Thứ Bảy, 10 tháng 11, 2018

Hạ Long Lưu Văn Vịnh: Những Ông Tiên Tửu

Ô Mã Khuê Âm (Omar Khayyâm ) thi hào Ba Tư 1040-1123, đề tài chính của ông là Rượu :

Khi ta chết, rửa ta bằng rượu
rót chén đầy, thay đoạn kinh vơi
phục sinh ngày đó bạn ơi
tìm ta hãy đãi bụi phơi tửu đình.

Quand je mourrai, lavez mon corps avec du vin
Pour prières, louez pour moi les coupes pleines
Au jour de la résurrection, si vous désirez me revoir
Tamissez la poussière du seuil de la taverne.

Râu ta quét bậc mòn tửu quán
chẳng suy tư thiện ác, càn khôn
chẳng qua giống trái cầu tròn
rơi chìm ao nước nào ơn ích gì
rượu ngon ta ngủ li bì
lóc lăn hạt thóc sá gì cỏn con!

J’ai balayé de mes moustaches le seuil usé de la taverne
J’ai renoncé à réfléchir, ce monde ou l’autre, le bien, le mal
ne sont que boules de polo! Qu’elles tombent à l’eau, se perdent!
Vais- je soucier d’un grain d’orge quand, avec le vin, je m’endors?

Uống chìm hũ rượu lịm người
mai này xuống mộ bốc hơi xác nồng
tửu đồ ghé lại hương xông
cũng say ngây ngất nằm chồng lên ta!

Je veux boire tant et tant du vin
que le parfum monte de terre quand un jour, j’y serai rentré
et que les buveurs qui viendront pour me saluer, sur ma tombe
par l’effet de ce seul parfum se couchent sur moi, ivres morts.

Bản dịch Pierre Seghers

LÝ BẠCH 701-762 sinh ở Tây Vực, đời Đường

Tương Tiến Tửu
Quân Bất kiến Hoàng Hà chi thuỷ thiên thượng lai
Bôn lưu đáo hải bất phục hồi
…Hội tu nhất ẩm tam bách bôi

Người thấy chăng, nước sông Hoàng
Trên trời đổ xuống sóng vàng ra khơi
Chẳng bao giờ nước phục hồi …

Rót ba trăm chén rượu đầy
Một hơi nốc cạn mới tay tửu đồ

Chén vàng chớ để cho vơi
Đáy không nhìn bóng trăng soi bẽ bàng…


Lý Bạch nhất đấu thi bách thiên
Trường An thị thượng tửu gia miên
Thiên tử hô lai bất thướng thuyền
Tự xưng thần thị tửu trung tiên

Tu một vò, thơ trăm bài
Đế đô tửu quán ngủ say xá gì
thuyền vua tới đón nằm lì
Rằng ta Tiên rượu li bì chẳng lên. 

( Đỗ Phủ tả Bát tiên uống rượu, đoạn này tả Lý Bạch)

CAO BÁ QUÁT 1809-1854

Uống Rượu Tiêu Sầu

Ba vạn sáu nghìn ngày là mấy
Cảnh phù du trông thấy cũng nực cười
Thôi công đâu chuốc lấy sự đời
Tiêu khiển một vài chung lếu láo

Đoạn tống nhất sinh duy hữu tửu
Trầm tư bách kế bất như nhàn
Dưới thiều quang thấp thoáng bóng Nam san
Ngoảnh mặt lại cửu hoàn coi cũng nhỏ

…Nâng chén rượu, xin mời bác sóng
Tuổi thiếu niên ta thích trêu người
Núi phía Tây bác lôi gần lại
Thành phía Đông san phẳng càng hay…

Ngán Đời

…Gõ nhịp lấy, đọc câu Tương Tiến Tửu…

TẢN ĐÀ Thơ Rượu 1889-1939

…Thương ai cho bận lòng đây
Cho vơi hũ rượu cho đầy túi thơ
Cảnh đời gió gió mưa mưa
Buồn trông ta phải say sưa đỡ buồn
….Rượu thơ mình lại với mình
Khi say quên cả cái hình phù du… ( Thơ Rượu)

Bác đã về thôi, đời đáng chán
Tôi còn sống mãi, rượu cùng ai (Viếng Bạn Rượu)

Đất say đất cũng lăn quay
Trời say mặt cũng đỏ gay, ai cười ? (1921 Lại Say)

VŨ HOÀNG CHƯƠNG 1916-1976

Say đi em ! Say đi em
Say cho lơi lả ánh đèn
…Rượu rượu nữa ! và quên quên hết !
Ta quá say rồi
Sắc ngả mầu trôi…
Gian phòng không đứng vững
Có ai ghì hư ảnh sát kề môi…
Say không còn biết chi đời…. 1940 Thơ Say 1971

BAUDELAIRE 1821- 1867

BE DRUNK

Always be drunk
That’ s it !...
Get drunk and stay that way…
Ask the wind, the wave, the star, the bird, the clock
Ask everything that flees,
Every that groans,
Or rolls, or sings
Everything that speaks
Ask what time it is;
and the wind
the wave, the star, the bird, the clock, will answer you
“Time to get drunk!
Don’t be martyred slaves of time
Get drunk !
Stay drunk !
On wine, virtue, poetry, whatever !”

Trích bản gốc Pháp ngữ

Enivrez vous
Il faut etre toujours ivre
…pour ne pas sentir
L’horrible fardeau du Temps
Qui brise vos epaules
Et vous penche vers la terre
…demandez au vent, à la vague, à l’etoile, à l’oiseau, à horloge 
….vous répondront
“ il est l’heure de s’enivrer
Pour n’être pas les esclaves martyrisés du Temps
Enivrez vous
Enivrez vous sans cesse
De vin, de poésie ou de vertu, à votre guise…”

Phóng trích Dịch :

Bạn ơi hãy uống say mềm
Say sưa quên hết nỗi niềm Thời gian
Thân ta năm tháng thổi nghiêng
Ngả về gần đất triền miên nỗi sầu
..hỏi trăng hỏi gió hỏi chim
Hỏi làn sóng bạc hỏi kim đồng hồ
Chúng đều khuyên hãy say sưa
thời gian bắt giết chẳng chừa một ai

Nên chi ta sống miệt mài
Men thơ men đạo bốc dài men say.

SO SÁNH


Omar Khayyam xứng đáng là một Đại Thi hào về Thơ Rượu, ông không gián tiếp mà trực tiếp mô tả về Rượu, về Say, về Say đến chết, Râu quét bực tửu quán, Say sau khi chết, men Say vượt thời gian…

Các thi hào Á Đông tả Say gián tiếp với gió, với mây, với sóng, vẽ hình ảnh một người say, quên đời phù du, tìm lẽ sống trong rượu, Cao Bá Quát bút pháp mạnh, suốt, Tản Đà say mà tỉnh, Vũ Hoàng Chương say trong vũ trường đèn mầu, tới Baudelaire mới thấy ý tưởng sâu xa hơn nhưng cũng chỉ là uống say quên đời phù du, quên thời gian tàn nhẫn…

Cho nên nếu thơ Rượu Omar đạt cao điểm 10/10, thì các thi bá khác chỉ đạt tới 7-8 điểm là nhiều.

Tuy nhiên cũng có loại thơ Say mà không do rượu, Say tình cũng là chất men say kinh hoàng không kém :

Ta không rượu, nhưng say hơn say rượu
Em ngồi yên, anh đang thấy tròng trành
Hồ mắt em là nơi ta chìm đắm
Buồm hồn say nghiêng ngả sóng tóc xanh.

Hạ Long LVV 11-2018

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét