Chủ Nhật, 5 tháng 6, 2016

Phạm Xuân Đài - Bản dịch Trường Can Hành của Khái Hưng (Thắc mắc của nhà văn Ngự Thuyết đã có lời giải đáp)

Cách đây vài tuần DĐTK có đăng một bài của nhà văn Ngự Thuyết, nhan đề KHÁI HƯNG và TRƯỜNG CAN HÀNH của LÝ BẠCH. Trong bài tác giả nêu lên một nỗi khắc khoải, rằng theo ký ức của ông thì Khái Hưng có dịch bài thơ Trường Can Hành của Lý Bạch, trong quá khứ ông đã từng đọc, thậm chí thuộc lòng, nhưng bây giờ ông không thể nhớ ra là đọc ở sách báo nào, và vào thời gian nào.
Sau khi khảo sát bài thơ của Lý Bạch từ nguyên văn chữ Hán đến việc giới thiệu bản dịch của Trần Trọng San, ông đã đăng lại nguyên bản dịch của Khái Hưng mà ông còn nhớ, với một “lời kêu gọi” như sau:
Nếu quý vị nào tìm được trên báo chí, sách vở cũ bài Trường Can Hành do Khái Hưng dịch, tôi xin được chỉ giáo, và xin vô cùng cảm tạ.
Một thời gian ngắn sau khi đăng bài này, Tòa soạn DĐTK nhận được các trang sách được scan từ cuốn Khái Hưng Người Đổi Mới Văn Chương của Vu Gia, do chị Lệ Hương, Giám Đốc Thư Viện Viện Việt Học gửi đến, nội dung đề cập đến bài Trường Can Hành của Lý Bạch do Khái Hưng dịch và cho biết đã đọc bài này trên giai phẩm Văn Hóa Ngày Nay (do Nhất Linh chủ trương vào cuối thập niên 1950). Soạn giả Vu Gia còn cho biết ở trang 404, bài Trường Can Hành do Khái Hưng dịch lần đầu tiên được đăng trên giai phẩm Hương Xa (mà chúng tôi được biết do Đời Nay xuất bản tại Hà Nội năm 1943).
Theo chỉ dẫn trên đây, chúng tôi xem lại các cuốn Văn Hóa Ngày Nay thì tìm thấy bài Trường Can Hành được đăng ở trang 73 trong Văn Hóa Ngày Nay tập 8, tức số Xuân 1959. Mời độc giả đọc bài này trong trang scan sau đây:



So với bài do nhà văn Ngự Thuyết ghi lại theo trí nhớ, thì bản trong Văn Hóa Ngày Nay có một số khác biệt. Xin độc giả xem bài viết lại sau đây, những chữ được tô màu vàng là theo bản của VHNN , những chữ trong ngoặc [ ... ] là chữ khác biệt trong bản theo trí nhớ của nhà văn Ngự Thuyết.
Dịch thơ của Khái Hưng:
Thiếp ngắt hoa trước cửa
Tóc chấm trán vừa ngang
Chàng cưỡi ngựa trúc đến
Tung [hoa] chạy quanh giường
Làng Trường Can cùng ở
Hai trẻ một lòng thương
Mười bốn về làm vợ
Thiếp e thẹn bẽ bàng
 [Cúi] Chúi đầu vào vách tối
Gọi mãi chẳng quay sang
Mười lăm,  mi mới nở
Nguyện ghi tạc đá vàng.
Chàng không hề lỗi hẹn,
Thiếp rất được yêu [thương] đương.
Mười sáu chàng ra đi
[Trơ vơ] Treo leo lối [Cồ] Cộ Đường
Tháng năm ai dám tới
Tiếng vượn kêu thảm thương   
Ngoài [cửa] cổng thưa chân bước,
Rêu xanh mọc thành hàng.
Rêu đầy không thể quét,
Lá rụng gió thu mang.
Tháng tám ngoài vườn cỏ,
Nhởn nhơ đôi bướm vàng.
Tự cảm đau lòng thiếp,
Nhìn tàn tạ hồng nhan.
Sớm chiều đến Ba Quận
Mong ngóng đợi [tin] thư chàng
[Xa xôi đâu dám ngại] Đón nhau xa không ngại
Trường Phong bao dặm đàng.  
Và một số tài liệu tham khảo về Trường Can Hành và Khái Hưng:










1 nhận xét:

  1. Qúi hoá quá. Tựa sách Hương Xa nhắc đến tập song hành của nó là Hoa Lạ. Và tôi vẫn thèm được đọc lại Dưới Trăng Uống Rượu Một Mình Khái Hưng dịch Nguyệt Hạ Độc Chước. Kim Bồng

    Trả lờiXóa