Thứ Tư, 19 tháng 6, 2019

Ngô Nhân Dụng: Tối Cao Pháp Viện Mỹ theo đảng nào?

Chánh Án John Roberts nói công khai, một cách mạnh mẽ, rằng không một vị thẩm phán nào là của ông tổng thống nào hết. Trong hình, trụ sở Tối Cao Pháp Viện Mỹ ở Washington, D.C. (Hình: Mandel Ngan/AFP/Getty Images)

Tại sao dân Hồng Kông đi biểu tình hàng triệu người, rồi tới hai triệu người, bày tỏ thái độ chống Cộng Sản Trung Quốc? 

Bắc Kinh không đòi thay đổi chế độ, bắt lãnh thổ này nhập ngay vào Trung Quốc. Không công ty thương mại nào bị đe dọa quốc hữu hóa hay đóng cửa. Không ai bị bắt giam rồi “tự tử” trong đồn công an. Trung Cộng cũng không tính đem quân tới chiếm đóng – họ đã lập đồn quân duy nhất tại chỗ để xác định chủ quyền. 

Nguyên nhân chính yếu huy động các thanh niên, các thương gia, cho tới các bà nội trợ xuống đường chống dự luật cho phép dẫn độ người Hồng Kông qua lục địa là một khái niệm trừu tượng: Pháp Luật Công Minh. Người ta sợ có ngày họ sẽ bị đưa vào xét xử trong một tòa án của chế độ Cộng Sản mà họ biết là không độc lập. Họ lo sẽ bị mất một thứ gọi là An Toàn Pháp Lý; tức là cứ làm đúng pháp luật thì sẽ được yên ổn làm ăn sinh sống. An Toàn Pháp Lý là một nền tảng xây dựng lên nền kinh tế thịnh vượng của xứ này. 

Phạm Đoan Trang: Nếu là người tiến bộ, phải ủng hộ Hong Kong chống luật dẫn độ

Có nhiều điều đáng nói về cuộc biểu tình hiện nay của người Hong Kong chống dự luật dẫn độ; trong đó, có hai điểm mà người Việt Nam nên để ý: 

Thứ nhất là, theo luật pháp Trung Quốc, Trung Quốc có quyền xét xử bất kỳ người nước ngoài nào phạm tội chống lại “nhà nước CHND Trung Hoa hoặc công dân của nước CHND Trung Hoa” bên ngoài lãnh thổ Trung Quốc, miễn là tội đó thuộc loại tội bị xử ít nhất ba năm tù và hành vi phạm pháp cũng bị coi là tội ở nơi mà nó diễn ra. 

Điều đó hàm nghĩa là, ngay cả công dân Việt Nam, ở trên đất Việt Nam, chống Trung Quốc là có thể bị Trung Quốc yêu cầu Việt Nam dẫn độ sang “thiên triều” chịu tội. 

Thứ hai là, theo dự thảo luật dẫn độ hiện nay, có 37 nhóm tội phạm thuộc diện phải bị dẫn độ, gồm các tội hình sự nghiêm trọng như giết người, hiếp dâm, cướp biển, cướp máy bay... VÀ KHÔNG CÓ các tội chính trị. Nghĩa là theo dự luật, chỉ tội phạm hình sự nghiêm trọng mới bị dẫn độ; tù nhân lương tâm, tù chính trị không liên quan. Người dân bình thường lại càng không. Nói theo thứ logic cũ kỹ của dư luận viên Việt Nam và quan thầy Trung Quốc của chúng, là “chỉ bọn người phạm pháp, chống đối, sống ngoài vòng pháp luật, mới sợ cái luật này chứ người bình thường, sống và làm việc theo đúng pháp luật, thì có gì phải sợ”. 

Ấy thế mà dân Hong Kong vẫn biểu tình. Cả triệu người thuộc mọi giới – trí thức, doanh nhân, luật sư, sinh viên, nghệ sĩ, v.v. – ào ào xuống đường biểu tình chống một dự luật mà về hình thức, dường như chẳng liên quan gì đến họ. 

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Con Nhà Người Ta & Con Cháu Nước Mình


Một đất nước chỉ “được phép” vun trồng chanh thôi thì dễ gì mà tìm được những quả cam. 
tnt 

Vài tiếng đồng hồ sau, sau khi Joshua Wong (Hoàng Chi Phong 黃之鋒) ra tù – vào hôm 17 tháng 6 năm 2019 – cô giáo Thảo Dân đã gửi đến cộng đồng mạng một stt ngắn: “Con Nhà Người Ta.” Xin được ghi lại đôi ba đoạn chính: 

Hoàng Chí Phong ra tù với một chồng sách trên tay, gương mặt tự tin ngời sáng. Tôi tin, những tù nhân lương tâm trẻ tuổi của chúng ta, nếu không bị tước đoạt quyền được đọc sách báo trong tù, thì khi được trả tự do, họ cũng như vậy…

Hoàng Chi Phong ra tù. Hàng loạt hãng thông tấn quây quanh anh phỏng vấn. Những câu trả lời của anh đầy trí tuệ, nhiệt huyết và dũng cảm. Tôi tin, nếu những tù nhân lương tâm trẻ tuổi của chúng ta được phép tự do tiếp xúc báo chí, họ cũng thể hiện khí chất không kém. 

Nhưng. Họ không được thể hiện những gì mà Hoàng Chi Phong thể hiện. Vì sao, ai cũng biết câu trả lời. 

Diễm Thi, RFA: Công an bắt tay với côn đồ: Gậy ông đập lưng ông!

Ảnh minh họa công an, cảnh sát cơ động Việt Nam. AFP
Chỉ trong nửa đầu năm 2019 đã có ít nhất 3 trường hợp những nhóm giang hồ tấn công công an được báo chí trong nước loan tải. Liệu đây có phải là hậu quả nhãn tiền của biện pháp sử dụng côn đồ của công an trong hoạt động đàn áp người dân? 

Côn đồ tấn công công an 


Tối 21/3/2019, tổ công tác Đội Cảnh sát hình sự Công an thị xã Dĩ An tuần tra trong khu dân cư Bình Nguyên thuộc phường Bình An thì bất ngờ có một nhóm khoảng 40 thanh niên chạy xe gắn máy mang theo hung khí lao tới tấn công công an. 

Ngày 11/6/2019, khi tổ công tác của Công an xã Thiệu Tân, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa đang giải quyết một vụ việc gây rối tại địa phương thì hơn 13 thanh niên đi xe máy lao tới dùng dao, kiếm, ống tuýp sắt tấn công tổ công tác khiến 5 người bị thương. 

Mới đây nhất là chiều 12/6/2019, khoảng 20 thanh niên xăm trổ vây quanh chiếc ô tô chở công an ở Đồng Nai. Những người trong xe đóng kín cửa không dám ra ngoài. Nhóm giang hồ chỉ rời đi khi lãnh đạo Công an Biên Hòa đến thương thuyết. 

Nguyễn Duy Xuân: Khi cán bộ thanh tra… chơi chữ

Bà Nguyễn Thị Kim Anh
Trước khi gõ bàn phím thực hiện bài viết này, tôi cẩn trọng tra từ điển để xem nghĩa của từ “định hướng” như thế nào cho chắc cú. Bởi lâu nay, tiếng Việt ta tuy rất giàu và đẹp nhưng qua miệng của nhiều quan chức bỗng trở nên “cong mềm mại” khó lường. 

Từ điển định nghĩa: Định hướng: Xác định phương hướng. Ví dụ: Dùng la bàn để định hướng; Định hướng nghề nghiệp. 

Nghĩa của từ “định hướng” thiết nghĩ chẳng còn gì phải bàn cãi. Thế nhưng theo ông Trần Hanh (kế toán xã Tân Tiến, Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc) cho biết, bà Kim Anh - trưởng đoàn thanh tra Bộ Xây dựng lại có cách giải thích khác, đậm phong cách thanh tra, rằng “cần phải có quà, tiền để đoàn còn có định hướng". 

Thế cho nên tôi mới phải cẩn trọng, nhờ cả anh “Gúc gồ” uyên thâm nhưng “bói” mãi cũng không ra cái nét nghĩa “có quà, có tiền để định hướng" như bà trưởng đoàn thanh tra nói. 

Có thể đây là một nét nghĩa mới, được sáng tạo trong thời “kinh tế thị trường” khi thanh tra trở thành biểu tượng ám ảnh xã hội, cần có sự “định hướng” cụ thể thì đôi bên mới yên tâm chứ không thể nói chung chung theo kiểu “nhạt nước ốc”? 

Thứ Ba, 18 tháng 6, 2019

Phạm Đình Trọng: Những tư cách bán nước

Những kẻ bồi đắp những bãi đá cướp được của việt nam ở biển đông thành đảo nhân tạo, thành sân bay hiện đại, thành căn cứ quân sự bao vây việt nam đang bị nước mỹ xem xét cấm cửa, lại được lãnh đạo nhà nước cộng sản việt nam rắp tâm đón vào làm đường cao tốc bắc nam. 

Cuối tháng 5. 2019, lần thứ hai, thượng nghị sĩ cả hai đảng Dân Chủ và Cộng Hòa cùng trình lên thượng nghị viện Mỹ dự thảo luật trừng phạt các công ty và cá nhân Trung Quốc có liên quan đến các hành động "phi pháp và nguy hiểm" ở khu vực Biển Đông và Hoa Đông. 

Dự luật yêu cầu Chính phủ Mỹ đóng băng tài sản, hủy bỏ hay từ chối thị thực (visa) đối với bất kỳ chủ thể nào liên quan đến "các hành động hay chính sách đe dọa hòa bình, an ninh và ổn định" của khu vực Biển Đông. 

Trong 25 công ty và nhiều cá nhân Trung Quốc bị dự luật cấm cửa vào nước Mỹ có các công ty nhà nước lớn như: Tổng công ty Dầu khí Hải Dương Trung Quốc, CNOOC, từng kéo giàn khoan 981 vào vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam (EEZ) vào tháng 5. 2014; Tập đoàn Hóa chất và dầu khí Trung Quốc, SINOPEC; Tổng Công ty Xây dựng Giao thông Trung Quốc, CCCC, đã tham gia bồi đắp đảo, xây dựng sân bay, căn cứ quân sự ở Biển Đông… 

Tháng 3. 2017, dự luật này đã được đưa ra nhưng phải dừng lại ở Ủy ban Đối ngoại Thượng viện. Trước sự ngạo ngược độc chiếm biển Tây Thái Bình Dương, thách thức luật pháp quốc tế, gây căng thẳng, xung đột ở Tây Thái Bình Dương, đe dọa ổn định và hòa bình thế giới của Trung Quốc, hơn hai năm sau đã có thêm nhiều Thượng nghị sĩ thấy rằng cần có luật này và dự luật lại được đưa ra xem xét. Lần này dự luật được Thượng nghị sĩ Rubio của Đảng Cộng Hòa, thành viên cao cấp của Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, và Thượng nghị sĩ Ben Cardin của Đảng Dân Chủ cùng bảo trợ, được sự ủng hộ của 13 thượng nghị sĩ khác, trong đó đáng kể có Thượng nghị sĩ Mitt Romney, ứng cử viên tổng thống Mỹ của đảng Cộng Hòa năm 2012 và số lượng thượng nghị sĩ của cả hai đảng Dân Chủ và Cộng Hòa ủng hộ dự luật đang gia tăng. Dự luật được trên 50 trong tổng số 100 thượng nghị sĩ bỏ phiếu thuận là rất khả quan. 

VOA: Lãnh đạo Hong Kong phạm sai lầm gì khi đưa ra luật dẫn độ?

Người biểu tình Hong Kong tập trung tại khu vực Hội đồng Lập pháp.
Sự thiếu tính giải trình với người dân do không được dân bầu lên đã khiến cho bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga (Carrie Lam), Trưởng Đặc khu hành chính Hong Kong, không thấy được sự bức xúc của người dân khi bà trình ra dự luật dẫn độ, các nhà phân tích được tờ New York Times dẫn lời phân tích. 

‘Bước lùi lớn’ 


Theo tờ báo này, khi đưa ra dự luật dẫn độ, bà Lâm có một đa số trung thành trong cơ quan lập pháp của đặc khu. Bà còn có sự ủng hộ hoàn toàn của chính phủ Trung Quốc và một bộ máy hành chính đồ sộ sẵn sàng thúc đẩy nghị trình của bà. 

Vậy mà mới tuần trước, hôm 15/6, bà Lâm buộc phải đình hoãn vô thời hạn nỗ lực trong nhiều tháng hướng tới việc thông qua dự luật cho phép chính phủ bà dẫn độ các nghi phạm hình sự đến Hoa lục, Đài Loan và những nơi khác. Quyết định nhượng bộ của bà Lâm là bước lùi đơn lẻ lớn nhất trên một vấn đề chính trị kể từ khi ông Tập Cận Bình lên nắm quyền vào cuối năm 2012, theo phân tích trên tờ New York Times. 

Rầm rộ dân chúng đã xuống đường ở Hong Kong trong các cuộc biểu tình từ ôn hòa trở thành bạo động. Các lãnh đạo doanh nghiệp địa phương đã quay lưng lại với bà Lâm. Ngay cả các quan chức ở Bắc Kinh cũng bắt đầu đặt dấu hỏi về cách nhận định của bà khi đối đầu trên một vấn đề mà họ xem là sự xao nhãng khỏi ưu tiên thật sự của họ: thông qua đạo luật an ninh quốc gia hà khắc hơn ở Hong Kong. 

Nguyễn Tường Thụy: Bác sĩ Hoàng Công Lương nhận tội: Thất bại của công lý trước quyền lực

Bị cáo Hoàng Công Lương tại phiên toà sơ thẩm. Ảnh Dân trí
Tại phiên tòa phúc thẩm hôm 12/6/2019, bác sĩ Hoàng Công Lương rút 2 trong 3 đơn kháng cáo, thừa nhận mình phạm tội vô ý làm chết người. 

Đọc thông tin này mà thấy đau xót. Hoàng Công Lương đã phải khuất phục trước quyền lực. 

Việc nhận tội của Bs Hoàng Công Lương nói lên anh đã quá mệt mỏi phải “buông vũ khí đầu hàng”. Điều này đồng nghĩa với việc công lý đã thua quyền lực. 

Một vụ án mà dư luận đều đứng về phía bị cáo. Nhiều người đã phân tích, chỉ ra rằng, bất kể ai ở vào vị trí của vị bác sĩ này cũng sẽ làm y như vậy. Đây là lỗi quy trình. 

Một vụ án mà 18 gia đình nạn nhân đều ký đơn xin trả tự do cho Hoàng Công Lương. Điều này nói lên, các gia đình bị tổn thất về nhân mạng hay sức khỏe cũng đều cho rằng Hoàng Công Lương vô tội. 

Một người nhà có con thiệt mạng nói về Bs HCL sau: "Người nhà chúng tôi một năm 12 tháng thì 6 tháng ở bệnh viện đã nhận được sự chăm sóc tận tình của bác sĩ Hoàng Công Lương. Bác sĩ Lương là người có y đức, năng lực, gia đình người nhà chúng tôi không quên ơn bác sĩ Lương" (theo soha.vn) 

Nguyễn Hùng (VOA Blog): Vì sao Cuộc chiến Việt Nam nóng trở lại trên báo Hoa Kỳ?

Bức tường tại Đài tưởng niệm Chiến tranh Việt Nam. Hình minh họa.

Những ngày vừa qua Cuộc chiến Việt Nam xuất hiện nhiều trên truyền thông Hoa Kỳ dù không trùng vào dịp kỷ niệm lớn nào. 

Một trong những lý do là các ứng viên cho cuộc Bầu cử Tổng thống Hoa Kỳ vào năm sau đều bị báo chí soi vì không ai trong số họ từng đi lính ở Việt Nam dù khi đó họ thuộc độ tuổi phải đi nghĩa vụ quân sự. 

Tổng thống Trump được hoãn quân dịch vì đang học dở dang và sau đó có giấy của bác sỹ chứng nhận bị gai xương gót chân. Tuy nhiên con gái của bác sỹ viết giấy chứng nhận đó từng nói cha cô viết giấy vì quen thân phụ của ông Trump. 

Thượng nghị sỹ của Đảng Dân chủ Tammy Duckworth, người mất cả hai chân khi phục vụ trong quân ngũ ở Iraq, thậm chí gọi ông Trump là “kẻ hèn nhát” vì tìm mọi lý do để không sang Việt Nam hồi cuối những năm 60 và đầu thập niên 70. 

Thượng nghị sỹ Duckworth nói như vậy sau khi ông Trump phát biểu với báo chí Anh rằng ông “không thích cuộc chiến Việt Nam” và cho rằng Hoa Kỳ đáng ra không nên tham chiến ở đó. 

Chủ Nhật, 16 tháng 6, 2019

Hồ Đình Nghiêm: Bonsoir Vietnam

1.


Quán cà phê Mèo Đen. Cả bốn con mắt cùng nhìn thấy bảng hiệu. Xe gắn máy tấp sát lề đường, thắng đứng. Gã trung niên trả về số không, chống một chân xuống đất. Người đàn bà ngồi phía sau nhích mông rời ghế xe.

- Đứng yên chỗ này, đừng dời đổi.

- Bà chị yên tâm. Tôi vẫn để máy nổ?

- Ừa, cao tay chỉ mất năm phút là cùng.

Bà sửa lại khẩu trang, đeo xách ny lông ở nách, ngó trước trông sau và xăm xăm đi vào quán. Gã điều khiển xe nhìn theo. Nắng làm hoa mắt, ô cửa đen ngòm nuốt vội chiếc áo màu vàng của người đàn bà. Nhạc kích động ùa ra thềm. Chát chúa tiếng đàn tiếng trống. Buổi trưa mà quán cà phê không vắng. Chẳng phải cuối tuần mà có lắm kẻ ngồi tụ đàn đấu hót.

Phục vụ viên, lo phần tiếp khách đều là con gái. Áo quần hở hang theo quy định, “điện nước đầy đủ,” che bớt da thịt thì sẽ sập tiệm vì chẳng còn khách lai vãng. Mèo đen. Đứa nào đặt tên thật có ý nghĩa. Mèo ưa nũng nịu cạ thân vào, lim dim mắt khi được vuốt ve. Tuy đen nhưng người đàn bà vẫn nhìn ra mục tiêu. Vừa đi vừa thò tay vào túi ny lông. Con dao Thái Lan mang theo hàn khí khi rời chỗ ẩn. Dao vung lên, lạnh lùng, tàn nhẫn.

- Con đĩ mẹ mày, tao chém cho mày biết đời là gì.

Nhiều tiếng rú cất lên. Tiếng ly tách rơi vỡ. Những bàn chân chạy, hoảng loạn.

Máu đã đổ. Không một ai can thiệp. Tất cả đều đứng một góc, trương mắt ra ngó. Lực lưỡng có, ốm o có, tóc dài có, đầu trọc có. Tai đeo khoen có, mũi đục lỗ có, thun ba lỗ khoe mình đầy vết xâm cũng có. Nam nhi cả tá nhưng không hề là đại trượng phu.

- Mả cha mày. Chừa cái thói đi hại đời con gái nhà lành, nghe con.

Cung Tích Biền: Lời Quê Góp Nhặt [Tường trình tháng Tư]

“Quê nhà, nơi tôi đang sống, nhiều khi gặp những điều bất công, oan ức, dân chúng thường phải câm lặng. Khi quá sức chịu đựng, họ ra Lời kêu oan. Nhà đương quyền, trên hiện thực toàn trị, duy một chiều độc đảng, thường không lưu ý, để giải quyết tận tình cho kẻ bị oan. Cách tốt nhất của họ là đàn áp, bắt bớ, cho vào tù.
Bấy giờ dân chúng có một phản ứng khá quyết liệt nhưng rất ngậm ngùi. Đám đông cùng khiêng một chiếc quan tài bên trong có xác nạn nhân, hoặc một cái gọi là quan-tài-gió [bên trong không có xác người] đến đặt trước cơ quan công quyền. Chiếc quan tài này, xác Chết này, sẽ thay cho những người còn Sống. Nó cất lên Tiếng Nói”.

1


ChịTrăng cư trú nơimột làng quê, miền Nam Trung bộ. Dân chúng nghèo khó. Phần lớn đất đai khô cằn. Chồng chị, anh Ngày, là một thợ lặn chuyên nghiệp, làm việc cho một công ty nước ngoài. Anh luôn xa nhà. 

Cha mẹ để lại một khu đất vườn. Chị trồng rau quả, tới ngày thu nhặt, quảy gánh ra khu chợ quê cách đó vài cây số bán lấy chút tiền, phụ thêm phần lương ít ỏi chồng gởi về, để nuôi con. 

Năm nay thì chịu thôi. Nắng suốt chín tháng liền, đến những loài cây trời sinh ra để chịu nắng hạn cũng khô queo. Một rừng xương cốt, vươn ra những cành nhánh chờ cháy trên bãi hoang. 

Ngày này tháng nọ, một lòng trời rỗng trống, vô tâm. Nơi cao xanh, có khi, một cõi mờ mờ bóng khói, như muốn trút xuống một cơn mưa. Nhưng trời luôn bí đái. Tầng tầng mây xám ấy chẳng bao giờ bể ra, đổ xuống.

**

Nhà máy, nơi anh Ngày đang làm việc, là một vùng đất đai rộng lớn được nhà đương quyền cho người nước ngoài thuê trọn những bảy mươi năm, với tấm lòng kính ngưỡng tình huynh đệ. Trong hơn hai phần ba thế kỷ ấy, ngoại nhân sẽ có toàn quyền tự quản lý, tự do quy hoạch đất đai, là khu kinh tế, tự lập bản doanh cơ sở công nghiệp, hoàn tòan tùy nghi. Là vùng nhượng địa, xem như đất riêng của mình, bọn ngoại nhân tự do tạo ra tô giới, ngay cổng ra vào đề bảng hẳn hoi: “Cấm người Việt Nam đi vào”.

Tôn Nữ Thu Nga: Phượng Hồng


Những cây phượng cũ trong đời
Âm thầm thả nhẹ buồn rơi cánh hồng
Năm nào nhìn phượng trổ bông
Nghe lời biển gọi đầy hồn gió thơm
Đường xưa lối cũ còn hương
Hoa lài thuở ấy vẫn buồn thiên thu
Phượng bay vào chốn sương mù
Ôm cây phượng cũ tương tư một người
Nhớ đôi môi thắm gọi mời
Ước gì tìm được một thời đã qua.

Tôn Nữ Thu Nga

Frank Stockton (Mỹ, 1834 – 1902): Tiểu Thư hay Cọp Dữ? - Nguyễn Văn Thực dịch

Cọp, từ bích chương triển lãm của các họa sỹ ở Frysja, Na Uy

Từ thời xa xưa lắm có một ông vua bán man rợ. Những ý tưởng của ông ta, mặc dù đã được làm cho thuần nhã và sắc bén bởi sự tiến bộ của các lân bang xa chịu ảnh hưởng văn minh La Mã, vẫn còn huyênh hoang, màu mè, và buông tuồng, ứng với cái nửa phần man rợ của ông. Nhà vua là một người có đầu óc tưởng tượng phong phú, và, phong phú cũng không kém, quyền lực không ai có thể chống lại đến nỗi, nếu muốn, ông ta xoay những sự tưởng tượng đủ loại của ông thành hiện thực. Nhà vua được Trời ban cho cái tài mình-nói-với-mình, và khi vua và chính vua đồng ý bất cứ điều gì, thì điều ấy ắt thành sự.

Khi mọi bầy tôi trong triều cũng như trong tôn thất đều vào khuôn vào phép, nhà vua xuề xoà, vui vẻ; nhưng khi có sự can ngăn, và khi một vài bầy tôi trệch ra ngoài thánh ý, vua còn xuề xoà và vui vẻ hơn, vì không có gì làm vui lòng nhà vua cho bằng chuyện chín bỏ làm mười. 

Trong những ý niệm vay mượn mà nhờ đó cái man rợ của vua được vơi đi phân nửa đó là ý niệm về đấu trường công cộng, trong đó, sự dũng cảm được phơi bày, lòng thần dân được thuần nhã và có văn hóa. 

Nhưng cũng chính nơi đây người ta mới thấy rõ sự tưởng tượng phong phú và sự man rợ của vua. Đấu trường của vua được xây dựng, không phải để mang đến cho người dân một cơ hội nghe những khúc hùng ca của những tay giác đấu sắp mất mạng, cũng không phải làm ra để dân có thể thấy cái chung cục không thể nào tránh khỏi trong một cuộc tranh chấp giữa những niềm tin tôn giáo và những hàm mãnh thú đói mồi, nhưng vì những mục tiêu thích ứng hơn nhiều, đó là mở rộng và phát triển những năng lực tinh thần của dân. Cái hí trường lộ thiên vĩ đại, với những hành lang bao quanh, những vòm bí ẩn, và những lối đi kín ẩn, là tác nhân của một nền công lý đẹp như thi ca, trong đó tội ác bị trừng phạt, đức hạnh được ban thưởng, bởi một sự tuyên án dựa trên cái cơ hội chí công, vô tư. 

Thuỵ Khuê: Quê Hương Ngày Trở Lại, VI - Dòng họ Nguyễn Tường ở Hội An

Hội An
Hội An nay đã khác xa hơn hai mươi năm về trước, khi tôi đến lần đầu. Lúc đó, Hội An chỉ là một phố thị nhỏ, bên bờ sông Thu Bồn, với một con phố chính, lác đác nhà cổ và dăm ba cửa hàng bán đồ tơ lụa, kỷ niệm, nhưng rất thơ mộng vì những chiếc đèn lồng Nhật Bản treo trước cửa hàng, dư âm của một thời xa xưa còn đọng lại.

Hội An nay đã trở thành nơi đô hội mà khách lịch phải "đắm say", nhờ sự pha trộn khéo léo giữa cảnh quan và văn hoá: những "phố cổ mới" (mới được trùng tu hay mới xây dựng thêm) phát triển khá nghệ thuật. Hội An bây giờ chen lẫn những quán cà-phê mô-đéc vận áo tứ thân lồng trong khung cảnh tân cổ giao duyên cùng những hàng quán thơ mộng, lạc lõng giấu mình trong những ngõ quanh co bên bờ nước.

Hội An là thành phố của du khách, người Nhật đa số, về đây như đi trẩy hội. Người Nhật có văn hoá cao, họ biết rõ lịch sử, họ về đây, không chỉ để du lịch mà còn để tìm lại dĩ vãng ngày xưa, thế kỷ XVII, tổ tiên họ, một số sang đây buôn bán, một số khác là giáo dân hay giáo sĩ tránh sự thanh trừng của Mạc Phủ. Người Nhật thích đi xích lô. Đến chiều, tối, bao nhiêu xích lô của phố cổ Hội An đều chở Nhật.

Ban quản trị phố cổ Hội An tổ chức những buổi nghe nhạc cổ truyền, xem múa hát cung đình không tốn tiền cho khách du lịch. Tóm lại những hình thức quyến rũ khách du lịch ở Hội An đều ít nhiều có bề dầy văn hoá. Đêm dần xuống, Hội An rơi vào một khung cảnh khác hẳn: những đèn lồng Nhật Bản bật lên như hội hoa đăng, tạo không khí ấm cúng, thơ mộng đến gần như sensuelcủa những đêm mầu hồng, mầu tím năm xưa ở các vũ trường Sài Gòn, vang tiếng hát Thái Thanh, Thanh Thúy; lại có vẻ cao sang quyền quý của những đêm hội ở kinh kỳ thời chúa Trịnh say mê Đặng Thị Huệ được Nguyễn Huy Tưởng mô tả trong Đêm hội Long Trì và sau này các giáo sĩ Tây phương đến vẫn còn say mê khâm phục.

Thứ Bảy, 15 tháng 6, 2019

Ngô Nhân Dụng: Trump có thể dùng Hồng Kông đối đầu với Tập

Hàng trăm bà mẹ Hồng Kông xuống đường hôm Thứ Sáu, 14 Tháng Sáu, phản đối đàn áp biểu tình. (Hình: AP Photo/Vincent Yu)

Bộ Ngoại Giao Cộng Sản Trung Quốc mới triệu phó đại sứ Mỹ ở Bắc Kinh tới để “Yêu cầu nước Mỹ không can thiệp vào chuyện nội bộ của Hồng Kông.” Lần chót Trung Cộng hành động triệu tập như vậy là Tháng Mười Hai năm ngoái, khi Đại Sứ Terry Branstad được mời tới nghe Trung Cộng phản đối việc Canada bắt bà Mạnh Vãn Chu của công ty Huawei, sau khi Mỹ yêu cầu dẫn độ.

Nước Mỹ dính dáng gì đến những cuộc biểu tình của dân Hồng Kông; khi họ chỉ chống dự luật cho phép dẫn độ người Hồng Kông vào Trung Quốc xử án? Tổng Thống Donald Trump chưa lên tiếng, ông chỉ nói “thông cảm với những người biểu tình” và hy vọng họ và Trung Cộng sẽ tìm được một thỏa hiệp. Nhưng Quốc Hội Mỹ nêu rõ lý do, là họ muốn bảo vệ những quyền tự do căn bản mà dân Hồng Kông đang hưởng nhờ quyền tự trị, cũng bảo vệ cả những người Mỹ khi họ đến lãnh thổ này.

Các đại biểu Quốc Hội Mỹ tỏ thái độ hơi trễ so với nhều nước. Tháng trước, Bộ Ngoại Giao Anh Quốc và Canada đã đưa ra một tuyên cáo chung, tỏ ý quan ngại về ảnh hưởng của dự luật dẫn độ mới trên sự an toàn và việc kinh doanh của công dân các nước này ở Hồng Kông. Đại biểu Quốc Hội nhiều nước Âu Châu đã lên tiếng phản đối bản dự luật, dân chúng tại 29 thành phố trên thế giới đã biểu tình ủng hộ dân Hương Cảng.

Bởi vì, nếu dự luật này được ban hành, không riêng gì người dân bản xứ mà bất cứ ai đi qua phi trường Hồng Kông cũng có thể bị giữ, đưa vào trong lục địa, nếu Trung Cộng nói rằng họ đã “vi phạm luật pháp” và đòi dẫn độ.

Hoàng-Văn-Chí: Từ Thực-Dân Ðến Cộng-Sản (Nguyên tác Anh ngữ, Bản dịch của Mạc-Ðịnh)

LTS: Diễn Đàn Thế Kỷ xin mời độc giả đọc một chương trích từ quyển “Từ Thực Dân Đến Cộng Sản” của học giả Hoàng Văn Chí để hiểu trong quá khứ đảng Cộng sản Việt Nam đã có một chương trình nô dịch hóa con người như thế nào. Những tác hại của một quá trình dài nô dịch gọi là “cải tạo tư tưởng” ấy ngày nay đã hiện rõ khắp các mặt tiêu cực trong đảng, chính quyền và trong xã hội Việt Nam.

PHẦN 4
CẢI TẠO TƯ TƯỞNG 


"Thiên hạ thường tin những câu chuyện bịa đặt nhưng giản-dị, hơn là những câu chuyện có thực, nhưng rắc rối, khó hiểu".
DE TOCQUEVILLE

Chương 9
Công Tác Tư Tưởng


Giới trí-thức hợp tác với Việt-minh và tham gia kháng chiến không thể nào công nhận Pháp có gián điệp hoạt động trong khắp xóm làng, và chỉ có những kẻ ngớ ngẩn vào bậc nhất mới tin câu chuyện Pháp nhờ mấy ông sư vẽ bản đồ hướng dẫn phi công Pháp trong các vụ oanh-tạc. Trong cuộc "Ðấu chính trị" không ai là không thấy bàn tay Ðảng giật giây và mọi người đều xác định là Ðảng dùng cả phương tiện hợp pháp lẫn bất hợp pháp để loại trừ những người không Cộng-sản ra khỏi hàng ngũ kháng chiến. Vì tin có Trung-Cộng viện trợ để thắng Pháp nay mai, nên Việt Cộng cho rằng cơ hội Cộng-sản-hóa toàn cõi Việt Nam đã đến nơi, và muốn Cộng-sản-hóa thì việc đầu tiên là tiêu diệt những phần tử sau này sẽ chống đối. Có người cho rằng ông Hồ đã trở tay diệt trừ những người kháng-chiến có xu-hướng quốc-gia vì ông không quên kinh nghiệm bản thân hồi hai mươi bốn năm về trước Tưởng-giới-Thạch trở tay diệt Cộng.

Phạm Phú Minh: Dương Thiệu Tước – ‘Tiếng Xưa’ Của Chúng Ta

Chân dung nhạc sĩ Dương Thiệu Tước và tên một số sáng tác của ông
Thông thường, quá khứ của một dân tộc được ghi lại bằng những trang sử của dân tộc ấy. Nhưng có một điều chắc chắn là những trang sử không thể nào là đại diện đầy đủ quá khứ của một dân tộc, vì quá khứ ấy không phải chỉ gồm những triều đại, những trận đánh và những biến động lớn lao. Quá khứ của một dân tộc một phần rất lớn nằm trong ký ức tình cảm của tập thể hay của cá nhân, rất tinh tế, không cụ thể, nhưng luôn luôn có mặt và chi phối cuộc sống của chúng ta. Có những tình cảm lưu truyền từ đời này qua đời kia, mỗi chúng ta đều mang chúng trong lòng. Niềm vui đầy cảm khái của thời khắc giao thừa đón năm mới, hay nỗi buồn khi đối diện với cảnh “tiết tháng bảy mưa dầm sùi sụt” chẳng hạn, là những tình cảm gần như phổ quát cho mỗi con người Việt Nam từ thời xa xưa cho đến bây giờ.

Nghệ sĩ là người có khả năng cảm nhận một cách nhạy bén những vốn liếng tình cảm truyền lại từ quá khứ ấy, và diễn đạt bằng nhiều hình thức khác nhau, giúp chúng ta qua tác phẩm của họ nhận biết những điều, hình như vẫn có sẵn nơi mình, nhưng tự mình thì không sống trọn vẹn được với chúng bằng khi thưởng thức những gì người nghệ sĩ sáng tác.

Phạm Thành Châu: Người vợ đảm đang

Ở hải ngoại, ông Việt Nam nào có phước lắm mới có được vợ Việt Nam. Người đàn bà Việt Nam là biểu tượng của người vợ hiền, đảm đang, chung thủy, tiết kiệm... là tấm gương sáng cho tất cả phụ nữ khắp thế giới noi theo. Vợ tôi lại là tấm gương sáng nhất trong các tấm gương sáng đó. Nói vậy để quí vị biết là tôi hạnh phúc, sung sướng đến cỡ nào! Nếu kể ra đây tất cả các đức tính cao quí của vợ tôi, sợ quí vị không có thì giờ đọc, nên tôi xin đơn cử một đức tính mà bà Việt Nam nào cũng có, đó là tính tiết kiệm. 

Nhưng tiết kiệm là gì? 

Là đọc báo mà thấy chợ nào có bất cứ món gì "xeo" (on sale: giảm giá) là chạy đi mua ngay (kẻo hết). Có những ngày chủ nhật, vợ tôi kêu tôi dậy từ sáng sớm, đi giáp vòng các chợ có hàng "xeo", đến chiều thì vừa đầy chiếc xe van. Tôi phải vác vào, chất đầy nhà, đến độ muốn vào nhà, tôi phải leo qua những bao gạo hiệu con voi, con cá, con chuột..., leo qua những thùng nước mắm hiệu một con cá, hai con cua, năm con bạch tuộc... bò qua những thùng dầu bắp, dầu đậu nành, những thùng mì gói, bột, đậu, đường, rồi khăn tắm, khăn trải giường, đồ chùi son nồi, kem đánh răng... (dĩ nhiên tất cả đều quá hạn: expired date). Xin quí vị tưởng tượng đến một cái kho tích trữ đồ cứu trợ bão lụt miền Trung chất tùm lum, vất bừa bãi khắp nơi là biết ngay. Nhưng không phải đầy nhà rồi thì ngưng đi mua "xeo" đâu. Vẫn tiếp tục. Vợ tôi giải thích cho tôi biết "Một bao gạo tiết kiệm được một đô. Một trăm bao, tiết kiệm được bao nhiêu? Ông tính đi!" Tôi làm bộ kinh ngạc "Một trăm đô! Tôi đâu có ngờ. Tưởng chỉ một đô, mà thành trăm đô. Bà coi báo, xem còn chợ nào ‘xeo’ thì nên mua về, để dành. Kinh tế suy thoái, tiết kiệm được đồng nào quí đồng đó." Vợ tôi khoái lắm nhưng làm vẻ nghiêm trang "Ông thử đi mượn một đô xem có ai cho mượn không? Phải tiết kiệm từng đồng, để khi cần thì có mà đem ra xài." 

Chuyện các báo đăng hàng "xeo" thì vợ tôi rành lắm, chợ nào, xa cách mấy vợ tôi cũng biết rõ đường đi lối về (để chỉ đường cho tôi), trừ những chợ mới khai trương, vợ tôi không biết đường, phải hỏi các bà bạn. Với tôi, muốn đến đâu, giở bản đồ ra là biết hết, nhưng tôi đâu có dại. Có biết, tôi cũng lắc đầu, để khỏi chở bả đi, hơn nữa, phải để bả hỏi bạn bè rồi bả chỉ đường, bả mới lên mặt được! Thương vợ thì phải làm sao cho vợ lúc nào cũng giỏi hơn mình, thông thái hơn mình.

Nguyễn Hoài Vân: Ánh Sáng Cuối Đường Hầm

Hình minh hoạ, FreePik
Một ánh sáng cuối đường hầm… Đó là hình ảnh duy nhất mà hắn nhớ được. Đã bao lâu? Hắn không còn hình dung nổi. Chỉ biết là sau đó hắn có cảm giác như bay bổng trong không trung. Thật lâu. Rồi đến cảm giác rơi. Cũng thật lâu. Và bây giờ thì hắn đang bơi. Bơi, bơi mãi… 

Nước biển xanh biếc màu ngọc thạch. Trong veo, ít sóng, không lạnh, lý tưởng cho một cuộc bơi xa. Hắn vẫn tự hào với tài bơi dai sức của mình. Thật ra, chỉ cần tìm được một nhịp bơi nhẹ nhàng, ít tốn sức, thì sẽ không mệt hơn bao nhiêu so với đi bộ. Lần này, tài bơi dai của hắn không còn là một là một cuộc thử sức, tự đo lường với chính mình như bao lần trước nữa, mà trở thành một cuộc tranh đấu sống còn. Đại dương nhấp nhô như một con quái vật, một con rắn vĩ đại, cuộn tròn quanh hắn, sẵn sàng nuốt trọn lấy hắn. Đất liền… Một mảnh đất, dù nhỏ nhoi cách mấy, cằn cỗi cách mấy, một chút đất để đặt chân thôi, cũng thừa đủ để là thiên đường của hắn.

Không biết bao lâu… Rồi hắn cũng đến được đất liền. Một bãi cát đẹp. Đó đây vài tảng đá, hàng dừa nên thơ. Phong cảnh của những quảng cáo du lịch. Dường như hắn đã ngủ một giấc dài… Tỉnh giấc, hắn bắt đầu đi, đi mãi. Không còn cảm giác mệt mỏi. Như mang trong người một năng lực kỳ diệu. Cảnh đẹp lại tiếp theo cảnh đẹp. Hết bờ biển đến triền núi, ven hồ, khe suối róc rách, rừng ngát hoa thơm, cây nặng trái ngọt. Đến một lúc, hắn quyết định ngừng đi. Ở một nơi không chọn lựa. Hắn có cảm tưởng là ở đây, đâu cũng như đâu. Cũng không một bóng người… Nếu “ địa ngục là người khác ”, như lời Sartre, thì nơi đây chắc hẳn phải là… Thiên đường!

Thứ Sáu, 14 tháng 6, 2019

RFA: Sử dụng ứng dụng kỹ thuật bảo mật để huy động lực lượng biểu tình

Cuộc biểu tình phản đối dự luật dẫn độ của người dân Hồng Kông. AFP

Ứng dụng thực tế


Báo mạng Vnepress vào ngày 12/6 có đăng bài viết về “Cách huy động lực lượng phản đối dự luật dẫn độ của người dân Hồng Kông”. Trong bài nêu rõ người dân kêu gọi biểu tình qua nhiều phương tiện khác nhau, từ trực tiếp phát tờ rơi trên đường phố đến việc thành lập những kênh trò chuyện trực tuyến bí mật để bàn thảo phương cách phản đối và xuống đường biểu tình.

Nhà hoạt động xã hội Nguyễn Lân Thắng và cũng là người từng tham gia vào một số cuộc biểu tình tại Việt Nam nói với chúng tôi rằng, đối với các nhà hoạt động xã hội thì các biện pháp kỹ thuật như người dân Hồng Kông sử dụng thì không có gì là mới nhưng điều quan trọng nhất là việc tác động truyền tải đến mọi người gặp nhiều khó khăn.

Anh nói thêm “Tại Việt Nam những người nằm trong con số các hội nhóm có sự chuẩn bị bàn bạc phối hợp thì nó không được nhiều. Như cuộc biểu tình tại Việt Nam hôm 10/6/2018 phản đối luật đặc khu thì số lượng người có bàn bạc nằm trong các hội nhóm này kia thì nó không quá 100 người nên khi ứng dụng các biện pháp để thông tin liên lạc trong 1 nhóm nó không có sự liên kết chặt chẻ và thứ hai là số lượng nó không nhiều nên tại Việt Nam việc dùng cái đó rất là khó khăn.”

Nguyễn Đức Tùng: Một Người Bạn Hongkong

Hình minh họa,  VIVEK PRAKASH/AFP/Getty Images

Thời đi học, tôi ở chung phòng với hai đứa bạn khá thân. Yang từ Hongkong, thích ăn mì gói Đại Hàn, Li từ Đại Hàn thích ăn mì gói Thái Lan, còn tôi không ăn mì gói Thái Lan vì ghét hải tặc, nên chỉ ăn mì Hongkong. Chúng tôi cùng học chương trình PreMed, dự bị y khoa. Yang sinh ra và lớn lên ở Hongkong, học trung học ở đó, du học ở Anh, lấy bằng cử nhân rồi đến Canada, chuẩn bị thi vào trường. Sau này anh không đủ điểm TOEFL, hồi đó đòi rất cao, hình như 600, theo hệ thống điểm cũ, nên chuyển qua học tiến sĩ hóa sinh, rồi trở về Hongkong dạy đại học. Anh là một người thông minh và tốt bụng, học rất giỏi. 

Chúng tôi thường cãi lộn về chính trị, Li từng biểu tình chống Mỹ can thiệp vào Nam Hàn, đòi Mỹ rút quân, anh không biết rằng chỉ cần Mỹ rút quân thì Bình Nhưỡng sẽ xua quân chiếm Seoul trong hai ngày và bọn sinh viên biểu tình sẽ bị bắt nhốt hết. Yang không chống Mỹ cũng không chống Anh nhưng hô hào việc Hongkong trao trả lại cho đất mẹ Trung hoa. Đất mẹ Trung hoa đối với anh không phải là Trung hoa dân quốc Đài Loan mà là Trung hoa lục địa của Mao Trạch Đông và Đặng Tiểu Bình, người đàn áp đẫm máu sinh viên Thiên An Môn trước đó vài năm. Anh yêu nước đến nỗi coi việc Hongkong là thuộc địa của Anh là một nỗi nhục, và thà chịu hy sinh tự do hạnh phúc của người dân Hongkong để giữ cái sĩ diện của một nước độc lập. 

Trần Văn Tường: Bị băm nát, Hà Nội và TP.HCM đang trả giá rất đắt

Tình trạng đề án quy hoạch, hay điều chỉnh quy hoạch bằng “đầu cơ”, “đi đêm”, "thông đồng" gây bức xúc dư luận nhân dân, phá vỡ không gian sinh tồn và phát triển cho nhiều thế hệ.

Tôi rất đồng tình với bài “Những ai băm nát quy hoạch Thủ đô?” trên Tuần Việt Nam. Cả nước có gần 1.400 dự án điều chỉnh quy hoạch từ 1-6 lần và luôn có xu hướng tăng tối đa lợi ích cho nhà đầu tư, giảm tối đa không gian công cộng và lợi ích của người dân là một thực tế rất báo động. 

Cứ mỗi lần lập rồi điều chỉnh hàng trăm, hàng ngàn quy hoạch là gây tổn thất về mặt xã hội, thiệt hại cho người dân, làm mất hàng ngàn tỷ đồng của Nhà nước cho chi phí tư vấn để khảo sát, tổng hợp, lập và điều chỉnh. 

Nhưng quan trọng nhất, tình trạng đề án quy hoạch, hay điều chỉnh quy hoạch bằng “đầu cơ”, “đi đêm”, "thông đồng" gây bức xúc dư luận nhân dân, phá vỡ không gian sinh tồn và phát triển cho nhiều thế hệ. 

Hà Nội giờ tan tầm

Hà Nội chật như nêm cối 


Nhân bài viết nói đến chuyện Hà Nội, tôi xin bổ sung thêm chuyện Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gần đây yêu cầu xử lý vấn đề từ những phản ánh liên quan tới điều chỉnh quy hoạch nhiều khu đô thị ở Thủ đô. 

Lê Phú Khải: Đổi mới chính trị?

Sau đại hội 6 (1986) bác sỹ Nguyễn Khắc Viện vô Sài Gòn “trú đông” và xuống Mỹ Tho chơi với tôi cả tuần lễ. Ông nói: Đại hội 6 chỉ mới được 50%! Tôi hỏi vì sao? Ông giải thích: Chỉ đổi mới về kinh tế mà không đổi mới về chính trị thì nền kinh tế đất nước sẽ do bọn mafia điều hành. 

Bây giờ thì đã nhãn tiền: Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thì nền kinh tế ấy trong tay bọn mafia – được gọi bằng cái tên mỹ miều: Nhóm lợi ích! 

Các nhóm lợi ích tranh giành, xâu xé nền kinh tế của đất nước. Tham nhũng “nhìn đâu cũng thấy, sờ đâu cũng có” như chính Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng thừa nhận. Vì thế, tại Hội nghị Trung ương 10 vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã nêu câu hỏi hắc búa cho các Uỷ viên Trung ương ngồi dưới hội trường: Đổi mới chính trị có phải là đổi mới chế độ chính trị không? 

Câu hỏi “động trời”, quá nhạy cảm, quá nghiêm trọng với một đảng toàn trị… nên sau đó, ông Tổng Bí thư lại “hạ nhiệt”, và kết luận: Đổi mới chính trị là đổi mới hệ thống chính trị, tổ chức bộ máy, nhân sự phương thức, lề lối làm việc. 

Đã đề cập đến “đổi mới chính trị” thì trước hết phải xét nội hàm của từ ngữ “chính trị” là gì, để từ đó biết cần phải làm gì và không lấn cấn, do dự trong nhận thức và sau đó là hành động quyết tâm đổi mới, đổi mới triệt để, đem lại phát triển và bền vững cho đất nước, hạnh phúc cho dân tộc, trong đó có hạnh phúc của người cộng sản… 

Sách Từ điển Tiếng Việt trang 180 (NXB Khoa học xã hội, 1988) định nghĩa chính trị như sau: Những hoạt động của một giai cấp, một chính đảng, một tập đoàn xã hội nhằm giành và duy trì quyền điều khiển bộ máy nhà nước. 

Sách Từ điển Petit Larousse của Pháp ở trang 797 định nghĩa politique (chính trị) như sau: Relatif au gouvernement d’un Etat: institution politique. Tạm dịch: Thuộc về quyền lực của một nhà nước là thể chế chính trị. 

Nguyễn Ngọc Chu: Chiến lược nào cho Việt Nam giữ yên biển?

Chuyến đi Mỹ sắp tới của Chủ tịch Nguyễn Phú Trọng phải giải quyết thành công vấn đề hợp tác với Hải quân Mỹ. Lúc đó ngư dân Việt Nam mới không còn bị Hải quân Trung quốc xua đuổi và đâm chìm trên biển Việt Nam nữa. 

MUỐN HÒA BÌNH TRÊN BIỂN NHẤT THIẾT PHẢI CÓ LỰC LƯỢNG QUỐC TẾ 



I. CÁC KẾ SÁCH CỦA TRUNG QUỐC ĐỘC CHIẾM BIỂN ĐÔNG NAM Á 


1. Phải nhận thức cho đúng rằng Trung Quốc đã tiến hành một cuộc chiến tranh thực sự trên Biển Đông Nam Á. Đó là cuộc chiến tranh không tiếng súng chiếm Đông Hoàng Sa năm 1956. Đó là cuộc chiến tranh súng đạn chiếm Tây Hoàng Sa năm 1974 và bảy đảo chìm nổi ở Trường Sa năm 1988. 

Sau Gạc Ma 1988, Trung Quốc đang tiến hành một cuộc chiến tranh không cần tiếng súng mà có thể chiếm trọn Biển Đông Nam Á .Không nhận thức đúng sẽ không có chiến lược đối phó đúng. 

2. Một kế sách nòng cốt của Trung Quốc để chiếm trọn Biển Đông Nam Á là đàm phán song phương. 

Với kế sách song phương, Trung Quốc loại bỏ cộng đồng quốc tế – là các quốc gia không có biển thuộc Biển Đông Nam Á ra khỏi vấn đề Biển Đông Nam Á. 

Với kế sách đàm phán song phương, Trung Quốc tách các quốc gia Đông Nam Á ra thành từng đối thủ riêng rẽ, đè nát từng đối thủ một. 

Tin vào chính sách song phương rồi tiến hành đàm phán song phương là dâng biển nước mình cho Trung Quốc. 

Thứ Năm, 13 tháng 6, 2019

Ngô Nhân Dụng: Dân Hồng Kông làm thế giới ngạc nhiên

Một người biểu tình nhặt lựu đạn cay và ném trả cảnh sát. (Hình: Billy H.C. Kwok/Getty Images)
Một thành kiến về dân Hồng Kông: Họ chỉ lo làm ăn, họ không quan tâm đến chính trị.

Những người Trung Hoa này đã sống 99 năm trong chế độ thuộc địa Anh Quốc. Chưa thấy ai đổ máu đòi độc lập bao giờ. Được trả lại cho Trung Cộng, họ còn 50 năm chưa phải sống dưới chế độ độc tài. Cộng Sản Trung Quốc chấp nhận nguyên tắc “nhất quốc lưỡng chế,” một quốc gia, hai thể chế khác nhau, cho tới năm 2047.

Nhưng Chủ Nhật vừa qua, hơn nửa triệu người Hồng Kông đã xuống đường biểu tình phản đối một dự luật về dẫn độ. Chính quyền bất chấp, sẽ cho nghị viện biểu quyết vào ngày Thứ Tư. Ngày đó, mấy trăm ngàn người bỏ không coi cửa tiệm, ngưng công việc làm, nghỉ học, lại xuống đường bao vây tòa nhà lập pháp (LegCo), ngăn các nghị viên không vào họp được.

Bà Carrie Lam là vị “hành chánh trưởng quan” thứ tư từ năm 1997 khi Hồng Kông trở về với Trung Quốc. Tuy xuất thân là một công chức trong chế độ thuộc địa từ năm 1980, bà Lâm Quách Nguyệt Nga (林鄭月娥, Lín-Zhèng Yuè’é) cương quyết bảo vệ dự luật dẫn độ vì đó là một sáng kiến của chính mình, và bà được Bắc Kinh hoan nghênh.

Nhưng tại sao dân Hồng Kông lại quyết tâm chống dự luật này như vậy?

Cao Thiện Văn (Gao Shanwen 高善文): Những người Trung Hoa dưới 30 tuổi hãy gội đầu cho tỉnh ngủ, chuẩn bị sống những ngày khốn khổ (Bài 1) - Thu Thủy tổng thuật

VietTimes – TS Cao Thiện Văn vừa có bài nói chuyện gây chấn động thế giới mạng khi ông này phân tích về quan hệ Trung Quốc - Mỹ và phát biểu: "Chúng tôi thì đã già rồi, coi như không tính đến, nếu lần này xử lý không tốt quan hệ Trung - Mỹ thì những người trẻ 30 tuổi trở xuống hãy gội đầu cho tỉnh ngủ, chuẩn bị sống những ngày khốn khổ”.

TS Cao Thiện Văn
Giữa lúc cuộc Chiến tranh thương mại Trung - Mỹ đang diễn ra gay gắt, ngày 28/7 vừa qua, Tiến sỹ Cao Thiện Văn, nhà phân tích hàng đầu của Công ty “An Tín Chứng khoán” (Essence Securities) đã có bài diễn thuyết trong hơn 70 phút tại Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập Công ty “Sơn Tây Chứng khoán”. 

Bài nói với chủ đề chính là quan hệ Trung - Mỹ và Chiến tranh thương mại Trung - Mỹ này lập tức được đưa lên Youtube và tràn lan các trang mạng. Nhiều ý kiến đánh giá: mức độ bạo dạn của Cao Thiện Văn khiến người ta “há hốc miệng”, nội dung “kích thích” nhất là ông Văn cho rằng: “Chúng tôi thì đã già rồi, coi như không tính đến, nếu lần này xử lý không tốt quan hệ Trung - Mỹ thì những người trẻ 30 tuổi trở xuống hãy gội đầu cho tỉnh ngủ, chuẩn bị sống những ngày khốn khổ”. 

Nguyễn Xuân Nghĩa: Theo một tàu dầu lên Bắc Kinh

Con tầu có những đặc điểm của tàu Pacific Bravo cập cảng tại bến dầu Kharg của Iran.
Việc một tầu dầu siêu hạng của Trung Quốc vi phạm lệnh cấm vận của Hoa Kỳ mà lén chở dầu của Iran về Trung Quốc là cơ hội cho người ta thấy ra hệ thống tổ chức kinh tế chính trị của Bắc Kinh, một trong những nguyên nhân sâu xa của trận thương chiến hiện nay với Hoa Kỳ. Diễn đàn kinh tế sẽ tìm hiểu hệ thống đó. 

Nguyên Lam: Ban Việt ngữ đài Á Châu Tự Do và Nguyên Lam xin kính chào chuyên gia kinh tế Nguyễn-Xuân Nghĩa. Thưa ông, từ đầu Tháng Năm, Hoa Kỳ triệt để thi hành việc phong tỏa kinh tế Iran đã quyết định từ Tháng 11 năm ngoái và chấm dứt việc đặc miễn cho một số quốc gia vẫn nhập dầu thô từ Iran. Khi ấy, người ta thấy có một tầu dầu siêu cấp của Trung Quốc tên là Pacific Bravo vẫn vi phạm lệnh cấm vận của Mỹ mà lén lút chở dầu của Iran về Trung Quốc. Theo dõi vụ này, ông kết luận như thế nào? 

Mê cung ma quỷ 


Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Tôi cho là người ta có thể làm một cuốn phim gián điệp ăn khách về chiếc Pacific Bravo nếu các phim trường Mỹ không sợ làm Bắc Kinh khó chịu và trừng phạt. Nhưng qua vụ này, người ta nên nhìn lên tổ chức kinh tế chính trị của Trung Quốc để thấy ra vai trò của đảng Cộng sản và Nhà nước Bắc Kinh. Chính vai trò ấy mới là một mấu chốt của trận thương chiến hiện nay với Hoa Kỳ. Vì vậy, có lẽ chúng ta nên đi từng bước vào một mê cung ma quỷ khá nhức đầu nhưng hấp dẫn. Chúng ta sẽ có ba cấp tìm hiểu…. 

Diễm Thi, RFA: Báo chí nhà nước đưa tin biểu tình Hong Kong với mục đích gì?

Cảnh sát chống bạo động tại cuộc biểu tình ở Hồng Kông vào ngày 12 tháng 6 năm 2019.
Người dân Hong Kong vừa có hai đợt biểu tình rất lớn chống lại dự luật dẫn độ tội phạm sang Trung Quốc để xét xử. Lý do vì vi phạm qui chế ‘một quốc gia, hai chế độ’ hiện nay của đặc khu hành chánh Hong Kong. Người dân Hong Kong lo ngại dự luật dẫn độ nếu được thông qua sẽ khiến quyền tự trị của Hong Kong bị suy yếu và mở đường cho Bắc Kinh đàn áp mạnh tay hơn những người bất đồng quan điểm chính trị. 

Điều khiến một số người chú ý là báo chí Việt Nam đưa tin một cách rầm rộ, thoải mái về hoạt động biểu tình mới nhất ở Hong Kong. Trong khi đó tại Venezuela cũng nổ ra biểu tình kéo dài mà truyền thông Việt Nam hầu như hoàn toàn im tiếng. 

Ngay tại Việt Nam, cách đây tròn một năm đợt biểu tình chống dự luật đặc khu nổ ra tại nhiều thành phố của Việt Nam cũng không được báo chí Nhà nước loan tải trung thực. 

Báo chí đưa tin rộng rãi 


Báo chí Việt Nam đưa tin từ những cuộc biểu tình đầu tiên diễn ra ngày 9 và đợt biểu tình trong ngày 12/6/2019. Tin tức được loan đi một cách chi tiết với số lượng người tham gia, cảnh báo của cảnh sát rằng sẽ dùng vũ lực để giải tán biểu tình. 

Anh Vũ (RFI): Hồng Kông – Cứu vớt những gì còn lại của vùng tự trị

Người dân tập hợp trước Hội đồng Lập pháp Hồng Kông, ngày 11/06/2019.Reuters
Hơn một triệu người Hồng Kông đã xuống đường hôm Chủ Nhật (09/06/2019), theo con số của các nhà tổ chức, để phản đối dự luật dẫn độ về Trung Quốc. Cuộc huy động lớn lần này tiếp tục kéo dài, một lần nữa cho thấy mối lo ngại sâu sắc của người dân Hồng Kông khi thấy họ đang dần dần bị Bắc Kinh tước đi các quyền cơ bản trong vùng đất được gọi là tự trị. 

Đây là một trong những cuộc biểu tình lớn nhất từ khi thuộc địa cũ của Anh Quốc được trao trả lại Trung Quốc dưới quy chế một đặc khu hành chính tự trị. Theo thỏa thuận năm 1997, nước Anh trả lại mảnh đất này cho Trung Quốc với điều kiện Hồng Kông được hưởng quy chế “Đặc khu hành chính” trong vòng 50 năm. 

Là vùng đất thuộc chủ quyền lãnh thổ của Trung Quốc, ngoài vấn đề quốc phòng và ngoại giao, Hồng Kông được toàn quyền tự quyết. Hơn 7 triệu người dân của hòn đảo phải được hưởng một hệ thống chính trị, lập pháp, tư pháp và tài chính riêng, không lệ thuộc vào Hoa Lục. 

Đó là trên giấy tờ, còn trên thực tế thì từ khi trở về trong quy chế đặc biệt do cựu lãnh đạo Trung Quốc Đặng Tiểu Bình đề xuất, gọi là “một đất nước, hai chế độ”, trong 12 năm qua, Hồng Kông luôn là vùng đất đầy biến động chính trị, xã hội, mà căn nguyên là các nỗ lực của chính quyền Hoa Lục muốn bóp nghẹt các quyền tự do dân chủ, đưa dần Hồng Kông vào khuôn phép của một chế độ Cộng sản toàn trị. 

Thứ Tư, 12 tháng 6, 2019

Ngô Nhân Dụng: Trump cản trở tham vọng của Tập Cận Bình

Tổng Thống Donald Trump có thể nhẹ tay với Huawei nếu Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chịu nhượng bộ. Trong hình, một cửa hàng Huawei ở Thượng Hải, Trung Quốc, hôm 24 Tháng Năm, 2019. (Hình: Hector Retamal/AFP/Getty Images)

Cuộc Chiến Tranh Lạnh của thế kỷ 21 giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ không thể tránh được; nhưng suốt 30 năm qua các chính khách “lễ độ” không ai muốn nói trắng ra. Tổng Thống Donald Trump phá lệ.

Ông mở trận chiến mậu dịch với mục tiêu khiêm tốn là cân bằng cán cân thương mại giữa hai nước. Nhưng sau khi ông Trump cho nổ “phát súng thuế quan,” bao nhiêu mâu thuẫn vẫn được ngấm ngầm bỏ qua cùng xuất hiện. Và những mâu thuẫn này rất lớn, lớn hơn chuyện khiếm hụt mậu dịch, lớn hơn nhiệm kỳ một ông tổng thống hay ông tổng bí thư đảng.

Mâu thuẫn chính là quan niệm về trật tự thế giới của Trung Quốc và các nước Tây phương, là lối sống và suy nghĩ của hai nền văn minh.

Từ hơn nửa thế kỷ nay, các nước Âu Châu và Mỹ đã tỏ ý “ân hận” về những lầm lỗi mà các “đế quốc” phương Tây đã phạm trong các thế kỷ trước, khi họ bành trướng sang Á Châu, Phi Châu và Châu Mỹ La Tinh. Không thấy người Trung Hoa nào tỏ ra ân hận về hành động bành trướng của các đế quốc thời Hán, Đường, Minh, Thanh. Trái lại, họ thấy đó là những thời đại huy hoàng chỉ mong lập lại.

GS. Phan Dương Hiệu: Công Nghệ Và Đời Sống (ĐH Limoges, CH Pháp; trả lời phỏng vấn báo Lao Động)

“Tính điểm công dân: "Robot hóa" con người ? 


"Hệ thống tính điểm công dân là một ứng dụng khoa học công nghệ cần phải tránh. Một sự đánh giá chỉ dựa trên những thước đo định lượng là một sự đánh giá nghèo nàn và nguy hiểm, nó đưa cái phong phú đa dạng của cuộc sống cho vừa khuôn của một bộ quy tắc..." - GS mật mã học Phan Dương Hiệu (ĐH Limoges, Pháp) góp ý, trước ý kiến: Nên chăng, học hỏi mô hình tính điểm công dân của Trung Quốc tại VN? 

PV: Sử dụng công nghệ nhận dạng để đánh giá từng hành động của mỗi người dân bằng việc lắp camera khắp mọi hang cùng ngõ hẻm. Từ đó, xếp loại công dân và lấy đó làm tiêu chí ưu tiên cho những công dân tốt, giới hạn điều kiện với những công dân xấu... - Hệ thống tính điểm công dân của Trung Quốc có vẻ như là một hệ thống lý tưởng cho sự công bằng, giúp người dân ý thức, cư xử văn minh hơn. Anh có thấy thế? 

PDH: Để có một hệ thống đánh giá điểm thì có hai vấn đề quan trọng: độ đo để định lượng điểm cao thấp và cách thức cùng phương tiện để thực hiện điều đó. Cả hai vấn đề này đều sẽ có rất nhiều bất cập đối với hệ thống tính điểm công dân. 

Điểm quan trọng nhất của vấn đề là độ đo. Muốn đánh giá tốt/xấu qua một hệ thống tính điểm thì phải định nghĩa một độ đo: thế nào là điểm cao/tốt, thế nào là điểm thấp/xấu. Có những thước đo khá tường minh như: cố tình vượt đèn đỏ, cướp giật..., thì là xấu, đương nhiên! Cũng thế, với các dịch vụ hàng không hay khách sạn, độ đo khách hàng thường xuyên rất dễ định nghĩa tường minh: ai bay xa, ai đặt phòng nhiều thì được cộng điểm. 

Gió Bấc (Blog RFA): Phê Lý, nịnh Ngụy: Bịt mắt sờ voi lên đồng yêu nước

Trang nhất nhật báo Chính Luận phát hành ở Sài Gòn vào thời điểm Trung Cộng đánh chiếm Hoàng Sa ngày 19 Tháng Giêng 1974: “CS Hà Nội từ chối lời kêu gọi của Việt Nam Cộng Hòa lên án Bắc Kinh.” (Hình: Internet)

Mấy ngày qua, từ thông báo của Bộ Ngoại Giao, báo chí lề phải Việt Nam đã vận dụng hết công suất, chiêu thức, thủ thuật nghề nghiệp từ tường thuật, phỏng vấn, bình luận trích dịch báo chí nước ngoài để phê phán lời phát biểu của Thủ Tướng Lý Hiển Long “Việt Nam đã từng xâm lược Campuchia.” 

Kích động, đe dọa, lên án… một câu nói 


Báo chí truy tìm lịch sử Singapore đã từng viện trợ cho Khmer đỏ, ông Lý Quang Diệu chụp ảnh với Đặng Tiểu Bình… Thậm chí có tờ báo giật tít đòi Lý Hiển Long phải cải chính, xin lỗi [1]… 

Ngày 6 Tháng Sáu, truy tìm trên Google với từ khóa Thủ Tướng Singapore Lý Hiển Long nói “Việt Nam xâm lược Campuchia” có hơn 50,800 kết quả tìm kiếm, hầu hết từ các trang của Việt Nam [2]. Riêng báo Tuổi Trẻ Online trong 2 ngày đã có gần 10 bài viết liên quan về đề tài này. Trong đó nổi bật nhấn mạnh người phát ngôn Bộ Ngoại Giao cho biết đã gởi công hàm cho Singapore và nấn ná rằng Chúng tôi cũng đã có công hàm gửi tới Đại sứ quán Singapore tại Hà Nội. Và tôi tin rằng phía Singapore hiểu rõ được thông điệp của Việt Nam” [3]. Thông điệp đe dọa rất mạnh mẽ hiếm có. 

Phạm Chí Dũng: Vì sao nhóm lợi ích giao thông cắm mặt tăng phí BOT?

Tư liệu: Người dân và tài xế phản đối Trạm thu phí BOT Biên Cương, Cẩm Phả, Quảng Ninh, ngày 22/2/2018 (TTXVN)

Hòa nhịp với chiến dịch tăng phi mã giá điện và xăng dầu, nhóm lợi ích giao thông vừa đề xuất tăng phí 37 dự án BOT với lý do ‘doanh thu bị sụt giảm’, đe dọa trút lên đầu hàng triệu phương tiện vận tải một thứ luật rừng ‘thu giá’ và kích động lạm phát vọt cao trên đầu 90 triệu dân Việt, bất chấp rất nhiều phản đối của người dân cả nước về nhiều trạm thu phí BOT vì các trạm này thường cố ý đặt sai vị trí và thu phí quá cao. 

Bộ Giao thông vận tải làm thuê cho ai? 


Lại là Bộ Giao thông vận tải (GTVT) lộ hình chủ mưu của vụ tăng phí BOT. Tháng 6 năm 2019, Bộ này phát văn bản lấy ý kiến bộ, ngành, địa phương về tăng phí BOT trước khi trình Thủ tướng ‘cờ lờ mờ vờ’. 

Một trong những lý do tăng phí BOT do Bộ GTVT nại ra là ‘nếu không tăng phí BOT thì đến năm 2021 sẽ có 9 dự án bị phá vỡ phương án tài chính’. Còn Tổng cục Đường bộ Việt Nam - cơ quan cấp dưới của Bộ GTVT - đã cố làm cho cánh lái xe và người dân tin rằng hiện có 25 dự án có doanh thu thực tế thấp hơn so với phương án tài chính ban đầu, nếu không tăng phí để cứu 25 dự án này thì doanh nghiệp dự án phá sản, các khoản vay nghìn tỉ từ ngân hàng để đầu tư công trình BOT trở thành nợ xấu. 

Cindy Sui: Formosa: Các nạn nhân kiện đòi 4 triệu đôla tại Đài Loan (gửi cho BBC Tiếng Việt từ Đài Bắc)

Vụ công ty Formosa của Đài Loan gây ô nhiễm môi trường biển ở miền Trung Việt Nam đã gây nhiều chú ý trong dư luận suốt ba năm qua
Một nhóm đại diện cho gần 8.000 nạn nhân Việt Nam bởi một vụ tràn hóa chất khổng lồ làm hư hại khoảng 200 km bờ biển của Việt Nam và hủy hoại sinh kế của nhiều người dân vào năm 2016 đã đệ đơn kiện tại Đài Bắc chống lại các thành viên hội đồng quản trị và cổ đông của Tập đoàn Formosa Plastics của Đài Loan (FPG). 



Đơn kiện là của nhóm Công lý cho Nạn nhân Formosa nộp cho văn phòng công tố quận Đài Bắc. 

Họ muốn có bồi thường 4 triệu đôla Mỹ cho 51 nạn nhân đã hoàn tất hồ sơ nộp tòa hôm 11/6. Tuy nhiên tổng số nạn nhân ghi danh để tham dự vào vụ kiện chờ bổ túc hồ sơ cho đến giờ là 7.875 người. 

Tổng cộng 24 đối tượng bị kiện được ghi trong đơn, gồm Công ty TNHH gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh, công ty mẹ là tập đoàn Formosa Plastics Group, các công ty khác có đầu tư vào Hà Tĩnh, cùng các thành viên ủy ban quản trị và cổ đông của các công ty này. 

Thứ Ba, 11 tháng 6, 2019

Trân Văn (VOA Blog): D Day, Bedford và ứng xử với lịch sử

National D-Day Memorial, Bedford, Virginia
Tuần trước, nhiều quốc gia, đặc biệt là những quốc gia ở khu vực Tây Âu cùng tổ chức tưởng niệm 75 năm ngày lực lượng đồng minh đổ bộ lên bờ biển Normandy – Pháp (D Day - 6/6/1944), khởi động nỗ lực cuối cùng nhằm gỡ bỏ ách thống trị của phát xít Đức đặt trên châu Âu và loại trừ chủ nghĩa phát xít trên bình diện toàn cầu. 

D Day được ví von như “longest day” (ngày dài nhất), đẫm máu nhất. Người ta ước tính, hôm ấy, riêng tại Normandy có 425.000 người thuộc hai phía (đồng minh và phát xít) chết, bị thương, mất tích. Trong đó, tổng số thương vong của phía đồng minh là 209.000 người. Riêng quân đội Mỹ có hơn 2.800 người tử trận và hơn 13.500 người bị thương... 

Trong Thế chiến thứ hai, Mỹ có 416.800 quân nhân thiệt mạng khi tham gia cuộc chiến loại bỏ chủ nghĩa phát xít, giải phóng châu Âu, châu Phi, rồi châu Á. 

Nếu chỉ tính châu Âu, đến giờ này, vẫn còn 130.000 lính Mỹ đang an nghỉ trong 19 nghĩa trang rải rác tại nhiều quốc gia (Anh, Pháp, Luxembourg, Bỉ, Hà Lan, Ý). Cũng tại châu Âu, có ít nhất 16 Đài Tưởng niệm mang tầm vóc quốc gia để tưởng nhớ đóng góp xương máu của quân đội Mỹ cho nỗ lực giải phóng châu Âu hồi Thế chiến thứ hai. Tất cả các nghĩa trang, đài tưởng niệm đều được chính quyền và dân chúng địa phương chăm sóc hết sức cẩn thận và trở thành những địa điểm du lịch thu hút rất đông du khách. 

Thu Quỳnh - Hảo Linh: Chúng ta hiểu gì về Trung Quốc?

Xe tải nối nhau chở nông sản qua cửa khẩu sang Trung Quốc. Ảnh: Dân Việt.

Có lẽ là không nhiều lắm! 


Vào năm 2012, tình trạng cấm biên ở cửa khẩu quốc tế Móng Cái diễn ra từ tháng 3 đến tháng 10, chưa bao giờ lâu đến như vậy1. Hàng ngàn container, phần lớn là hàng đông lạnh bị ách lại tại đây. Các cơ quan chức năng tìm mọi cách để đưa hàng hóa sang các lối cửa khẩu khác, nhưng chỉ giải quyết được 1/30 số hàng đang lưu kho. Ngoài ra toàn bộ các dịch vụ lo giấy tờ xuất nhập khẩu ở Móng Cái – nguồn sinh kế của nhiều người dân ở thành phố này bị đình trệ. 

Đến bây giờ, tình trạng ách tắc tại các cửa khẩu mỗi mùa nông sản vẫn là nỗi lo thường trực của người dân. Thậm chí trong dịp Tết Nguyên Đán vừa rồi, Thủ tướng đã phải đăng đàn để chỉ đạo thông quan cho các hàng hóa xuất khẩu2. Đó chỉ là một ví dụ cho thấy một động thái nhỏ từ phía Trung Quốc có thể ảnh hưởng như thế nào đến kinh tế - xã hội của Việt Nam. Nó khiến dấy lên câu hỏi, chúng ta đã hiểu gì về tư duy, hành vi và lựa chọn của quốc gia này để có thể “chung sống” với họ? Có lẽ là không nhiều lắm! 

VOA Tiếng Việt: Ngư dân Việt ‘bị ép’ đánh bắt phi pháp, đối mặt ‘lạm dụng nhân quyền’

Các ngư dân Việt Nam bị Malaysia bắt giữ trong các cuộc tuần tra ngày 10/3 và 11/3. Báo cáo của EJF ghi nhận những lạm dụng nhân quyền đối với các ngư dân Việt Nam trên tàu đánh cá lậu ở hải phận nước ngoài. (Ảnh chụp màn hình VnExpress)

Ngư dân Việt Nam phải đánh bắt bất hợp pháp ở các vùng biển nước ngoài vì không còn nguồn hải sản trong vùng biển nội địa, và đối diện với nguy cơ bị bắt giữ cũng như những lạm dụng về lao động và nhân quyền. 

Quỹ Công lý vì Môi trường (EJF) cho biết như vậy trong một báo cáo mới, với bằng chứng từ các cuộc điều tra gần đây của tổ chức này cùng các tổ chức phi chính phủ khác và ghi nhận của truyền thông về những sự lạm dụng trong ngành công nghiệp đánh bắt trên biển trị giá nhiều tỷ đô la. 

Nhiều trường hợp lạm dụng trên các thuyền đánh bắt mang cờ của 13 quốc gia phát triển và đang phát triển, từ Liên minh châu Âu và Mỹ tới châu Á và Mỹ Latin được ghi nhận, theo báo cáo của EJP có tên “Máu và nước: Lạm dụng nhân quyền trong ngành công nghiệp hải sản toàn cầu,” công bố hôm 5/6. 

Các điều tra được nêu ra trong báo cáo này cho thấy những sự lạm dụng nghiêm trọng, trong đó có các trường hợp trên các tàu đánh cá bằng lưới của Việt Nam xâm phạm khu vực ven biển của Thái Lan do “sự sụp đổ trong hệ thống đánh bắt hải sản của chính nước họ.” 

Tương Lai: Cảm nhận “Thiên An Môn”

Đã 30 năm trôi qua, sự kiện đẫm máu Thiên An Môn từng hằn sâu vào ký ức thế kỷ XX vẫn đang là nỗi ám ảnh ghê rợn đối với con người đang sống trong thế kỷ XXI. Ghê rợn về tội ác của quyền lực thống trị khoác bộ áo “vì nhân dân”, thậm chí còn dám trương tấm biển “trung thành với lý tưởng giải phóng nhân loại, sự phát triển tự do của mỗi người là điều kiện cho sự phát triển tự do của tất cả mọi người”. Lời cảnh báo của J. Fucik “Hỡi con người, hãy cảnh giác!” viết tại nhà tù Pankrac ở Praha trước khi bị phát xít Đức giết, nhằm lên án tội ác của phát xít và nhân danh người cộng sản để nhắc nhở nhân loại cảnh giác trước họa phát xít. Oái oăm thay, lời cảnh báo ấy nay đang chĩa thẳng vào chính những kẻ cầm đầu Đảng Cộng sản Trung Quốc đang duy trì một chế độ phát xít kiểu mới đã tàn sát những người con ưu tú của dân tộc Trung Hoa giương cao ngọn cờ dân chủ trên Quảng trường Thiên An Môn ngày 4.6.1989 và những người đồng chí cùng chung ý thức hệ xã hội chủ nghĩa với chúng 

Biết rõ đây là một vết nhơ khó rửa của một quốc gia đang nuôi mộng siêu cường, nhà cầm quyền Trung Quốc tìm mọi cách để cố xoá đi trong đầu óc thần dân của họ và trong đôi mắt của những người có lương tri trên thế giới sự kiện nhơ nhớp đó. Bằng mọi thủ đoạn bạo lực và dối trá, chúng quyết làm cho “một thế hệ cũ không được phép nhớ, một thế hệ mới không được phép biết” khi mà những kẻ nối bước Mao đặc biệt là Tập Cận Bình đang bằng mọi thủ đoạn để duy trì và cải tiến cái chính quyền được “đẻ ra từ họng súng” theo tuyên ngôn của Mao bằng mọi giá! Cho nên không lạ khi vừa rồi tại Singapore, viên tướng Trung Quốc, Bộ trưởng Quốc phòng Nguỵ Phương Hoà trắng trợn trả lời các nhà báo về sự kiện Thiên An Môn “đó là chính sách đúng”. Y nói rằng chính “nhờ vậy mà đã có ổn định và phát triển” “30 năm đã chứng tỏ Trung Quốc đi qua các đổi thay to lớn” (BBC 2.6.2019). Xin nhắc là tên tướng Tàu này vừa được tay bắt mặt mừng ở Hà Nội hai ngày trước khi y đến Shangri La. 

Hai từ “ổn định” thật quá đỗi quen tai. Đúng là thầy nào tớ ấy. Thì chẳng phải cái luận điệu cần có “ổn định” để “phát triển” đã trở thành điệp khúc trong mọi diễn văn, những lời rao giảng của Nguyễn Phú Trọng và bộ sậu của ông ta đó sao. Đây là cái mộc được dùng để che chắn cho những hành động đàn áp tàn nhẫn những người dân, đặc biệt là những những người trẻ tuổi trong tay không một tấc sắt, đấu tranh chống lại bọn xâm lược Trung Quốc trong các cuộc biểu tình cùng những biểu hiện đòi dân chủ và quyền con người bằng biện pháp ôn hoà. 

Chủ Nhật, 9 tháng 6, 2019

nguyễn thị thảo an: qua khe cửa

Yết đế, yết đế, ba la yết đế, ba la tăng yết đế…
“Đi. Đi qua. Đi qua nữa. Đi qua nữa. Nữa,…”
Bát Nhã Ba La Mật Đa

Ngày hôm đó là một ngày đẹp trời. Nắng vàng hanh và trên cao mây trắng trôi lang thang kết thành từng mảng lớn. Anh ngồi trước sân, lơ đễnh ngắm giàn mướp vừa thả xuống vài trái. Mướp non, trái thon nhỏ, giống như những ngón tay xanh nõn trỏ xuống đất. Dưới giàn, mấy con ong vo ve lượn lờ quanh những búp vàng mới hé. Gió phơn phớt mát da. Ngọn gió Hè thơm thơm mùi cỏ cháy. Anh nhắp một ngụm cà phê. Hương vị tan loãng ngấm trong miệng tràn lên ký ức. Cũng trên cánh đồng trước nhà, đám cỏ gà này và tuổi thơ anh cùng lớn. Đám cỏ, anh có cảm tưởng cũng là đám cỏ cũ, thân thiết ngày nào. Và trăng sao, cũng trong vòm trời này, cũng đứng nguyên ở đó. Những tối khuya trốn ngủ, anh vùng chạy khỏi những trang sách đang đọc dở, thả mình trên cánh đồng này, ngước nhìn nghìn sao lả tả. Đêm lấp lánh rơi xuống trong anh. Rơi. Rơi mãi. Bây giờ thì tóc anh điểm trắng. Anh tin, đó là những bụi sao trời còn sót lại. Bất giác, anh định đưa tay phủi phủi mấy ngọn tóc lòa xòa, nhưng mấy ngón tay cứ lóng cóng thèm quen một điếu thuốc.

Gần trưa, mặt trời bắt đầu đứng bóng. Mặt đường bốc hơi. Đất đá, sỏi cát… bỗng mờ hoặc, lung linh như ảo giác. Con đường hình như đang mềm ra, ngoặt ngoẹo cố giữ cho còn là một đường thẳng.

Cả ngày hôm đó, hình ảnh ngay đơ của một vạch thẳng: thẳng đứng, thẳng ngang, thẳng xiên ám ảnh anh suốt. Làm thế nào để sống giữ mình như là một đường thẳng? Bữa cơm tối xong, anh vẫn còn loay hoay với chiếc đũa trong tay.

Tám giờ tối, một chiếc SUV xịch đỗ trước ngõ. Một tốp công an áo vàng có vũ trang nhảy xuống xe, hối hả tràn vào nhà. Họ hỏi tên anh. Một người ra dáng chỉ huy móc trong túi tờ pháp lệnh, hấp tấp đọc. Anh sửng sốt với tội danh bị bắt. “Tuyên truyền chống phá thành quả cách mạng. Âm mưu lật đổ nhà nước Chủ Nghĩa Xã Hội.” Anh định cãi. Người công an chỉ huy gấp tờ pháp lệnh làm tư bỏ vô túi, dứt khoát bảo, mọi ý kiến về cơ quan sẽ giải quyết. Họ xét nhà. Thực ra, từ sau năm 75 qua mấy lần khám, căn nhà đã trống hoác từ lâu, nhìn quanh cũng không có gì để khám. Một vài cuốn vở không có chữ để trên góc bàn, kê sát vách. Một cây viết bi chảy mực gác trên mẩu giấy. Một hai người đi loanh hoanh, rờ mó cho có lệ. Họ liếc vô buồng, căn buồng ngăn nắp, trống huơ. Họ bước ra, cho phép anh thu xếp vài thứ vật dụng quần áo.

Thơ Mai Thảo

Hình minh hoạ, ANTHONY WALLACE/AFP/Getty Images

NGHE ĐẤT


Người nằm nghe đất bao lâu
Tai nương ngợ tiếng đời sau thở dài
Lung linh sóng nắng đan cài
Cõi Trong điệp điệp Cõi Ngoài mang mang

Chợt đâu rụng tiếng phai tàn
Rơi ngưng nửa dáng nắng vàng trôi qua
Linh hồn thiếp giữa triều hoa
Bóng hình thôi đã nhạt nhoà quanh thân.

EM ĐÃ HOANG ĐƯỜNG TỪ CỔ ĐẠI


Em đã hoang đường từ cổ đại
Anh cũng thần tiên tự xuống đời
Đôi ta một lứa đôi tài tử
Ngự mỗi thiên thần ở mỗi ngôi

Đừng khóc dẫu mưa là nước mắt
Đừng đau dẫu đá cũng đau buồn
Tâm em là Bụt tâm anh Phật
Trên mỗi tâm ngời một nhánh hương.

KHÔNG TIẾNG


Sớm ra đi sớm hoa không biết
Đêm trở về đêm cành không hay
Vầng trăng đôi lúc tìm ra dấu
Nơi góc tường in cái bóng gầy. 

Trần Mộng Tú: Than Đước Cà Mâu

Bây giờ riêng đối diện tôi
Còn hai con mắt khóc người một con (Bùi Giáng)

Thi đến gặp tôi, tối hôm tôi đang sửa soạn về Việt Nam. Chuyến bay một giờ sáng, cất cánh từ Seattle. Tôi phải có mặt ở phi trường trễ lắm là mười giờ.

Thi vừa ngồi phụ tôi thu xếp hành lý vừa nói khe khẽ.

- Mắt em bây giờ tệ quá. Lái xe mỗi lần nhìn xa em phải ngẩng thật cao đầu lên, vì một nửa phần đồng tử phía trên của em không nhìn rõ nữa.

- Nguy hiểm quá, thế em đi khám mắt chưa? Tôi lo lắng hỏi.

- Có em đã đi bác sĩ chuyên môn rồi, chắc chỉ có cách thay mắt thôi. Không kiếm được thì chỉ đôi ba năm nữa là em mù.

Tôi bàng hoàng vì cái tin lạ lùng này. Thay mắt, kiếm ở đâu ra mắt mà thay bây giờ. Tôi buông mấy cái quần áo đang cho nốt vào va-li xuống đất, lại thật gần, nhìn vào mắt Thi.

- Đâu, đưa chị xem nào, em nói gì nghe sợ thế.

Thi ngồi thẳng lưng lại trên ghế, hai tay để trên đùi, mặt ngửng lên một chút, cô mở to hai mắt, nói khẽ:

- Chị xem đi.

Tôi cúi xuống, nhìn vào đôi mắt đang mở to của Thi, hỏi còn khẽ hơn cô:

- Cả hai mắt hả em?

- Dạ

Tôi chăm chú nhìn, chẳng thấy gì khác biệt, dưới hàng mi là đôi mắt quen thuộc, tròng đen long lanh luôn ánh lên một chút tinh nghịch của Thi, tôi nói:

Thuỵ Khuê: Quê Hương Ngày Trở Lại, V - Quy Nhơn

Vịnh Quy Nhơn, cửa vào Đầm Thị Nại ở tận cùng phía trái
Quy Nhơn có bề dầy trọng đại của lịch sử.

Đến Quy Nhơn, chúng tôi ở khách sạn M.T. trên bờ biển. M.T. là tên một chuỗi khách sạn mọc trên toàn thể đất nước, ông chủ có lẽ là người gốc dân tộc (ngày trước gọi là người thiểu số) hay ông sinh ra ở miền núi rừng M.T. Bây giờ ông trở thành triệu phú. Ở nước ngoài thì người ta ca tụng ông tay trắng làm nên sự nghiệp (như bin-ghết) còn ông ở VN, nên ông bị coi là tư bản đỏ, nhờ "đút lót" bọn "tham nhũng" mà nên. Du khách đến miền duyên hải nước ta gần như đương nhiên được ở khách sạn trên bờ biển, nhưng khách sạn M.T. thường có địa điểm tốt, thức ăn ngon và nhân viên tiếp đón lịch sự, vì thế mà thành công.

Khách sạn của chúng tôi nhìn chéo vào cửa đầm Thị Nại. Điều thật bất ngờ. Bởi đầm Thị Nại là nơi tôi ao ước được đến ít nhất một lần trong đời, để xem bề thế của nó, nơi đã xẩy ra bao nhiêu cuộc chiến ác liệt trong lịch sử, từ thế kỷ XIV đến thế kỷ XIX do vị trí chiến lược hiểm yếu nhất vùng Bình Định. Và Bình Định, tức Quy Nhơn hay Đồ Bàn là cột trụ của cuộc di dân mở nước từ Bắc xuống Nam của dân tộc ta.