Chủ Nhật, 19 tháng 4, 2015

Miêng - Chiều Trên Ðồi

            
Tôi nh lòng không được khóc oà lên, dù vy hai tay vn run ry khi trao tr t thư cho ông ch. Ni đau và hnh phúc đến cùng lúc thế này lôi kéo tôi nghiêng ng. Chng biết mt mày tôi ra sao, ông ch tế nh đứng lên bóp vai tôi:
-      Mấy tháng nay rồi, từ lúc ông bà từ Pháp về. Nhưng chờ cho con thi cử xong xuôi mới nói.

Rồi ông ra khỏi thư phòng, khép cửa. Tôi một mình ngồi trong ánh chập choạng buổi chiều hồi tưởng lại những năm tháng đã qua luôn luôn nằm mãi trong tận cùng ký ức... Phản ứng tự nhiên là tự hỏi cố thành bác sĩ tim mạch làm chi khi chẳng còn ai cần mình săn sóc nữa...

Hồi đó, cô chủ nhỏ chỉ kêu khẽ “Nóng quá” thì chiếc quạt trên tay tôi phất lia mọi góc. Làm cho cô chủ nhỏ không phật lòng là sứ mệnh tôi mang từ thuở lên năm.


Từ thế hệ ông bà cố, cả gia đình chúng tôi đã phục vụ gia đình cô chủ nhỏ, được gia đình cô dựng vợ gả chồng cho rồi đi đâu tùy ý. Nhiều khi có người đi xa rồi cũng quay lại với tình cảm “về nhà”. Và luôn luôn được đón tiếp ân cần. Nghĩa là bao đời nay hai đại gia đình chúng tôi sống trong thứ tình chủ tớ nhưng đại đồng, bao bọc. Dĩ nhiên ở đó mọi thứ lớp vẫn rất ngăn nắp, triệt để. Nhưng tôi không hiểu và chẳng tìm hiểu tại sao luôn luôn có một cặp tự nguyện ở lại phục vụ dù không bắt buộc, như ông nội hay cha tôi đâu phải là người không có khả năng.

Khi tôi lên năm, cô chủ nhỏ ra đời.  Buổi sáng tôi theo ông nội chăm mấy luống hồng, cha lái xe vào cổng và ông bà chủ trẻ hân hoan bước xuống, theo sau có một bà hơi sồ sề ẵm trên tay cái bọc trắng tinh dưới ánh sáng rực rỡ mà êm dịu của mặt trời tháng sáu. Mỗi tối tôi được phép đứng cạnh chiếc nôi thơm phức ngắm “con búp bê” nhưng không được sờ mó vì tay thường bẩn. Đó là thói quen mà đêm nào không được ngắm thì tôi khóc. Cả nhà rộn rã hẳn lên và mỗi tiếng khóc của búp bê khiến không phải bà chủ, bà vú nuôi, mà chính tôi quýnh nhất.

Khi cô lên ba, bà chủ sinh em bé nữa. Nhưng tôi không thích búp bê trai. Rồi khi cô bắt đầu đến mẫu giáo, vì gần nhà và không phải băng qua đường nên tôi phụ trách, chờ thấy cô bước hẳn vào lớp rồi mới cắm đầu chạy đến trường mình. Lên mười cô thường khóc oằn oặt, khóc nhiều hơn thuở nhỏ. Tưởng cô ganh tỵ với thằng em vì vừa mừng sinh nhựt nó con cún Nhật, ai cũng ráng dụ dỗ cô món quà nọ chiếc áo kia nhưng cô đều chán nản lắc đầu, người có vẻ lả đi mệt mỏi. Tôi là người lăng xăng nhất, bởi từ khi cô chập chững biết đi thì đôi tay tôi phải luôn luôn sạch sẽ để “dắt em”. Cuối cùng, món quà cô gật là con ngựa nhỏ, cô sẽ cưỡi vòng vòng trong khu vườn thênh thang, và tôi sẽ kiêm nhiệm thằng nài. Về sau này, nó hầu như thường trực là cặp chân cô. Nhưng rồi cô vẫn uể oải, rất uể oải nên thường nghỉ học. Bác sĩ nói cô bị bịnh tim sao đó rất hiếm hoi, nếu được sống ở nơi thoáng mát nhà quê, vào thời đại... đồ đá lại càng hay. Cả nhà suy nghĩ.   

Cuối cùng, giải pháp là cha mẹ cùng tôi đưa cô chủ nhỏ về quê, căn nhà dòng tộc. Trong căn nhà gỗ thênh thang, cha tôi làm vườn và cưa cây cho mẹ nấu bếp, những món cực kỳ thanh tao cô chủ nhỏ ưa dùng. Ban đêm những chiếc đèn lồng bày khắp nơi khiến căn nhà đã đẹp lại thêm vẻ mông lung huyền bí. Và giữa khung cảnh đó, cô chủ nhỏ tới lui trong chiếc áo ngủ màu xanh chẳng khác nào nàng công chúa bước ra từ bức tranh thần thoại. Trong ngày, cô công chúa thường nằm ẻo lả trên chiếc ghế dựa ngoài hiên hóng mát. Cô trắng tươi, tóc đen dài, trông cô mỏng manh dễ vỡ... 

Thời gian cứ nhẩn nha bước đi. Theo lệ, mỗi dịp tết ông bà chủ về nhà quê cúng tổ, thăm viếng họ hàng xa gần, mấy năm nay khác cái khi họ đi thì chúng tôi vẫn ở lại. Trò chơi suốt cả tháng mùa xuân mà cô chủ thích là đánh cờ người. Giữa sân banh, nơi cô thường khuyến khích tôi đi đá với thanh niên trong làng và cô ngồi xem, hai chòi canh cao dựng lên cho đại diện hai màu cờ đấu, bàn cờ to tướng vẽ lên sân. Và môn hát bội. Cô thích vì để cười hơn là ái mộ. Nhưng trò đá gà thì mới nhìn thấy một con sừng sổ nhảy lên mổ con kia là cô xanh lét lùi ra, tôi vội hướng cô đến chỗ bầu cua cá cọp... Ngoài dịp tết hay các lễ hội đình chùa thì cuộc sống chúng tôi đều đều, người ngoài thấy có vẻ hơi tẻ nhạt nhưng với tôi thì không. Và tôi chẳng dám hỏi cô có chán không,  e cô tưởng tôi chán. Mỗi sáng sau bữa điểm tâm và biết là cô chủ sẵn sàng, tôi dắt ngựa tới hiên, cô chủ nhỏ leo lên và con ngựa như hiểu  tình trạng sức khoẻ chủ mình, thong thả từng bước một dạo rừng. Tôi đi bên cạnh, vai mang chiếc ghế xếp nhỏ và chiếc túi có quyển sách, chiếc quạt giấy, chai nước với một ít trái cây mẹ cắt sẵn.

Khi cô ghìm cương, đôi tay mười bảy khoẻ mạnh của tôi đỡ cô chủ xuống, chiếc ghế xếp kéo ra đặt ngay ngắn trong bóng mát. Và tôi ngồi dưới đất bên cạnh, mở túi lấy chai nước rót ra ly cho cô, rồi tôi bắt đầu đọc tiếp chỗ trang sách bỏ dở. Một bữa đọc về lịch sử của xứ Pháp xa xôi, nơi bà hoàng hậu Joséphine biết mình bắt đầu bị thất sủng nên nhờ hoạ sĩ cố ghi diễn lại cảnh vua Napoléon đội vương miện cho mình. Không còn bướng bỉnh cao ngạo nữa, giờ bà nhún nhường quỳ trên chiếc gối thêu ở bậc thềm dưới cùng, người hơi chồm về trước trên chiếc lưng ong, đầu tóc búi cao được điểm tô bằng vòng trang sức, trân trọng hơi cúi xuống, chiếc cổ thanh tú vươn ra khỏi vòng áo sa tanh màu sữa, hai cánh tay tròn lẳn nuột nà với những ngón tay tao nhã chụm lại như tạ ơn Napoléon vẫn tấn phong mình dù tình yêu của nhà vua đã chuyển hướng... Hình ảnh một người đàn bà phục tùng tuyệt đối, thật là xúc động. Và Napoléon, hai tay đỡ vương miện bước đến bà với tư thế của kẻ hào phóng ban ơn, từ thềm trên cao hai bậc, trước sự chứng kiến của đông đảo triều thần. Một sự trộn lẫn chính trị, tình yêu, phản bội, mưu lược, vinh quang, ánh sáng và bóng tối. Đó là bức tranh lịch sử.

Khi tôi ngừng đọc, cô chủ nhỏ đã lim dim. Trông cô như bức tượng thạch cao thanh khiết, vừa tầm tay vừa xa cách. Tôi gấp sách, lặng lẽ canh chừng những con bọ nhỏ có thể phá giấc cô mơ. Gió hây hây cho những sợi tóc con múa lượn trên vầng trán dịu hiền, và những ngón tay dài chưa hề làm một việc gì của cô hờ hững trên đùi. Cách xa vừa đủ giữ lễ, nhưng gần đủ để nghe hơi thở nhè nhẹ của cô đều đặn tựa cánh bướm chập chờn bay, và chiêm ngưỡng riềm mi yên lặng ngọt ngào. Những giây phút đó đối với tôi là thần thánh, tôi quên hết thân phận và đất trời, chỉ giữ lại cảm giác sẽ thách thức mọi điều kể cả sinh mạng mình để gìn giữ sinh vật mong manh này khỏi bất cứ tai ương nào có thể...

Rồi cô kêu khe khẽ. Cứ mỗi lần sắp mở mắt ra là cô kêu khe khẽ như rên. Âm thanh đó quen thuộc tới nỗi tay tôi tự động rót nước ra ly, chờ.  Cô đỡ lấy, uống từng ngụm thong thả như chỉ có việc ấy để làm suốt buổi.  Và như thường lệ, cô kêu “Nóng quá”. Đó hầu như tiếng duy nhất cô nói, hay biết nói. Có lần tôi tự hỏi cô nóng thật hay thốt ra vì thói quen. Tôi quạt.  Dù gì tôi vẫn quạt. Nhiều khi hai tay hai cây để suốt người cô  được mát. Từ ngày về nhà quê đến giờ tay tôi chuyên quạt, kể cả lúc ông thầy tới dạy chúng tôi tại nhà.

Năm tháng êm đềm trôi qua như vậy nhưng sức khoẻ cô chắc chẳng êm đềm. Thấm thoát đã năm năm. Bác sĩ đến thường xuyên hơn và tôi thấy cô cố chịu đựng điều gì đó mà không nói. Mỗi hai tuần ông bà chủ xuống thăm con. Nhiều lần họ ái ngại bảo tôi nên nghỉ ít hôm về tỉnh chơi cho đỡ buồn, nhưng tôi từ chối vì nghe bố mẹ nói vậy, đôi mắt phượng của cô nhìn chỗ khác, không vui. Có thể cũng như “Nóng quá”, sự có mặt tôi bên cạnh đối với cô là một thói quen. Cuộc đời chúng tôi như gắn chặt vào những tấm gỗ mun bóng loáng tháng ngày, vào vùng quê yên tĩnh tiếng mẹ gọi con buổi chiều văng vẳng chân đồi, vào bầu không khí với ngọn khói mỏng ẻo lả thoát ra từ mái tranh nhởn nhơ uốn lượn. Ở đây là sức khoẻ của cô chủ nhỏ, là sự sống, có thể là tương lai của cô nữa. Và tôi là một thành tố nằm ngoài những cái đó nhưng không thể thiếu. Đó là định mạng của tôi rồi, mai sau thế nào chỉ trời mới biết. Tôi sẵng sàng chấp nhận mọi điều, kể cả bất hạnh cho mình...

Năm mười sáu tuổi, cô chủ nhỏ bỗng nhất quyết không chểnh mảng nữa, nhất định muốn ôn tới tấp để thi tú tài. Chúng tôi học hầu như gấp đôi bình thường khiến tôi e ngại cho sức khoẻ của cô. Những ngày về tỉnh đi thi là một thử thách, cô có vẻ vui được gặp lại bạn bè, nhưng không khí đặc mùi xe cộ và quá rộn rã ồn ào. Thi vừa xong chúng tôi lại khăn gói về quê ngay. Và cô vui vẻ hơn bình thường, thích đi bộ nhiều hơn cưỡi ngựa. Chẳng bao lâu cô lại mệt, có vẻ nghiêm trọng hơn. Bác sĩ nhỏ to, ông bà chủ lo lắng. Cuối cùng một ngày vào thu, ông chủ đưa cô đi Pháp trị bịnh. Trước khi bước ra máy bay cô quay nhìn tôi. Tôi thì đã nhìn cô hầu như suốt buổi nên lúc đó mắt chúng tôi gặp nhau. Hơi lâu. Ông chủ yên lặng chờ đợi. Tôi khẽ nghiêng đầu, cái chào trịnh trọng dành cho con người và sức khoẻ của cô. Đó là hình ảnh cuối cùng ghi khắc trong tôi, vì khi cô bước ra khỏi cánh cửa phòng đưa đón phi trường, chiếc lưng mảnh dẻ của cô không nói gì với tôi nữa. Nó bận bịu thích nghi với chiếc áo choàng sang trọng mới mua dành để đi xứ lạnh. Rồi cánh cửa kính khép lại hoàn toàn, chia cách tôi phía bên này và cô phía bên kia như chia cách hai thế giới. Rồi cô sẽ bay đi, diệu vợi.... Tôi rùng mình. Lần đầu tiên cái lạnh chớm thu làm tấm thân trai tráng của tôi run rẩy...

Ngoài kia ai vừa bật đèn. Tôi chợt tỉnh, lau khô mặt, ra khỏi thư phòng, tay nắm chặt tờ thư mà ông chủ đã không lấy lại, đã ngọt ngào ấn vào tay tôi Con c gi đi, làm k nim. Tôi nghĩ mình sẽ mang nó trong người, sẽ đọc đi đọc lại nhiều lần,  mặc dù chỉ cần một lần khi nãy đủ để tôi ghi nhớ suốt đời...
  

                                        Paris, ngày... tháng... năm...


Thưa ba m,

Trước hết con xin ba m tha li. Thông thường con cái không được b cha mđi, nhưng con là trường hp bt thường. Có th my năm đầu đời con đem li cho ba m chút đỉnh nim vui, còn nói chung con là mt gánh nng.

Con vn hi tiếc không được may mn gn gũi ba m như các em, nhưng con may mn có được người bn trung thành lúc nào cũng vì con, ch ri khi con đi ng. Không nói, nhưng bt c nhng gì con cn đều được cung cp, đáp ng đúng lúc, tn tình và lng l. Nhiu khi con t hi có phi anh y là nhà tiên tri không, dù ch tiên tri v con. T ngày đổi con nga ln hơn, anh y giúp con lên xung, c ý không chm vào con nhưng phi chm vào con, mt cách e dè gi k. Ln con trt khp chân dưới làng, anh y bng v, con cht liên tưởng do nhà mình đi thăm Xóm đạo nhân tháng Mân Côi, người ta rước tượng Đức M t nhà n ti nhà kia cùng đọc kinh cu nguyn. Nhng điu đó thc s khiến con cm động. Dng li trên đồi nhìn xung làng mc dưới kia, anh y hoc đứng cnh chân con, hoc cnh đầu nga nhìn theo hướng mà con dõi mt. Nhng lúc đó t trên lưng nga, con nhìn xung đôi vai kho mnh, chiếc c cng cáp, mái tóc ngn dày, chm mũi, con cht xót xa nghĩ đời anh y không nên vì con mà chôn vùi xó xnh nhà quê. Con mun anh y đổi đời, sng cho mình hơn là c theo “nghip” cha ông. Vì vy con quyết định thi tú tài để buc anh y cũng phi thi li, mt ln đã trượt ri bn bu mãi vi con và t chi không thi tiếp. Ba nghe anh y đậu, con sung sướng nói:
-      Ba ha s cho anh lên đại hc.
-      Tôi... không hc đâu.
-      Ti sao?
-      Ti vì... cô đâu có lên đại hc?
-      Thì sao?
-      Đại hc phi đi xa. Tôi đi thì ai săn sóc cho cô?
-      Ba m s tìm người khác ch.
-      Tôi không an tâm.

Con cáu:
-      Cái gì? anh nghĩ ba m không biết chn người à?
-      Tôi không dám nói ông bà không biết chn người, mà sau đó thì h chăm chút cô thế nào mi là cái chính.
-      Anh làm như anh là nht vy!

Và con hi tiếc ngay điu va tht ra. Nhưng anh y làm v thn nhiên, bày gói trái cây ra đĩa cho con.

Ba m , lúc đó con ch mun nm cht tay, không, con mun ôm cht anh y vào lòng vi đôi tay yếu đui ca mình để t lòng ân hn và để thêm sc mnh cho anh đi hc. Nhưng dĩ nhiên con chng làm gì c. Ni xúc động dâng trào làm con mun nght th. Con kêu lên mun khóc “Nóng quá”, và anh li qut.

Gn hết mùa hè mà anh chng np đơn vào đại hc dù ba m có nhc. Ri con li có cái ich k hài lòng, nghĩ thôi cũng được, anh y dành cho con thêm mt năm na. Nhưng con biết sc kho mình hơn ai hết nên khi bác sĩ nói đi Pháp có th tr được, thì con hăng hái chu ngay, đó là cách duy nht để anh có th sng cuc đời mình. Con va háo hc đi, tr bnh cho con và to cuc đời cho anh y, va lo s mt nơi xa l mà phi nh vào dì, là người ít khi con gp. Nhưng con đã quyết. Bui chiu cui cùng trước khi v tnh, chúng con đi do trên đồi như thường l. Ri con ngi trên chiếc ghế xếp anh y luôn mang trên vai, anh ngi bên cnh chân con, như thường l. Chiu nay chúng con không đọc sách, ch yên lng nhìn tri mây và xóm nhà lá dưới chân đồi. Đón ly nước t tay anh, con nói nh nhàng:
-      Tôi đi ri, anh phi vào đại hc. Vì anh không còn bn bu gì na, phi hc thôi.

Anh y không nói gì nhưng rt bun. Con th dài:
     -   Chng biết tr bnh có được không, nhưng bác sĩ nói ít nht cũng năm by năm.         

Anh y gt gt đầu. Mt lúc lâu, anh nói:
-      Tôi ha, khi cô v tôi s có bng đại hc.
-      Hoan hô. Ri tìm vic làm xng đáng, vng vàng.
-      Tôi s phc v cô chú.
-      Chú nào?
-      Thì cô s lp gia đình ch.

Con cht bàng hoàng:
-      Và nếu không tr được, nếu tôi chết, thì sao?

Anh y git mình, như con nói đim g, như đó là điu chng ai nên nói bao gi. Anh tròn mt nhìn con. Ln đầu tiên anh y công khai nhìn con như vy. Thng vào mt. Con nhìn li. Chúng con nhìn nhau chng biết bao lâu. Con không biết dưới chân đồi các bà m có gi tr nh v ba cơm chiu không. Con không biết khói có trườn ra t các mái tranh không. Con không biết có ai lùa đàn bò v chung không. Con không biết đàn gà m gà con có táo tác gi nhau chưa.  Con không biết có ai tưới vườn rau dưới đó... Con mê đi, tc nghn, khó th. Chc tim con có gì không n na chăng. Ri con tnh người khi anh y bt thn chp bàn tay con, úp mt vào, nc n:
-      Tôi không biết. Nhưng xin cô... xin cô đừng chết!

Hình như bui chiu đứng li, gió trên đồi cũng đứng li... Chúng con cùng khóc, lng l. Ri anh kéo áo nh nhàng lau khô tay con, cn trng tr nó trên đùi. Con e dè ri mnh bo đặt tay lên đầu anh, lên mái tóc ngn châm chích tay con, khn thiết kêu cu Chúa toàn năng qua bàn tay con, ban trn phép lành cho anh y... Và kéo tay v, con st sùi nói “Nóng quá”. Và anh qut cho con như muôn đời ch biết cm cây qut...

Thưa ba m, đó là hai cuc đối thoi dài nht ca chúng con t khi ý t gi k vi nhau vì biết mình đã ln. Ngay c lúc chân con b rn cn trong mt bui do trên rng, anh y hong ht qu xung, trân trng nâng chân con lên, áp môi vào hút máu, chúng con vn chng nói vi nhau li nào. Hay nhng bó hoa di anh hái trên li đi ri kết vòng cho con đeo tay, đeo c chân hay nhiu hơn thì làm vương min, cũng lng lng không li.

My hôm nay ba m ái ngi nhìn con trên giường bnh, con phi vi viết thư này khi còn có sc. Rõ ràng là y khoa Pháp thì cũng đành bó tay vi trường hp quá đặc bit ca con. Bây gi nếu ba m hi trước khi đi con có nhn gi gì không, thì con xin ba m dù bt c vì lý do gì, cũng cho anh y ăn hc đến nơi đến chn. Đó là người anh, người bn duy nht ca con. Con xin t ơn ba m.

Cu mong ba m và các em mi s an lành. Chc chn các em s thay con trong mi vic.

Đứa con bt hiếu ca ba m.

TB: Nh ba nói giùm vi anh y là con có đi viếng cung đin Versailles, nơi có bc tranh mà chúng con cùng đọc.


MIÊNG
Paris-NT, nov. 2013


   



Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét