Chủ Nhật, 21 tháng 7, 2019

Trùng Dương: 60 năm nhìn lại cuộc di cư 1954 - vĩnh biệt hải phòng

Kính dâng hương hồn Cậu Mợ, 
với lòng tri ân sâu xa.

Khi cuộc Di Cư 1954 diễn ra, tôi vừa lên 10 tuổi, đang sống với gia đình ở Hải Phòng, cái thành phố hải cảng đã trở thành chặng cuối cùng đối với hàng trăm ngàn người Việt miền Bắc muốn di cư vào Nam thay vì ở lại sống dưới sự cai trị hà khắc phi nhân bản của Việt Minh, tên gọi của những người cộng sản hồi ấy.

Cũng cái thành phố hải cảng này đã là nơi Bác sĩ Trung úy Hải quân Mỹ, Thomas A. Dooley, và vài quân nhân Mỹ đã làm việc trong suốt 11 tháng, từ giữa tháng 8 năm 1954 tới giữa tháng 5 năm 1955, để giúp dân tị nạn ổn định sức khỏe trước khi gửi họ lên tầu Mỹ di cư vào Nam. Kết quả của thời gian hoạt động này đã được Bác sĩ Dooley ghi lại trong cuốn hồi ký “Deliver Us From Evil” (“Xin cứu chúng tôi khỏi mọi sự dữ”, trích từ một câu trong Kinh Lạy Cha của tín đồ Thiên Chúa giáo) xuất bản vào năm 1956.(*) Cuốn sách, mô tả, với sự quan tâm chân thực, xót xa của một vị lương y mới ra trường, những giao tiếp của ông với dân di cư từ các vùng quê đổ về, phần lớn là những giáo dân thuộc đạo Thiên Chúa, đói rách và bệnh hoạn, và nghe kể về những cảnh huống tàn bạo ngoài sức tưởng tượng mà những người dân quê phải gánh chịu do những người cộng sản cuồng tín gây ra.

Cha mẹ tôi không có ý định di cư vào Nam. Cha mẹ tôi nguyên là con nhà nông thuộc giới điền chủ. Ông bà cùng sinh ra vào khoảng năm 1910, và lớn lên ở làng Trình Xá, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Đông. Cha tôi là con trai duy nhất trong một gia đình gồm năm chị em. Ông học lực chỉ xong được bằng tiểu học, và với tí vốn liếng học thức đó, ông được bầu làm lý trưởng, hay xã trưởng, thời vua chúa xưa là hương mục, có trách nhiệm trông coi tài sản công và tư của làng. Hồi còn nhỏ tôi nghe mẹ tôi kể chuyện là, vì ông có máu mê cờ bạc, nên có cái triện để đóng dấu trên những giấy tờ sang nhượng ruộng đất bà nội tôi nắm giữ luôn, còn cẩn thận cuốn trong ruột tượng quấn quanh bụng suốt ngày đêm cho chắc ăn, để ông không tự do bán ruộng đất của gia đình. Do đấy, mỗi lần có ai tới xin ông lý trưởng đóng nhận một sang nhượng bất động sản nào đó, ông lại phải nói với mẹ cho mượn cái triện. Có lẽ cái say mê nhất của ông là xe hơi và máy móc mà những lần ra tỉnh chơi ông đã thấy, và có để ý theo giõi việc làm ăn của một ông chú của tôi, chủ một hãng xe đò ở Hà Nội.

Trần Mộng Tú: Như Mưa Thấm Đất


Mùa hè năm 1954 tôi mới được 10 tuổi. Tôi chưa học hết tiểu học. (Vì gia đình tôi hồi cư về Hà Nội trễ.) Hai bàn chân bé của tôi được tham dự vào “Cuộc bỏ phiếu bằng chân” của một triệu người miền Bắc di cư vào Nam.

Lúc đó ba tôi đang làm việc cho Sở Địa Chánh, Hải Phòng. (Ba tôi từ Hà Nội thuyên chuyển xuống làm việc ở đây đã được gần 4 năm).

Sau những năm loạn lạc từ Hà Nội về Thanh Hóa, Thái Bình, Nam Định rồi hồi cư muộn màng về Hà Nội (vì sợ Pháp bắt lại dọc đường). Cha mẹ tôi chắc chắn không còn chọn lựa nào khác ngoài việc vào Nam để tránh Cộng Sản. Phải bỏ nhà mà đi thôi.

Gia đình tôi bắt đầu bán dần đồ đạc trong nhà. Từ cái to lớn như cái giường ngủ Hồng Kông của ba mẹ, cao lêu khêu có bốn cái cột đồng để giăng màn, cái sập gụ, tủ chè, cái bàn tròn gỗ mun mặt bằng đá, đôn sứ cho đến những cái nhỏ bé như chậu rửa mặt bằng đồng, bát đĩa, nồi xoong. Người đến mua, là những người ở lại, không tính vào Nam, nhân cơ hội này họ kiếm được chút tiền. Mua xong họ mang ra chợ trời bày la liệt ngoài đó bán lại, nên lúc nào cũng có người lạ ra vào nhà tôi tấp nập.

Nhà tôi ở ngay trước Vườn Hoa Con Cóc, nơi người ta mang những thứ mua đi, bán lại bày ra ở đó, nên buổi trưa, tôi có thể theo anh chị lớn ra xem chợ trời.

Thuỵ Khuê: Quê Hương Ngày Trở Lại, X - Về quê Bắc

Tôi là người Bắc thì miền Bắc nhật định là quê hương tôi rồi, nhưng tại sao, ngoài tên làng Hành Thiện nơi mẹ tôi sinh ra và làng Doanh Châu quê thầy tôi, là hai cái tên tôi thân lắm, như có thể mày tao với chúng được, tôi còn chơi thân cả với nhiều tên khác, như Gia Bình, Bất Bạt, Bạch Hạc, Tiêu Sơn, Long Giáng, Châu Mộc, Vụ Bản... chúng cũng làm tôi "rung động" không phải rung động kiểu tuyết thuyết diễm tình, mà khi nghe những tên này, tôi cảm thấy như ai gọi tên mình, một tý tên mình thôi, không phải tất cả, vì nào có phải tên mình. Tôi tìm hiểu mãi vụ này mà không ra manh mối. Chỉ biết đích xác rằng tôi ở Pháp đã hơn nửa thế kỷ, mà ai gọi tên Lyon, Marseille, ngay cả Versailles huy hoàng như thế, tôi cũng tỉnh bơ như không dính dáng gì đến mình. Nhưng chưa về đến Phú Thọ, tôi đã nghe bụng dạ báo động: sắp tới Đoan Hùng rồi đấy! Hơn hai mươi năm trước, khi cả nước còn luỹ tre xanh, xe còn đi đường quốc lộ, thường ghé Đoan Hùng. Bây giờ nước đã thành thị hoá, xe đi xa lộ cao tốc, tôi mất cả tre xanh, mất cả Đoan Hùng, mất cả đồi chè Phú Thọ vì chè đã dọn sang Thái Nguyên, nhưng tim tôi vẫn nhớ những địa chỉ cũ, dù có nơi tôi chưa đến bao giờ, bởi chúng là địa chỉ của những Thế Lữ, Khái Hưng, Hoàng Cầm, Quang Dũng... truyền lại cho tôi. Như Đoan Hùng là nơi Mai Hương và Lê Phong đặt phòng thám tử, hồi nhỏ đọc sách trinh thám Thế Lữ thích lắm, bây giờ đọc lại thấy hết hay, nhưng vẫn cứ nhớ. Như Long Giáng của Khái Hưng trong tưởng tượng. Như Vụ Bản nơi giam cầm Gia Trí, Khái Hưng, Hoàng Đạo. Như Châu Mộc, nơi đoàn quân không mọc tóc của Quang Dũng đã đi qua... những điạ chỉ ấy nó dính vào mình, nó nhỏ vào tim những vệt son một lần, là không tẩy đi được.

Rạp hát Chuông Vàng

Đặng Thống Nhất: Hội Ngộ Bên Động Hoa Vàng Sau 43 Năm Xa Cách



Nhà thần học người Mỹ Tryon Edwards đã ví von: “Mỗi lần xa nhau là một lần chết cũng như mỗi lần hội ngộ là một lần lên thiên đàng.” Tôi chưa có đủ điều kiện để lên chỗ linh thiêng đó nhưng mới đây tôi đã nếm chút ít giờ phút tuyệt diệu đáng ghi nhớ bên mé thiên đàng. Sau 43 năm dài chúng tôi là đồng môn tại trường Đại Học Sư Phạm Saigon, ban Anh Văn 3 đã có một cuộc hội ngộ cùng với thầy cô tại Thung Lũng Hoa Vàng thành phố San José vào tháng 7 năm 2018 vừa qua.

Cái ngày nghiệt ngã 30-4-1975 đã làm lớp chúng tôi phải xa cách nhau mỗi đứa một ngả, đứa thì âm thầm biệt xứ không một lời từ giã trong những giờ phút thành phố đang hấp hối thở hơi cuối cùng, đứa thì ê chề cắn răng chấp nhận số mệnh chịu bao nhiêu tủi nhục ở lại để tiếp tục học vì chúng tôi chỉ còn hai tháng là tốt nghiệp. Nhưng cũng có đứa chộp lấy thời cơ nắm lá cờ máu chạy theo thời cuộc vênh vang thao túng trong trường.

Tôi được may mắn là nhóm thứ nhất và được định cư tại Mỹ và có cơ hội tiếp tục học để trở thành giáo sư sau bao nhiêu ngày tháng miệt mài học các lớp đêm tại Đại Học Minnesota. Tôi là một trong những người tiền phong trong chương trình song ngữ tại trường công lập Minneapolis dù chức vụ chỉ là phụ giáo có mức lương thấp $2.75 một giờ. May nhờ có tài trợ của liên bang khuyến khích nhân viên trường trở thành giáo sư song ngữ nên tôi đi học miễn học phí.

Phùng Cung: Mộ Phách (Kỳ 2)

Nắng chiều đã lùi khỏi hàng giọt tranh, hai vợ chồng Tư Chản lại nón lá xùm xụp trên đầu, quai căng thẳng dây diều dưới cằm; lại khoác tuổi chiều xéo lên bóng nhau lúi húi vườn rau; lại ngóng tin con gái, đợi thư con trai; lại nghe gió lào xào trên cây lá - hết ngày...

Ra Tết, đang mùa của ngày xưa hội hè lễ bái, du xuân - gió chạy quanh trời, mây trắng lững thững đi, về muôn ngả. Không gian đang dọa một cái rét nàng Bân.

Ðáng ta mới tí tuổi đời, từ bữa được vào đảng ủy xã - cờ đến tay thằng nào cũng phất - lời đầu lưỡi vụng trộm của xóm làng - nay xem ra cũng tạo vẻ mặt chững chạc, cũng nghiêm nghị, cũng xuề xòa, cũng cười khẩy, đầu khi lắc, khi gật có trọng lượng, đủ tư cách một tín đồ có hạng của đạo mới, đủ khả năng chăn dắt đàn dân... Bà con hàng xóm đến nhà cán bộ sớm tối, hỏi chuyện nọ bọ chuyện kia; có người gọi là bác Ðáng, người thì gọi ông Ðáng, để tỏ lòng tôn trọng đảng ủy, tôn trọng chính quyền, tôn trọng cán bộ. Mẹ Ðáng - bà Thước - tất nhiên lấy làm hãnh diện, còn luôn miệng phàn nàn trước mọi người, về con trai mình trên trao nhiều việc, cơm chẳng kịp ăn, ngủ không ngon giấc. Bà thường một mình ngán ngẩm tiếc chồng bà không sống đến ngày nay!

Từ chiều hôm qua, bà Chản lúc lúc lại máy mắt. Hai vợ chồng đồ đoán: hoặc con Nhiễu bế con về chơi, hoặc thằng Thuyên về phép. Bà Chản nghĩ thương con Nhiễu neo đơn, vất vả chắc chắn chả về được dịp này; có chăng chỉ là Thằng Thuyên. Trong năm Thuyên có gửi thư về báo tin được nghỉ phép vào dịp Tết; không biết lại bận công tác gì mà mãi đến ngày nay chưa thấy về, cũng không thư từ gì. Nỗi băn khoăn thông thường nhưng cứ lẽo đẽo trong mong đợi của vợ chồng ông bà Tư Chản. Một lúc sau có tiếng chân người từ ngõ vào. Cả hai vợ chồng Tư Chản đều nghển phía cổng. Bà Chản mau miệng thốt lên: 

- Ôi! Thằng Thuyên đã về.

Thứ Bảy, 20 tháng 7, 2019

Ngô Nhân Dụng: Nước Mỹ không thuộc một sắc dân nào

Ocean Vương và quyển “Night Sky with Exit Wounds” của anh. (Hình: kundiman.org)
Ocean Vương đang là một tác giả được dư luận chú ý. Cuốn “On Earth We’re Briefly Gorgeous” là tiểu thuyết đầu tay của anh; mới ra đời mấy tháng đã được rất nhiều nhà phê bình văn chương ở Mỹ và Anh khen ngợi.

Cuốn tiểu thuyết “Trên Trái Đất…” này mang hình thức một bức thư dài của nhân vật chính gửi cho mẹ. Những lời thủ thỉ nói với mẹ. Vì người kể chuyện biết bà mẹ mình không đọc được tiếng Anh. Cậu bé từ nhỏ đã được mẹ và bà ngoại đặt tên là “Chó Con” (Little Dog), theo mẹ cùng bà sang sống ở Hartford, thủ phủ tiểu bang Connecticut từ năm hai tuổi. Năm nay Ocean Vương đã 30, nhưng mẹ (Lan), cũng như bà ngoại (Hồng), vẫn “mù chữ Anh,” mẹ không đọc được bức thư con viết.

Trên đài truyền hình NBC ngày 12 Tháng Sáu, 2019, Ocean Vương trả lời ký giả Seth Meyers, khi nhà báo hỏi chính mẹ anh nghĩ thế nào khi chứng kiến con mình thành công.

“Bà rất hãnh diện,” Ocean Vương nói về lần thứ nhất bà đi theo con đến một buổi “đọc sách” của mình (ra mắt sách). Vì tiếng Anh của bà rất giới hạn nên bà chỉ tới đó để nhìn con mình đọc cho người ta nghe. Bà chứng kiến cảnh cả phòng vỗ tay, đứng dậy vỗ tay khi con bà đọc xong. Quay lại nhìn, Ocean Vương thấy bà mẹ đang khóc. Mẹ sao vậy? Con có làm gì cho mẹ buồn? Ocean Vương kể với nhà báo, “Tôi biết mẹ tôi đâu có nghe tôi đọc cái gì đâu!”

Trần Mộng Tú: Cái Bếp Của Tôi

Hình minh hoạ, FreePik

Cái Bếp của tôi là một thế giới thu nhỏ
nó chứa trong đó tất cả buồn vui
tiếng cười vỡ toang
hạnh phúc
ngậm ngùi

Giọt nước mắm tròn như giọt lệ
nên bao giờ cũng nghe mằn mặn trên môi
những hạt đường là những tiếng cười
tiếng cười khẽ giúp quên đời quá mặn

Những hạt muối nêm vào khi đời bỗng dưng quá nhạt
để không quên muối mặn gừng cay
một muỗng dầu làm nên sự đổi thay
giúp chiên dòn phi thơm những điều khó chịu

Ts Phạm Trọng Chánh: Sử Thi Odyssée - Thi Hào Homère Dẫn Nhập

Homère là là thủy tổ của nền văn học Tây Phương. Iliade và Odysée là hai kiệt tác của nền văn học nhân loại, ra đời cách chúng ta gần ba ngàn năm, nó vẫn làm say mê mọi người trong suốt gần 30 thế kỷ. Ba nghìn năm qua các Thần thánh, vua chúa, anh hùng, giai nhân, thành quách, lâu đài đều sụp đổ, tan biến chỉ còn thơ Homère viên ngọc quý giá, bất tử với thời gian.

Theo Sử gia Hy Lạp Hérodote, thế kỷ thứ V trước Tây Lịch, Homère sống trước ông 400 năm, nghĩa là Homère sống vào thế kỷ thứ IX trước Tây lịch. Ông sinh tại Milet một bến cảng miền Tiểu Á nay thuộc Thổ Nhĩ Kỳ. Theo truyền thuyết ông mù mắt, ông kế lại cho môn đệ ghi chép hai trường ca vĩ đại. Tiếng địa phương vùng Eolien, Homère chỉ có nghĩa là ông già mù. Thời Cổ Đại, người ta thường gán một nguồn gốc thiêng liêng cho những thiên tài, anh hùng, giai nhân sinh ra ngoài hôn nhân . Mẹ có lẽ một cô gái trót yêu một chàng du tử thi sĩ, nàng say mê tiếng hát cung đàn nên trao thân một đêm, sau đó chàng ra đi, cuộc đời du tử thi sĩ nay đây mai đó kể chuyện, ngâm thơ đệm đàn lyre nuôi thân. Homère sinh ra không có cha bên bờ sông Mèles được đặt tên là Mélésigénès. Thời cổ đại có đến 12 tiểu sử khác nhau, mười hai địa danh giành nơi Homère sinh ra dọc theo bờ biển Tiểu Á, Anatolienne và các đảo lân cận: Kymè, Smyrne, Colophon và Chios có tiểu sử còn cho ông sinh ra ở Athènes, Ai Cập hay Rome. Điều này chứng tỏ ông đi khá nhiều và được nhiều nơi biết ̣đến. Thời đại ông sinh ra có tiểu sử cho rằng ông dự kiến cuộc chiến thành Troie, có tiểu sử lại cho ông sống thời đại vua Lydie Gygès năm thế kỷ sau.

Mẹ Homère được một thầy dạy học kiêm du tử tên là Phémios gá nghĩa, Homère được ông nuôi nấng, dạy học, dạy đàn, hát, kể chuyện. Các tiểu sử cho mẹ ông nhiều tên khác nhau : Critheis, Hyrnèthès hay Hynéthès. Cha ông tên : Maion, Créton hay Alèmon. Trong Odyssée, Homère đã cho người du tử ở Ithaque tên Phémios của mình. Theo truyền thuyết Homère đi hát dạo nay đây mai đó, từ vùng Tiểu Á đến Rome, Etrurie và Espagne, địa bàn sinh sống các thuộc địa, các thương cảng dân Hy Lạp ngày xưa.

Phùng Cung: Mộ Phách

Nhà văn Phùng Cung
LTS.- Theo lời nhà phê bình Thụy Khuê, Mộ phách viết về thời kỳ cấm ca trù của đảng Cộng sản Việt Nam, đập đàn đáy, chôn phách, vì người ta cho rằng : “Từ nay cái nghề ca trù càn rỡ dông dài phải tự tay đào sâu, chôn chặt, không để nấm mồ, không luyến tiếc”

*

- Ông ơi! - tiếng gọi thì to - cái thằng mặt dầy sang làm gì đấy? - tiếng hỏi thì nhỏ dần.

Bà Khuê vợ ông Tư Chản vừa từ chợ Phùng về đến lối rẽ đầu bờ ao, nhìn thấy người mà bà không ưa, từ sân nhà bà qua lối bờ ruộng khoai sọ nhà thím Vượng đi tắt lên thẳng gốc gạo đầu xóm. Ông Tư Chản, đang bận tay phía sau nhà, ông quành về đứng đầu hỏi lại:

- Ai? Thằng mặt dầy nào? - Vừa hỏi ông Tư Chản vừa nhăn nhăn nhìn vợ.

Bà Khuê tuy vẫn còn bực, nhưng lại tủm tỉm pha trò:

- Thằng nào ăn béo thì mặt dầy! Nó đến hỏi gì nhà này?

- À thằng Ðáng con nhà Thước; bà nói gì mà nặng lời thế!

Ông Tư Chản vốn dịu dàng, nói chuyện với bất kỳ ai ông cũng cười cười xã giao - tính bẩm sinh, tính gia truyền, thói quen nghề nghiệp tạo thành. Từ lâu nay, nhất là từ sau Cải Cách, ông ít khi đi đâu, ít nói, gần như lù đù, nhút nhát; vợ ông cũng thấy thế. Ông nói thằng Ðáng vừa qua đây, nó đi họp xã, tiện rẽ vào hỏi thăm xem thằng Thuyên nhà này, từ bữa trở về đơn vị, đã thư từ gì về chưa? Hai thằng vừa là bạn học với nhau, vả lại cũng còn là anh em nội, ngoại. Ông không muốn vợ nói nặng như vậy; chả gì nó cũng đang là cán bộ, lỡ nó nghe tiếng lại nghĩ nhà mình thế nọ, thế kia, thêm phiền. Ông cũng cứ băn khoăn chưa rõ vì sao mà vợ ông có ác cảm với thằng Ðáng; và ông vẫn khuyên vợ không nên thế. Chưa dứt lời khuyên của chồng, bà Khuê đã gạt đi, bực bội nói là ông không đi họp, ông không biết. Từ sau Cải Cách, nó được vào Ðảng; nhất là từ khi làm ủy viên ủy ban xã; úi chà! gặp ai nó cũng vác cái mặt lên, ra điều ta đây cán bộ. Ngay những lần họp thôn, họp xóm, nhìn thấy bà nó có thèm mở miệng chào một lời, bà còn nhận xét: xem ý, ngay mẹ nó cũng đang lên mặt... Bạn bè, họ hàng gì lúc này! Một sự bực bội vừa có cớ. Nó được hình thành trong bối cảnh cần sự đoàn kết, cần sự chia rẽ! Bà Khuê từ một người nhanh nhảu, vui tính, hiền dịu, dần dần trở nên kí cảu, có lúc nặng lời, thậm chí tục tĩu, nghĩ lại và tự thấy ngượng ngùng. Cái môi trường sinh sống nó quan trọng thật! Nó nhẹ nhàng vần đi, vần lại, biến đổi, phân hóa, nó kiểm dấu chìm, dấu nổi giai cấp lên chỗ dễ tìm thấy, lên mặt từ già lão đến trẻ thơ!

Thứ Sáu, 19 tháng 7, 2019

Tina Hà Giang (BBC Việt Ngữ) : Bãi Tư Chính - 'VN nên công bố chi tiết' và đừng 'hạn chế báo chí'

GS Carl Thayer đề nghị Việt Nam nên công bố chi tiết về những gì đã diễn ra ở Biển Đông từ hôm 3/7 và cho báo chí đưa tin. Bản quyền hình ảnh GETTY IMAGES

Cùng ngày tổ chức CSIS ở Washington DC đưa tin về hoạt động "quấy nhiễu" của Trung Quốc nhắm vào Việt Nam tại Bãi Tư Chính trong vùng Biển Đông, Giáo sư Carl Thayer, thuộc Đại học New South Wales, cũng nhận định về sự kiện này. 

Theo nhà nghiên cứu và phân tích chính trị Việt Nam và bang giao quốc tế Carl Thayer, tin tức về cuộc đối đầu giữa lực lượng Cảnh sát biển Trung Quốc và Việt Nam hiện giờ chưa nhiều, tuy nhiên: ''rõ ràng là có điều gì đó đang xảy ra giữa Việt Nam và Trung Quốc trong vùng biển này, và Việt Nam có vẻ đã phản ứng mạnh mẽ". 

Trong cuộc phỏng vấn với BBC Việt Ngữ hôm 18/7, Giáo sư Carl Thayer nói rõ thêm về điều mà ông gọi là ''phản ứng mạnh mẽ'' này. 

GS Carl Thayer: Những nhận xét này đề cập đến cuộc đối đầu giữa 4 tàu Cảnh sát biển Việt Nam và 2 tàu Cảnh sát biển Trung Quốc (một tàu khổng lồ 10.000 tấn) và một tàu khảo sát địa chấn. Mặc dù các tàu Cảnh sát biển Việt Nam có trọng lượng nhẹ hơn nhiều, nhưng chúng được báo cáo là đã đứng vững. 

Phạm Chí Dũng: Từ ‘đồng cam cộng khổ’ đến ‘hốt cú chót’ đường sắt cao tốc $58 tỷ

Một phần đồ họa dự án cao tốc Bắc-Nam. (Ảnh chụp màn hình Người Lao Động)

Hơn một chục năm sau thời điểm khởi động âm mưu “hốt đậm” với dự án đường sắt cao tốc Bắc-Nam - khi đó tổng kinh phí xây dựng dự kiến ‘chỉ’ khoảng 30-40 tỷ USD, nhóm cá mập về giao thông ở Việt Nam vẫn cắm mặt lao theo dự án có triển vọng ăn uống đến tàn mạt tổ quốc, nhưng giờ đây đã chuyển sang tư duy “hốt cú chót” với tổng kinh phí vọt đến hơn 58 tỷ USD - gần bằng toàn bộ số thu ngân sách của năm 2018 tróc nã trên đầu nhiều chục triệu người dân Việt. 

Còn quan chức thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vẫn tiếp tục nghiêng ngoẹo hô hào ‘đồng cam công khổ’ để cùng trả nợ công. 

Trong não trạng của Phúc và giới quan chức được đúc cùng khuôn, xương máu nhân dân phải chăng luôn là vật hy sinh đầu tiên và cuối cùng phải trả nợ cho các tập đoàn thiêu thân tham nhũng vào buổi tối trời ập lên đầu chế độ cầm quyền? 

Đất nước “lệ tuôn hình chữ S’ 


VOA Tiếng Việt: Di dân Việt có giúp Mỹ tăng lợi thế cạnh tranh

Phố Bolsa thuộc thành phố Westminster, quận Cam, tiểu bang California, là nơi có cộng đồng người Việt đông đảo

Di dân các nước, trong đó có di dân Việt Nam, giúp cho Mỹ có lợi thế đáng kể trong cuộc cạnh tranh với Trung Quốc về tầm ảnh hưởng kinh tế toàn cầu, một chuyên gia Mỹ nhận định trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump bị cáo buộc có lập trường ‘bài di dân’ và ‘phân biệt chủng tộc’. 

Chính quyền của ông Donald Trump có những sự điều chỉnh về chính sách di trú theo hướng hà khắc hơn, bao gồm đẩy mạnh việc tống xuất những di dân đã bị lệnh trục xuất, trong đó có di dân gốc Việt. Mới đây, ông Trump còn bị lên án là ‘phân biệt chủng tộc’ khi yêu cầu bốn nữ dân biểu Dân chủ có nguồn gốc di dân ‘hãy về lại đất nước quý vị mà phục vụ’ sau khi bốn nghị sĩ này chỉ trích chính sách của ông. 

‘Chìa khóa quyết định’ 

Trong bài phân tích có tiêu đề ‘Di dân giúp các công ty Mỹ có lợi thế mạnh mẽ trước các đối thủ Trung Quốc như thế nào?’ trên trang Conversation, ông Benjamin AT Graham tại Đại học Nam California nhận định rằng di dân là một trong những chiếc chìa khóa quyết định giúp Mỹ giành thắng lợi trong cuộc cạnh tranh với Trung Quốc. 

Nguyễn Trang Nhung: Chúng ta có các quyền gì?

Hình minh họa (Nguồn: Internet)

Năm 2016, khi tôi còn làm việc cho một công ty tin học, tôi đã có một bài nói chuyện ngắn trước các đồng nghiệp trong một lớp học nhỏ về kỹ năng thuyết trình của công ty. Bài nói chuyện của tôi khi ấy là về các quyền con người và các quyền công dân theo hiến pháp Việt Nam.[1] 

Mở đầu bài nói chuyện, tôi dề nghị các đồng nghiệp trong lớp học thử kể tên các quyền mà họ có. Tôi nhớ lác đác có 2 hay 3 câu trả lời được đưa ra. Các câu trả không những ngắn (chỉ kể 1 hay 2 quyền gì đấy) mà còn có vẻ cho thấy những người trả lời không tự tin vào câu trả lời của mình. 

Sau đó, tôi đi vào giới thiệu về hiến pháp và kể tên một số quyền con người và quyền công dân, rồi kết thúc bài nói chuyện bằng một thông điệp rằng mọi người hãy biết các quyền của mình và để biết, hãy mở hiến pháp. 

Tôi không biết liệu sau bài nói chuyện của mình, có đồng nghiệp nào mở hiến pháp để biết các quyền con người và các quyền công dân của họ hay không. 

Không có gì là lạ khi các đồng nghiệp trong công ty của tôi nói riêng và như chúng ta có thể quan sát là cả những người làm việc trí óc trong xã hội nói chung, chưa kể những người lao động chân tay, không hay ít biết về các quyền con người và các quyền công dân. 

Ngọc Lễ (VOA): Vòng vây ngày càng siết chặt quanh Lê Thanh Hải?

Những sai phạm ở Khu đô thị mới Thủ Thiêm đã được Thanh tra Chính phủ kết luận.

Có nhiều dấu hiệu cho thấy ông Lê Thanh Hải, cựu Ủy viên Bộ Chính trị, cựu Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, đang trong tầm ngắm của chiến dịch ‘đốt lò’ của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng và nhiều khả năng ông này sẽ bị đưa ra truy tố vào đầu năm 2020, một nhà quan sát chính trị từ trong nước nhận định với VOA. 

Trong thời gian qua, một loạt những người thuộc phe cánh ông Lê Thanh Hải và ngay cả người thân của ông đều đã bị phanh phui các sai phạm và đối diện hình thức kỷ luật của Đảng. Mới đây nhất, hôm 6/7, ông Lê Tấn Hùng, em ruột ông Hải, đã bị công an bắt giam để điều tra về những sai phạm trong sử dụng tài sản nhà nước khi ông còn là tổng giám đốc Tổng Công ty Nông nghiệp Sài Gòn (Sagri). 

Trước đó, hồi đầu năm 2018, ông Lê Trương Hải Hiếu, con trai ông Lê Thanh Hải và là Chủ tịch Quận 12, đã bị kỷ luật về Đảng vì đã có ‘quan hệ tình cảm ngoài hôn nhân và có con riêng’. 

Trong khi đó, Học viện Cán bộ thành phố, nơi vợ ông Hải là bà Trương Thị Hiền, từng là giám đốc, đã bị phanh phui sai phạm về quản lý tài chính với số tiền hàng trăm tỷ đồng hồi tháng 11 năm 2018. 

Thứ Năm, 18 tháng 7, 2019

Cổ-Lũy từ Nam California: Tranh Cử Sơ Bộ Đảng Dân Chủ

Đi vào tranh cử 2020, phía Cộng Hòa không có mấy thay đổi; ông Donald Trump là tổng thống tại chức với lợi thế lớn về quyền lực và tiền ủng hộ vì không có cạnh tranh, và chắc chắn sẽ thành nhân vật chính. Cựu Thống Đốc Massachusetts, ông Bill Weld, muốn thách đố ông Trump nhưng ít người biết đến; tuy nhiên, Dân Biểu Justin Amash (Cộng Hòa vừa thành độc lập) có thể là đe dọa cho ông. Sau khi đọc kỹ “Báo Cáo Mueller” ông Amash đòi bãi nhiệm ông Trump về những tội ông Trump có thể đã phạm, rồi bỏ đảng mình. Không còn là Cộng Hòa đúng ngày lễ Độc Lập, ông có thể tranh cử tổng thống như một người ngoài đảng, và sẽ lấy bớt phiếu của ông Trump từ những người Cộng Hòa truyền thống vẫn không chấp nhận ông Trump. 

Ông Trump cũng đã cho thấy dù được lợi điểm kinh tế đi lên, ông nhất quyết đi theo “công thức” tranh cử cũ: Dùng sợ hãi, nghi kỵ, ghét bỏ và chia rẽ dựa vào mầu da, chủng tộc và tôn giáo của đám da trắng trung kiên (“base” ít học, lớn tuổi, lợi tức thấp và đầy kỳ thị) để làm bàn đạp đi đến thắng cử sát nút. Từ đầu tuần ông đã “tuýt” đòi đuổi bốn nữ dân biểu Dân Chủ tiến bộ da mầu, “Cút khỏi nước Mỹ!”—một xúc phạm mang nặng ý nghĩa kỳ thị mà người Mỹ da mầu hoặc di dân thường là nạn nhân, dù không đụng chạm đến đám “base” trên. Bà Chủ Tịch Hạ Viện Nancy Pelosi thông qua nghị quyết lên án những lời của ông “chính danh hóa sợ hãi và ghét bỏ người Mỹ mới và da mầu,” với 240 dân biểu Dân Chủ và bốn phiếu Cộng Hòa. Bà cũng chế diễu khẩu hiệu tranh cử của ông là “Làm Cho Nước Mỹ Trắng Trở Lại.” 

TRANH CỬ PHÍA DÂN CHỦ 

Nhiều thay đổi và sôi động trong nội bộ đảng đã diễn ra ở hai buổi tranh luật sơ bộ (primary) giữa 20 ứng viên tổng thống Dân Chủ cuối Tháng Sáu. Sau tranh luận, bốn người đã nổi bật và hy vọng sẽ được chọn làm đại diện đảng trong tổng tuyển cử (general) cuối 2020. Đây gồm ba người da trắng lớn tuổi: Nguyên Phó Tổng Thống Joe Biden, 76; Nghị Sĩ Bernie Sanders, 77; bà Nghị Sĩ Elizabeth Warren, gần 70. Bà Nghị Sĩ Kamala Harris khác hẳn ở giữa tuổi 50, gốc da đen và Ấn Độ. Cá nguyệt thứ nhì ông Biden thu được $21.5 triệu ủng hộ; theo sau là bà Warren với $19 triệu, ông Sanders $18 triệu và bà Harris $12 triệu. Tuy nhiên, tiền ủng hộ chỉ là một yếu tố quan trọng: Năm thăm dò dư luận cho thấy mức ủng hộ chính trị cho ông Biden (dù vẫn dẫn đầu) và Sanders đi xuống trong khi hai bà Warren và Harris đi lên; hai trong năm thăm dò đặt bà Harris cao hơn bà Warren. 

Nguyễn Khắc Mai: Người dùng toán học chỉ ra “lỗi hệ thống của Việt Nam” đã về trời

Mấy chục năm làm Ban liên lạc Quốc học Huê, tôi đã có vinh dự nhiều lần làm việc với Giáo sư Hoàng Tụy. Khi thì đến thăm, chúc thọ Anh, khi đến mừng Anh được nhận những giải thưởng cao quý. Nhiều lần, do yêu cầu của Ban Dân vận, tôi đã được làm việc và nghe Anh nói về “Chính sách Trí thức”.



Hoàng Tụy đúng là một nhà trí thức ít có ở Việt Nam. Ông là nhà toán học, công trình nổi tiếng trong nước và thế giới của ông là Lý thuyết “Tối ưu Toàn cục” (Global Optimisation). Nhân sinh nhật thứ 70 của ông, Viện Công nghệ Linkoping Thụy Điển đã vinh danh ông: “Người đã có công trình tiên phong trong lĩnh vực tối ưu toàn cục và quy hoạch toán học tổng quát”. Tháng 12-2007, hội nghị quốc tế “Quy hoạch không lỗi” ở Rouen - Pháp cũng ghi nhận những đóng góp tiên phong của GS. Hoàng Tụy. Ông cũng là người đầu tiên nhận Giải thưởng Constantin Caratheodory do Đại hội Quốc tế Tối ưu toàn cục trao tặng. 

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Đất ĐaiThủ Thiêm & Đồ Mã Ba Đình


Đề nghị chúng ta hãy làm dân thường một vài giờ thì sẽ thấy tính mạng, nhân phẩm và tài sản của người dân dễ bị xâm hại, dễ bị xúc phạm như thế nào. 

Sinh lão bệnh tử là lẽ tự nhiên của kiếp người. Tuy thế, khi còn trẻ, tôi vẫn cứ tưởng rằng đó là chuyện của người nào khác (thôi) chớ không mắc mớ gì ráo tới mình. Tưởng vậy, tất nhiên, là Tưởng Tầm Bậy. Mấy năm nay, những năm cuối đời, tôi phát bệnh tùm lum (suyễn, thống phong, cao huyết áp …) nên mới chợt nhận ra là cái chết – ngó bộ – cũng không còn xa xôi mấy. 

Từ đó, tôi bắt đầu nghĩ đến chuyện hậu sự với không ít âu lo. Dù gần cả đời sống ở Hoa Kỳ nhưng tôi nói tiếng Anh không được rành rẽ lắm. Cứ hình dung ra cảnh một đêm trăng ngà, trong cái nghĩa trang toàn là ma (Mỹ) đang chuyện trò rôm rả mà mình lại ngồi thu lu (ở một góc xa) thì buồn bã và cô đơn hết biết luôn. 

Vậy là tôi lật đật hỏi thăm giá cả mộ phần ở quê nhà. Thằng con ông anh hồi đáp tức thì, qua email: “Hai mét vuông đất ở nghĩa trang Thánh Mẫu, phường 8, Đà Lạt hiện đang có giá là 300 triệu đồng. Chú nhắm có khả năng chôn thì hãy chết, bằng không thì thôi nhá.” 

Viễn Đông (VOA tiếng Việt): Vụ tàu hải cảnh Trung - Việt ‘đối đầu’ ở Bãi Tư Chính 'vẫn rất căng thẳng'

Một tàu hải cảnh Trung Quốc. (Ảnh minh họa)
Một chuyên gia về hải quân Trung Quốc của Mỹ, người đầu tiên công bố thông tin tàu hải cảnh của Việt Nam và Trung Quốc “vờn nhau” nhiều ngày qua ở Bãi Tư Chính trên Biển Đông, nói rằng tình hình vẫn “rất căng thẳng” và vụ việc này “có thể xấu đi”.

Hà Nội “cho phép công ty dầu khí Nga Rosneft thuê giàn khoan dầu của Nhật là Hakuryu 5 để khoan thăm dò vùng biển nằm ở phía Tây của Bãi Tư Chính".
Ông Ryan Martinson, giảng viên tại Trường Hải Chiến Hoa Kỳ, hôm 17/7 nói với VOA tiếng Việt rằng Trung Quốc “quyết tâm ngăn chặn Việt Nam khai thác tài nguyên dưới đáy biển", sau khi Hà Nội “cho phép công ty dầu khí Nga Rosneft thuê giàn khoan dầu của Nhật là Hakuryu 5 để khoan thăm dò vùng biển nằm ở phía Tây của Bãi Tư Chính”. 

Nguyễn Hoàng: Tại sao Ban Tuyên giáo cấm đưa tin về Tư Chính?

Bản đồ Bãi Tư Chính ở Biển Đông . Tác giả cung cấp

Vừa qua, một số Tổng biên tập phải đôn đốc các phóng viên trong nhiều toà soạn “nặn ra” những bài viết, kiểu như “Thương lắm, Trường Sa ơi…” hay những tuỳ bút “sến” giống các phóng sự trên VTV1. Dường như có sự cắn rứt lương tâm. Biển đảo nổi sóng là thế mà phải “khoá miệng”. Và Tư Chính vẫn là từ “huý” không được nhắc đến, vì Ban Tuyên giáo Trung ương chưa cho phép. 

Không được nhắc đến, nhưng hầu như phần lớn giới truyền thông trong nước đều biết điều gì vừa xẩy ra trên “bồn trũng” Tư Chính – Vũng Mây vào thượng tuần tháng 7. Những ai quan tâm tới thời cuộc đều lùng sục trên các trang mạng quốc tế, từ BBC đến RFA, từ VOA đến RFI để tìm hiểu sự thật, nhất là từ các bình luận của những bỉnh bút có tên tuổi. 

Tuy nhiên, vẫn còn đó những não trạng đáng ngờ. Đến giờ này rồi mà vẫn ngồi rung đùi, cho là mọi chuyện ngoài đảo xa kia vẫn hết sức yên ổn (?!) Một tổng thư ký toà soạn (từ một tờ báo có tên tuổi ở Sài Gòn) viết trên FB của mình: “Chuyện lực lượng hải quân bị uy hiếp chỉ là fake news. Tin nhắn hàng giờ từ DK1 vào điện thoại: ‘Anh em OK, DK1 vẫn OK! Xin gửi lời chào đất liền!’…” 


Thứ Tư, 17 tháng 7, 2019

Ngô Nhân Dụng: Trump khôn hay Trump dại?

Từ trái, Dân Biểu Rashida Tlaib, Michigan; Dân Biểu Ilhan Omar, Minnesota; Dân Biểu Alexandria Ocasio-Cortez, New York; và Dân Biểu Ayanna Pressley, Massachusetts, phản ứng tại buổi họp báo ở Quốc Hội hôm Thứ Hai, 15 Tháng Bảy, 2019, sau khi Tổng Thống Donald Trump kêu bốn bà dân biểu da màu hãy ra nước Mỹ “trở về xứ” của họ. Ông không biết rằng ba trong bốn bà đó sinh trưởng ở Mỹ, trừ Dân Biểu Omar, người gốc Somalia. (Hình: AP Photo/J. Scott Applewhite)

Tổng Thống Donald Trump lại gây sóng gió, bắt đầu bằng một thông điệp Twitter, như thường lệ. Báo, đài cả nước Mỹ chỉ nói về cuộc đối đáp của ông Trump với bốn nữ dân biểu đảng Dân Chủ gốc Trung Đông và Châu Phi. Không ai bàn hay phỏng vấn các chính khách về các chuyện chiến tranh mậu dịch Mỹ-Trung Quốc, bom nguyên tử của Kim Jong Un, Iran tinh luyện thêm uranium làm nguyên tử, tổng thống Đài Loan ghé qua nước Mỹ, thuế, bảo hiểm y tế, hay những người Trung Mỹ đang xin ở biên giới. Dư luận chỉ quan tâm đến chuyện ông Trump đã “tuýt” và sắp “tuýt.”

Người ta có thể hỏi, làm như vậy là Trump “khôn hay dại?” Nhưng không ai chối cãi được một điều: Ông Trump là người quyết định “nghị trình” của dư luận trong nước Mỹ. Một nhà chính trị làm cách nào để tất cả mọi người chỉ bàn tán về các vấn đề do mình đưa ra, quên luôn các chuyện khác, thì cũng giống như một vị tướng dụ được quân địch tới đánh nhau ở một địa điểm chính mình chọn trước. Binh pháp Tôn Tử hay Gottfried von Clausewitz đều khuyên các tướng lãnh làm như vậy.

Nhưng nhật báo The Wall Street Journal, một thành trì lý luận của đảng Cộng Hòa, lại viết trong một bài quan điểm nói rằng ông Trump nói không đúng sự thật (counterfactual) và ông Trump dại. Họ dùng chữ nặng hơn, “politically stupid.”

Nói sai sự thực, vì trong thông điệp Twitter, ông Trump khuyến cáo bốn bà dân biểu da màu hãy ra nước Mỹ “trở về xứ” của họ. Ông không biết rằng ba trong bốn bà đó sinh trưởng ở Mỹ.

Nguyễn Ngọc Già: Tác hại của "tư duy lệnh miệng"!

Ảnh minh họa: Ông Lê Đức Anh đang an ủi thân nhân cố thủ tướng Võ Văn Kiệt ngày 14/6/2008
Năm xưa, 64 người lính Việt Nam đã trở thành "bia sống" cho Trung Cộng nã đạn tại Gạc Ma - Trường Sa.

Sự tàn ác "trời không dung đất không tha" của Trung Cộng, do CSVN "góp tay" rất lớn, trong đó vai trò của Lê Đức Anh - lúc bấy giờ trong tư cách Bộ trưởng Bộ Quốc Phòng - mang tính quyết định. Theo ông Lê Mã Lương, Lê Đức Anh đã "truyền lệnh miệng" cho người lính VN không được phép chiến đấu.

Tai hại ghê gớm chính là chỗ đó!

Càng khủng khiếp hơn nhiều lần, bởi lịch sử vốn là môn khoa học, nên không thể dung chứa "sự mờ ám" trong đó. Đã là khoa học, tất cả phải có đầy đủ căn cứ và bằng chứng. Và cũng chính vì lẽ đó, dù có muốn, cũng không thể buộc Lê Đức Anh phải chịu trách nhiệm về hành vi phản bội dân tộc do y gây ra, dù tội phản bội Tổ Quốc được quy định hẳn hòi trong Bộ Luật Hình Sự và thuộc loại trọng tội!

Phạm Chí Dũng: Bắc Kinh muốn gì qua vụ HD-8?

Hải Dương 981 ngoài khơi biển Việt Nam, tháng Năm, 2014.

Vụ Trung Quốc điều tàu HD-8, được hộ tống bởi hai tàu hải cảnh, bất thần xâm nhập khu vực bãi Tư Chính ở vùng biển đông nam Việt Nam để ‘thăm dò dầu khí’ là hoàn toàn bất thường. 

Những bất thường 


Điểm bất thường đầu tiên là Bãi Tư Chính là nơi mà phía Trung Quốc đã quá am hiểu về trữ lượng dầu khí và còn nhẵn mặt trơ tráo đến độ đã từng hai lần - vào tháng 7 năm 2017 và tháng 3 năm 2018 - cho nhiều tàu chiến vây bọc khu vực này để buộc Repsol - đối tác Tây Ban Nha liên doanh với Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) - phải rút lui khỏi dự án khai thác mỏ Cá Rồng Đỏ trong khu vực này. 

Điểm bất thường thứ hai là vụ ‘thăm dò dầu khí’, mà thực chất là thêm một vụ khiêu khích với những đường nét rất quen thuộc của Bắc Kinh, trùng với khoảng thời gian quan chức chủ tịch quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đi Bắc Kinh để bàn với Tập Cận Bình về ‘làm sâu sắc hơn nữa quan hệ đối tác chiến lược toàn diện’ và ‘đại cục’. 

VOA tiếng Việt: ‘Muốn chính quyền sợ, phải lên tiếng với quốc tế’

Phải làm sao ‘quốc tế hóa’ những hành vi đàn áp về tự do tôn giáo của chính quyền Việt Nam để quốc tế can thiệp, nếu không thì những hành động đấu tranh cho tự do tôn giáo ở trong nước sẽ không hiệu quả, các nhà hoạt động vì tự do tôn giáo Việt Nam nói với VOA. 

Các nhà hoạt động, vốn là lãnh đạo tinh thần hay nạn nhân của sự đàn áp tôn giáo ở Việt Nam, hôm 15/7 có buổi trao đổi, trình bày về ‘Tự do Tôn giáo ở Việt Nam: Cơ hội và Thách thức’ tại Freedom House, tổ chức cổ súy nhân quyền quốc tế có trụ sở ở thủ đô Mỹ, nhân dịp họ đến Washington D.C. tham dự Hội nghị Cấp Bộ trưởng về Tự do Tôn giáo Quốc tế. 

‘Sợ quốc tế lên án’ 


Trao đổi với VOA, đạo hữu Lương Xuân Dương thuộc đạo Cao Đài, vốn là tù nhân tôn giáo trong nước và bị chính quyền truy nã, cho biết rằng từ kinh nghiệm đấu tranh của ông, ông thấy rằng ‘phải luôn tìm đến những tổ chức, những người có khả năng giúp đỡ để mở rộng tiếng nói của mình ra với cộng đồng quốc tế’. 

“Bởi vì nhà cầm quyền Việt Nam coi thường tiếng nói của người dân nhưng rất e dè nhận xét của quốc tế,” ông giải thích. “Bằng chứng là họ luôn che đậy thực trạng vi phạm nhân quyền và tôn giáo. Điều đó cho thấy họ cũng biết sợ.” 

“Chúng ta làm điều họ sợ là đưa sự vi phạm của họ ra quốc tế theo đúng cách và đúng việc. Điều đó sẽ giúp từng bước đẩy lùi các vi phạm tôn giáo,” ông lập luận. 

Thứ Ba, 16 tháng 7, 2019

Tuấn Khanh: Tín ngưỡng trong sự kiểm soát của cộng sản: vừa bị đàn áp, vừa bị lợi dụng



Từ Bà Rịa-Vũng Tàu, hòa thượng Thích Vĩnh Phước, trụ trì chùa Phước Bửu, trực thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất đã đến Hoa Kỳ để tự mình lên tiếng về vấn đề tự do tín ngưỡng, tố cáo các chính sách đàn áp cũng như lợi dụng tôn giáo của chính quyền CSVN. 

Ngày 11 tháng 7 năm 2019, trong chương trình “Ngày Vận Động Cho Việt Nam”, do BPSOS tổ chức, hòa thượng Thích Vĩnh Phước đã cùng nhiều tu sĩ tôn giáo bạn như Công giáo, Cao đài, Tin lành… đã gặp gỡ các ông Scott Busby, trợ lý phụ tá Ngoại trưởng, Cục Dân chủ Nhân quyền Lao động, ông Gayle Manchin, Phó Chủ tịch Uỷ hội Hoa Kỳ về Tự do Tôn giáo Quốc tế và ông John Cornyn (Cộng Hoà, Texas), tác giả dự luật Chế tài vì Đàn áp Nhân quyền ở Việt Nam, cùng nhiều vị dân biểu liên bang khác. Những gì mà hòa thượng Thích Vĩnh Phước trình bày, được xem là bằng chứng cụ thể của hiện trạng tín ngưỡng tôn giáo tại Việt Nam hiện nay. 

Nhân dịp, này, hòa thượng Thích Vĩnh Phước đã giải đáp thêm đôi điều, ngoài những gì đã lên tiếng. 

Nguyễn Quang Dy: Lý giải sóng ngầm tại bãi Tư Chính

“Muốn hòa bình phải chuẩn bị chiến tranh” (Si vis pacem, para bellum). 


Những gì đang diễn ra tại bãi Tư Chính là dư chấn như sóng ngầm tiếp theo khủng hoảng lần trước (7/2017 và 3/2018). Vì vậy, tuy không bất ngờ nhưng cũng đừng chủ quan. Theo báo SCMP (12/7/2019), Trung Quốc đã điều tầu HD-8 đến vùng biển gần bãi Tư Chính (Vanguard Bank) để thăm dò dầu khí (từ 3/7/2019). Tàu HD-8 được hộ tống bởi 2 tàu hải cảnh số 3901 (12.000 tấn) và số 37111 (2.200 tấn), được trang bị trực thăng và pháo. 

Cảnh Sát Biển Việt Nam đã điều 4 tàu CSB đến ngăn chặn các tàu Trung Quốc vi phạm chủ quyền. Ngoài 4 tàu CSB Việt Nam và 2 tàu hải cảnh Trung Quốc trực tiếp đối đầu (stand-off) suốt tuần qua tại vùng biển gần bãi Tư Chính (cách Vũng Tầu khoảng 440km), có hàng chục tàu khác của hai bên hoạt động ở ngoại vi. Sự kiện này xảy ra bất chấp cam kết (5/2019) của bộ trưởng Quốc phòng hai nước nhằm giải quyết tranh chấp qua đàm phán. 

Theo báo chí chính thống (11/7/2019), Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã đến thăm và làm việc với Bộ Tư lệnh Cảnh sát Biển. Theo nguồn tin không chính thức, Thủ tướng đã nói chuyện qua điện thoại với các tàu CSB đang hoạt động tại vùng biển bãi Tư Chính. Tuy nội dung cụ thể không được thông báo, nhưng chắc Thủ tướng đã chỉ đạo CSB nâng cao cảnh giác để tránh bị động và bất ngờ trước các tình huống khó lường có thể xảy ra trên biển. 

Bối cảnh cũ 


Cuộc đối đầu lần này tiếp nối cuộc khủng hoảng lần trước tại bãi Tư Chính (7/2017 & 3/2018) cũng như sự kiện dàn khoan HD-981 (5/2014). Trong cuộc khủng hoảng lần trước, Trung Quốc đã huy động hàng trăm tàu để hộ tống dàn khoan HD-760 tiến vào vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Họ đã đe dọa Việt Nam để buộc Repsol phải dừng khoan tại lô 136/03 (Cá Kiếm Nâu) và lô 07/03 (Cá Rồng Đỏ) nằm trên thềm lục địa của Việt Nam. 

Mặc Lâm: Việt Nam có nên vì ‘đại cục’?

Dàn khoan Hải Dương 981 hồi tháng Năm, 2014. Liệu có sẽ xảy ra một vụ tương tự lần này không?

Câu chuyện giàn khoan Hải Dương 981 đang được lập lại, và không ai biết nó sẽ còn lập lại bao nhiêu lần nữa, ngoại trừ Bộ chính trị đảng Cộng sản Trung Quốc. 

Ngày 2/5/2014, Trung Quốc kéo giàn khoan Hải Dương 981 tới vị trí cách đảo Tri Tôn thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam 17 hải lý về phía nam, cách đảo Lý Sơn (tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam) khoảng 120 hải lý về phía đông. Đây là vị trí nằm hoàn toàn trong vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý của Việt Nam theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển. Sau 75 ngày khiêu khích và gặp sự chống đối của Việt Nam cũng như quốc tế, ngày 16 tháng 7 giàn khoan này đã buộc phải rút khỏi khu vực mà nó chiếm đóng trái phép để di chuyển sang một địa điểm khác. 

Ngày 12 tháng 7 năm 2019, theo tin từ South China Morning Post (SCMP), có ít nhất 2 tàu Hải cảnh Trung Quốc và 4 tàu Cảnh sát biển Việt Nam đang đối đầu với nhau ở Bãi Tư Chính trong khoảng một tuần qua, nơi Việt Nam có nhà giàn DK1 do Tiểu đoàn DK1 trực thuộc Bộ Tư lệnh Vùng 2 Hải quân kiểm soát. 

Âu Dương Thệ: Việt Nam „đổi mới“ ? ! Hay: Treo đầu dê, bán thịt chó !

Đây là tựa đề tập sách mới trên 700 trang vừa được phát hành trên toàn cầu theo dạng eBook của người viết. Đây cũng là kết quả nghiên cứu sau nhiều năm về chính sách gọi là “đổi mới” của chế độ toàn trị trải qua trên 30 năm, từ Đại hội 6 (1986) tới Đại hội 12 (2016) xuyên qua 5 đời Tổng bí thư từ Nguyễn Văn Linh, Đỗ Mười, Lê Khả Phiêu, Nông Đức Mạnh tới Nguyễn Phú Trọng. Sử dụng rất nhiều tài liệu từ nhiều nguồn khác nhau, người viết đã phân tích, giải thích và tổng hợp những câu hỏi quan trọng nhất. Xuyên qua 11 Chương, tập trung vào năm câu hỏi trung tâm và tìm giải đáp cho những câu hỏi này: 

1. Tại sao phải đổi mới? 

2. Đổi mới đã diễn ra như thế nào, có đổi mới thực không? 

3. Hậu quả của những chủ trương và hành động này cho ĐCS như thế nào 

và đối với nhân dân và đất nước ra làm sao? 

4. Viễn tượng cho ĐCS và đất nước như thế nào? 

5. Làm sao để tương lai nằm trong tầm tay của dân tộc ta? 

Những người cầm đầu chế độ toàn trị từ Nguyễn Văn Linh tới Nguyễn Phú Trọng từ 1986 tới nay đã chọn “Công thức Đổi mới” như thế nào? Bao gồm những yếu tố cơ bản nào và đã họ thực hiện từ những động cơ thầm kín nào? 

Báo Tuổi Trẻ: Góc khuất vệ sinh khách sạn: Dùng khăn tắm lau bồn cầu

TTO - Phóng viên Tuổi Trẻ đăng ký làm nhân viên vệ sinh khách sạn một thời gian dài để giải đáp thắc mắc phản ảnh lâu nay của bạn đọc: vệ sinh khách sạn thế nào?
Nhân viên khách sạn 3 sao TT ở Q1, TP.HCM dùng khăn tắm lau bồn cầu
Chọn hai khách sạn để khảo sát về vệ sinh, một khách sạn 3 sao thuộc hạng khá sang, một khách sạn bình dân đông khách ở TP.HCM, nhiều bí mật hé lộ từ dùng khăn tắm lau bồn cầu tới chuyện nhìn mặt thay drap trải giường... 

Tuy đây không phải đại diện cho tất cả khách sạn, chưa đủ bằng chứng cho thấy chủ khách sạn yêu cầu, nhưng cũng là một minh chứng cho thấy lỗ hổng trong việc quản lý vệ sinh khách sạn. 

Bí mật chiếc khăn tắm 


Sau khi nộp hồ sơ và vượt qua phần phỏng vấn khá kỹ, tôi chính thức xin được một chân dọn phòng ở khách sạn TT nằm ở trung tâm Q.1, TP.HCM, được công bố xếp hạng 3 sao, có khoảng 70 phòng, giá thuê dao động từ 800.000 đến gần 2 triệu đồng/phòng/đêm. 

Một trang web chuyên dùng để đặt phòng qua mạng đã mô tả khách sạn này: "... mang lại dịch vụ hoàn hảo, làm hài lòng cả những vị khách khó tính nhất với những tiện nghi sang trọng"... 

Ngày đầu đi làm, chị Thương, tổ trưởng tổ dọn phòng (tên các nhân vật trong bài đã được thay đổi), hướng dẫn khá kỹ: dọn nhà vệ sinh khách sạn 3 sao ngoài thay bọc rác, lau chùi bồn cầu, bồn rửa mặt, bồn tắm..., bồn cầu dọn xong phải dán giấy "niêm phong" ghi cả tiếng Anh. Tất cả đồ trên phải khô, không dính bất cứ thứ gì, đặc biệt là tóc, dọn xong phải xịt nước thơm. 

Chủ Nhật, 14 tháng 7, 2019

Thuỵ Khuê: Quê Hương Ngày Trở Lại, IX - Trên đường ra Bắc

Rời Huế chúng tôi lên đường ra Bắc, nhưng hồn Huế vẫn còn đọng lại trong tôi suốt quãng đường dài. Bữa cơm Âm phủ tối qua, có món canh dưa chua và nhiều thứ bánh Huế tôi không nhớ hết tên, bánh nào cũng ngon, vừa ăn vừa tưởng đến Gia Long, ông vua hay nói tục, hàng ngày ra công binh xưởng kiểm soát, tự lái thuyền đi thăm xuởng đóng tầu ở Thị Nghè, trưa ăn cơm cá kho dưa muối với thợ. Nhớ chuyện Barisy (một người lính Pháp theo vua) kể lại: ngày đầu tiên quân tiến vào kinh đô, tối đó vua về thuyền ngủ và ra lệnh cho quân sĩ cũng phải ngủ trên thuyền không được nhiễu dân. Sáng hôm sau, tám giờ ngày 15/6/1801, vua chính thức lên Tử cấm thành, ông cũng không đi thẳng vào cung điện mà đứng ở phòng ngoài (nơi dân chúng tụ họp để chờ xem mặt vua những ngày thiết triều), ông đứng đó "đấu láo" với quân lính. Tôi chắc khi đã lên ngôi tôn, thế nào cũng có lúc vua lẻn ra quán Âm phủ ăn cơm canh dưa chua cá khô tộ. Tâm hồn Gia Long gắn liền với hai thứ Huế: Huế cung đình và Huế dân dã, và cũng chính là tâm hồn Huế mà tôi cảm nhận được. Nhiều lần tự hỏi không biết mình yêu nước là yêu cái gì và tôi không nhận ra cái gì chính xác cả.

Hôm đó, tôi yêu lắm cái quán ăn trong thành nội, có nhiều món ngon tuyệt, kể cả "nem công chả phượng" trước đây chỉ được đọc trong sách; chúng tôi lại được tiếp đãi như những người "hoàng phái". (Hồi đi học, tôi có con bạn người Huế, phong cách rất sang, một hôm có đứa hỏi nó: trước tau ở Vỹ Dạ, mi ở đâu? Nó vênh váo: ta hoàng phái ở trong thành nội chớ đâu có chung đụng với bọn bây). Chừ bây giờ về Huế, tôi cũng được ăn "nem công chả phượng" trong "thành nội" y như... hoàng phái, cũng được ngồi ghế bành, được nghe các cô chiêu đãi Huế ngọt lịm thưa bẩm, chao ôi là thú vị. Tôi lại nhớ một hôm khác, tại Institut Franco-Vietnamien ở khu La Tinh (nơi sinh viên Việt chúng tôi thường ở trọ hoặc thuê phòng nghỉ hè) vẫn con bạn hoàng phái đó, nó ở chung với mạ nó, bà là mệ, mới ở Huế sang chơi. Tôi phục lăn vì thấy nó một điều bẩm mệ, hai điều bẩm mệ (tôi con nhà dân làm chi biết lễ phép như thế). Một hôm đi ngang qua phòng nó, không biết hai mẹ con cãi nhau cái gì, tiếng Huế người ngoài nghe không thể hiểu, bỗng phắt cái nó dơ tay tát mệ nó ngã chúi xuống đất, tôi giật bắn mình, từ đó tôi đề phòng cái bẩm của nó. Nhưng mà tôi vẫn mê tiếng Huế và tôi hiểu ra rằng mình yêu nước là yêu cả cái hay lẫn cái dở.

Hoàng Quân: Biếc

Niềm Biếc

Thơ và tranh thi pháp của thi sĩ Trụ Vũ
Đọc, nghe câu thơ hay, thấy thích, tôi học thuộc ngay, và đưa vào “kho dữ liệu” của mình. Đôi lúc sơ suất, tôi không biết tên tác giả. Bởi thế, khi trích dẫn, tôi đành xem những câu thơ ấy là của kho tàng “văn học dân gian”. Trong cái rủi, có cái may. Do lầm lẫn, ghi sai tên tác giả bài thơ trong một truyện ngắn của tôi, tôi được quen với thi sĩ Trụ Vũ và An Hòa, con gái của ông. Chẳng những thế, sau khi nghe tôi trình bày sự việc đã xảy ra, thi sĩ Trụ Vũ viết bài thơ khoán thủ với họ tên của tôi và tựa đề của truyện ngắn Khi Mười Bảy Tuổi. 

Từ đó, tôi liên lạc với thi sĩ Trụ Vũ qua An Hòa. Mối quan hệ của chúng tôi, dù chỉ trong điện thư, ngày càng thắm thiết, đậm đà. Dẫu chưa hề gặp nhau, chưa hề nghe giọng nói của nhau, nhưng chúng tôi cảm thấy rất gần nhau, và có sự đồng cảm rất lớn. An Hòa nhắn, “Ba em nói, truyện của chị rất “ngộ”. Vui, duyên dáng và cuốn hút người đọc. Qua những câu chuyện độc giả có thể nhận ra một cây bút dí dỏm, thông minh, trong sáng pha lẫn chút nghịch ngợm.” 

Đỗ Hoàng Diệu: Tướng không về hưu

Lời tác giả : Vài tháng trước, để chuẩn bị cho chuyên đề Viết và Đọc, nhà văn- biên tập viên Tạ Duy Anh đã đặt tôi viết bài về "Tướng về hưu", sau 32 năm đọc lại.
Tôi nhận lời ngay, tất nhiên, vì họ là Tạ Duy Anh và Nguyễn Huy Thiệp.
Một tuần sau, anh Tạ viết mail thống thiết xin lỗi. Bài không thể đi bởi lý do "tế nhị" từ lãnh đạo.
Tôi đưa lên đây hầu bạn đọc. 
*

Năm ngoái, từ bên kia bán cầu, nơi mà quê hương chỉ hiện diện trong những chiếc bóng mờ, giữa không gian của đêm và không khí của ma, tôi đọc tin một con chó ngoạm xác hài nhi chạy nhong nhong trên đường làng ngoại ô Hà Đông. Ngay lập tức, ông Tướng về hưu xuất hiện đuổi theo con chó. Hà Đông không xa Khương Trung, không xa làng Cò, quê Nguyễn Huy Thiệp. Không xa cái đơn vị hành chính ghi phố nhưng sinh hoạt làng trong truyện Nguyễn Huy Thiệp. Ông Tướng về hưu ba mươi hai năm trước đã chết lặng khi nhìn thấy mấy ngón tay hồng hồng nhỏ tý trong nồi thức ăn chó dưới nhà ngang. Giờ đây, bác sĩ Thủy không cần dặn ông Cơ cô Lài giấu diếm bố chồng, bởi không chỉ con chó ngây thơ vô tội cắp thai nhi chạy hoang, ngay cả con người cũng thản nhiên vứt bỏ, đánh đập, ăn thịt chính huyết thống của mình. Nhà máy rác Cần Thơ phát hiện hơn 300 xác thai nhi trong bảy năm, nghe đã rùng mình. Nghĩ tới bàn tay ai đó đã ném những hài nhi bé bỏng ấy vào túi rác, càng rùng mình hơn. Suy cho cùng, trên hành tinh này, không giống loài nào độc ác bằng loài người. 

Ông tướng của Nguyễn Huy Thiệp nếu sống đến giờ, sẽ không chỉ buồn không chỉ bất lực, thể nào cũng phẫn uất sinh nhồi máu cơ tim. Những năm tám mươi, ông còn có thể “bỏ chạy” khỏi xã hội nhiễu nhương, quay về chiến trường, chiến đấu với kẻ thù. Giờ thù đã thành bạn, bạn chót lưỡi đầu môi, bạn đâm bị thóc chọc bị gạo nhưng thỉnh thoảng nắm tay nhau dự tiệc nhân dân nên luôn luôn tốt. Ông tướng có muốn cũng khó tìm ra một chiến trường thực sự, chiến trường của sức mạnh, niềm tin, chiến trường vì nước vì dân. Cái chết của ông trên miền biên viễn, dưới đạn pháo kẻ thù, giải thoát ông khỏi hiện tại xa lạ, khỏi tương lai còn khủng khiếp hơn nhiều. 

Nguyễn Huy Thiệp: Tướng về hưu

I


Khi viết những dòng này, tôi đã thức tỉnh trong vài người quen những cảm xúc mà thời gian đã xóa nhòa, và tôi đã xâm phạm đến cõi yên tĩnh nấm mồ của chính cha tôi. Tôi buộc lòng làm vậy, và xin người đọc nể nang những tình cảm đã thúc đẩy tôi viết mà lượng thứ cho ngòi bút kém cỏi của tôi. Tình cảm này, tôi xin nói trước, là sự bênh vực của tôi đối với cha mình.

Cha tôi tên là Thuấn, con trưởng họ Nguyễn. Trong làng, họ Nguyễn là họ lớn, số lượng trai đinh có lẽ chỉ thua họ Vũ. Ông nội tôi trước kia học Nho, sau về dạy học. Ông nội tôi có hai vợ. Bà cả sinh được cha tôi ít ngày thì mất, vì vậy ông tôi phải tục huyền. Bà hai làm nghề nhuộm vải, tôi không tường mặt, chỉ nghe nói là một người đàn bà cay nghiệt vô cùng. Sống với dì ghẻ, cha tôi trong tuổi niên thiếu đã phải chịu đựng nhiều điều cay đắng. Năm mười hai tuổi, cha tôi trốn nhà ra đi. Ông vào bộ đội, ít khi về nhà.

Khoảng năm… cha tôi về làng lấy vợ. Chắc chắn cuộc hôn nhân này không do tình yêu. Mười ngày nghỉ phép bề bộn công việc. Tình yêu đòi hỏi điều kiện, trong đó thời gian cũng cần.

Khi lớn lên, tôi chẳng biết gì về cha mình cả. Tôi chắc mẹ tôi hiểu về cha tôi cũng ít. Cả đời cha tôi gắn với súng đạn, chiến tranh.

Tôi đi làm, lấy vợ, sinh con. Mẹ tôi già đi. Cha tôi vẫn đi biền biệt. Thỉnh thoảng cha tôi cũng ghé về nhà, nhưng những lần về đều ngắn. Cả những bức thư cha tôi gửi về cũng ngắn, dầu rằng dưới những dòng chữ, tôi biết ở đấy ẩn chứa nhiều tình thương cùng với âu lo.

Tôi là con một, tôi đã chịu ơn cha tôi về đủ mọi mặt. Tôi được học hành, được du ngoại. Cả những cơ sở vật chất gia đình cũng do cha tôi lo liệu. Ngôi nhà tôi ở ven nội, xây dựng trước khi cha tôi về hưu tám năm. Đấy là một biệt thự đẹp nhưng khá bất tiện, tôi đã xây cất dựa theo thiết kế của một chuyên gia kiến trúc trứ danh, bạn của cha tôi, ông này đại tá, chỉ thạo việc xây doanh trại.

Năm bẩy mươi tuổi, cha tôi về hưu với hàm thiếu tướng.

Đàm Trung Pháp: Tò Mò Đường Thi

Hình minh họa lấy từ Internet
    “Trên đường về nhà sau khi đi thi tiến sĩ bị rớt, người khách ngồi trong chiếc thuyền đang ghé bến đò Phong Kiều lúc nửa đêm. Nửa thức nửa ngủ trong một tâm trạng buồn, khách thấy trăng sắp lặn, nghe tiếng quạ kêu, cảm thấy lành lạnh vì trời đầy sương phủ. Cây phong trên bờ sông và ánh đèn từ một thuyền đánh cá chờn vờn trước cơn buồn ngủ. Ngoài thành Cô Tô là chùa Hàn San. Tiếng chuông nửa đêm vang đến tận thuyền khách.” Đấy, quý bạn vừa đọc qua nội dung tôi viết một cách hời hợt về tuyệt tác Đường thi mang danh Phong Kiều Dạ Bạc 楓 橋 夜 泊 (PKDB) của Trương Kế 張繼(712-779). 

Vô số người Trung Quốc và ba quốc gia đồng vănTriều Tiên, Nhật Bản, Việt Nam đã coi PKDB (Tản Đà dịch thành Nửa đêm đậu bến Phong Kiều) là một trong vài bài được coi là hay nhất trong tổng số vài ngàn bài thơ Đường. Toàn bài thơ tứ tuyệt lẫy lừng ấy được ghi dưới đây bằng Hán tự nguyên thủy và bằng âm Việt-Hán, cùng với bản phỏng dịch sang thơ Việt của Tản Đà:

月 落 烏啼霜 滿 天.    = Nguyệt lạc ô đề sương mãn thiên 
 江 楓 魚 火 對 愁 眠  = Giang phong ngư hỏa đối sầu miên 
 姑 蘇 城 外 寒 山 寺  = Cô Tô thành ngoại Hàn San tự 
 夜 半 鐘 聲 到 客 船  = Dạ bán chung thanh đáo khách thuyền 

Thứ Bảy, 13 tháng 7, 2019

Ngô Nhân Dụng: Nếu bị kỳ thị nên làm gì?

Luật pháp nước Mỹ cấm các hành động và lời nói kỳ thị, vì lý do chủng tộc, tôn giáo, giới tính, vân vân. Nếu có ai nói những lời kỳ thị với mình, chúng ta nên quay video, hoặc chụp hình và thâu âm. Nếu không sẵn máy thì quay sang mời người chung quanh làm chứng, phân trần, giải thích. Trong hình, người biểu tình chống lại nhóm kỳ thị chủng tộc KKK ở Dayton, Ohio, hôm 25 Tháng Năm, 2019. (Hình: Seth Herald/AFP/Getty Images)

Ngày hôm qua, 12 Tháng Bảy, bà Johanny Santana, người Puerto Rico, đang đứng chờ trả tiền ở một tiệm thực phẩm thì bị một phụ nữ da trắng đứng đằng sau lên tiếng đuổi “Cút về xứ” vì nghe bà nói tiếng Tây Ban Nha.

Nghe tiếng làu bàu, Santana quay lại hỏi có chuyện gì không, và bà kia bảo: “Đừng nói nữa.” Bà ta nói: “Tôi sinh trưởng ở đây, cô không thuộc xứ này. Trở về xứ sở của cô đi – nước tôi không phải là chỗ cho mấy người tới ăn bám.” Người đàn bà da trắng nói thêm: “Cô là di dân lậu! Tôi mong ông Trump sẽ trục xuất cô.”

Câu chuyện, xảy ra ở làng Abington, quận Montgomery, tiểu bang Pennsylvania, được thâu hình, rồi được đài ti vi NBC 10 ở Philadelphia chiếu khiến nhiều người phẫn nộ. Santana nói với đài truyền hình: “Tôi cảm thấy bất lực vì không nói tiếng Anh thông thạo để có đủ chữ mà đối đáp với bà ta.” Cô cũng nói rất ân hận vì trong khi tức giận cô đã nói những lời bất nhã với bà kia.

Một người khác cũng là nạn nhân của bệnh kỳ thị ngay trong cửa hàng Burger King tại Eustis, Florida, mà ông ta làm quản lý.

Trịnh Y Thư: Cái mới trong văn



Có người bạn văn, chủ biên một trang mạng văn chương, một hôm kêu gọi tôi đóng góp vào số chủ đề anh đang thực hiện. Chủ đề tình yêu. Anh nói tôi có toàn quyền làm chủ ngòi bút mình, viết gì cũng được – “bạo liệt” càng tốt – miễn sao có nghệ thuật và tương đối mới mẻ một chút. Tôi ậm ừ trả lời anh, chẳng nhận lời mà cũng không từ chối. Tôi hiểu ý anh nhưng đột nhiên tôi cắc cớ tự đặt ra câu hỏi trong đầu với chính mình: Có gì mới lạ nơi tình yêu không?

Thật ra, làm gì có cái mới lạ dưới ánh mặt trời này. Thánh Kinh phán vậy. Và, quả tình, tôi chẳng biết có cách nào dùng văn chương để “làm mới” tình yêu. Đừng bảo tôi cực đoan nếu – nhìn từ góc độ nào đó – tôi bảo tất cả những bài thơ tình đông tây kim cổ chẳng qua chỉ là biến tấu từ mẫu đề 

Quan quan thư cưu,
Tại hà chi châu.
Yểu điệu thục nữ,
Quân tử hảo cầu.

do một thi nhân nào đó sống cách đây hai ba nghìn năm ở lưu vực sông Hoàng Hà, trong giây phút ngẩn ngơ nhìn người con gái đẹp giặt lụa ven sông, lòng bỗng tràn ngập nỗi cảm xúc yêu thương, viết xuống. Tình yêu, chính nó, chắc không có gì mới lạ. Cảm xúc con người hai ba nghìn năm qua chẳng đổi khác bao nhiêu. Hai ba nghìn năm còn phù du, ngắn ngủi hơn một sát na trong biến trình tiến hóa của con người; bởi thế, chắc chắn hai ba nghìn năm sau con người vẫn thế, vẫn chừng đấy thương yêu, thù ghét, chừng đấy những quan hệ giữa người và người.

Trần Mộng Tú: Hai bài thơ cùng nhan đề, cách nhau 10 năm

Dưới đây mời bạn đọc thưởng thức hai bài thơ cùng một nhan đề “Viên Sỏi” của nhà thơ Trần Mộng Tú. Bài thứ nhất làm vào mùa hè năm 2009. Bài thứ hai làm 10 năm sau, vào ngày 7 tháng Bảy, 2019.

Nhà thơ cho biết đây chỉ là một trùng hợp tình cờ, vì khi sáng tác bài Viên Sỏi thứ hai, tác giả hoàn toàn quên bài đã làm trước đây 10 năm.

Phạm Xuân Đài có bài bình luận về sự tình cờ hy hữu này trong số DĐTK hôm nay.

Hình minh hoạ, FreePik

VIÊN SỎI

Này anh trái mặt trời vừa chín
rụng mùa hạ trên lưng bầy ong
những bụi cúc trong vườn trắng xóa
đang tỏa hương trên từng cánh thật cong
đến đây anh
xem bầy thỏ dại
những con mắt tròn như mắt bé thơ
ngậm cọng cỏ trong vườn vừa thức giấc
khua những con giun ra khỏi cơn mơ
mùa hạ người ta yêu hơn một chút
bởi mặt trời về làm ấm xương da
và những giọt sương mang hồn biển cả

Phạm Xuân Đài: Hai Viên Sỏi

Buổi sáng chủ nhật 7 tháng 7, 2019 tòa soạn DĐTK nhận được bài thơ Viên Sỏi vừa sáng tác xong của nhà thơ Trần Mộng Tú. Đúng 24 tiếng đồng hồ sau, vào sáng ngày 8 tháng 7, lại được điện thư của tác giả, báo tin vừa tình cờ tìm ra và gửi đến DĐTK một bài thơ khác làm năm 2009 cách đây đúng 10 năm, cũng có tên là Viên Sỏi.

Tác giả ngạc nhiên trước sự trùng hợp này. Mười năm trước đã làm một bài thơ Viên Sỏi, đúng mười năm sau lại sáng tác một bài với tựa đề y hệt mà không hề ý thức sự trùng lặp ấy. Nghĩa là khi làm bài Viên Sỏi thứ hai tác giả hoàn toàn không nhớ gì về bài thơ cũ cùng tên. Nói cách khác người mẹ này đã quên đứt đứa con mình đã sinh ra trong quá khứ, nay đã lên mười. Ngày nay lại sinh thêm một đứa em, và đặt tên đúng tên anh hay chị nó sinh ra từ mười năm trước. 

Sự trùng lặp quả là hy hữu, khiến tác giả quyết định gửi luôn bài thứ hai đến DĐTK, để xem với cái nhìn khách quan, tòa soạn sẽ có ý kiến gì tạm gọi là giải thích sự kiện này không.

Điều làm cho kẻ viết bài này để ý trước tiên là hai chữ Viên Sỏi. Nó hẳn có nhân duyên nào đó trong tâm hồn thi nhân nên trong vòng mười năm, nó đã hai lần được đặt tên cho bài thơ. Sỏi là hòn đá nhỏ cỡ trái nhãn trái vải, nhẵn nhụi, có nơi như vùng miền Trung gọi là sạn, có người ở nơi khác còn gọi là đá cuội. Vì viên sỏi nhỏ nhắn và luôn luôn láng bóng nên nhiều người thích nó : bọn nhóc con tụi tôi ngày xưa đi tìm những viên sỏi cỡ trái nho để làm đạn bắn ná cao su; người lớn thì dùng để rải trên những lối đi trong vườn, gọi là lối đi rải sỏi; với những người xây cất công trình, nhà cửa thì sỏi được trộn với xi măng để làm bê tông… Kể ra thì quanh chúng ta ở đâu cũng có sỏi, và nó được dùng nhiều việc một cách phổ biến, không có giá trị gì đặc biệt.

Thế nhưng đối với những tâm hồn giàu cảm xúc và chiêm nghiệm thì viên sỏi có thể thành một đề tài. Trước tiên ai cũng thấy là ngoài thiên nhiên mọi vật đều thô nhám, những rừng cây rậm rạp, những hòn núi đá sừng sững cheo leo, những ghềnh thác, những bão bùng… nói chung là hoang dại. Trừ những viên sỏi. Đó như là những quà tặng mang dáng dấp đã được gọt dũa kỹ lưỡng của thiên nhiên, chúng nhỏ nhắn, chúng nhẵn nhụi, lắm khi có màu sắc đẹp, có hình thể tròn trịa hoặc ngộ nghĩnh. Nhưng chắc ai cũng biết sỏi không phải do trời sinh đã là như thế, những đặc tính của sỏi mà chúng ta nhìn thấy ngày nay là kết quả của sự đập vỡ và bào mòn qua vô lượng thời gian. Chúng ta có thể tưởng tượng từ hàng triệu năm trước những giao động mãnh liệt của quả đất tạo ra những va chạm kinh thiên động địa làm vỡ tan tành từng trái núi đá to. Những mảnh đá vỡ tung tóe khắp nơi, rồi những cơn hồng thủy đưa chúng về những con sông con suối, và hiện tượng nước chảy đá mòn từ từ hoàn tất từ thiên niên kỷ này qua thiên niên kỷ khác, có khi cả triệu năm mới cho chúng ta những viên sỏi như ngày nay.

Phạm Hồng Sơn: Đọc ‘Y Sĩ Tiền Tuyến Nghiêm Sỹ Tuấn…’

Bìa tác phẩm Y Sĩ Tiền Tuyến Nghiêm Sỹ Tuấn – Người Đi Tìm Mùa Xuân.

Đọc xong cuốn sách về một con người đã chết cách đây hơn nửa thế kỷ khi còn đương xuân, đương ởnhững năm tháng tiềm năng nhất về sức lực và trí lực, tự tôi dằn lòng nở một nụ cười lớn hạnh phúc cho riêng tôi.

Trầm mặc, bùi ngùi, thương xót, đau khổ, nhỏ lệ là một phản xạ nhân bản, hoặc, tệ hơn, một biểu hiện bề ngoài, rất đỗi tự nhiên của con người trước cái chết của con người. Cái tự nhiên đó dường như đã khiến chúng ta quên mất một điều, đối với con người sự hệ trọng nhất không phải sống hay chết mà là đã sống ra sao và được chết như thế nào. “Đã sống ra sao” là sự nỗ lực hay thiếu nỗ lực để sống cho xứng với tên gọi Con Người. “Được chết như thế nào” là “tử bất kỳ”, là điều không phụ thuộc vào ý muốn của chúng ta. Nhưng tư thế của người chết, tinh thần của người chết, bi tráng, lẫm liệt hay vật vã, bi lụy, luôn luôn khiến những kẻ đang sống phải suy nghĩ. Một con người có tầm vóc hiếm có, chỉ được sống một cuộc sống ngắn ngủi so với tha nhân, đã luôn trăn trở, nỗ lực, chịu đựng trong âm thầm cho tới tận lúc chết để bước và vươn cao hơn trên những bậc thang về cả trí tuệ lẫn nhân phẩm, được biết một Con Người như thế trong một cuộc đời còn nhiều ô trọc tại sao ta không hạnh phúc?

Thứ Sáu, 12 tháng 7, 2019

Nguyễn Ngọc Chu: Căn bệnh đang hoành hành trong các dự án kinh tế nhà nước

Bệnh ảo tưởng là một căn bệnh nặng ở nước ta. Nghèo đói nhưng lại đi vay để sắm cái đắt tiền nhất mà người giàu hơn nhiều lần cũng không dám sắm. Đã lạc hậu, nhưng lại mơ tưởng đi tiên phong trước cả các nước tiên phong. Cho nên mới đề ra những câu khẩu hiệu phi thực tế loại: “ Đi tắt đón đầu”, “ Tiến thẳng lên CNXH không qua TBCN”. 

Những nhận định sai lầm của Bộ GTVT về đường sắt Bắc - Nam 


Biện hộ cho con số 58,7 tỷ USD, liên quan đến ước lượng 26 tỷ USD cho đường sắt Bắc - Nam tốc độ 200 km/ giờ của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, ông Tổng giám đốc công ty tư vấn TEDI Phạm Hữu Sơn nêu ra mấy điểm dưới đây (Vnexpress 09/7/2019): 

“Chi phí xây lắp đường sắt tốc độ 200 km/h giảm so với đường sắt tốc độ 350 km/h là 10%; chi phí thiết bị giảm 26%; các hệ thống thông tin tín hiệu, thiết bị phụ trợ có mức đầu tư cơ bản như nhau. Do đó, không thể có việc tổng mức đầu tư giảm hơn một nửa nếu xây dựng đường sắt Bắc Nam tốc độ 200 km/h thay vì 350 km/h. 

"Chúng tôi đã tính toán rất chi tiết các số liệu với nhiều phương án chạy tàu tốc độ khác nhau, không thể có số liệu chênh lệch kinh khủng như vậy". 

Phạm Chí Dũng: Vì sao lại là Nguyễn Thị Kim Ngân đi Trung Quốc?

Đây là lần thứ hai chính thể Việt Nam cử một ủy viên bộ chính trị trong ‘tam trụ’ đi ‘diện kiến’ Bắc Kinh kể từ khi Nguyễn Phú Trọng có vẻ vẫn chưa thể thoát khỏi hoàn toàn cơn bạo bệnh.

“Luôn coi trọng việc củng cố tình hữu nghị truyền thống và phát triển quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Trung Quốc” - Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân ‘đọc bài’ khi tiếp Hùng Ba - Đại sứ Trung Quốc tại Hà Nội - vào ngày 4/7/2019. 

Bất thường Kim Ngân 


Có điều gì đó không thật bình thường, hoặc khá bất thường khi không phải Phó chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh mà lại là Chủ tịch Quốc hội Ngân tiếp đại sứ Trung Quốc. Bởi theo hiến pháp và cũng theo thông lệ, việc đón tiếp đại sứ các nước, đặc biệt là khách đến từ Bắc Kinh, là phần hành của chủ tịch nước hoặc phó chủ tịch nước chứ chẳng liên quan gì đến ‘cơ quan dân cử tối cao’. 

Nhưng chỉ ít ngày sau thì đã có lời giải cho ẩn số thường trên: báo đảng Việt Nam đưa tin Nguyễn Thị Kim Ngân sẽ thăm Trung Quốc từ ngày 8 đến ngày 12/7 theo lời mời của Uỷ viên Thường vụ Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc, Uỷ viên trưởng Uỷ ban Thường vụ Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc Trung Quốc Lật Chiến Thư. 

Lê Văn Sinh: Việt Nam và vấn đề Đảng CS xác định ba 'thế lực thù địch' (Gửi cho BBC News Tiếng Việt từ Hà Nội)

"Trên thế giới này, không có đồng minh vĩnh viễn hay kẻ thù vĩnh viễn, chỉ có lợi ích quốc gia mới là vĩnh viễn," đó là câu nói được nhiều người biết đến từ thế kỷ trước của cố Thủ tướng Anh, ngài Winston Churchill (1874-1965).

Ông Võ Văn Thưởng (thứ hai, trái sang, hàng trước) cùng các đại biểu tại Đại hội lần thứ 12 của Đảng Cộng sản Việt Nam

Sở dĩ tôi chợt nhớ tới câu nói này vì mới đây tại Việt Nam, báo chí và truyền thông có đưa tin bài về một phát biểu của đương kim Trưởng Ban Tuyên giáo của Đảng Cộng sản, ông Võ Văn Thưởng. 

Trong phát biểu hôm 5/7/2019, ông Võ Văn Thưởng có nhắc đến khái niệm thù địch, mà theo phân loại của ông thì có ba nhóm: 

1.  "Những người nghiên cứu lý luận thực tiễn ở các nước trong cuộc đấu tranh chính trị giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản. 

2. "Lực lượng cực đoan người Việt ở nước ngoài kết hợp với số chống đối, bất mãn trong nước để lập các tổ chức... như Việt Tân, Việt Nam Phục Quốc...;" 

3.  "Lực lượng len lỏi, phức tạp không khó để nhận ra nhưng lại rất khó về đấu tranh đó là cán bộ, đảng viên, kể cả những đảng viên từng giữ chức vụ trung cao cấp trong bộ máy, hệ thống chính trị của chúng ta, suy thoái về tư tưởng chính trị, tự diễn biến, tự chuyển hóa." 

Trong quá khứ thì sao? 


S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Ông Thủ Tướng


Nếu nói thời của cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã để lại di sản ghê gớm nhất là tham nhũng thì thời của đương kim Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc là giai đoạn mà sự yếu kém của bộ máy bộc lộ rõ nhất về năng lực quản lý và điều hành đất nước từ trên xuống dưới. 
Thiên Điểu (VNTB) 

Tôi có chút giao tình (chả đậm đà gì cho lắm) với Người Buôn Gió nên không biết rằng đương sự là một người khó tính. Tuần rồi, trên trang FB của ông có hình ảnh của T.T Nguyễn Xuân Phúc ngồi (rìa) giữa Hội Nghị Thượng Đỉnh G 20, cùng với đôi ba lời bình khe khắt: 

Thanh Hieu Bui: Chúng ta nhìn thấy nhiều hình ảnh thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tiếp xúc với các nguyên thủ quốc tế, đặc biệt là bên lề. Vậy thực sự ông ta có khả năng như ghi trong lý lịch là Anh Văn bằng B hay không.? 

Phúc học đại học bên Sing bằng tiếng gì ? 

Thứ Năm, 11 tháng 7, 2019

Nguyễn Quang Dy: Mấy nguy cơ lớn Việt Nam phải đối phó

Mấy năm qua, thế giới biến động “khó lường”, làm trật tự thế giới biến đổi sâu sắc. Nay đối đầu Mỹ-Trung đang làm các nước khác như Việt Nam bị mắc kẹt, vì “trâu bò đánh nhau ruồi muỗi chết”. Bài này chỉ đề cập vắn tắt mấy nguy cơ lớn có thể gây ra hệ lụy cho đất nước, phải cảnh giác. Muốn “biến nguy thành cơ”, Việt Nam cần khôn ngoan và linh hoạt, nhưng quan trọng nhất phải đổi mới thể chế, hệ quy chiếu, và tư duy quản trị/điều hành. 

Mấy nguy cơ lớn 


Thứ nhất, các nguy cơ do đối đầu Mỹ-Trung, đặc biệt là chiến tranh thương mại “vừa đánh vừa đàm” chưa có hồi kết, như “con dao hai lưỡi”, làm Việt Nam “vừa được vừa mất” (a winner and loser). Theo Investor’s Services, có 4 nước được lợi là Malaysia, Thailand, Taiwan, Việt Nam, và 4 nước bị thiệt hại là Mongolia, Singapore, Hong Kong, Việt Nam. 

Cách đây không lâu, khi ông Trump gặp ông Kim tại Hà Nội (27-28/2/2019) đã ca ngợi Việt Nam là mô hình để Bắc Triều Tiên học hỏi. Nhưng khi trả lời phỏng vấn Fox Business Network (26/6/2019), Trump bỗng tuyên bố thẳng thừng “Việt Nam hầu như là kẻ lạm dụng tồi tệ nhất so với tất cả mọi người” (It's almost the single worst abuser of everybody). 

Sau đó (2/7/2019), Bộ Thương mại Mỹ đã đánh thuế 456% lên thép từ Việt Nam có xuất xứ từ Đài Loan hay Hàn Quốc. Đây là “phần nổi của tảng băng chìm” vì các doanh nghiệp đang chuyển ồ ạt từ Trung Quốc sang Việt Nam. Đừng quên là tháng 12/2017, Mỹ đã đánh thuế 531% và 238% lên thép cuộn của Việt Nam có xuất xứ từ Trung Quốc.