Thứ Tư, 23 tháng 1, 2019

Ngô Nhân Dụng: Cô Bé Áo Đỏ giữa Chó Sói và Đàn Cừu

Người dân vườn rau Lộc Hưng nhặt lại những gì còn sót lại sau khi chính quyền quận Tân Bình, Sài Gòn, đến giật sập nhà cửa của mình. (Hình: Facebook Vườn Rau Lộc Hưng)
Chắc quý vị đã đọc bài “Lộc Hưng – Cô Bé Áo Đỏ” của nhà văn Từ Thức ở Paris, đã đăng trên báo này. Đảng Cộng Sản Việt Nam đã cho phá sập khu nhà đồng bào sống hơn nửa thế kỷ ở Lộc Hưng, ngay trong vùng Sài Gòn. Để chiếm lấy đất.

Ông Từ Thức kể mỗi lần nghĩ tới Lộc Hưng, ông lại nhớ hai hình ảnh. Thứ nhất là cảnh một người cha trèo trên đống nhà bị phá sập, té lên té xuống. Ông đi tìm những mảnh đồ chơi của con ông.

Thứ nhì là hình một cháu gái đã mất nhà, mặc áo đỏ, vai đeo túi đi học về, buồn bã ngồi nhìn xuống phía trước. Chung quanh là chân cẳng những người đứng nhìn cảnh nhà mình bị kéo sập.

Nhà văn Từ Thức viết, “Nhìn cháu gái ngồi trước ngôi nhà, khu phố của mình bị san bằng, tự nhiên nghĩ tới một truyện ngắn của Nam Cao, tựa là ‘Mua Nhà,’ viết thời 1940.”

Nguyễn Hữu Vinh: Ơn đảng, cả nước thành Chí Phèo

Mới đây, trước Quốc hội, khi nói về chế độ giam giữ trong nhà tù Việt Nam, Bộ trưởng Công an Tô Lâm nêu lo ngại rằng: “Có người nói như thế này thì đi tù còn hơn. Thành ra có người cố gây ra điều gì đó để được xử tù”. 

Điều này đã gây sự chú ý rất lớn trong xã hội. 

Vì sao, một Bộ trưởng Công an, chuyên môn đi bắt người, giam giữ người trong tù đày lại phát biểu một điều về thực tế xã hội Việt Nam là người dân tìm cách để đi tù? 

Phải chăng, chế độ nhà tù Việt Nam quá sung sướng và hấp dẫn đến mức người dân bất chấp tình trạng “Nhất nhật tù thiên thu tại ngoại” – nghĩa là một ngày ở tù bằng một ngàn năm ở ngoài? 

Chế độ nhà tù quá cao? 


Và điều Tô Lâm giải thích là: “ở quê tôi người dân bình thường lao động cần cù đang rất nghèo, không được 1 tháng 17 kg gạo, 15 kg rau và bao nhiêu thịt, bao nhiêu đường, quần áo”. 

Theo Nghị định số 117/2011/NĐ-CP của Chính phủ: Quy định về tổ chức quản lý phạm nhân và chế độ ăn, mặc, ở, sinh hoạt, chăm sóc y tế đối với phạm nhân từ 2011, thì chế độ cho mỗi phạm nhân gồm có: “17kg gạo tẻ thường; 0,7 kg thịt, 0,8 kg cá; 0,5 kg đường loại trung bình; 01 kg muối; 15 kg rau xanh; 0,75 lít nước mắm; 0,1 kg bột ngọt; chất đốt tương đương 17 kg củi hoặc 15 kg than.” 

Từ Thức: Lộc Hưng - Cô bé áo đỏ

Cháu bé áo đỏ tại khu dân cư ở Vườn Rau Lộc Hưng bị cộng sản phá tan nát. (Hình: Internet)

Giáp Tết, quân ta đổ bộ, đánh chiếm khu vườn rau. Quân ta hoàn toàn thắng lợi, đã san bằng sào huyệt của địch. Trong một đêm, cả một vùng trước đó sôi sục sức sống trở thành một đống gạch vụn. 

Hai hình ảnh sống lại trong đầu, mỗi lần nghĩ tới Lộc Hưng. 

Thứ nhất, video quay cảnh một người cha trèo trên đống nhà sập, té lên té xuống, đi tìm những mảnh đồ chơi của con. Thứ hai, hình một cháu gái áo đỏ buồn bã ngồi nhìn nhà mình bị kéo sập. 

Cái gì diễn ra trong đầu một đứa bé ngồi nhìn cả thế giới của mình sụp đổ. Trong một xã hội bất nhân, tình cảm là một xa xỉ phẩm, còn ai bận tâm tới cái gì diễn ra trong đầu một đứa nhỏ? 

Trần Mai Trung: Bình đẳng và bất công

T. sinh ra và lớn lên tại Việt Nam (VN), tốt nghiệp Đại học về báo chí. Ra trường, T. làm việc cho một tờ báo “lề phải”. T. có khả năng chuyên môn cao nên được lên chức Trưởng ban sau mấy năm công tác. Với sự làm việc hăng hái, tánh tình vui vẻ, tương lai của T. rộng mở, sẽ còn lên cao nữa. 

Gia đình của T. bình thường như hàng triệu gia đình VN khác, không ta không địch, chí thú làm ăn, không dính líu đến chính trị chính em. T. nghĩ rằng mỗi người sống đàng hoàng, làm tròn các bổn phận công dân là góp phần tạo nên một xã hội tốt. 

Một ngày xấu trời, T. bị thôi chức Trưởng ban với lý do T. không là đảng viên cộng sản (CS). Bất ngờ, tức giận, T. tự nghĩ như vậy là VN có nhiều hạng công dân hay sao? Một hạng là hàng triệu người VN bình thường như T., một hạng là các đảng viên (đv) CS não thì nhỏ mà tham lam thì nhiều (lời nhận tội của Thiếu tướng CS Nguyễn Thanh Hóa). 

Ông Hồ chí Minh đã bắt đầu bản Tuyên ngôn độc lập với câu: tất cả mọi người sinh ra đều có quyền bình đẳng. Ngày nay, Đảng CSVN cho rằng ông Minh sai lầm, họ phân biệt người Việt Nam và người cộng sản khác nhau, người CS có quyền ngồi trên đầu người VN, người CS lấy hết lợi lộc và chức vụ tốt, người VN thì lao động và có ít quyền lợi. 

Nói về chức vụ, hãy nhìn xung quanh, có ai không đảng viên CS được làm Bộ trưởng, Tỉnh trưởng, Quận trưởng, Xã trưởng? Ngay cả bên ngoài chính quyền, có ai không đảng viên CS được làm Chánh án, Hiệu trưởng, Giám đốc, Trưởng phòng? Chẳng lẽ 90 triệu người VN đều ngu hết sao? Không ai đủ khả năng làm Xã trưởng hay sao? 

VOA Tiếng Việt: Hàng trăm người biểu tình tại LHQ khi phái đoàn VN báo cáo UPR

Phái đoàn Việt Nam tại Kỳ kiểm điểm lần thứ 3 cơ chế Kiểm điểm Định kỳ Phổ quát về nhân quyền (UPR) tại LHQ ở Geneva, ngày 22/1/2019. Photo Facebook Vietnam UPR.

Cả sáng và chiều ngày 22/1, hàng trăm người gốc Việt đã biểu tình trước trụ sở LHQ tại Geneva, Thụy Sĩ, để phản đối tình trạng vi phạm nhân quyền tại Việt Nam.

Vào lúc 14 giờ 35 ngày 22/1, giờ Geneva, trong khi diễn ra Kỳ kiểm điểm lần thứ 3 cơ chế Kiểm điểm Định kỳ Phổ quát về nhân quyền (UPR) của Việt Nam thì hàng trăm người từ Hoa Kỳ, Úc, châu Âu, và cả Việt Nam đã tham gia biểu tình lên án vấn đề vi phạm nhân quyền ở Việt Nam.

Trong phiên điều trần tại UPR kỳ thứ 32 được tường thuật trực tiếp, Bộ Ngoại Giao Việt Nam báo cáo rằng Việt Nam thực hiện được hơn 96% khuyến nghị nhân quyền của Liên Hiệp Quốc (LHQ).

“Chúng tôi đã có những sáng kiến đặc biệt, ghi nhận khuyến nghị hữu ích của các thủ tục đặc biệt trong công tác bảo vệ và thúc đẩy quyền con người tại Việt Nam,” Đại sứ Nguyễn Trung Thành, Trưởng Phái đoàn đại diện thường trực Việt Nam tại Geneva, Trưởng đoàn Việt Nam tại phiên họp phát biểu.

Thứ Ba, 22 tháng 1, 2019

Lê Phan: Về một vụ ám sát ở Gdansk

Hôm 18 Tháng Giêng, 2019, người dân tưởng nhớ ông Pawel Adamowicz, thị trưởng thành phố Gdansk, người vừa bị sát hại. (Hình: Sean Gallup/Getty Images)

Gdansk, như chúng ta biết, có một vị trí tối thượng trong lịch sử hiện đại của Ba Lan. Nó là nơi chào đời của Công Đoàn Đoàn Kết vốn đã đóng góp quan trọng trong việc lật đổ chế độ Cộng Sản ở Ba Lan; nhưng gần đây Gdansk đã trở thành một trung tâm đối lập với chính phủ bảo thủ cực đoan của đảng Law and Justice (PiS).

Nay một trang bi đát mới trong lịch sử đất nước này đã lại được viết lên ở thành phố hải cảng này. Vụ đâm chết ông thị trưởng của thành phố, ông Pawel Adamowicz, đã làm nổi bật sự chia rẽ sâu đậm và bầu không khí chính trị độc địa mà đảng PiS đã tạo nên ở đất nước này. Với Ba Lan chỉ là một thí dụ trong một sự phân cực trên toàn Âu Châu giữa chủ nghĩa cấp tiến bao dung và chủ nghĩa dân tộc bảo thủ, vụ ám sát này cũng là một hồi chuông báo động cho toàn lục địa Âu Châu.

Đi tìm mục tiêu chính trị cho vụ đâm người này, chúng ta cần thận trọng. Nghi can 27 tuổi, tên là Stefan W, đã bị năm năm tù về tội ăn cướp ngân hàng, được nói đã đổ lỗi cho đảng trung hữu trước kia cầm quyền là Civic Platform cho bản án. Cảnh sát nói người này có vấn đề tâm thần. Nhưng danh tánh của nạn nhân, và địa điểm cũng như toàn cảnh của vụ sát nhân, đã làm cho khó có thể loại bỏ nói đây chỉ là một hành động tội ác hoàn toàn vô tình.

Trân Văn: Choáng với quy định công xa

Hình minh họa: Đoàn xe thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc rầm rộ kéo vào phố cổ Hội An, bất chấp bảng cấm xe cơ giới.

Nghị định về “tiêu chuẩn, định mức sử dụng xe ô tô” (Nghị định 04/2019) mà chính phủ Việt Nam vừa ban hành, sẽ có hiệu lực vào cuối tháng tới (25 tháng 2 năm 2019) làm nhiều người chưng hửng.

Theo nghị định này thì các Tổng Bí thư, các Chủ tịch Nhà nước, các Chủ tịch Quốc hội, các Thủ tướng, bất kể đương nhiệm hay đã nghỉ hưu đều được cấp công xa, không khống chế giá trị (muốn dùng công xa loại nào, giá bao nhiêu cũng được) để sử dụng… suốt đời.

Các Ủy viên Bộ Chính trị, các Bí thư Ban Chấp hành Trung ương đảng CSVN (BCH TƯ đảng CSVN), các Phó Chủ tịch Nhà nước, các Phó Thủ tướng, các Phó Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (UBTƯ MTTQ VN), Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra của BCH TƯ đảng CSVN, Chánh án Tòa án Tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát Tối cao, Bí thư Thành ủy thành phố Hà Nội, Bí thư Thành ủy TP.HCM và các chức danh tương đương hoặc có hệ số lương khởi điểm từ 10,4 trở lên thì được cấp công xa để sử dụng trong suốt thời gian tại vị. Giá trị công xa thì do Thủ tướng quyết định.

Nghị định 04/2019 còn cho phép cấp công xa, trị giá 1,1 tỉ/chiếc cho người đứng đầu các ban của BCH TƯ đảng CSVN, các Ủy viên BCH TƯ đảng CSVN, các Ủy viên của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, Chủ nhiệm các Ủy ban của Quốc hội, Tổng Kiểm toán nhà nước, các Bộ trưởng và những cá nhân mang hàm tương đương, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký UBTƯ MTTQ VN, lãnh đạo các đoàn thể cấp trung ương và các chức danh có hệ số lương khởi điểm từ 9,7 trở lên. Bí thư các Tỉnh ủy, Thành ủy trực thuộc chính quyền trung ương, Phó Bí thư Thành uỷ, Chủ tịch Hội đồng nhân dân (HĐND), Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND), Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội của thành phố Hà Nội, TP.HCM cũng có quyền sử dụng công xa loại tương tự.

Mạnh Kim: ‘Tấm thảm chùi chân’ của những ông chủ XHCN

Người nghèo vẫn miệt mài trong giá rét những ngày giáp Tết.

Một trong những “tội” lớn nhất của người dân Lộc Hưng (Tân Bình, TP. HCM) là nghèo! Quá nghèo! “Nghèo thấy thảm!” – như người ta thường nói. Khu đất của họ sẽ được tránh xa nếu họ là thành phần “cán bộ” hoặc những kẻ đủ giàu để “chạy thuốc” nhằm biến những căn biệt thự xây trái phép thành hợp pháp. Người nghèo là vấn đề xã hội không quốc gia nào không đối diện nhưng người nghèo Việt Nam không chỉ là những thân phận thiếu ăn thiếu mặc. Họ còn là tấm thảm để những bàn chân XHCN chùi xuống không thương tiếc cùng với vẻ mặt dối trá ma mãnh hất lên: “Đảng và Nhà nước luôn chăm lo cho người nghèo”!

Chưa bao giờ người dân bị lừa bịp công khai bằng những “thống kê” cho thấy xã hội ngày càng ít người nghèo bằng lúc này. Tại phiên họp thứ 27 ngày 17-9-2018, dưới sự điều hành của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, báo cáo kết quả hai năm thực hiện Nghị quyết số 76/2014/QH13 của Quốc hội về đẩy mạnh thực hiện “mục tiêu giảm nghèo bền vững” đến năm 2020 đã được công bố, như một bằng chứng xác nhận thành tích của nhà cầm quyền: tính đến cuối năm 2018, tỷ lệ hộ nghèo cả nước còn dưới 6%. Cụ thể, từ 2015-2017, tỷ lệ hộ nghèo bình quân cả nước giảm 1,59%/năm, đạt vượt so với mục tiêu đề ra là từ 1-1,5%/năm. Thời điểm hiện tại, theo Tạp chí Đảng Cộng sản (14-11-2018), hiện cả nước có hơn 1,9 triệu hộ nghèo (chiếm 8.23% tổng hộ dân toàn quốc) và hơn 1,3 triệu hộ cận nghèo (5.41%)…

Những con số tỷ lệ “thoát nghèo” không nói lên hết thực trạng. Các báo cáo, trung thực hay không, không cho thấy thực tế rằng, khái niệm “nghèo” ở đây đã vượt qua những định nghĩa thông thường về nghèo. Nó không chỉ liên quan cái ăn cái mặc hay những điều kiện cần có để được cơm no áo ấm. Chẳng “hội thảo” về “chiến lược” xóa nghèo “bền vững” nào đề cập đến tình trạng người nghèo đang bị tống dạt tàn nhẫn ra bên lề phát triển, và đặc biệt, người nghèo đang trở thành nhóm đối tượng được nhắm đến để hy sinh cho cái gọi là phát triển.

Chủ Nhật, 20 tháng 1, 2019

Trần Từ Mai: Tình tri âm giữa thi sĩ Vũ Hoàng Chương và nữ sĩ Ngân Giang

Tháng 7 năm 1954, nước Việt Nam bị chia đôi ở vĩ tuyến 17, nửa phía Bắc dưới sự cai trị của những người Cộng sản. Cuối tháng 8 năm ấy, cùng với gia đình (gồm mẹ, vợ) và gia đình thi sĩ Đinh Hùng (em vợ, đồng thời cũng là bạn thân), nhà thơ Vũ Hoàng Chương lánh vào miền Nam. Ông giải thích lý do ra đi trong bài “Gấm hoa” làm ở Sài gòn năm 1967, được in ra trong tập Đời Vắng Em Rồi Say Với Ai (Sàigòn : Lửa Thiêng, 1970): 

Anh ra đi, cánh phiêu-hồng trốn tuyết 
Hay cánh thiên-nga trốn vạc dầu sôi? 

Khi phải đi xa như thế, ông nghĩ rất nhiều đến người yêu đầu tiên trong đời nhưng đã “mười năm thôi thế mộng tan tành” từ một ngày 12 tháng 6 hơn 13 năm trước (1941): 

Sông núi đã chia rồi 
Em ở lại sầu gương tủi lược 
Bồ-hòn kết đắng hoa môi. 

Những năm sau, từ miền Nam ông nhớ người ở lại một cách thiết tha, vô vọng: 

Tiếng kêu ném ngược đường kinh tuyến 
Chỉ thấy vòng quanh trở lại thôi. 

Nhân vật thứ hai ông nghĩ đến là một người bạn thơ. Cuối năm Giáp Ngọ tức đầu năm 1955, nhân các chuyến qua lại giữa hai miền Nam Bắc còn thực hiện được, ông gửi một người quen có việc ra Bắc một bài thơ, nhờ đưa đến một thi sĩ ở lại Hà Nội. Bài thơ này sau được ông cho in vào thi tập Trời Một Phương (Sàigòn, 1962) với nhan đề “Nổi trôi” và có lời như sau: 

Đặt bút cùng ngâm khúc bể dâu 
Nổi trôi từ đấy xót cho nhau. 
Một phen nhật nguyệt tranh ngôi Sáng 
Hai ngả lòng thu dựng tháp Sầu. 
Tỉnh cũng hoài thôi, say chẳng nỡ 
Xuân sang đó nhỉ, mộng về đâu? 
Rằng hư, rằng thực lời tâm huyết 
Non vẫn cao hề, nước vẫn sâu!

Tập thơ với bài “Nổi trôi,” thi sĩ Vũ Hoàng Chương làm để gửi nữ sĩ Ngân Giang đầu năm 1955

Đàm Duy Tạo: Chương 17 - Kim Vân Kiều đính giải

CHƯƠNG 17

KIM VÂN KIỀU ĐÍNH GIẢI
Hương Ngạn Đào Tử ĐÀM DUY TẠO
trước tác năm 1986
(Thứ nam) Đàm Trung Pháp hiệu đính năm 2019
= = = = =

CÂU 1473 ĐẾN CÂU 1606
“Xa xôi lo phận, Thầm lặng lừa chồng”


1473. Mảng vui rượu sớm cờ trưa,
Đào đà phai thắm, sen vừa nẩy xanh. [1]
1475. Trướng hồ vắng vẻ đêm thanh, [2]
E tình nàng mới bày tình riêng chung: [3]
1477. “Phận bồ từ vẹn chữ tòng, [4]
Đổi thay nhạn yến đã hòng đầy niên. [5, 6]
1479. Tin nhà ngày một vắng tin,
Mặn tình cát lũy, lạt tình tao khang. [7]
1481. Nghĩ ra thật cũng nên dường, [8]
Tăm hơi ai dễ giữ giàng cho ta? [9]
1483. Trộm nghe kẻ lớn trong nhà, [10]
Ở vào khuôn phép nói ra mối giường. [11]
1485. E thay những dạ phi thường,
Dễ dò rốn bể, khôn lường đáy sông! [12]
1487. Mà ta suốt một năm ròng,
Thế nào cũng chẳng giấu xong được nàọ
1489. Bấy chầy chưa tỏ tiêu hao, [13]
Hoặc là trong có làm sao chăng là?
1491. Xin chàng kíp liệu lại nhà,
Trước người đẹp ý, sau ta biết tình. [14]
1493. Đêm ngày giữ mức giấu quanh,
Rày lần mai lữa như hình chưa thông.”
1495. Nghe lời khuyên nhủ thong dong,
Đành lòng sinh mới quyết lòng hồi trang. [15]
1497. Sáng ra gửi đến xuân đường,
Thúc ông cũng vội giục chàng ninh gia. [16]
1499. Tiễn đưa một chén quan hà, [17]
Xuân đình thoắt đã đổi ra cao đình. [18]
1501. Sông Tần một giải xanh xanh, [19]
Lôi thôi bờ liễu mấy cành Dương quan.
1503. Cầm tay dài ngắn thở than,
Chia phôi ngừng chén hợp tan nghẹn lời.

Bùi Bích Hà: Lại nói chuyện ‘cô đơn’

Cách đối phó hữu hiệu nhất một khi vô phương chống lại nỗi cô đơn là hãy ôm lấy nó như người bạn tri kỷ là chính bóng mình với nụ cười hòa bình trên môi... (Hình: DALE de la REY/AFP/Getty Images)

Mấy câu thơ Xuân Diệu viết từ thời tiền chiến, hẳn là ở độ tuổi thanh xuân với trái tim rộn ràng tình yêu đôi lứa.

“…Được giận hờn sung sướng biết bao nhiêu
Nay mình anh nghe tất cả buổi chiều
Vào chầm chậm ở trong hồn hiu quạnh
Anh nhớ em, anh nhớ hình, nhớ ảnh…”

Tôi thuộc lòng và thường đem ra đọc những khi cần khuyên can, hòa giải những người yêu nhau nhưng lại không thể nhường nhịn nhau để mỗi người… cứ lặng lẽ buồn một cõi riêng, quên rằng cuộc sống phù du ngắn ngủi thật vô cùng quý giá trong từng sát na mất hút vào hư vô, không bao giờ tìm lại được.

Lê Hữu: Về một người mang tên Trần Nguyên Phát

(Nhân đọc bài “Muôn sự của chung, kể cả văn chương” của Phạm Xuân Đài trên Diễn Đàn Thế Kỷ và bài “Ai là kẻ đạo văn bài ‘Tôi là ai?’ của Trần Mộng Tú?” của Ban biên tập Da Màu) (1)

Tôi là ai, mà yêu quá đời này?

Câu hát quen thuộc của Trịnh Công Sơn cũng là câu dẫn nhập cho đoản văn “Tôi là ai?” của nhà văn, nhà thơ Trần Mộng Tú, nói về tâm trạng của một người Mỹ gốc Việt sống nhiều năm ở xứ người vẫn trăn trở một nỗi “chẳng biết nơi nao là chốn quê nhà” (“Một cõi đi về”, Trịnh Công Sơn). Đoản văn này được in trong tuyển tập tạp văn Mưa Sài Gòn, Mưa Seattle(2006), được nhiều người đọc yêu thích khi phổ biến trên các trang báo, trang mạng.(2)

“Khi về đổi họ, thay tên”


Lý do bài ấy được yêu thích có thể hiểu được. Nhà văn là người viết thay cho người khác những gì họ từng nghĩ đến nhưng không viết ra được, chẳng hạn: 

“Tôi biết chắc mình là người Việt nhất là khi tôi nằm mơ. Trong giấc ngủ tôi thường gặp cha mẹ, gặp ngay trong những ngôi nhà cũ ở Việt Nam, gặp bạn bè cũng gặp trên đường phố Việt Nam từ những ngày rất xa xưa, và bao giờ trong mơ cũng đối thoại bằng tiếng Việt. Tỉnh dậy đôi khi vẫn ứa nước mắt, dù là một giấc mơ vui.” Hay là:

“Những lúc đó tôi chợt bắt gặp mình Việt Nam quá, vì những cái bóng Việt Nam thật mờ, thật xa lại chồng lên hình ảnh rõ rệt ngay trước mặt mình. Và kỳ diệu làm sao những cái bóng đó nó mạnh đến nỗi mình quên mất là mình đang ở Mỹ.” (Tôi là ai?)

Như Thương: Giặc Tràn Xóm Đạo Lộc Hưng


Xin hãy nhớ ngày tang thương ập xuống
Mảnh đất lành nơi xóm đạo Lộc Hưng
Tội tình chi dăm ba liếp rau muống
Vườn xanh tươi, giặc phá nát chẳng dừng 
Ngày giặc đến, mướp vườn rau trổ nụ
Luống cải non vươn lá mướt sau hè
Công người trồng, chăm sóc và thầm nhủ:
“Tết năm nay, mình ăn Tết lớn nghe”  
Tường gạch đá nghe tiếng xe xích sắt
Tai em nghe tiếng nhà sập, bụi mù
Bé ôm cặp, ngồi nhìn ngôi nhà mất
Trái tim non, chưa biết hận thiên thu...  
Mẹ hốt hoảng ôm con thơ giữa lộ
Ba thất thần nhìn một cuộc bể dâu
Anh chân gỗ tìm đâu ra chân gỗ
Nửa thân người còn lại biết về đâu …  
Chúa đau xót. Đâu lòng người nhân nghĩa
Chủ chăn chiên: Cha quá đỗi bàng hoàng
Bom đạn: Không! Sao nơi này bình địa?
Chén đắng này: Xin dâng Mẹ Lavang 

Như Thương 

(Tháng Giêng, cận Tết 2019) 

Phương Nghi: Cái Gương Lạ

Có anh kia một hôm rảnh rỗi đi vòng vòng chơi tìm mua đồ cũ ở chợ trời. Đi suốt ngày suốt buổi không mua được gì. Cuối ngày, chợ sắp vãn, anh tình cờ dừng lại trước một gian hàng bán đồ lạc xoong đủ thứ hằm bà lằng. Hàng vắng, đồ đạc chất đầy nhưng chẳng thấy ai bán ai mua. Anh ngồi xuống và bắt đầu cầm lấy từng món hàng lên xem. 

Cạnh anh, để dựa tường là một tấm gương hình chữ nhật, dài, có khung gỗ, trông không có gì đặc biệt. Anh liếc nhìn vào ảnh mình trong gương và sửng sốt thấy người trong gương vẫn là mình nhưng trẻ đến lạ lùng giống như anh thời sinh viên vậy. Cho là mình trông lầm anh dí mắt sát vào gương. Không có gì lầm lẫn cả. Người trong gương vẫn là anh nhưng là anh của ba mươi năm về trước với mái tóc dày và đen, hai mắt nâu trong trẻo, dáng cao gầy, trẻ trung nhanh nhẹn, đầy sức sống. Quá hốt hoảng anh đứng dậy ngó dáo dác tìm người bán và ơ kìa, ông ta đã ở ngay sau lưng anh tự hồi nào không biết. 

Đó là một ông già thấp bé, loe hoe tóc, mặc áo ghi lê, đội mũ dạ trông kỳ quặc thế nào. Hai mắt ông ta tinh ranh nhìn anh qua hai tròng kính trong veo. Anh hỏi: 

-Gương này sao lạ vậy bác? Tôi thấy mình trong ấy trẻ lạ lùng. 

Ông già bảo: 

-Đây là một cái gương đặc biệt. Ai nhìn vào cũng thấy mình trẻ hơn người thực bên ngoài đến bốn , năm lần. 

Thứ Bảy, 19 tháng 1, 2019

Ngô Nhân Dụng: Dám viết Trung Cộng ‘cưỡng chiếm,’ chưa đủ

Công trình dân sự và quân sự do Trung Quốc xây dựng phi pháp trên đảo Phú Lâm thuộc Hoàng Sa của Việt Nam. (Hình: Thanh Niên)

Hôm nay là đúng 45 năm sau Ngày Tang Hoàng Sa, 19 Tháng Giêng, 1974. Hôm qua, mấy tờ báo của đảng Cộng Sản, Tuổi Trẻ, Thanh Niên và Sài Gòn Giải Phóng, đã dám nói thẳng rằng Hoàng Sa bị quân Trung Cộng “cưỡng chiếm;” hoặc “dùng vũ lực cưỡng chiếm….”

Những tờ báo nêu trên đều nằm ở Sài Gòn. Mặc dù khắp nước có thể đọc những trang mạng của ba tờ báo trên nhưng các bức thư phản ứng được đăng tải với lời khen tờ báo Thanh Niên cũng chỉ xuất phát từ độc giả ở Sài Gòn; với lời lẽ mơ hồ như, “Cám ơn báo Thanh Niên đã viết về các sự kiện tại Biển Đông.”

Những ký giả bị đảng Cộng Sản khóa miệng và xỏ mũi được nới lỏng dây thừng, nhưng chỉ nới lỏng thôi. Họ vẫn tránh không nhắc đến tên họ các chiến sĩ Hải Quân Việt Nam Cộng Hòa và tên các chiến hạm anh dũng hy sinh trong trận hải chiến Hoàng Sa. Tờ Sài Gòn Giải Phóng chỉ nhắc qua, “hải quân Việt Nam Cộng Hòa đã anh dũng kháng cự với bao chiến sĩ đã hy sinh.”

Tờ Thanh Niên nói đến các “nhân chứng” được đưa ra công chúng ở Đà Nẵng, trong đó có ông Nguyễn Văn Cúc, một cựu chiến binh Việt Nam Cộng Hòa, bị quân Trung Cộng bắt sau trận hải chiến. Tờ Thanh Niên kể rằng ông chủ tịch huyện Hoàng Sa đã “bày tỏ lòng biết ơn và tri ân đến các nhân chứng lịch sử, những người đã từng sống, làm việc và chứng kiến quân Trung Quốc dùng vũ lực cưỡng chiếm Hoàng Sa.”

Trần Dạ Từ: Mộng Đời

Hình minh họa, Internet

Hoa và trái một đêm nào thức dậy,
Nghe mộng đời xao xuyến giấc xuân xanh.
Con đường đó một đêm nào trở lại
Cùng gío mưa phùn trên cánh tay anh. 
Hoa bỗng nở và trái sầu bỗng chín
Tim xa xưa còn đó chút trông chờ
Màu thơ dại vẫn tươi màu kỷ niệm,
Bóng cây nào ôm mãi mắt hư vô. 
Tháng giêng đó, anh mỉm cười bước tới,
Khi yêu em tay cũng mở như lòng.
Môi thần thánh biết gì đâu tội lỗi,
Lối đi nào ngây ngất bước song song? 
Anh sẽ nhắc trong những tàn phai ấy,
Ðêm hoàng lan thơm đến ngọt vai mình,
Ai sẽ biểu trong một lần trở lại,
Hoàng lan xưa còn nức nở hồn anh. 
Tháng giêng hết thôi giận hờn đã muộn,
Khi xa em, vai mới biết đau buồn,
Tơ gấm biếc nào nâng từng bước chậm
Trả giùm tôi về những dấu chân chim. 
Hoa và trái đêm nay đây thức dậy
Ôi mộng đời em hiểu chữ xuân xanh
Con đường đó đêm này đây trở lại;
Cùng gío mưa phùn buốt cánh tay anh... 


Bài thơ này đã được nhạc sĩ Hoàng Thanh Tâm phổ nhạc thành bài hát-Đêm Hoàng Lan. 

Trùng Dương: Điểm qua vài Web sites lưu giữ sách báo xuất bản trước 1975 tại Miền Nam

Hôm nay, một ngày đầu năm, nơi tôi ở trời lấm tấm mưa và sương mù còn giăng mắc mặc dù đã 10 giờ sáng. Có lẽ không hạnh phúc nào bằng ngồi trước lò sưởi với ly cà phê và vài cuốn sách -- chính xác thì phải nói là với mấy Web sites sách điện tử, hay e-book, trên cái iPad. Bằng hữu ở xa, giờ già cả cũng ít hoặc hết còn đi thăm nhau được. Ngoài trao đổi điện thư ngày một thưa thớt, chỉ còn cái thú làm bạn với sách. Thú thật chưa bao giờ tôi đọc sách báo nhiều như những lúc về sau này. 

Từ ngày về hưu cách đây đã trên 10 năm, tôi dọn nhà nhiều lần, sách vở cho đi gần hết chỉ còn giữ lại vài cuốn tham khảo và hiếm hoi, nhất là sách chữ Việt. Vì đi du lịch luôn nên tôi cũng tập thói quen đọc sách trên iPad để có thể mang theo cả một thư viện sách điện tử bên mình, vô cùng tiện lợi. 

Chắc nhiều bạn đọc đã dùng hay nghe biết về cái app Kindle miễn phí để đọc sách của Amazon với những ấn bản (versions) cho các hệ thống máy khác nhau. Bạn tải app đó xuống, hoặc tại Apple Store hoặc tại Google Store, install và mở ra, đăng ký, nếu cần, và xử dụng. Có thể chuyển cả sách hay tài liệu dạng PDF vào Kindle, và đây là dạng của phần lớn sách Việt ngữ. 

Cái thú của tôi khi đọc sách bằng tiếng Anh trong Kindle app là khi gặp phải chữ mà mình không biết nghĩa, tôi có thể highlight chữ đó, xong bấm Look up để tìm định nghĩa. Hoặc muốn highlight một câu hay đoạn nào, và ghi chú cảm nghĩ của mình vào một “mảnh giấy” sẵn trong app để khi trở lại biết tại sao mình highlight chữ này hay câu nọ, Kindle cũng cho phép làm việc đó. Đọc sách dạng PDF trong Kindle không xử dụng được những chức năng tự điển hoặc ghi chú như của app Kindle. (Và cái không-thú-tị-nào của việc đọc sách điện tử, đối với tôi, là không thể đưa cho bạn cũng mê đọc sách cuốn sách hay mình vừa đọc xong, như với một cuốn sách bằng giấy!) 

Trịnh Y Thư: cuộc chiến của anh tôi

1. 


Tôi bỏ ngoài tai những lời phàn nàn gần như bất tận của anh Tuyên cho đến một hôm anh thình lình bảo tôi: “Tuấn, mày đi tìm mua anh khẩu súng . . . Mày ở Mỹ lâu mua súng chắc không khó . . .” 

Một thời gian sau khi trưởng thành tôi nhận ra một điều là những người sống có lí tưởng thường hay bất mãn. Thực ra điều đó khá hiển nhiên, chẳng có gì cao siêu khó hiểu, nhưng qua con người anh Tuyên, điều tôi suy nghĩ như được minh chứng hẳn hoi. 

Anh Tuyên hơn tôi chín tuổi. Trong nhà anh là anh cả và ngay từ thuở còn cắp sách đến trường anh đã tỏ ra vượt trội hơn các đứa em của anh trong nhà. Bàn tay có ngón dài ngón ngắn và anh là ngón dài nhất trong gia đình tôi. Anh là niềm hãnh diện của thầy mẹ và tôi nhớ tôi ngưỡng phục anh ghê lắm. Hình ảnh anh lúc đó là chàng thanh niên cao gầy, tóc dài, đeo kính trắng, áo quần lúc nào cũng giản dị nhưng tươm tất, và ăn nói thì chững chạc như nhà hùng biện. Tú tài một anh đậu tối ưu và thầy tôi đoan chắc với mọi người trong nhà Tú tài hai anh phải ưu hay bình chứ không thể kém hơn. Ông định sẽ xin học bổng cho anh đi du học. Nhưng số mệnh anh không chịu yên ổn như thầy mẹ tôi xếp đặt. Năm đó không hiểu do động cơ nào thúc đẩy anh lăn xả vào các cuộc biểu tình chống ông Diệm của sinh viên học sinh Sài Gòn. Hơn một lần anh bị mật vụ tóm cổ và thầy tôi đã phải vất vả chạy ngược chạy xuôi tốn kém tiền bạc tìm cách chuộc anh ra. Dĩ nhiên cuối năm đó anh nằm nhà học bài luyện thi kì hai chứ không đi Tây đi Mỹ như thầy mẹ tôi mong ước. 

Cứ thế anh em tôi trưởng thành trong những ngày tháng đen tối nhất của đất nước. Chiến tranh không cho chúng tôi ngay cả những mơ ước tầm thường nhất. Xã hội hỗn loạn, con người chà đạp lên nhau để sống và anh tôi càng ngày càng bi quan về kiếp sống. 

Ngự Thuyết: Las Vegas 2019 Countdown

Năm nay chúng tôi tham dự, hay đúng hơn, đi xem người Mỹ đón Giao Thừa Tây tại Las Vegas. Nghe nói Las Vegas lạnh lắm – thời tiết quá biến đổi – chúng tôi mang theo nhiều áo ấm, có cả găng tay và khăn quàng cổ. 

Đi từ Orange County, chúng tôi trôi theo dòng xe như dòng sông chảy nhanh trên xa lộ 15 North. Mới 5 giờ chiều trời đã tối. Dòng xe trước mặt lẫn trong bóng đêm biến thành vô vàn chấm đỏ nối đuôi nhau dài bất tận; dòng xe chạy ngược chiều, cũng dài không kém, đèn pha chiếu sáng cả núi, rừng, sa mạc, truông, trảng và đèo. Thỉnh thoảng gặp dăm ba thị trấn đèn sáng choang nằm trùm lên trên những triền đồi, những thung lũng. Sau gần 4 tiếng, chúng tôi chạy qua mấy toà nhà tắm trong ánh sáng nhiều màu. Nếu gọi Las Vegas là căn cứ địa đầu não thì những tòa nhà sòng bạc này là những tiền đồn, những chuông báo động. Trông cũng rất “đáng nể”. 

9 giờ tối chúng tôi đến. Chúng tôi đã đặt phòng ngủ tại Khách Sạn Cosmopolitan trước một tuần lễ, nếu không, giá phòng ngủ sẽ rất cao, hoặc cũng có thể không còn phòng trống vào dịp Countdown này. 

Vào những cuối tuần, Las Vegas luôn luôn đông nghẹt. Năm nay, Tết dương lịch nhằm Thứ Ba, cộng thêm ngày bắt cầu là Thứ Hai, thế là có được một cuối tuần trọng đại nhất và kéo dài đến bốn ngày. Cho nên không biết cơ man nào là du khách và du khách, xe cộ và xe cộ, tràn ngập mọi khách sạn, sòng bạc, hang cùng ngõ hẻm. 

Trên mặt đường, xe cộ liên miên chạy khít nhau, không chạy nhanh nổi, rồi đứng, rồi chạy tiếp, theo nhịp đèn xanh, đèn đỏ, đèn vàng nhấp nháy lia lịa. Chẳng khác những con bọ hung khổng lồ bò rù rờ. Trên lề đường người ta chen nhau xuôi ngược như kiến cỏ. Đa số kéo va li bánh lăn hăm hở đi nhanh từng dòng, rồi vào những khách sạn như kiến vào hang, rồi tới những quầy tiếp tân ghi danh, nhận chìa khóa, rồi kéo ngang qua vô số sòng bạc, vang dậy những tiếng rì rầm, xì xào, tiếng leng keng của máy chém – máy kéo cần chém con bạc như chém chuối – tiếng kêu thét lên khi có người trúng lớn. Cuối cùng những bầy kiến bò vào các thang máy, rồi bò lê trên những hành lang dài trước khi chui vào tổ, vào phòng riêng, mất hút. 

Thứ Sáu, 18 tháng 1, 2019

VOA: Tù lương tâm Nguyễn Văn Hóa được đề cử Giải Tự Do Báo chí Thế giới 2019

Nhà báo Nguyễn Văn Hóa trước Tòa án Nhân dân ở Hà Tĩnh. Ảnh của Vietnam News Agency chụp ngày 27/11/2017. AFP PHOTO / Vietnam News Agency

Freedom Now, một tổ chức phi chính phủ đặt trụ sở tại thủ đô Washington, Hoa Kỳ, hôm 18/1/2019 loan báo đề cử nhà báo Nguyễn Văn Hóa, hiện đang bị giam giữ ở Việt Nam, cho Giải Tự Do Báo chí Thế giới Guillermo Cano của UNESCO. Giải thưởng hàng năm của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hiệp Quốc-UNESCO, được trao cho một cá nhân hoặc tổ chức có những đóng góp đặc biệt để bảo vệ và cổ suý tự do báo chí trên thế giới.

Nhấn mạnh rằng Freedom Now lấy làm tự hào khi đề cử nhà báo Nguyễn Văn Hóa, Giám đốc điều hành của Freedom Now, Maran Turner, phát biểu:

“Nguyễn Văn Hóa đã thể hiện lòng can trường ngoại hạng trong khi tác nghiệp. Thật là một vinh dự đối với tổ chức chúng tôi được đề cử anh cho giải thưởng danh giá này.”

Phạm Chí Dũng: Cuộc chiến giữa CSVN với Facebook - Dáng dấp một màn tấu hài

Vợ chồng ông chủ Facebook, Mark Zuckerberg (thứ 2 từ trái) và vợ Priscilla Chan (thứ 2 từ phải) trong chuyến thăm vịnh Hạ Long của Việt Nam hồi tháng 12 năm 2011. (Hình: Getty Images)

“Mục đích họ sang, gặp mặt chúng ta chỉ là để câu giờ. Họ không bao giờ chốt các vấn đề, không làm việc bằng văn bản bản chất. Facebook đang kinh doanh kiếm lời tại một quốc gia và không tuân thủ luật pháp quốc gia đó.”

Một quan chức của Cục Phát thanh Truyền hình và Thông tin Điện tử, thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông Việt Nam, đã trả lời phỏng vấn báo chí nhà nước với thái độ đầy ‘bức xúc’ như thế.

Nhưng điều trớ trêu đối với nhà cầm quyền Việt Nam là trong khi họ tố cáo Facebook ‘câu giờ’, đó cũng là một thủ đoạn rất quen thuộc để đối phó với rất nhiều cáo buộc của cộng đồng quốc tế về việc Việt Nam vi phạm nhân quyền trầm trọng.

Kể từ khi Việt Nam tham gia vào Hội đồng Nhân quyền Liên hiệp quốc vào cuối năm 2013 đến nay, đã chẳng hề có một cải thiện nhân quyền nào được thực hiện, nếu không muốn nói là ngược lại.

Hết thời ‘nhà chồng’ và ‘nàng dâu’

Tuấn Khanh: Hòa thượng Thích Không Tánh - “Đồng loại nguy nan, chúng ta không thể dửng dưng”

Không cần quá lâu sau sự kiện cưỡng chiếm kinh hoàng ở vườn rau Lộc Hưng đầu tháng 1/2019, khi quyền sở hữu đất của người dân tại đây gồm các giấy tờ, bằng chứng… được tung ra, thì không còn ai có thể tiếp tục nói về chuyện “đất công” – vốn là ngôn luận chính của phía nhà cầm quyền trong thời gian qua. 
Thậm chí, về vấn đề “xây cất trái phép” mà nhà cầm quyền Quận Tân Bình vội loan đi sau đó, mọi thứ đã được làm rõ trong thư minh định với chữ ký của Tổng đại diện TGP Sài Gòn, linh mục Huỳnh Công Minh gửi cho chính quyền cấp thành phố từ năm 2009. Văn bản dài 8 trang này cũng vạch rõ những khó khăn mà nhà cầm quyền cố tình tạo ra, gài bẫy nhằm đưa người dân ở vườn rau Lộc Hưng phải rơi vào thế bất hợp pháp. 
Điều ấm áp nhất, là chuyện xảy ra với một số gia đình người di cư từ Bắc vào Nam từ năm 1954, phần lớn là người Công giáo, đã được Hội đồng Liên tôn Việt Nam tổ chức đến tìm hiểu, ủy lạo. Bất chấp những vị chức sắc của Hội đồng Liên Tôn là những cao niên và hành động ôn hòa, việc cản trở và gây khó đã diễn ra từ phía các lực lượng đang bao vây vườn rau Lộc Hưng vào ngày 14/1/2019. 
Ngay sau cuộc thăm viếng, cùng với những tin tức diễn ra xung quanh sự kiện vườn rau Lộc Hưng, hòa thượng Thích Không Tánh đã nói đôi điều suy nghĩ của ngài về những gì nhìn thấy.


Thưa thầy, cuộc viếng thăm mới đây ở vườn rau Lộc Hưng, đã cho thầy những suy nghĩ gì?

Trước bối cảnh bà con dân oan, vốn đã may mắn có được một chỗ nương tựa lâu nay, ấy vậy mà mà nhà cầm quyền nỡ lòng nào tước đoạt đất đai, sự sống của họ như vậy. Làm như vậy là vô cùng tàn ác. Thật lòng trong cuộc sống của mình, tôi chưa thấy cái chế độ nào như vậy.

Thiện Ý: Chính phủ dân chủ hay là chủ dân?

850.000 viên chức Liên bang bị đặt ở tình trạng "nghỉ phép", hay thất nghiệp tạm thời.

Khi chúng tôi viết bài này thì Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã đóng cửa chính phủ vượt con số 21 ngày kỷ lục đóng cửa chính phủ dưới thời Tổng thống Dân chủ Bill Clinton. Nhưng triển vọng vẫn chưa có dấu hiệu sớm ngừng đóng cửa chính phủ.

Bài viết này trình bày một số suy tư cá nhân:
  • Đóng cửa chính phủ là gì và hệ quả ra sao?
  • Triển vọng chấm dứt đóng cửa chính phủ?
  • Chính phủ Hoa Kỳ là dân chủ hay là chủ dân?

I/- ĐÓNG CỬA CHÍNH PHỦ LÀ GÌ VÀ HỆ QUẢ RA SAO?

Thứ Năm, 17 tháng 1, 2019

Lê Mạnh Hùng: Trung Quốc, đối thủ nguy hiểm của Hoa Kỳ

Bất kể cuộc thương thuyết Hoa Kỳ - Trung Cộng về mậu dịch có đến kết quả như thế nào, các quan hệ chính trị quân sự cũng vẫn tiếp tục căng thẳng. (Hình: STR/AFP/Getty Images)

Năm 1999, Giáo Sư Paul Bracken của Đại Học Yale cho xuất bản cuốn sách “Fire in the East: The Rise of Asian Military Power and the Second Nuclear Age,” trong đó ông viết: “Cuộc đấu tranh giữa Mỹ và Trung Quốc… sẽ là sự kiện định nghĩa của thế kỷ thứ 21. Và Trung Quốc sẽ là đối thủ nguy hiểm hơn nhiều so với Liên Xô cũ.”

Và điều đó nay đã xảy ra, không phải là một cuộc tranh chấp thương mại bình thường mà là một cuộc Chiến Tranh Lạnh mới. Việc xâm nhập liên tục vào các hệ thống điện toán quân sự và dân sự của Mỹ của những tay “hacker” người Hoa có liên hệ trực tiếp hoặc gián tiếp với các cơ quan an ninh tình báo của Trung Cộng chính là một cuộc chiến không tuyên bố.

Tình trạng này đã kéo dài nhiều năm và chắc chắn sẽ còn kéo dài thêm cả nhiều chục năm nữa, bất kể rằng một thỏa thuận về thương mại có đạt được hay không vào lần này với những tấm hình ông tổng thống Mỹ cười sung sướng bắt tay ông chủ tịch Trung Quốc trong một tấm hình quảng cáo khiến cho giá cổ phần trên thế giới tăng vọt lên.

Nguyễn Hùng: Từ nay xin gọi ông Vượng bằng ‘Bác’

Tỷ phú Phạm Nhật Vượng, chủ tập đoàn Vingroup

Lâu lắm tôi không vào lớp học phổ thông cơ sở nào ở Việt Nam. Hôm trước tình cờ xem ảnh lớp học trên mạng thấy vẫn treo ‘năm điều Bác Hồ dạy’:
Yêu tổ quốc, yêu đồng bào
Học tập tốt, lao động tốt
Đoàn kết tốt, kỷ luật tốt
Giữ gìn vệ sinh thật tốt
Khiêm tốn, thật thà, dũng cảm

Mới đây đọc bài phỏng vấn ông Phạm Nhật Vượng, người giàu nhất Việt Nam trên báo Tuổi Trẻ, lại thấy ông này nói: “Tôi xây dựng văn hóa của Vingroup đúng 3 điểm: một là yêu nước, hai là kỷ luật, ba là văn minh. Chốt lại có đúng 3 từ đấy thôi.” So sánh thấy cũng hao hao giống nhau. Lại thêm điểm tỷ phú Vượng chẳng có tì vết gì nên lại càng giống.

Chỉ có điều các cháu bây giờ có vẻ chẳng nghe lời Bác Hồ nữa rồi, chỉ nghe có Bác Vượng thôi. Yêu tổ quốc gì mà hết hàng chục lại đến hàng trăm người sang nước người ta rồi trốn ở lại. Có những vùng đông đảo người dân rủ nhau bỏ phiếu bằng chân tới các nước tư bản bằng cách đi chui, vờ du lịch tới các quốc gia gần EU rồi tìm cách trốn vào.

Cánh Cò: Thủ tướng có phải là…Thủ tướng?

Ông Nguyễn Xuân Phúc. Hình KHAM/AFP/Getty Images

Trong chế độ Cộng sản Việt Nam có ba ông Thủ tướng được người dân đem ra làm đề tài trong quán xá nhiều nhất đó là ông Phạm Văn Đồng, với công hàm bán đứng Hoàng Sa cho Tàu, ông Nguyễn Tấn Dũng với những món nợ do tham nhũng để lại cho đất nước vô địch và bây giờ là ông Nguyễn Xuân Phúc với một danh sách dài … tự sướng bằng mồm các tỉnh thành toàn quốc. Đi đến tỉnh nào thì danh sách ấy lại mọc ra một cái tên khi ông phát biểu. Người dân ban đầu còn ngạc nhiên cho rằng ông “nổ” nhưng càng về sau người dân mới nhận ra cái cốt lõi gây cho ông phát biểu bất cần so sánh, bất cần sự thật và nhất là bất cần lòng tự trọng của một nguyên thủ quốc gia là tư duy mị dân đầy trong suy nghĩ của ông.

Khi ông gào thét rằng Thanh Hóa là một Việt Nam thu nhỏ ông không hề nghĩ rằng nói như thế là sỉ nhục đất nước vì nơi này ai cũng công nhận là nơi nghèo nhất nước luôn phải xin cứu trợ gạo của chính phủ hằng năm, “Thanh Hóa ăn rau má, phá đường tàu” là câu phương ngôn nói về người dân vùng này do nghèo quá nên hái rau má mọc cạnh đường tàu hỏa về chống đói. Lâu ngày đường tàu bị sạt lở nên hư hỏng nhiều đoạn và từ đấy người dân Thanh Hóa mang lấy cái tiếng không mấy đẹp này. Vậy mà Thủ tướng Phúc đem Thanh Hóa ra cho rằng đây là một Việt Nam thu nhỏ có phải là ẩn ý rằng dân Việt Nam cuối cùng thì cũng chỉ như Thanh Hóa là cùng?

Phạm Quý Thọ: Việt Nam: Kinh tế tăng trưởng, nhưng dân chủ thì không?

Tác giả Phạm Quý Thọ từng là sinh viên và nghiên cứu sinh ngành kinh tế tại Liên bang Nga (Liên Xô cũ). Ông là Phó giáo sư, tiến sĩ, từng giảng dạy và nghiên cứu, phần lớn ở trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội. Đến năm 2009 ông làm việc tại Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Học viện Chính sách và Phát triển, và nghỉ hưu năm 2018.

Bỏ phiếu tại một kỳ họp Quốc Hội tại Việt Nam. Hình minh họa.

Kinh tế của Việt Nam hiện được các tổ chức quốc tế có uy tín như Ngân Hàng Thế giới (WB), Quỹ tiền tệ Quốc tế (IMF) đánh giá là tăng trưởng khả quan. Thống kê nhà nước công bố tỷ lệ tăng GDP năm 2018 là 7,08%.

Trái lại, theo Báo cáo Chỉ số Dân chủ 2018 của The Economist Intelligence Unit (EIU) ở Anh công bố ngày 9/1/2019, tình hình dân chủ ở Việt Nam không được cải thiện với thứ hạng ở vị trí thứ 139 trong số 167 quốc gia, không thay đổi so với 2017 và có chiều hướng đi xuống những năm gần đây kể từ năm 2015. Câu hỏi đặt ra vì sao kinh tế tăng trưởng, nhưng dân chủ thì không cải thiện? Câu trả lời liệu có phải chậm thay đổi nhận thức và thực thi dân chủ theo hướng thị trường để hỗ trợ tăng trưởng ổn định? Nếu phân tích mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và dân chủ trong quá trình chuyển đổi sang kinh tế thị trường ở Việt Nam, thì đây sẽ là một nội dung không thể thiếu của chủ đề cải cách thể chế cần được đặt ra trong thời gian tới.

Nhận thức giáo điều về Dân chủ

Mặc Lâm: ‘Nhà nước vẫn nuôi anh em chúng ta’

Tranh hí hoạ của Babui Mamburao 9/2017 nhân sự kiện Chủ tịch Hội Nhà Văn Việt Nam Hữu Thỉnh mời nhà văn Phan Nhật Nam, tác giả Mùa Hè Đỏ Lửa về tham dự cuộc họp mặt ở Hà Nội và một số địa phương miền Bắc từ ngày 20 đến 25 tháng 10 năm 2017. [nguồn: Đàn Chim Việt]

Đó là câu nói mừng rỡ của nhà văn Hữu Thỉnh, Chủ tịch Liên hiệp các hội Văn học nghệ thuật Việt Nam trong buổi lễ tổng kết của tổ chức này vào sáng ngày 9 tháng 1 tại Hà Nội.

Báo chí đăng lại không sót một câu phát biểu nào của ông Hữu Thỉnh, người được tiếng là giữ ghế bất cứ giá nào, những câu nói “trải lòng” của Hữu Thỉnh cho thấy sự thật về văn nghệ sĩ trong luồng của Việt Nam hiện nay.

Họ là 40 ngàn người hoạt động trong lĩnh vực văn học nghệ thuật có tham gia vào Liên hiệp. Năm nay nhà nước cấp 81 tỷ cho Liên hiệp các hội VHNTVN hoạt động sau khi cân nhắc có nên tiếp tục cấp dưỡng cho những đứa con này hay để cho dự án xã hội hóa quyết định số phận của nó. Ông Hữu Thỉnh phấn khởi cho báo chí biết cuối cùng thì nhà nước vẫn chọn giải pháp tiếp tục hỗ trợ, và ông nhảy cẩng lên “Nhà nước vẫn nuôi anh em chúng ta”.

Thứ Tư, 16 tháng 1, 2019

Ngô Nhân Dụng: Ông (Trump) nói gà, bà (Pelosi) nói vịt

Nhân viên liên bang xuống đường gần tòa nhà Quốc Hội Mỹ. (Hình: AP Photo/Paul Sancya)

Bà chủ tịch Hạ Viện và ông tổng thống Mỹ đang đấu trí. Giống như hai em bé trong sân trường nhìn nhau chằm chằm, đứa nào chớp mắt trước là thua! Vì thế, vụ chính phủ đã “đóng cửa” lần này đã dài kỷ lục. Một phần tư công bộc nghỉ không lương, một phần tư khác phải đi làm nhưng chưa được lãnh lương!

Tấn tuồng “chính phủ đóng cửa” ở Mỹ tới hồi gay cấn nhất: Donald Trump và Nancy Pelosi đã đẩy nhau đến chân tường. Khán giả là các cử tri Mỹ, họ coi tuồng coi ai thắng ai bại, và họ sẽ đi bỏ phiếu năm 2020. Tình trạng giằng co này còn kéo dài. Donald và Nancy không bên nào muốn chớp mắt trước. Vì mỗi bên đều biết có những khán giả trung thành “phe ta” đang ngắm mình trình diễn trên sân khấu! Không thể nào để họ thất vọng, phụ lòng giới mộ điệu!

Hoa Kỳ là quốc gia duy nhất mà các nhà chính trị đấu với nhau khiến cho một phần guồng máy nhà nước phải ngưng chạy; vì không có ngân sách.

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến: Ghẹo Cho Chúng Chửi

Họ không sợ và thậm chí không thèm để ý đến cái gọi là “luật an ninh mạng.” Họ vẫn nói, vẫn viết như đã nói và viết vào ngày 31 tháng 12 năm ngoái.Trần Trung Đạo

FB Pháp Vân ghi nhận rằng “các vị gặp vận hạn về xe biển xanh có vẻ như tên đều có vần ‘anh’. Đầu tiên là Trịnh Xuân Thanh, đi cái Lexus ‘mượn’ của người tài xế, gắn biển xanh vào để tiện đi công tác. Kế đến là Nguyễn Xuân Anh, đi cái xe được doanh nghiệp biếu, và mấy hôm nay đang rộ lên về xe biển xanh đi đón phu nhân bộ trưởng Trần Tuấn Anh.”

Nếu đúng vậy thì rõ ràng là Luật An Ninh Mạng, có hiệu lực từ ngày đầu năm 2019, hoàn toàn và tuyệt đối chả ảnh hưởng gì ráo trọi đến “vận hạn” của các vị lãnh đạo ấp cao ở Việt Nam cả. Bốn hôm sau, sau khi Bộ Công Thương gặp “nạn” vì đã dùng xe công vào chuyện tư, trên trang fb của Hoàng Huy Vũ xuất hiện một stt ngăn ngắn (nguyên văn) như sau:

Hai vợ chồng quan nằm với nhau.
- Quan bà tỉ tê: Tưởng có chồng làm quan thì được nhờ, ai ngờ điều cái xe đi đón vợ thôi mà thiên hạ nó chửi cho mục cả mả. Biết vậy gọi Grab cho nó lành.
- Quan ông phân bua: Anh cũng đâu ngờ. Tại lão Lú nó bảo áp dụng luật Animal là bọn dân đen đố đứa nào dám mở miệng.
- Quan bà chì chiết: Ăn cái gì mà ngu thế không biết. Làm đến chức bộ trưởng rồi mà còn tin vào cái mồm thằng Lú.
- Quan ông nổi cáu: Bà bớt cái mồm đi có được không, nhức hết cả đầu. Sáng mai bà gọi điện hỏi thăm mẹ một câu, mẹ mới nhập viện rồi đấy.
- Quan bà: Mẹ cũng buồn cười thật đấy, già rồi sinh ra lẩm cẩm. Thiên hạ nó nói gì kệ mẹ chúng nó, hơi đâu suy nghĩ lẩn thẩn làm gì cho phát bệnh. Nói bao nhiêu nhiêu lần rồi chả nghe, chỉ giỏi làm khổ con khổ cháu.
- Quan ông: Bệnh tật gì đâu. Bọn dân cư mạng mấy hôm nay chúng nó địt khiếp quá, cụ tuổi cao sức yếu dùng cả chục tuýp gel bôi trơn mà vẫn rát nên huyết áp tăng vọt. Cũng may nhập viện kịp thời nên chưa đột quỵ đấy.

Trương Duy Nhất: Chỉ số niềm tin của người Việt



Kết quả, từ một cuộc khảo sát xã hội học của Viện nghiên cứu phát triển Mekong, với 1.400 người Việt được chọn lựa ngẫu nhiên: 90% cho rằng mình hạnh phúc, 90% tin tưởng vào hệ thống giáo dục, 90% tin tưởng vào hệ thống y tế và pháp luật, 68% tin tình hình tham nhũng sẽ được cải thiện trong 5 năm tới, 75% cho rằng triển vọng kinh tế và việc làm sẽ được cải thiện trong 5 năm tới (*).

Tôi tin, cuộc khảo sát có thể là nghiêm túc, khách quan. Nhưng, không quá ngạc nhiên về kết quả này.

Năm 2011, Viện dư luận BVA và tổ chức quốc tế Gallup cũng từng công bố một kết quả khảo sát tại 53 quốc gia và vùng lãnh thổ trên toàn thế giới về chỉ số lạc quan của người dân: nước Việt đứng đầu, dân Việt được xem là lạc quan nhất thế giới.

Nguyễn Tường Thụy: Thảm cảnh ở vườn rau Lộc Hưng mới chỉ là bắt đầu của một cuộc cướp bóc

Kinh hoàng những ngày giáp tết

Cảnh tan hoang ở vườn rau Lộc Hưng sau trận càn quét ngày 8/1. Ảnh: fbker Ngo Hanh MinhUyen

Tháng giáp Tết Nguyên đán Kỷ Hợi, chính quyền quận Tân Bình trong 2 đợt cách nhau 4 ngày đã phá tan tành khu vực vườn rau Lộc Hưng. Tính bất nhân tăng thêm khi họ không để người dân đón thêm một cái tết trong ngôi nhà của mình, mặc dù đã giáp tết. 112 ngôi nhà bị san phẳng, đẩy những người dân ở đây vào thảm cảnh màn trời chiếu đất. Thủ phạm trực tiếp là chính quyền quận Tân Bình nhưng chắc chắn chủ mưu là chính quyền Tp HCM.

Theo phản ảnh của người dân ở đây, họ bị phá nhà mà không họp dân, không có quyết định cưỡng chế, không thông báo, không hỗ trợ. Cảnh tượng đập phá, bắt người, cướp của vô cùng tàn bạo. Dân chạy tan tác, tìm được chỗ nào ở nhờ thì ở, không thì ngủ ngay trên nền nhà đã bị phá tan hoang. Cảnh đau đớn tuyệt vọng của hơn 100 hộ dân đã lay động lương tri của hàng triệu đồng bào trong và ngoài nước. Một cuộc cướp phá độc ác, tàn bạo chưa từng thấy.

Có phá nổi tất cả nhà xây không phép không?

Phạm Chí Dũng: Đấu tố Facebook - bằng chứng thất bại của chính quyền VN

Trong thực tế, những cố gắng và cả những thủ đoạn không mệt mỏi của chính quyền Việt Nam nhằm gây áp lực lẫn ‘thuyết phục vận động’ Facebook đã phần nào đạt kết quả.

Lần đầu tiên trong lịch sử du nhập vào Việt Nam, hãng Facebook bị chính thể độc đảng ở quốc gia này lên án và tổ chức đấu tố một cách quyết liệt và đầy cay cú vào đầu năm 2019.

Cả hệ thống chính trị cùng đấu tố


Nhiều tờ báo nhà nước, trong khi im thin thít về vụ chính quyền TP.HCM dùng ‘luật rừng’ cưỡng chế và phá sạch 200 ngôi nhà ở khu Vườn Rau Lộc Hưng, Tân Bình, thì đồng loạt nhảy xổ vào Facebook và gào thét về những ‘sai phạm’ của hãng này tại Việt Nam như không đóng các tài khoản cá nhân, Fanpage, nhóm, có bài đăng với nội dung vu khống, chống phá chính quyền, bôi nhọ, phỉ báng các cá nhân, tổ chức, cơ quan Nhà nước; cho phép các tài khoản hoạt động quảng cáo, rao bán sản phẩm, dịch vụ bất hợp pháp; trốn thuế; không hợp tác với cơ quan an ninh Việt Nam yêu cầu cung cấp thông tin về các tài khoản mà Việt Nam cho là “lừa đảo, vi phạm pháp luật”…

Thứ Ba, 15 tháng 1, 2019

Trân Văn: Họ đang làm gì với Cái Lớn – Cái Bé?

Sơ đồ dự án hệ thống cống đập chắn mặn trên Sông Cái Lớn- Sông Cái Bé, sẽ tác động trên 1/4 diện tích toàn ĐBSCL và ảnh hưởng tới đời sống hàng triệu cư dân trong vùng. [nguồn: Ánh Sáng và Cuộc Sống - Ngô Thế Vinh cung cấp]

Bộ Nông nghiệp – Phát triển nông thôn (Bộ NN – PTNT) vừa phê duyệt “Dự án Hệ thống thủy lợi Cái Lớn - Cái Bé giai đoạn 1” (1). Động tác này chẳng khác gì việc định nghĩa lại cống hiến theo hướng: Vận động trí thức hiến hết tâm lực, trí lực để giới hữu trách vứt xuống… cống!

***

Bộ NN – PTNT trình “Dự án Hệ thống thủy lợi Cái Lớn - Cái Bé giai đoạn 1” cho Thủ tướng Việt Nam hồi tháng 4 năm 2017 và 12 ngày sau, dự án trị giá 3.309,5 tỉ đồng này được Thủ tướng Việt Nam phê duyệt.

Trong khi Bộ NN – PTNT Việt Nam khẳng định, dự án vừa giúp kiểm soát mặn trong khu vực có diện tích 909.000 héc ta, vừa giải quyết mâu thuẫn giữa vùng nuôi trồng thủy sản ven biển và vùng sản xuất nông nghiệp của các tỉnh Kiên Giang, Hậu Giang, Bạc Liêu thuộc lưu vực sông Cái Lớn - Cái Bé. Đồng thời, góp phần phát triển thủy sản ở vùng ven biển Kiên Giang. Chủ động ứng phó biển đổi khí hậu, nước biển dâng, tạo nguồn nước ngọt cho vùng ven biển để giải quyết tình trạng thiếu nước ngọt vào mùa khô, phòng chống cháy rừng, đặc biệt trong những năm hạn hán, góp phần phát triển kinh tế, ổn định xã hội. Tăng cường khả năng thoát lũ, tiêu úng, tiêu chua cải tạo đất phèn và kết hợp phát triển giao thông thủy bộ trong vùng dự án... thì nhiều chuyên gia phân tích đó là ảo vọng, không chỉ làm công khố mất toi 4.000 tỉ mà còn hủy diệt môi trường, kinh tế, xã hội ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).

Phạm Chí Dũng: Metro số 1, ‘Đảng ngồi xổm trên pháp luật’ và những bàn tay đen đúa

Metro Sài Gòn còn trong quá trình xây dựng. (Hình: datchinhchu.org)

Cảnh nạn Metro số 1


Vụ “Bộ Chính trị đồng ý chủ trương điều chỉnh tổng mức đầu tư metro số 1 và 2 ở Sài Gòn lên 95,000 tỷ đồng” xảy ra ngay vào những ngày đầu năm dương lịch 2019 xứng đáng không chỉ như một chứng cứ trắng trợn và thô bạo cho đúc kết dân gian “Đảng ngồi xổm trên pháp luật,” mà còn có thể khiến bật ra một âm mưu gài nhau trong nội bộ: thấy “nuốt” không trôi núi tiền cao ngất, một số cá nhân liền đẩy trách nhiệm và hậu quả phát sinh cho tập thể theo truyền thống vốn có của một đảng vô trách nhiệm với dân tộc.

Vụ scandal trên xảy ra trong cảnh nạn của một bức tranh nhuốm màu chết chóc đã được khởi sự vào đầu Tháng Mười Một, 2018: ông Võ Phi Anh, mới có 54 tuổi và là phó tổng giám đốc Cienco 6 đơn vị thi công một số hạng mục thuộc công trình tuyến metro số 1 tại TP.HCM, chết trong tư thế treo cổ ở cầu thang văn phòng làm việc. Cái chết bằng dây thừng này bị nghi vấn cao về tiêu cực của những quan chức phụ trách dự án này.

Không bao lâu sau cái chết trên, phía Việt Nam đã bị Nhật Bản kéo áo đòi số tiền $100 triệu còn thiếu nhà thầu Nhật trong thi công dự án Metro số 1 Bến Thành – Suối Tiên ở Sài Gòn.

Lê Phan: Liên Hiệp Âu Châu và Hoa Kỳ

Tổng Thống Trump đã không giữ bí mật gì về sự ác cảm của ông đối với Liên Hiệp Âu Châu trong cuộc gặp với Thủ Tướng Anh Theresa May hồi 13 Tháng Bảy, 2018. (Hình: Jack Taylor/AFP/Getty Images)

Hôm Thứ Ba tuần rồi, một viên chức Âu Châu cho báo chí biết là chính phủ Trump đã hạ vị thế ngoại giao của sứ bộ Liên Hiệp Âu Châu ở Hoa Kỳ từ năm ngoái nhưng không loan báo chính thức cũng như thông báo cho Liên Hiệp về thay đổi này.

Sau khi phản đối từ Brussels và thảo luận giữa Liên Hiệp Âu Châu và chính phủ Trump, việc phân loại lại sứ bộ và sự hạ chức theo đó của đại sứ của Liên Hiệp, ông David O’Sullivn, được biết đã được lật ngược, ít nhất là tạm thời.

Tổng Thống Donald Trump đã thường chỉ trích các định chế đa phương, và ông ngoại trưởng của ông, ông Mike Pompeo, đã đọc một bài diễn văn khiêu khích ở Brussels hôm 4 Tháng Mười Hai, 2018, trong đó ông đặt câu hỏi về giá trị của các tổ chức quốc tế và những định chế như Liên Hiệp Quốc và Liên Hiệp Âu Châu. Rồi ông Pompeo hỏi là liệu Liên Hiệp Âu Châu đang “bảo đảm quyền lợi của các quốc gia và công dân của họ được đặt trên những viên chức ở Brussels.”

Từ Thức/Paris: À, thì ra thế…

Tù nhân lương tâm Trần Huỳnh Duy Thức vẫn còn bị giam và chịu đựng những đòn thù hèn hạ của chế độ giáng lên tinh thần lẫn thể xác, nhưng vẫn luôn kiên cường như "cây tùng trước bão." (Hình: Internet)

Có người đặt câu hỏi tại sao một nước tương đối nhỏ như Việt Nam có thể trở thành nhà tù chính trị lớn thứ nhì trên thế giới, sau Trung Cộng, theo tổ chức Phóng Viên Không Biên Giới.

Câu hỏi vừa được trả lời một cách dứt khoát.

Nguyên nhân chính, không phải bởi vì nhà tù là cơ sở huyết mạch cho sự tồn tại của một trong những nước Cộng Sản cuối cùng trên trái đất.

Nguyên nhân chính, không phải bởi vì Việt Nam là một nước độc tài tàn bạo. Những người còn lương tri, dám mở miệng hay ngo nghoe đụng tới nhà nước, nhất là nhà nước Tàu, làm sứt mẻ tình hữu nghị Hoa Việt, đều lãnh án tù nặng, hơn cả tội cướp của, giết người: 5, 10, 15 hay 20 năm tù.

Câu trả lời dứt khoát, đơn giản và thông minh, đến từ bộ trưởng Công An Tô Lâm: Việt Nam nhiều tù nhân bởi vì “chế độ (ăn uống) của phạm nhân quá cao, nhiều người tìm đủ mọi cách để vào tù.’’

Ông ta nói: Ngoài đời, ngưuời nghèo không không kiếm được 17 kg gạo, 15 kg rau mỗi tháng như phạm nhân.

À, thì ra Việt Nam vẫn còn là một nước đói khổ. Thì ra trong lúc đầy tớ sống như triệu phú Tây, Mỹ, thì nhân dân vẫn còn chạy kiếm không ra mấy ký gạo, vài bó rau.

Chủ Nhật, 13 tháng 1, 2019

Trần Mộng Tú: Phất Phơ Bay

Hình minh họa, FreePik

Cô được đưa vào một căn buồng nhỏ, đèn mờ, người đưa cô vào nói: 

- Cô bỏ hết quần áo ra, nằm vào trong chăn, úp mặt xuống. 

Nói xong, người đó khép cửa lại, bỏ đi ra ngoài. Cô làm theo, bỏ cái áo cuối cùng trên thân, treo lên cái móc ở trên tường, luồn mình dưới hai lớp chăn mỏng, úp mặt xuống cái gối có hình dạng như chiếc bánh donut. Cô nhích lên, nhích xuống một chút cho khuôn mặt mình vừa khít vào khuôn vòng tròn của gối, rồi nhìn xuống sàn nhà, và thở hắt ra, xuôi dọc hai tay theo thân mình. Chăn trên người cô đủ ấm, nhưng cái cảm giác nằm trong một căn phòng nhỏ, đèn mờ, cửa khép, ở một chỗ hoàn toàn xa lạ khiến tấm chăn khi chạm vào thân thể không có quần áo làm cô khẽ rùng mình, tưởng như đang sắp rơi vào một cuộc phiêu lưu thể xác rất lạ. 

Lê Minh Hà: Xôi

Hình minh họa, Internet
Nhận được cái phong bì to lồng phồng thơm mùi nước mắm, vợ chồng cười ầm ĩ khiến thằng con gần ba tuổi cũng nhảy chồm chồm reo hò góp giọng. Không thể hiểu được vì sao cái phong bì nặng thức ăn vật chất như thế lại có thể từ Mỹ tới được nơi này. Lại còn thêm nỗi ngạc nhiên và cảm động: Lá thư gửi kèm theo là lời dặn hãy nắm cơm để cho thằng cu ăn với ruốc. 'Ruốc'. Chứ không là 'thịt chà bông'. Dù người viết thư gửi ruốc chưa một lần được đặt chân lên quê nhà đất bắc. 

Trong khi chờ chồng khoẻ tay và giỏi chịu nóng nắm cơm cho thì nấu trước nồi xôi trắng cho thằng cu ăn vậy. Nhẩn nha ăn miếng xôi đáy chõ cùng vài ba sợi ruốc, lại nhớ bà, nhớ mẹ, nhớ hàng xôi đầu ngõ ngày xưa mẹ thường dặn ra ăn cho chắc dạ mà ngồi nghe giảng sau khi đã dúi cho ba hào. Nhớ đĩa xôi lần đầu tiên tập nấu để cúng mẹ. Nhớ hàng xôi nóng ăn với thịt kho trứng, hay giò kho trên Cấm Chỉ. Nhớ gói xôi hoa cau bà bọc lá chuối gửi cho cùng với đĩa chè kho. Ôi nhớ... 


Bây giờ ở nhà mọi người cũng nói 'ba hào', nhưng là để chỉ 'ba trăm' trong thời buổi đồng tiền mất giá. Đồng hào thật thì giờ chỉ còn có thể tìm mua ở một vài hàng lưu niệm trên quãng Hàng Gai. Ngày trước, lo được cho con mỗi sáng ba hào xôi nóng, thế là mẹ mát lòng mát dạ. 

Trần Văn Nam: Lả Trắng Hoa Bay


Lại đến một mùa bông rụng bay
Ngoài trời nắng gió rung hàng cây
Hoa rơi lả trắng trên đường vắng
Khu phố nằm im giấc ngủ ngày.

Cây cỏ nào đây không có tên
Bình thường bên cạnh cuộc đời quên
Nhưng trong thớ vỏ khô gầy ấy
Dòng sóng xoay theo một vận trình.

Khi những hội hè đã cách xa
Giáng sinh chấm dứt, Tết vừa qua
Đến mùa bông rụng nào ai biết
Những cách hoa rơi lượn trước nhà.

Thảo mộc cũng đang chép sử đời
Từ khi chớm nụ đến khi rơi
Âm vang vỏ nứt ngày viên mãn
Trận gió cơ duyên đến chuyển dời.

Cũng giống như mình mang lấy thân
Tuân theo trời đất luật xoay vần
Dẫu rằng lịch sử không gì cả
Sớm tối có mình làm chứng nhân.

Sinh nhật mỗi năm đến hạn kỳ
Như mùa bông rụng chẳng ngày ghi
Một khi cùng gió thăm đây đó
Lăn lóc nằm quên một vỉa hè.

Diễn lại mãi thôi một vận hành
Hóa sinh hoàn tất kiếp vô danh
Nếu đời bình thản như cây cỏ
Chắc chẳng còn ai tiếc tuổi xanh.

Lê Đình Thông: Mùa Thu Trong Đường Thi

Cách đây khoảng 1300 năm, các nhà thơ Trung Quốc cũng trải qua mấy chiều tàn nắng nhạt, trong tiết thu đìu hiu, làm phai tàn lá ngô đồng. Cảnh vật tương tự như mùa thu viễn xứ vào lúc này. Thời gian tuy có chia lìa, đông tây cách biệt thăm thẳm. Nhưng mùa thu vẫn muôn thuở với bấy nhiêu tâm sự mà các thi nhân gieo vần, nói hộ. 


Bộ Toàn Đường Thi tập hợp trên hai ngàn thi nhân, với gần năm chục ngàn bài thơ, là một công trình đồ sộ. Trong số báo này, mùa thu Trung Quốc được gom lại trong vài trang giấy qua ba thi hào thời Thịnh Đường (713-766): Lý Bạch, Đỗ Phủ và Bạch Cư Dị. Như vậy là bỏ qua được ba thời: Sơ Đường (618-713), Trung Đường (766-835) và Vãn Đường (836-905). Thời Thịnh Đường tuy ngắn hơn ba thời Sơ, Trung, Mạt, nhưng lại dài hơn bất cứ thời kỳ nào trong văn học Trung Quốc, có chiều dài “vạn trượng": vượt thời gian; vượt tới hai lần không gian. Vì ngoài không gian địa lý, thi ca Thịnh Đường lắng sâu tận cõi lòng. 

Tiếp tục công việc gạn lọc, chúng tôi giữ lại ba nhà thơ. Trong thi ca của mỗi thi nhân, xin bỏ qua hai khuynh hướng “biên tái” và “xã hội.” Chỉ còn lại khuynh hướng “điền viên.” Và trong “điền viên” xin giữ vầng trăng thu. 

I – Mùa thu trong thơ Lý Bạch, Đỗ Phủ và Bạch Cư Dị 

Hàn Dũ có câu thơ : 

Lý, Đỗ văn chương tại, 
Quang diễm vạn trượng trường. 
(Văn chương Lý Bạch, Đỗ Phủ còn, Ánh sáng dài vạn trượng.) 

Võ Thu Tịnh: Tiếng Cười Của Dân Việt

Rabelais, một văn hào Pháp, đã từng cho rằng "Cười là đặc tính của con người". (1) Loài người khác với loài vật ở chỗ loài người cười mà loài vật không biết cười. Trên thế gian nầy, không có dân nước nào là không biết cười. Nhưng ở mỗi dân tộc, cái cười lại còn tùy thuộc vào văn hóa và hoàn cảnh lịch sử của dân tộc ấy. 

Nhìn chung, tiếng cười của dân ta thể hiện qua ba phương diện: Cười để biểu hiện một sắc thái tâm lý, cười để giải tỏa ẩn ức sinh lý, cười nhằm một tác dụng xã hội. 

Những tiếng cười ấy không phải chỉ được nhận thấy trong cuộc sống bình thường mà còn qua những sáng tác thơ văn, chuyện kể dân gian và bác học. 

Tiếng cười ở cuộc sống bình thường 


Các tự điển Pháp ngữ như Larousse, Le Robert định nghĩa chữ "rire" (cười) là bày tỏ niềm vui hay chê bai, bằng một cử động của miệng, kèm theo những hơi thở ra đứt đoạn, ít nhiều ồn ào." 

Từ xưa, cuộc sống của dân gian ta vốn lao lực khó nhọc suốt tháng quanh năm. Cho nên, gặp được những lúc ngừng tay, nghỉ việc, hoặc những ngày vì thời tiết mà không ra đồng canh tác được, họ thường tập họp nhau lại để kể cho nhau những chuyện vui cười gọi là "tiếu lâm" (lâm: nhiều; tiếu: cười) để xả hơi, cho quên bớt mỏi mệt, hay để giải trí cho vui cửa, vui nhà giữa thân thuộc, bạn bè. Đó là một nhu cầu như bất cứ nhu cầu nào khác, một giải trí không tốn kém gì, đồng thời còn là một niềm an ủi cho cuộc sống lam lũ mệt nhọc của dân quê nữa. 

Thứ Bảy, 12 tháng 1, 2019

Ngô Nhân Dụng: Người Việt: Một câu chuyện Mỹ-Việt

Cố nhà báo Đỗ Ngọc Yến. (Hình: Tài liệu Người Việt)

Khi báo Người Việt ra đời, Internet chưa thông dụng, không ai tưởng tượng ra Người Việt Online hay Người Việt TV. Chủ tâm của ông Đỗ Ngọc Yến là xuất bản tờ báo in trên giấy, mãi mãi. Không ai ngờ ngày nay số người làm việc để xuất bản tờ báo Người Việt in trên giấy chỉ bằng một nửa số người làm cho ra tờ báo trên mạng, trong đó có phần truyền hình.

Năm 1978 số người Việt chạy thoát chế độ Cộng Sản ra sống ở nước ngoài còn ít, ở nước Mỹ chỉ gần 200,000, tại Quận Cam chưa tới 40,000. Tờ báo Người Việt đầu tiên chưa in tới 1,000 bản, phát hành tới San Diego và Los Angeles là xa nhất. Hiện nay có bốn triệu người Việt ở ngoài. Năm 2018, có ngày hơn 600,000 người vào đọc Người Việt trên mạng, từ khắp thế giới. Mỗi ngày, số người sống ở Việt Nam đọc báo Người Việt đứng thứ nhì, chỉ thua ở Mỹ. Nếu không có bức tường lửa thì độc giả Người Việt ở Việt Nam chắc sẽ đông nhất.

Tại sao Người Việt có thể phát triển như vậy?

Trần Doãn Nho: Tác phẩm được yêu thích nhất nước Mỹ - “To Kill a Mockingbird”

“To Kill A Mockingbird” (Giết con chim nhại tiếng), tiểu thuyếtcủa Nelle Harper Lee,đã trở thành tác phẩm được người Mỹ ưa thích nhất, America’s #1 Best-Loved Book, qua một cuộc bầu chọn do “The Great American Read” tổ chức. “The Great American Read”, một chương trình truyền hình thuộc tổ hợp truyền thanh và truyền hình Hoa Kỳ “Public Broadcasting Service” (PBS), phụ trách thăm dò và vinh danh quyền năng đọc sách, xuyên qua lăng kính của 100 tác phẩm được ưa chuộng nhất được chọn lựa qua một cuộc thăm dò trong toàn quốc. Qua chương trình, người ta tìm hiểu phương cách và lý do thúc đẩy các nhà văn tạo ra cái thế giới tưởng tượng của họ cũng như tìm hiểu lý do tại sao độc giả lại thích những câu chuyện do họ sáng tác và các tác phẩm này nói gì về Hoa Kỳ và về kinh nghiệm chung của loài người.

(Hình: hãng thông tấn AP)