Thứ Bảy, 18 tháng 8, 2018

Lữ Giang: Hơn 300 báo Mỹ phản đối Trump chống quyền tự do ngôn luận

Đài BBC ngày ngày 16.8.2018 đã cho phổ biến bài "Hơn 300 báo Mỹ tấn công 'cuộc chiến bẩn thỉu' của ông Trump" tường thuật lại chiến dịch báo chí Mỹ đang được phát động trong ngày để chống lại cái được họ coi là "cuộc chiến tranh bẩn thỉu chống lại tự do báo chí" (dirty war against the free press) của Tổng Thống Donald Trump.

Tổng thống Trump công kích các phóng viên hôm 3/8 tại bang Pennsylvania. Ảnh: Getty Images
Ông Trump thường gọi những bài phê phán ông hoặc có những quan điểm khác ông đều là "tin giả" (fake news) và thẳng thừng tuyên bố "báo chí là kẻ thù của nhân dân". Ông Zeid Ra’ad al-Hussein, cựu Cao ủy Liên Hợp Quốc về Nhân quyền đã đánh giá: "Bình luận của Tổng thống Trump ở rất gần với ngưỡng bạo lực, có thể khiến các phóng viên, người chỉ làm công việc của họ, bị tổn thương và dẫn tới tự kiểm duyệt các bài viết".

Trong khi đó, ông Trump đã dùng Twitter để tung ra hàng ngày vô số những tin giả và nhận định sai lầm, ấu trĩ... không phù hợp với ngôn từ của một vị lãnh đạo quốc gia. Chưa bao giờ người ta nghe một tổng thống Mỹ nào gọi một kẻ chỉ trích mình là "con chó" như ông Trump. Nhiều cơ quan đã tập hợp đầy đủ các Twitter này của Trump, thêm vào một vài lời phê phán vắn gọn, với ý định sẽ cho ấn hành để các thế hệ sau này biết rằng đã có một vị lãnh đạo nước Mỹ quái đản xuất hiện trong thời đại chúng ta.


1.- Người đưa ra sáng kiến

Chiến dịch nói trên do sáng kiến của bà Marjorie Pritchard, nữ ký giả phụ trách trang "Tranh luận" trên tờ The Boston Globe, một tờ báo lớn, đã đề ra. Theo bà, báo chí không thể ngồi yên chịu trận trước những đòn tấn công "nguy hại" của người đứng đầu nước Mỹ, do đó cần phải có một hành động chung - cụ thể là đăng một bài xã luận - để xác định rằng báo chí khôngphải là kẻ thù của nhân dân như ông Trump thường nêu. Các bài xã luận đều do các báo tự viết và đề nghị cùng phổ biến vào ngày 16.8.2018. Chiến dịch này đã được hàng trăm hãng thông tấn, báo chí tuyên bố sẽ tham gia gia, chẳng hạn như New York Times, Guardian, Philadelphia Inquirer, Chicago Sun Times...

Đài VOA ngày 17.8.2018 đã ghi nhận:


"Mỗi tờ báo, kể cả một số tờ báo ở những bang mà ông Trump chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống năm 2016, đã chạy một bài xã luận, thường là một bài viết không đề tên tác giả phản ánh quan điểm của một ban xã luận và tách biệt với bộ phận viết tin và các mục khác trong một tờ báo.

"Hàng trăm tờ báo khắp nước Mỹ hôm thứ Năm đã đồng loạt đăng bài xã luận bênh vực tự do báo chí và phản bác Tổng thống Donald Trump vì ông gọi một số tổ chức truyền thông là kẻ thù của người dân Mỹ."

2.- Chiến dịch bùng nổ lớn

Theo tờ The Guardian, có 343 tờ báo đã đăng tải các bài xã luận trong chiến dịch này.

Trong bài bình luận phổ biến hôm 16/8, ban biên tập tờ Boston Globe nói rằng “Một trụ cột trung tâm trong chính trị của Tổng thống Trump là liên tục tấn công báo chí tự do”. Bài báo nhận định:

"Sự vĩ đại của nước Mỹ có sự phụ thuộc vào vai trò của tự do báo chí trong việc nói lên sự thật với người nắm quyền lực". Bài báo viết tiếp:"Gọi báo chí là ‘kẻ thù của người dân’ là một điều rất thiếu bản sắc Mỹ và nguy hiểm đối với nhiệm vụ mà báo chí đã chia sẻ trong hơn 2 thế kỷ".

Tờ The Guardian viết:

"Donald Trump không phải tổng thống Mỹ đầu tiên công kích báo chí hay cảm thấy bị đối xử không công bằng. Nhưng ông ấy là người đầu tiên có chính sách nhất quán nhằm làm suy yếu, chia rẽ hay thậm chí gây nguy hiểm cho công việc của báo giới".

"Công việc của báo giới không phải là cứu nước Mỹ khỏi Tổng thống Trump mà là đưa tin, nghiên cứu, phân tích và có thể xem xét kỹ lưỡng nhất mà không lo sợ (trước nhà chức trách)".

Đài VOA nói:

"Tu chính án Thứ nhất của Hiến pháp Hoa Kỳ bảo đảm quyền tự do báo chí."
"Ông Trump vẫn thường xuyên chỉ trích các nhà báo và mô tả các bản tin mâu thuẫn với quan điểm hoặc lập trường chính sách của ông là tin vịt."

Đài BBC đã tóm lược các bài xã luận của một số báo lớn của Mỹ như sau:

Kaitlan Collins, phóng viên CNN, bị cấm tham dự sự kiện của Nhà Trắng. Ảnh: Getty Images.
Bắt đầu từ chính Boston Globe, bài xã luận của báo này với tiêu đề "Journalists Are Not The Enemy" (Phóng Viên Không Phải Là Kẻ Thù) nói rằng tự do báo chí là một nguyên tắc cốt lõi của Hoa Kỳ từ hơn 200 năm qua

Tờ New York Times chọn tiêu đề "A Free Press Needs You" (Một Nền Báo Chí Tự Do Cần Các Bạn), gọi các cuộc tấn công của ông Trump là "nguy hiểm cho huyết mạch sống còn của nền dân chủ"

Tờ New York Post - tờ báo hiếm khi nghiêng về cánh tả - đáp lời kêu gọi của tờ Globe bằng việc đặt câu hỏi "Chúng ta không đồng ý với ai?", và nói thêm: "Thật là bực bội khi phải tranh luận rằng việc chúng ta đăng những sự thật không lấy gì làm dễ chịu không có nghĩa là chúng ta đăng tin giả, và việc làm phóng viên không có nghĩa là chúng ta dự thi trong cuộc đua mức độ được yêu mến. Tất cả những gì chúng ta làm là tường thuật"

Tờ Philadelphia Inquirer nói thành phố Philadelphia là nơi sinh ra nền dân chủ Mỹ, và viết: "Nếu như báo chí không được tự do, nếu như báo chí bị trả đũa, trừng phạt hay bị nghi ngờ về việc đưa ra những quan điểm hay những thông tin không được ưa chuộng, thì cả đất nước cũng sẽ trở nên như vậy. Và cả nhân dân của đất nước đó nữa"

Các cây bút bình luận trên McClatchy đã đưa ra bài xã luận cho 30 tờ nhật báo mà họ quản lý, trong đó có tờ Miami Herald, nói rằng các báo hiếm khi có chung một tiếng nói, nhưng nay các báo đang làm vậy. Bài xã luận viết rằng "kẻ thù của nhân dân" "điều mà Phát xít Đức gọi là Do Thái. Đó là cách mà những người chỉ trích Joseph Stalin bị dán nhãn vào để bị đưa đi hành hình"

Một tờ báo khác cũng tham gia chiến dịch này là Topeka Capital-Journal viết về cuộc tấn công của ông Trump lên truyền thông như sau: "Đó là sự ác độc. Là sự hủy hoại. Và điều đó cần phải chấm dứt ngay lúc này". Báo này là một trong số ít các báo đã ủng hộ ông Trump hồi 2016.

Tờ Wall Street Journal không tham gia chiến dịch này.


3.- Trump không chấp nhận lời khuyến cáo của kẻ khác

Vốn là một con người cố chấp,tự phụ, thiếu kiến thức và kinh nghiệm về chính trị, ông Trump thường hành động theo "bản năng" (danh từ của ông), không nghe khuyến cáo của những người khác, kể cả các cố vấn và các chuyên viên trong Tòa Bạch Ốc và trong chính phủ, nên đã gây ra nhiều biến loạn.

Khi báo chí Mỹ đang phát động chiến dịch đòi bảo vệ quyền tự do ngôn luận, Tổng Thống Trump đã gởi đi một cái Tweet như sau:

"TRUYỀN THÔNG TIN VỊT LÀ PHE ĐỐI LẬP. Bọn này rất tai hại cho Đất nước Vĩ đại của chúng ta .... NHƯNG CHÚNG TA ĐANG CHIẾN THẮNG!

Ông cũng viết rằng ông không muốn điều gì cho nước Mỹ hơn là quyền tự do báo chí thực sự, nhưng nói rằng phần lớn những gì truyền thông đăng tải là tin vịt, “thúc đẩy một chủ trương chính trị hoặc chỉ đơn giản là tìm cách hại người. SỰ TRUNG THỰC CHIẾN THẮNG!”

AFP cho biết, theo yêu cầu của Tòa Bạch Ốc, cuộc họp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và ông Arthur Gregg Sulzberger, chủ bút tờ New York Times, đã diễn ra vào ngày 20.7.2018. Ông Sulzberger đã nói với ông Trump rằng sự gia tăng công kích đối với báo chí của tổng thống là “mang tính kích động”, “nguy hiểm và gây hại cho đất nước”. Sự kiện này được các bên giữ bí mật cho đến khi Tổng thống Trump nhắc đến cuộc gặp này trên Twitter ngày 29.7.2018. Ông Trump viết:

“Tôi đã có cuộc gặp mặt tốt đẹp và thú vị tại Nhà Trắng với A.G. Sulzberger, chủ bút tờ New York Times. Đã dành nhiều thời gian thảo luận về số lượng lớn tin giả trên truyền thông và về việc tin giả đang dần chuyển thành cụm từ ‘kẻ thù của người dân’. Buồn!”.

Vì vậy, cũng trong ngày 29.7.2018 ông Sulzberger đã tiết lộ với báo chí như sau:

“Tôi trực tiếp nói với tổng thống rằng tôi nghĩ ngôn ngữ của ông ấy không chỉ gây chia rẽ mà còn ngày càng nguy hiểm. Tôi nói với ông ấy rằng cụm từ ‘tin giả’ là không đúng sự thật và có hại, ngoài ra tôi còn lo lắng hơn khi ông ấy gắn mác cho nhà báo là ‘kẻ thù của người dân’. Tôi cảnh báo những ngôn từ mang tính kích động này sẽ khiến nhà báo đối mặt với nhiều nguy cơ và có thể dẫn tới bạo lực”.

Ông Sulzberger nói thêm:
“Tôi đã cầu khẩn ông ấy cân nhắc lại những cuộc đối đầu với báo chí. Tôi nghĩ điều này chỉ có hại và gây nguy hiểm với đất nước chúng ta”.

Ông Sulzberger năm nay 37 tuổi, đã đảm nhiệm chức vụ chủ bút New York Times sau khi cha ông rời chức. Đây là thế hệ thứ 6 của dòng họ Ochs-Sulzberger kiểm soát tờ báo được coi là uy tín hàng đầu của Mỹ và thế giới. 

Ông Trump đã nhiều lần gọi New York Times là “rất không trung thực”, “thất bại và mục nát”, cáo buộc tờ báo này sử dụng “các nguồn giả mạo, không có thật”. Trong lúc đó, New York Times bảo vệ những bài báo của phóng viên và cho biết tòa soạn vẫn đang phát triển tốt. Năm 2017, doanh thu của New York Times đạt 1,7 tỷ USD, tăng 8% so với năm trước đó.

4.- Sự quan trọng của quyền tự do ngôn luận

Nhiều người Việt đấu tranh đãviết trên các diễn đàn và báo chí rằng dù ông Trump là người thế nào đi nữa, một khi ông đã được bầu làm tổng thống, chúng ta phải tôntrọng ông và không được có những lời xúc phạm đến ông. Quan điểm này rất giống quan điểm của ỦyBan Tuyên Giáo Hà Nội, thường chỉ được xử dụng để bảo vệ các chế độ độc tài, nó không phải là quan điểm của một chế độ dân chủ. Tổng thống Theodore Roosevelt (1856 - 1919) đã nói:

"Nói rằng không được chỉ trích Tổng Thống, hoặc phải đi theo Tổng Thống, cho dù ông ta đúng hay sai, thì không những không ái quốc và có tinh thần nô lệ, mà còn là phản bội dân tộc Hoa Kỳ"
(To announce that there must be no criticism of the President, or that we are to stand by the President, right or wrong, is not only unpatriotic and servile, but is morally treasonable to the American public).

Nhờ tôn trọng quyền tự do ngôn luận, nước Mỹ ngày càng phát triển và trở thành một cường quốc đứng đầu thế giới. Donald Trump không thể làm khác được. Chính ông đã thừa nhận. "Bản năng tự nhiên của tôi đã bị gạt bỏ. Trước đây tôi rất tin tưởng vào bản năng của mình. Nhưng bây giờ, phần lớn quyết định đều được ban hành khác đi khi bạn nắm quyền tại Phòng Bầu dục".

Không phải bản năng mà chính quyền tự do ngôn luận đã góp phần rất lớn trong việc biến nước Mỹ thành một nước vĩ đại.

Ngày 17.8.2018
Lữ Giang

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét