Thứ Hai, 27 tháng 4, 2015

Bùi Kiến Thành (trả lời BBC) - Học gì từ chính sách kinh tế của VNCH?

Phía ngoài Nhà hát ln Sài Gòn trước năm 1975
Vit Nam ngày nay nên hc chế độ Vit Nam Cng Hòa trong cách nhìn v kinh tế th trường cũng như cách đào to, trng dng nhân tài.
Nhn định trên được chuyên gia tài chính Bùi Kiến Thành, mt Vit kiu M nay đang sng Vit Nam, đưa ra trong cuc phng vn vi BBC ngày 23/4.
Ông Thành cũng cho rng "dư âm ca nn kinh tế tp trung" đang hn chế s phát trin ca Vit Nam trong thi đim hin ti, cũng như trong tương lai.
BBC: Ông có th cho biết mt s đặc trưng ca nn kinh tế min Nam trước năm 1975?
Ông Bùi Kiến Thành: Trước 1975 thì kinh tế min Nam, dù có nhng khó khăn do chiến tranh, nhưng vn là nn kinh tế vn hành theo cơ chế th trường.
Vì trong bi cnh chiến tranh nên chính sách thi đó là m rng tt c nhng gì có th. Nông nghip thì gp khó khăn v chiến tranh, thương mi cũng ch trao đổi hàng hóa, ch vic phát trin công nghip thì chưa được bao nhiêu.
Nhưng nó vn là nn kinh tế cho phép nhân dân t do tham gia, để nhng người có ý chí mun làm kinh tế được to điu kin tt.
Trong nhng năm dưới Đệ nh Cng hòa thì có khó khăn do cơ chế qun lý nhà nước vn chưa có nhng kinh nghim trong vn hành kinh tế th trường, qun lý nhà nước vn chưa hoàn toàn trong sáng, vn có nhng nhũng nhiu ca các nhóm li ích.
Trước 75 thì kinh tế min Nam sng nh vin tr hoa k. M cung cp cho min Nam mt tài khon ln, mi năm my trăm triu đôla, mi năm nhp khu hàng hóa vào Vit Nam ri chi cho chính ph, chi cho phát trin.
Vi nn Đệ nh Cng hòa thì chiến tranh m rng và chi phí ca b máy quân s M nh hưởng rt nhiu đến kinh tế. Nn kinh tế phát trin o, phát trin v h tng ch không phi phát trin doanh nghiêp để to ra công ngh mi.
Nó có định hướng tt là nn kinh tế th trường nhưng không vng chc, không da vào cơ s kinh tế mà ch da vào chiến tranh là chính.
C Đệ nht và Đệ nh Cng hòa đều không có điu kin để phát trin hết tim năng ca mt nn kinh tế th trường, do chiến tranh và vic chuyn đổi qua nn kinh tế kế hoch tp trung rt là khc nghit.
Nếu so sánh vi các nước khác thì Đại Hàn bt đầu dưới thi Park Chung Hee mi bt đầu phát trin tt và đến 70 mi phát trin xa hơn Vit Nam Cng Hòa.
Không th so sánh vi nhng nước như Nht được. Nht đến năm 70 đã phát trin thành nn kinh tế tiến b ri.
Singapore thi đó cũng ch mi bt đầu có tiến trin dưới thi Lý Quang Diu và đến 70 thì phát trin xa hơn min Nam nhiu, vì c ba nước này không b nh hưởng bi chiến tranh.
BBC: Xu hướng phát trin ca Vit Nam Cng Hòa s như thế nào nếu được phát trin trong hòa bình, thưa ông?
Ông Bùi Kiến Thành: Nói chung nn kinh tế Vit Nam Cng Hòa là mt nn kinh tế th trường có nhiu tim năng, nếu được phát trin trong hòa bình thì s có nhiu kh năng phát trin tt hơn là chính sách phát trin tp trung sau 30/4/1975.
Nếu Vit Nam có hòa bình thì nhng chính sách phát trin kinh tế bt đầu t nn Đệ nht Cng hòa vn được duy trì, như khu công nghip Biên Hòa, các trung tâm phát trin công nghip. Khi đó chúng ta hc dn dn thì bt đầu tích lũy kinh nghim và bt đầu đi lên.
Tuy nhiên, sau 30/4 thì tt c nhng kinh nghim đó b chn đứng, áp dng kế hoch tp trung ca min Bc vào min Nam, bao nhiêu doanh nghip b quc hu hóa, doanh nhân thì vào tri ci to hoc b x ra đi.
Nn kinh tế tan v ra hết và nn kinh tế tp trung không phát trin được, vic ngăn sông cm ch khiến nn kinh tế đi vào ngõ ct.
Đến khi đó nhà nước cng sn mi áp dng chinh sách Đổi Mi. Nhưng Đổi Mi không phi là kinh tế th trường mà là nn kinh tế nhiu thành phn vn hành theo kinh tế th trường dưới s qun lý ca nhà nước.
Cho đến nay định nghĩa ca nn kinh tế Vit Nam sau Đổi Mi vn chưa có gì mi hơn là định nghĩa năm 1986, là kinh tế nhiu thành phn có s qun lý ca nhà nước.
Vì vy nên đến 2015, chúng ta vn b s chi phi nng n ca các doanh nghip nhà nước, không thoát ra được tư duy kế hoch tp trung ca mt s lãnh đạo, và không thoát ra khi s vn hành ca kinh tế nhà nước, trì tr và không có hiu qu.
T năm 1985 đến gi ta không bt kp các nn kinh tế khác vì tư duy không rõ ràng, không ai biết kinh tế xã hi ch nghĩa là cái gì.
Mt mt thì nói là kinh tế th trường, mt mt thì nói là có s qun lý ca nhà nước theo định hướng xã hi ch nghĩa.
Chúng ta đã mt hết 30 năm mà vn còn loay hoay trong nhng vic làm không rõ ràng.
BBC: Liu chính ph ngày nay có th hc được gì t chính sách kinh tế min nam trước 1975 thưa ông?
Ông Bùi Kiến Thành: Th nht là kinh tế là vic ca nhân dân ch không phi ca chính ph, chính ph không làm kinh tế. Đó là bài hc ln nht.
Phi b tp quán chính ph đi làm kinh tế. Đã có định hướng như thế ri nhưng chính ph Vit Nam vn chưa ra khi vn đề tư duy kinh tế nhà nước.
Th hai là các nhóm li ích ca thành phn cm quyn có nh hưởng rt ln v vn đề li ích trong nn kinh tế, khiến nn kinh tế b khng chế bi mt nhóm li ích, khó mà phát trin được.
Kinh tế làm sao phi lan ta được để mi người có th tham gia, làm sao để t chc mà c h thng chính tr, h thng hành chính to điu kin cho người dân tham gia bình đẳng vào vn đề kinh tế.
min Nam khi đó không có vn đềđảng viên thì hay trong h thng t chc nào mi được trng dng.
Đến bây gi chúng ta thy rng v vn đề qun lý nhà nước, toàn th Vit Nam vn trong h thng Đảng Cng sn, không phi đảng viên thì không được gì, mà chưa hn là 4 triu đảng viên cng sn đã là tinh túy nht ca toàn dân Vit Nam, nên nó hn chế vic đào to lãnh đạo qun lý nhà nước.
Chúng ta chưa thc s m ca đào to, có h thng giáo dc tân tiến.
Đi vào đại hc thì hc nhng chuyn đã cũ rích ri, t nhng sách tiếng Anh dch ra cho hc sinh hc mà thy giáo đọc còn chưa hiu, trong khi nhng nước khác, sinh viên hc trên internet các d liu, kiến thc mi.
H thng giáo dc ca Vit Nam chưa th đưa nhng kinh nghim hay kiến thc mi vào nn giáo dc kp thi, nên chúng ta đào to ra các sinh viên không đủ năng lc đi vào thc tế, đi vào xã hi.
Các doanh nghip khi thuê t đại hc ra phi đào to li cho phù hp vi doanh nghip mình, nên tn gp đôi thi gian và tin.
Bên cnh đó, Vit Nam bây gi còn có cái đại nn là phi đi mua vic. Điu đó to ra vn đề là nhng cán b làm vic trong cơ quan nhà nước không phi do năng lc. Nhng chuyn đó hn chế cht lượng qun lý nhà nước ca Vit Nam.
min Nam trước 75 thì là mt nn giáo dc rt m, người sinh viên và các thy giáo được quyn tiếp cn các nn giáo dc tư tưởng, dù là tư bn hay cng sn, không hn chế.
Giáo dc min Bc khi đó ch có Marxist thôi, không được đọc sách báo, không nghe v tư bn ch nghĩa, không nghe BBC, radio thì b khóa không được m các tn s đấy.
Gi thì trong trường đại hc m ra nhiu hướng để sinh viên tiếp cn, ví d như Internet. Nhưng giáo trình thì không bao nhiêu, vì các thy cũng có được hc đâu, các thy cũng hc trong cơ chế xã hi ch nghĩa bao năm nay ri, nên vic đào to các thy trước ri đào to sinh viên sau khiến nn giáo dc b chm tr.
Dư âm ca mt nn văn hóa tp trung vn khiến Vit Nam b hn chế cho đến nay.




Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét