kêu gọi noi gương 3 công an chết ở Đồng Tâm là “mị dân”

Quang cảnh lễ truy điệu 3 chiến sĩ công an thiệt mạng ở Đồng Tâm, diễn ra trong ngày 16/01/2020. Courtesy: Ảnh chụp màn hình vietnamnet.vn

Khỏa lấp và mị dân? 


“Tôi nghe thông tin ấy thì giống như uống phải một ngụm nước vừa tanh vừa hôi và vừa muốn buồn nôn.” 

Giáo sư Nguyễn Đình Cống, người tuyên bố ra khỏi Đảng Cộng sản Việt Nam hồi năm 2016, lên tiếng với RFA như thế khi ông xem qua buổi lễ phát động phong trào học tập theo tấm gương 3 chiến sĩ dũng cảm hy sinh khi làm nhiệm vụ ở xã Đồng Tâm hôm 9/1/2020. 

Ba cán bộ công an thiệt mạng trong vụ việc đụng độ giữa hàng trăm cảnh sát cơ động với người dân tại thôn Hoành, xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức, ngoại thành Hà Nội gồm đại tá Nguyễn Huy Thịnh, Thượng úy Dương Hoàng Đức Quân và Đại úy Phạm Công Huy. Cả 3 đều được nhà nước công nhận liệt sỹ, nhận bằng Tổ quốc ghi công, truy thăng quân hàm và được Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng truy tặng Huân chương chiến công hạng Nhất. 

Thứ Năm, 16 tháng 1, 2020

Hà Sĩ Phu: Vĩnh biệt Cụ Lê Đình Kình

Đau thương vĩnh biệt vị Lão cộng sản Lê Đình Kình 


Một người Cộng sản lão thành, quyết hiến dâng đời mình cho nhân dân, Cụ Lê Đình Kình đã từ biệt chúng ta, dưới đường đạn xuyên tim của những người vốn là đồng chí của Cụ. Nỗi đau thương vượt quá tầm của một cái chết bình thường. 

Cụ Lê Đình Kình không đấu tranh gì cho đất đai của riêng mình, và vẫn giữ lập trường “dân Đồng Tâm không chống Đảng Cộng sản”, chỉ chống sự bạo hành để bảo vệ quyền lợi chính đáng của dân. Cụ Kình vẫn đứng trên tư cách một người vốn là Huyện ủy viên và Bí thư đảng bộ Xã và chưa hề bị ký luật đảng. Vụ “thảm sát” trong đêm rạng ngày 9/1/2020 mang tính chính danh từ Nhà nước, vượt khỏi vai trò phán xử của Tòa án và Luật pháp, nên đã mang tính Chính trị, không còn là một cuộc tranh chấp đất đai. 

Tiếng nói của phía cầm quyền còn đang thay đổi và vụ án sẽ ra sao chưa thể biết trước, nhưng trước mắt đây là một vết thương chung cho đông đảo những người Việt cả trong và ngoài nước, trên tinh thần Công minh và Nhân ái. Chúng tôi chỉ xin gửi đến Cụ bà Dư Thị Thành và gia đình lời phân ưu đau xót nhất, xin Cụ và gia đình hãy dũng cảm cho vơi bớt nỗi đau riêng, vì sự ra đi của Cụ Kình không còn là sự mất mát riêng của gia đình mà là một sự cố trong dòng chảy của toàn xã hội. Lịch sử nhất định sẽ lưu lại tiếng nói của Công lý và Nhân văn. 

Xin đau thương vĩnh biệt 

Hà Sĩ Phu cùng Bauxite Việt Nam 

Tạ Dzu: Cần một tầm nhìn mới - Tầm nhìn thế giới, nhân loại và thời đại (Phần 2)

Điều mà chúng ta rất cần hiện nay là làm thế nào để đạt được đồng thuận về một số quan điểm văn hoá chính trị (political culture) căn bản, trong đó có tầm nhìn của thời đại 2000, tiếp nối tầm nhìn cha ông thời 1000 nhưng cao rộng hơn, vừa mang Việt tính, vừa nhân loại tính; vừa độc lập dân tộc, vừa liên lập quốc tế; vừa phát triển nội bộ, vừa hội nhập toàn cầu. Hội nhập nhưng không để bị ‘hoà tan’, vẫn có những nét văn hoá đặc thù nổi bật, đóng góp vào vườn hoa chung, tạo nên một cộng đồng nhân loại vui sống hoà hài bên nhau. 

Thế kỷ qua, người Việt đã bị chia rẽ quá nhiều, cụ thể là hai cách nhìn khác nhau (view, approach) giữa tả (cộng sản) và hữu (tư bản). Ngày nay, chúng ta lại bị chao đảo giữa hai phe đối đầu Trung-Mỹ. Việt Nam đang bị Hán cộng thao túng nên khuynh hướng ngả về Mỹ dễ được chấp nhận. Dù một số có quan điểm ‘trung phái’ nhưng cũng mới chỉ mang tính cách trung dung nhằm tìm cách thoát khỏi thế tương tranh quốc tế, mà vì chưa có nội lực vững chắc nên chưa có gì rõ ràng, tựa như ‘phe thứ ba’ tại Sài Gòn trước 1975, muốn tạo một lập trường dân tộc nhưng vì thiếu căn bản vững chắc nên dễ ngả theo, hay bị cộng sản khuynh loát. 

Trước âm mưu bành trướng của Trung cộng, chọn Mỹ làm bạn hay đồng minh không phải là sai mà còn rất cần thiết nhằm giúp Việt Nam thoát Trung. Nhưng từ chọn đồng minh đến trở thành ‘tiểu bang thứ 51’ của Hoa Kỳ, trong đó mọi sinh hoạt đều đậm màu sắc Âu-Mỹ hay quốc tế, màu sắc Việt ngày một lu mờ dần hay không rõ nét nữa thì còn gì là Việt? Chạy theo trào lưu nước ngoài quá đáng đến độ thiếu độc lập trong tư duy, trong đời sống xã hội thì không thể có một nền độc lập chân chính, dù đất nước mang danh nghĩa độc lập và chính quyền là người Việt. 

Phong trào ồn ào giữ lấy bản sắc dân tộc hiện nay chưa có nền tảng nên dễ trở thành kệch cỡm, từ giới trẻ sính ngoại quá lố đến độ hôn cả chỗ ngồi của nghệ sĩ Hàn quốc, đến nhà nước bối rối trong việc tìm ra một bộ quốc phục đúng nghĩa. 

Nguyễn Hùng (VOA Blog): Đồng Tâm - Khi nào có thể tin được chính quyền?

Hình trích xuất từ video trên trang YouTube của Việt Mai Sau.

Cuộc tấn công vào Đồng Tâm được thực hiện vào lúc đêm hôm, internet bị cắt, điện thoại bị phá sóng và các quan sát viên độc lập trong đó có các luật sư của dân Đồng Tâm bị cấm vào làng. 

Hiển nhiên chính quyền đã cố tình dựng lên bức tường ngăn thông tin khách quan lọt ra bên ngoài. Vậy khi nào chúng ta có thể tin vào những gì chính quyền nói? 

Câu trả lời là chúng ta không thể nào tin vào những gì họ nói mà chỉ có thể tin khi có những hình ảnh và video quay lại những gì họ đã làm. Đó là những video phải còn nguyên các dữ liệu về ngày tháng, máy quay nào được sử dụng và những góc quay khác nhau của cùng một sự kiện. Để kiểm chứng ảnh, người ta chỉ việc tải lên trang http://fotoforensics.com/ và lấy thông tin kỹ thuật của ảnh. Đối với video, công cụ mang tên InVID - http://bit.ly/kiem_tra_video- sẽ giúp xác định địa điểm, ngày giờ quay video nếu người ta chưa xoá những thông tin đó đi. Những ảnh không có ngày giờ và địa điểm đều khó có thể kiểm chứng dù không phải là không thể. 

Hơn nữa, do chính quyền đã chọn tiến hành cuộc bố ráp vào ban đêm, các hình ảnh quay được, nếu họ có quay, sẽ khó rõ ràng ngoại trừ họ dùng camera đặc biệt. 

RFA: Chính phủ Việt Nam tổng tấn công ngăn chặn thông tin vụ Đồng Tâm ra bên ngoài

Cổng chào làng Hoành, xã Đồng Tâm. RFA Edited
Sau vụ đụng độ giữa công an và người dân xã Đồng Tâm, ngoại thành Hà Nội vào rạng sáng ngày 9/1, vào cuối tuần qua, một loạt các trang Facebook và YouTube có nhiều người theo dõi và đưa tin về Đồng Tâm bị đồng loạt báo cáo, đánh sập, trong đó có cả kênh YouTube của Đài Á Châu Tự Do (RFA). 

Khoảng 2 ngày sau vụ đụng độ, kênh YouTube của RFA bị một “gậy cộng đồng” từ YouTube khiến một playlist đưa tin hàng ngày bị biến mất và kênh bị mất khả năng đăng tin cũng như livestream. YouTube không hề đưa ra bất cứ lời giải thích cụ thể nào về quyết định này. 

Trước đó, báo Hà Nội Mới của chính quyền Hà Nội trích lời của đại diện Bộ Thông Tin và Truyền Thông ca ngợi YouTube và Google nhanh chóng đáp ứng các yêu cầu của chính quyền Việt Nam trong việc gỡ bỏ các nội dung được cho là xấu liên quan đến vụ Đồng Tâm. 

Khi được hỏi liệu YouTube đưa ra quyết định phạt “gậy cộng đồng” với RFA có phải là do yêu cầu từ Chính phủ Việt Nam hay không, YouTube đã không trả lời. Nhưng chỉ khoảng 1 ngày sau, YouTube đã nối lại hoạt động bình thường cho kênh của Đài Á Châu Tự Do. 

Ngoài RFA, một số trang Facebook được nhiều người theo dõi khác và đưa các thông tin về Đồng Tâm cũng bị báo cáo như Café Ku búa, Thanh Niên Công Giáo… 

Thứ Tư, 15 tháng 1, 2020

Ngô Nhân Dụng: Tập Cận Bình đang sợ ‘Thiên Nga Đen’

Mối lo lớn nhất của Bắc Kinh bây giờ là xã hội bất ổn nếu quá nhiều người mất việc. Trong hình, công nhân Trung Quốc làm việc tại một nhà máy ở Trương Gia Khẩu, phía Bắc tỉnh Hà Bắc hôm 13 Tháng Giêng, 2020. (Hình: STR/AFP via Getty Images)

Trong quý thứ ba năm 2019, tỷ số tăng trưởng Tổng Sản Lượng Nội Địa (GDP) Trung Quốc 6% là mức thấp nhất kể từ năm 1992. Và sẽ còn xuống thấp hơn. Chiến tranh mậu dịch với Mỹ là một nguyên nhân, nhưng còn nhiều yếu tố khác khiến kinh tế tiến chậm lại.

Thí dụ, sức tiêu thụ của người dân giảm sụt, vì giá cả nhà cửa và thịt heo lên cao khiến họ không còn dư tiền mua những thứ xa xỉ như xe hơi hay điện thoại mới. Số tiền nợ của chính phủ địa phương và các xí nghiệp vẫn tăng cao, lo không trả được.

Để đối phó với quả bom nợ, năm ngoái Cộng Sản Trung Quốc đã tảo thanh hệ thống “ngân hàng đen;” tức là những quỹ cho vay mà Ngân Hàng Trung Ương không kiểm soát. Hành động này khiến các xí nghiệp tư doanh thiếu tiền vì xưa nay không thể vay được từ các ngân hàng chính phủ họ phải quay sang các “ngân hàng đen” với lãi suất có khi lên tới 20%.

Các xí nghiệp tư giúp kinh tế Trung Quốc phát triển gấp bội hơn các doanh nghiệp nhà nước. Khi họ giảm bớt tiền đầu tư thì GDP không tăng trưởng như trước nữa.

Các nhà hoạt động Paris mở đầu tuần lễ tưởng niệm nạn nhân Đồng Tâm

Bài thơ ông Lê Phú Khải viết trong những ngày Đồng Tâm nguy biến


Người dân thương tiếc cụ Lê Đình Kình  
Đã xuất hiện nhiều hình thức tưởng nhớ Cụ Lê Đình Kình. Tôi tin rằng dân Việt ta sẽ còn có nhiều hình thức tưởng niệm Cụ diễn ra ở nhiều nơi trong nước và trên thế giới.

Trân Văn (VOA): Khi công dân tra khảo công an - Vài ngày có một lời khai mới

Trung tướng, Thứ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang.

Lời khai của Trung tướng Lương Tam Quang hôm 14 tháng 1 đã phủ nhận lời khai của Thiếu tướng Tô Ân Xô hôm 10 tháng 1. Trước đó, Thiếu tướng Tô Ân Xô đã từng phủ nhận thông báo của Bộ Công an hôm 9 tháng 1. 

Sáng 9 tháng 1, Bộ Công an thông báo, vừa có một số “đối tượng chống đối, sử dụng lựu đạn, bom xăng, dao phóng... tấn công lực lượng xây dựng hàng rào bảo vệ sân bay Miếu Môn khiến ba cán bộ chiến sĩ công an hy sinh (1)… 

Ngày hôm sau, ông tướng một sao là Chánh Văn phòng kiêm Phát ngôn viên Bộ Công an, khai rằng, chuyện không xảy ra ở công trường xây dựng sân bay Miếu Môn, công an trấn áp làng Hoành vì “tổ công tác đi vào làng” thì bị tấn công bằng “lựu đạn, bom xăng, dao phóng”, khiến “ba cán bộ, chiến sĩ công an hi sinh” (2). Lời khai ấy rõ ràng bất lợi cho Bộ Công an, ít nhất nó cũng chứng tỏ Bộ công an “khai báo gian dối”! 

Tuy nhiên mới đây, ông tướng hai sao, chức vụ cao hơn (Thứ trưởng Bộ Công an), tiếp tục khai lại, lời khai còn nguy hại hơn lời khai của tướng Xô: Không có “tổ công tác” nào đi vào làng Hoành mà ngược lại, làng Hoành bị các “tổ công tác” bao vây bởi rất nhiều “chốt”. Cuộc tấn công vào làng Hoành xảy ra vì “chốt 16” bị “ném lựu đạn”, khiến “lực lượng chức năng phải tiến hành các biện pháp cần thiết”. 

Sổ Tay Thượng Dân T. N. T – Bạn Rượu Sùng A Cháng & Bí Thư Triệu Tài Vinh


Bình đẳng về chủng tộc là một cột trụ của xã hội văn minh. Kỳ thị chủng tộc là hiện thân của sự man rợ.

Nguyễn Thọ

Tôi không quen cũng biết (hầu hết) những người làm nhạc ở đất nước mình, trừ mỗi ông Thanh Phúc – tác giả của bản Người Mèo Ơn Đảng:

Đây sườn núi lưng đèo người Mèo ca hát
Sao còn có trên trời người Mèo ơn Đảng
Bao đời nay sống nghèo lam lũ
Nay cuộc sống dân Mèo từ đây sáng rồi

Cuộc sống của người Mèo ở Việt Nam hiện nay, nói nào ngay, không “sáng” gì cho lắm: 
  • Điện Biên: 29 người H'Mong bị cáo buộc “hoạt động phỉ”
  • Hàng ngàn người Hmong biểu tình ở Điện Biên
  • Binh sĩ Lào và Việt Nam bắn chết 4 phụ nữ Hmong
  • Hàng ngàn người H'Mong phản kháng đàn áp tín ngưỡng
  • Báo Nguy Về Đàn Áp Dân Hmong
  • Bốn người Hmong bị kết án “âm mưu lật đổ chính quyền”
  • Alarming Crackdown on a Group of Hmong Individuals 
  • Vietnam: Investigate Crackdown on Hmong Unrest 
  • Vietnam: Hanoi hospitals refuse treatment to ailing Hmong

Thứ Ba, 14 tháng 1, 2020

Ngô Thế Vinh: Đập Luang Prabang, vòng khăn tang trên đầu 13 tỉnh miền Tây Nam Bộ

Đồng Bằng Sông Cửu Long với cảnh hạn hán khốc liệt năm 2016. [nguồn: VN Express 3/11/2016]

Thư gửi 92 Đại Biểu Quốc Hội 13 tỉnh Miền Tây
Thủy Điện Luang Prabang, Thêm Một Thảm Họa Môi Sinh Cho Đồng Bằng Sông Cửu Long Việt Nam và Lưu Vực

Gửi 20 triệu cư dân ĐBSCL
Gửi Nhóm Bạn Cửu Long

Chỉ còn hơn ba tháng nữa là hết hạn tiến trình Tham khảo Trước [10/ 2019 –4/ 2020] cho dự án Luang Prabang. Nếu không có hành động tức thời và chuyển biến quyết liệt từ phía Việt Nam, lễ động thổ - ground breaking khởi công xây con đập Luang Prabang sẽ diễn ra vào tháng 4/2020. Đó sẽ là một ngày tang tóc cho toàn thể 20 triệu cư dân 13 tỉnh Miền Tây, mà vòng khăn tang đó lại do chính Nhà Nước Việt Nam tự quấn lên đầu người dân mình.

Với một Đồng bằng Sông Cửu Long đã và đang bị tổn thương như hiện nay, chúng tôi nhận định và cả với niềm xác tín rằng: dự án đập Luang Prabang do Việt Nam là chủ đầu tư, không những không có lợi lộc gì cho dân cho nước mà hoàn toàn có hại, khiến cho cả một vùng châu thổ là ĐBSCL ngày càng bị tổn thương trầm trọng hơn.

Bài viết này gửi tới 92 vị Đại biểu Quốc hội của 13 tỉnh Miền Tây, mà chúng tôi kỳ vọng quý vị như một toán đặc nhiệm – task force, trong quyền hạn có thể phản ứng nhanh, tạo bước đột phá, tránh được một sai lầm chiến lược trong lưu vực sông Mekong và cả cứu nguy ĐBSCL – vùng mà các vị đang đại diện.

VIỆT NAM: MỘT SỰ VẮNG MẶT RẤT KHÓ HIỂU


Tuấn Khanh: Với Đồng Tâm, chính quyền vẫn phải tiếp tục đối thoại


3000 quân rầm rập trong một đêm, với đủ các loại khí cụ hiện đại nhất, chỉ để tấn công vào ngôi làng nhỏ trong đêm mờ tối. Đó là điều khó tin mà có thật ở đất nước đang ngồi ở vị trí chủ tịch Hội Đồng Bảo An của Liên Hợp Quốc.

Tiếng hô của viên chỉ huy được kể lại là “đầu hàng thì sống, không thì chết”. Đầu hàng cho chuyện gì, khi công an với đủ thành phần đạp cửa xông vào nhà không lý do, bắn vào người già và quăng lưu đạn cay và trẻ nhỏ? Sức mạnh uy vũ của lực lượng công an đã làm tiếng trẻ con khóc ngất, tiếng phụ nữ hoảng sợ kêu thét. Xóm làng cháy đỏ, và trong đó, những cụ già có đến 30-40 năm dài theo đảng, bị gọi là phản động.

Nhiều nhà phân tích nói rằng Trung Quốc sau khi tổ chức quân đội mạnh, dẫn đến tình trạng kiêu binh và điên cuồng muốn thể hiện sức mạnh với các nước nhỏ. Tên gọi ngắn, là cuồng vì sức mạnh.

Chỉ có thể mượn hình ảnh đó để diễn đạt cuộc đánh úp không lý lẽ và man rợ vào người dân Đồng Tâm ngày 9/1/2020. Thật đau đớn cho sự mất mát cho những người nông dân, và đau đớn cho cả những người vũ trang, bỏ mạng cho những quan chức giấu mặt, vốn giỏi gìn giữ mạng sống để tận hưởng bằng máu của kẻ khác.

Phạm Phú Khải (VOA Blog): Bắc Kinh tuyên truyền thất bại tại Đài Loan

Người ủng hộ bà Thái Anh Văn vui mừng trước chiến thắng trong bầu cử hôm 11 tháng Giêng, 2020

Cuộc bầu cử tại Đài Loan kỳ này, theo Wu Jieh-min, nhà xã hội học tại Academia Sinica ở Đài Bắc, thì nó là cuộc bầu cử chủ yếu về Trung Quốc. Viết trên The New York Times ngày 10 tháng 1, trước ngày bầu cử, những phân tích của ông Wu dựa trên các khảo cứu khá xác thực. Cùng với nhà kinh tế học Liao Mei, ông Wu phân tích các dữ kiện thu thập từ tháng 3 đến tháng 4 năm 2019. Theo dữ kiện có được, 73 phần trăm người tham gia cuộc khảo cứu cho rằng họ không muốn Đài Loan “thống nhất với Trung Quốc đại lục ngay cả khi nước này đạt cùng trình độ phát triển kinh tế và chính trị như Đài Loan”. Trong số tuổi 20 đến 34, tỷ lệ này cao đến 93 phần trăm. Và khi được hỏi quyền lợi kinh tế và an ninh quốc gia cái nào quan trọng hơn đối với quan hệ với bên đại lục, 62 phần trăm chọn an ninh quốc gia, 32 chọn quyền lợi kinh tế, còn lại chọn cả hai. 

Ngày hôm sau 11 tháng 1, Tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn tái đắc cử với chiến thắng áp đảo, đánh bại đối thủ của bà Hàn Quốc Du với hơn 2,6 triệu lá phiếu. Nó cho thấy rõ lập trường của đại đa số người dân Đài Loan về Bắc Kinh hiện nay. Trước đó, bà Thái đã bác bỏ lời kêu gọi của ông Tập Cận Bình về chủ trương thống nhất và chấp nhận “một quốc gia, hai thể chế”. Ngoại trừ nền kinh tế mạnh giúp bà Thái chiến thắng, chính lập trường mạnh mẽ của bà Thái đối với Bắc Kinh đã được các cử tri Đài Loan tin tưởng mạnh mẽ rằng bà có khả năng lãnh đạo quốc gia này trước mối đe dọa bởi chế độ cường quyền Trung Quốc

Nguyễn Quang Dy: Những chỉ dấu bất ổn đầu năm mới

Từ đầu năm 2020, Việt Nam là Chủ tịch ASEAN và Ủy viên không thường trực Hội Đồng Bảo an LHQ. Đó là tin mừng, nhưng cũng là thách thức. Ngay đầu năm mới đã có những chỉ dấu bất ổn. Trong nước, câu chuyện Đồng Tâm từ đối thoại nay thành đối đầu bạo lực, làm dư luận bất bình về tình trạng nhân quyền ở Việt Nam. Tại Biển Đông, Trung Quốc lại cho tàu hải cảnh đến phía Nam Bãi Tư Chính quấy rối và bắt nạt Việt Nam, sau khi đã quấy rối và bắt nạt Indoneisa tại vùng biển Natuna. Trong khi Mỹ-Trung dự kiến ký thỏa thuận thương mại giai đoạn một vào giữa tháng giêng, xung đột Mỹ-Iran xô đẩy Trung Đông vào một cuộc khủng hoảng mới, có thể tác động xấu khó lường đến diễn biến tại Biển Đông và Đông Á. 

Câu chuyện Đồng Tâm


Theo dương lịch, Việt Nam đã bước sang năm mới (2020), nhưng theo âm lịch, còn gần hai tuần nữa mới hết năm Kỷ Hợi (2019). Đây là thời điểm gối đầu giữa năm cũ và năm mới, mà theo truyền thống người Việt thường nghỉ Tết để đón năm mới. Ngay trong chiến tranh Việt Nam, hai phe thường hưu chiến vào dịp Tết để đón năm mới. Sự kiện Tết Offenssive (1968) là một ngoại lệ khi Hà Nội đã quyết định bất ngờ tổng tấn công chiến lược.

Nhưng Đồng Tâm không phải là “Tết Offensive”, khi hàng ngàn cảnh sát cơ động tấn công vào rạng sáng 9/1/2020. Đó không phải là cuộc chiến sống còn giữa hai phe đối kháng, mà chỉ là tranh chấp ruộng đất (dân sự) đã bị hình sự hóa một cách cực đoan thành xung đột bạo lực giữa chính quyền và nhóm lợi ích thân hữu với người dân bị mất đất. Đồng Tâm cũng như Tiên Lãng, Dương Nội, Thủ Thiêm, khởi đầu bằng sự kiện Thái Bình (1997). 

Mạc Văn Trang: Mấy Câu Hỏi Nhức Nhối Từ Thông Báo Của Bộ Công An

Sự kiện hàng ngàn binh sĩ bao vây, tấn công vào Làng HOÀNH, xã Đồng Tâm, Mỹ Đức, Hà Nội vào lúc 4 giờ sáng ngày 9/1/2020 làm nhức nhối tâm can bao nhiêu người có lương tri ở trong nước và trên thế giới. Tôi cứ day dứt với mấy câu hỏi về Thông báo của Bộ Công an. 

“Thông báo cho biết, từ ngày 31-12-2019, một số đơn vị của Bộ Quốc phòng phối hợp với lực lượng chức năng tiến hành xây dựng tường rào bảo vệ Sân bay Miếu Môn, thành phố Hà Nội theo kế hoạch. 

Trong quá trình xây dựng, sáng 9-1-2020, một số đối tượng có hành vi chống đối, sử dụng lựu đạn, bom xăng, dao phóng... tấn công lực lượng chức năng, chống người thi hành công vụ, gây rối trật tự công cộng, dẫn đến hậu quả 3 cán bộ chiến sĩ công an hy sinh, 1 đối tượng chống đối chết, 1 đối tượng bị thương. 

Các đơn vị chức năng đã khống chế và bắt giữ các đối tượng vi phạm pháp luật nghiêm trọng, khởi tố vụ án, khởi tố bị can, tiến hành xử lý theo đúng quy định của pháp luật 

Hiện nay, các đơn vị liên quan đang tiến hành xây dựng tường rào Sân bay Miếu Môn theo kế hoạch” 


CÂU HỎI ĐẶT RA LÀ: 

1. “Gây rối trật tự công cộng” gì lúc 4h sáng, Dân đang ngủ trong nhà họ? Mà nếu “gây rối trật tự” ở trong làng, xóm của họ thì công an xóm/ xã xử lý, chứ sao phải kéo hàng ngàn quân từ Hà Nội về trấn áp? 

Chủ Nhật, 12 tháng 1, 2020

Phương Nghi: Tiếng Tích Tắc Đồng Hồ

Hình minh hoạ, FreePik

Đã lâu tôi muốn viết về tiếng tích tắc đồng hồ bạn ạ vì tôi đã ở trong một căn nhà có rất nhiều đồng hồ. Bạn không tưởng tượng được đâu… Có đến hơn 300 cái đồng hồ. Bọn đồng hồ thi nhau chí chóe cả ngày làm tôi gần phát điên. Nhưng thôi, chuyện dài và xảy ra đã lâu, tôi sẽ thong thả kể. Còn bây giờ thì tôi đang ở trong một phòng trọ bạn ạ. Phòng này thì chỉ có một cái đồng hồ treo trên vách mà thôi. 

Tôi và bà xã tôi ghé lại Boulder như một trạm dừng rồi mai tiếp tục cuộc hành trình. Vì vậy chúng tôi không mướn phòng ở khách sạn mà chọn một phòng trọ trung bình trong hệ thống B&B. Chủ phòng trọ là một người đàn ông Á Châu, có lẽ là người Phi Luật Tân, dáng người thấp bé nhưng nhanh nhẹn, nói năng lịch sự. Ông mở cửa phòng trọ đưa chúng tôi vào và quay đi sau khi dặn dò:

-Tôi là Ray. Ông bà có cần gì thì gọi tôi nhé. Gọi lúc nào cũng được.

Chúng tôi mỉm cười cám ơn ông và bước vào trong. Mưa lúc ấy bắt đầu rơi.

Tôi không có gì phàn nàn về phòng trọ của mình cả. Mọi thứ đều sạch sẽ, tươm tất. Trên bàn có bình hoa và tấm giấy ghi hàng chữ:” Chúng tôi có phục vụ điểm tâm, trưa và tối nếu quí khách cần. Xin vui lòng cho biết trước.” Tôi và bà xã tôi đều đồng ý ăn tối tại đây vì mưa càng lúc càng lớn nên chúng tôi quyết định không đi đâu ra ngoài cả. Lúc ấy là đã 7 giờ tối và chúng tôi đã đói meo.

Tôi bước ra quầy nơi phòng khách, gọi Ray và bảo là muốn dùng cơm tối tại đây. Ông đưa ra thực đơn và bảo:

- Chắc ông bà là người Việt Nam? Chúng tôi có các món ăn Việt Nam. Chắc ông bà sẽ thích đấy.

Vũ Ngọc Ánh: Chiều thánh đường


Tà dương nhuộm úa hàng cau
Nhớ nhà khơi dậy những chiều tuổi thơ
Cổng đá câm lặng bơ vơ
Nắng xuyên song trúc ngẩn ngơ hồn chiều
Đèn chầu hiu hắt cô liêu
Vòm cao vời vợi nguyện cầu dâng lên
Gần xa đâu tiếng phong cầm
Thiệt êm xoa dịu những niềm thương đau
Gió lên hàng nhãn xôn xao
Chuông trầm trầm gọi mây cao chuyển lời
Núi Đức Mẹ bóng chạy dài
Có cô thiếu nữ chắp tay thì thầm
Mơ hồ mùi huệ thoáng lan
Đồng trinh ý nhiệm Cao Xanh gửi về
Phương đình cánh vạc bay qua
Bay qua Cầu Ngói xuôi về Cồn Thoi
Sông Ân mây, nước, bèo trôi
Núi xa mờ tím chiều vơi buồn buồn
Thuyền ai cập bến cô đơn
Trăng lên lấp lánh ngọn bàng Phố Trong
Mây cao xém chút bụi hồng.

(Phát Diệm, ngày xưa)

Thế Uyên: Người Đứng Lại

Trong những nhà văn Việt Nam, có lẽ tôi và nhà văn nữ Nhã Ca thì phải, là những người đầu tiên dùng máy chữ để viết văn. Ở Tây phương, việc sử dụng máy chữ để viết, là việc quá thường. Ở nơi tôi, việc sử dụng máy chữ phát xuất từ luật lệ Sở kiểm duyệt (mang nhiều tên khác nhau, tên chót rất hoa mỹ: Sở Phối hợp Nghệ thuật) thường đòi hỏi nhà xuất bản nhà văn phải đánh máy bản thảo làm ba bản, một bản sẽ được trả lại để in. Lợi tức như tôi hồi trẻ, máy chữ kể như ngoài tầm tay, do đó máy chữ đầu tiên sỡ hữu do một kỹ sư Pháp về, tin chắc tôi sẽ trở thành một nhà văn khá, mua tặng để khuyến khích. Máy này không trụ lâu: mẹ tôi đem bán lấy tiền đi chợ cho các em, trong một thời gian tôi vắng nhà khá lâu. Máy chữ thứ hai do một dược sĩ thích tiểu luận “Nghĩ trong một xã hội tan rã” của tôi, mua tặng. Kể từ máy chữ thứ ba trở đi, lợi tức tôi đã cao đủ để mua lấy máy chữ mỗi khi cần, và lúc đó tuổi đã lớn, không ai thấy cần phải giúp đỡ như hồi trẻ nữa.

Tôi thường đánh máy lấy những bản thảo của mình (ở Việt Nam cũng như ở Mỹ sau này, tiền thuê đánh máy là một khoản khá tốn), và cũng nhân dịp này sửa bản thảo lần chót. Một ngày kia tôi chợt khám phá ra bản đánh máy giống y chang bản thảo, không cần sửa, vậy tại sao không viết văn thẳng bằng máy chữ? Tôi thí nghiệm vài lần và thành công, từ đó viết thẳng bằng máy chữ, trừ thư từ cho bạn bè họ hàng. Thư viết tay thân mật hơn và cũng là dịp cho mười ngón tay nghĩ ngơi đỡ nhức vì đánh máy quá nhiều. Viết tay, như mọi thứ trò truyện với người ở xa... Và dĩ nhiên có những loại thư không thể đánh máy được, như thư tán gái hay tỏ tình với nữ nhân.

Chính vì quen sử dụng máy chữ như thế, sau này làm tạp san Thái Độ không đưa Bộ Thông tin kiểm duyệt, gọi là “báo chui,” tôi mới có khả năng đánh stencil để quay ronéo tất cả, mỗi số trung bình 120 trang (trước sau ấn hành được sáu số Thái Độ và hai tập thơ), trước khi chuyển sang công khai. Nghĩa là nạp sở kiểm duyệt Bộ Thông tin như mọi đặc san khác, in typo, nhưng đang in Thái Độ công khai số 2, bộ Thông tin đã ra lệnh tịch thu tất cả. Do đó trong 21 năm tuổi thọ Việt Nam Cộng hòa ở miền Nam, sự nghiệp tự mình làm báo của tôi chỉ có vậy. Chưa một chính phủ nào chịu cấp cho tôi và bằng hữu một giấp phép ra báo bình thường.

Đào Thị Diến: Ngô Đình Nhu – Nhà lưu trữ Việt Nam thời kì 1938-1946

Ngô Đình Nhu – Nhà lưu trữ Việt Nam thời kì 1938-1946

Từ trước tới nay, chúng ta chỉ biết tới nhân vật Ngô Đình Nhu (1910-1963) với những hoạt động của ông trong lĩnh vực chính trị. Cuộc đảo chính cuối năm 1963 ở miền Nam Việt Nam đã chấm dứt chế độ “gia đình trị” của anh em nhà họ Ngô. Đã có nhiều bài phóng sự, nghiên cứu, sách, phim truyền hình của một số tác giả Việt Nam và nước ngoài lột tả nhân vật này dưới vai trò của một “cố vấn chính trị”. Nhưng ngoài vai trò đó, rất ít người biết rằng Ngô Đình Nhu là một trong số rất ít người Việt Nam tốt nghiệp tại một trường danh tiếng của Pháp chuyên đào tạo các Lưu trữ viên – Cổ tự; đó chính là trường Cổ tự học Quốc gia (Ecole Nationale des Chartes). Cái tên Ngô Đình Nhu vẫn còn gắn với lịch sử Lưu trữ Việt Nam đến tận hôm nay.

Trong khuôn viên đẹp đẽ, sang trọng của Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV tại thành phố Đà Lạt có một biệt thự sang trọng hiện đang dùng làm nhà kho lưu trữ trung chuyển, đó chính là ngôi biệt thự nghỉ cuối tuần của hai vợ chồng Ngô Đình Nhu và Trần Lệ Xuân thuở nào. Lịch sử sẽ đánh giá đầy đủ hơn về Ngô Đình Nhu với tư cách là nhà hoạt động chính trị, còn bài viết này chỉ xin được cung cấp một số thông tin về Ngô Đình Nhu qua những hoạt động của ông trong lĩnh vực Lưu trữ của Việt Nam thời kỳ 1938-1946.

Thứ Bảy, 11 tháng 1, 2020

Ngô Nhân Dụng: Đồng Tâm - Nguyễn Phú Trọng cướp đất giết người

Công an, cảnh sát canh trước ngõ nhà cụ Lê Đình Kình chiều 10 Tháng Giêng. (Hình: Thanh Niên)

Trước đây ba chục năm tôi coi bức hí họa trên một tờ báo Mỹ. Trong bức tranh cười này thấy cảnh văn phòng một công ty, một cái tủ sắt lớn đổ nghiêng và hai người bị đè lên đang kêu cứu. Bên cạnh là một người có vẻ là ông “boss” đưa hai tay lên trời, miệng mở rộng như đang la lớn.

Thường trong cảnh một tai nạn như vậy thì người coi tranh nghĩ rằng chắc ông “boss” này đang kêu: “Gọi ngay bác sĩ!”

Nhưng bức hí họa buồn cười vì câu ông “boss” hô lên là: “Gọi ngay luật sư!”

Bức hí họa được nhiều người góp ý kiến. Có người bịa ra lời nói của ông “boss” khác đi: “Trời ơi! Cái tủ hư mất rồi!”

Đó chỉ là một câu chuyện cười. Các công ty ở nước Mỹ chắc không ở đâu lại vô nhân đạo như vậy!

Nếu bức tranh cười này kể chuyện ở Việt Nam thì chắc người ta sẽ đổi lời hô hoán của ông thủ trưởng thành ra: “Gọi ngay công an cho tao!”

Người dân xã Đồng Tâm đã từng bị một cái tủ đè lên. Cái tủ đó là Tập Đoàn Viễn Thông Quân Đội (Viettel) cùng đám công an và côn đồ đến “giải tỏa đất đai” để xây phi trường, trong khi đồng bào trong xã biểu tình ngăn cản đòi bồi thường thỏa đáng.