Thứ Sáu, 20 tháng 2, 2015

Trần Mộng Tú: Bức Tranh Tĩnh Vật

Hình minh họa: Diêu Linh
Ngày 13, tháng 6 của năm 1975, Ch và b m ri tri Pendleton theo người bo tr cũng là người bn trong gii truyn thông M t hi còn Vit Nam, đến thành ph Encino, California. Khi ch ri tri ngày th sáu 13, my người bn cùng lu bo chng nên ra trại vào ngày này, không tt đâu. Nhưng người bo tr nói, ch có cha m già, không nên lâu trong tri, ban đêm lnh, không tt cho sc khe hai c. Cá nhân ch thì chng còn tin vào may ri gì na. C mt cái tháng tư năm nay, ngày nào không là ngày xu đi vi c triu người dân min Nam.   
Tạm trú nhà bn được hai tun, ch tìm được vic làm ngay, nh v bn là người Nht, gii thiu ch đến phng vn trong mt ngân hàng Nht. Có l th sáu,13 li là ngày may ca ch (đành phi tin vào vn may vy) nên chị được chn vào làm Bank Teller, là một, trong ba người cùng ti xin vic hôm đó. 
Chị ri nhà bo tr Encino, thuê được căn chúng cư, mt phòng ng, có sn đ đc cách nơi ch làm có ba ngã tư, ngân hàng Mitsui Bank trong World Trade Center, Los Angeles.
Mỗi ngày, ch đi b đến s làm. Tính t ngày ri Vit Nam 21 tháng 4, ti M chưa được hơn hai tháng, không có xe, bng lái xe cũng chưa có, đi b là gii pháp đúng và hay nht. 
Dọn my cái bao qun áo ca ba người vào nhà, ri mi bt đu đi mua nhng dng c nhà bếp  Garage Sale, Goodwill; chăn gi  K-mart. Căn chúng cư có hai phòng. Một phòng ng duy nht nhường cho ba m, mt phòng na va là phòng khách, phòng ăn lin vi bếp. Chiếc sofa dài kê sát ở góc tường, ban ngày là nơi tiếp khách (nếu có khách), ban đêm là giường ng ca ch. Lúc đó còn tr, d ng, li biết cái thân phận di tn nên t cho thế là may mn lm ri. 
i cư ng tm yên n, ch làm tt, công vic mt phát ngân viên trong ngân hàng ch cn cn thn và nghe ch dn ca xếp. Vi s lương $520 M kim mt tháng, ch coi như mình đã may mn hi nhp nhanh hơn mt s người thân. 
Một bui ti cui tun, ch dp dp nhà ca, nhìn lên tường thy trng quá, ch t nh, sáng mai sau khi đi nhà th, mình nên đi tìm mua mt tm tranh treo trên tường. Chưa biết là loi tranh nào, nhưng ít ra cũng phi làm cho bc tường gia phòng m áp mt chút chứ. 
Chị đi loanh quanh Garage Sale, Goodwill, và mấy cái tim tàng tàng r tin, chng tìm ra bc tranh nào ưng ý. My cái tranh in phong cnh bãi bin, hay thành ph, hoa lá, trông tt c đu vô hn làm sao! Ch c cm lên, bỏ xung, cui cùng v tay không. Ch đi hai ba ln cui tun như thế, cũng chng được bc nào thích mà va túi tin. Túi tin ca ch lúc đó hn chế lm. Cui cùng ch quyết đnh. Ti sao mình không t v mt bc tranh nh? Vit Nam ch có vào trường M Thut Gia Đnh hc v mt thi gian mà. 
Chị đi làm, hi đng nghip mua dng c v đâu? Và ch chn v mu nước thay vì sơn du cho r hơn. V chì than trông bun lm, mà không phi ha sĩ th thit d trông thy cái vng. Ch thuc loi “Ha sĩ vng”. Cuối cùng ch mua giy và mt s mu nước v. Ch bt đu v mt bc tranh tĩnh vt. 
Chị không ng bc tranh tĩnh vt ch bt đu năm 1975, ch tiếp tc v đến bây gi, bc tranh vn d dang. Chc nó không bao gi hoàn thành. 
Khi chị dng cái giá v lên, ch phân vân không biết nên bt đu v cái gì vào đó. Qu táo, bánh mì, chai rượu, bình hoa là nhng th ha sĩ hay cho vào tranh tĩnh vt. Vi ch, nhng th y chng nói lên được cái gì thuc v đi sng ca ch. 
 Chị nghĩ mình nên v vào đây nhng gì mình đem theo quê nhà, nh bc tranh gi cho ch. Ko thi gian và đi sng ca mt người di tn rt d làm mt đi nhng gì thuc v quá kh. Làm sao ch biết cuc đi s thi ch đi ti đâu na, sau khi cơn giông bão hãi hùng đó đã cuốn ch trôi xa ngàn vn dm. 
Trong cái túi di tản, khi hp tp ra đi, ch mang theo chng nhiu gì, nhưng ch cũng phi la ra. Cái túi đó có: Mt chiếc áo dài ni hóa, mt cây son môi, cun Kiu, cun Chinh Ph Ngâm, ba b qun áo thay đi hàng ngày và ba trăm M kim (vn đ dành, chưa tiêu đến đng nào) ít đng bc Vit Nam còn sót li. 
 Năm 1975 ch v vào trong tranh: Cây son màu Terra Cotta (màu hồng đt). Ch nh cây son này anh y mua cho ch vào mt ngày gn Tết, trong Passage Eden, lúc đó hai người mi đính hôn. Ch đã mc chiếc áo dài màu cam nht, thoa son màu hng đt cùng anh đi chúc Tết, đi chơi vi bn hu ca hai gia đình. Ch nh li, mi ln nhìn màu son trên môi, ch thy nó đp như mi tình ca hai người: cái màu hng ca cánh hoa pha mầu nâu ca đt, tht nh nhàng nhưng sao vn nng nàn quá đi. 
 Chị v thêm cun Kiu, cun Chinh Ph Ngâm và vt áo dài mu cam nht. Bc tranh treo trên tường năm đó, nn trng vi mt vt son môi nm bên hai cun sách màu nâu nhàn nht, có vạt áo dài màu cam ngt ngào vt ngang. 
Thời gian trôi như mng, chy mt giòng sông đi. (*) Năm này sang tháng khác. Ch làm li đi mình. Sinh con, nuôi con, chăm nom cha m già, ri cha m mt đi. 
Chị v thêm hai cây thp giá vào bc tranh tĩnh vt. 
Đi sng quanh ch vi bao nhiêu là tiếng đng. Có nhng tiếng kêu vang vng đến t quê nhà xa ngút ngàn. Có tiếng kêu âm trong lng ngc ch. Ch không biết v tiếng đng như thế nào, ch vy vào tranh những git mu đ, nhng git màu tím than. 
Con cái dọn ra khi nhà như chim v cánh ra giàng. Ri con gái ch thành người m, con trai ch thành người cha. Soi gương thy mình tóc trng. Ch v vào bc tranh tĩnh vt mt dòng sông màu lc và nhng si tóc màu xám tro. 
Bức tranh theo ch t thành ph này qua thành ph khác, t ngôi nhà này sang ngôi nhà kia. Mi nơi ch thêm vào mt chút, lá c quc gia trong tranh ca ch cũng đng im như gió đng. Mi ln nhìn vào, ch như mun mang hết hơi ca mình thổi vào nó, cho nó tung bay. Lá c không nhúc nhích, nước mt ch li trào ra. 
 Bức tranh im lng, nhưng vùng bin quê hương ch thì sóng đang gào, nhng tiếng gào trong hng bin, ch vng v không din t ni. Ch qut trong tranh mt mng xanh đen loang lổ, đến bt tn. 
Chị mun v v người dân Vit quê nhà, nhưng trí tưởng tượng ca ch nghèo nàn quá, ch không biết dùng mng màu nào đ v xung nhng thăng trm, nhng nghch lý, nhng tương phn đang din ra nơi đó. Ch v xung mt vòng tròn không màu. 
Bức tranh toàn nhng mng màu câm. 
Tết âm lch li v, tháng 4 ri li đến. 
Bốn mươi năm bc tranh tĩnh vt vn chưa hoàn thành. Ch nhìn bc tranh treo trên tường t hi: Khi nào mình s trong bc tranh này? Ch cm chiếc c loay hoay không biết, nếu v, thì mình đt mình vào đâu? trên cùng bc tranh nhìn xung, hay dưới bức tranh nhìn lên. Mình sẽ đng trên mt ngn đi đy gió quê người hay mình s ngi bên mt bãi bin, sóng êm, gió lng quê nhà, hay mình s im lìm như cây thp giá cnh m cha. 
Bức tranh tĩnh vt không tr li ch. Ch nhìn con s 1975 trên góc bc tranh. Chị ngi thy thoang thong trong không gian mùi hương trên bàn th ca ngày 30 tết. 
Chao ôi, đã bốn mươi năm ri. Ch đng lên đi m tt c cánh ca trong nhà cho gió lùa vào. 
 Ước gì gió thi tt c nhng gì ch v trong tranh bay đi, bay đi. 
Ước gì gió đưa ch v li nơi chn thân yêu ca bn mươi năm ngày xưa đó, và mi s nơi đó vn đng li như trong mt bc tranh tĩnh vt, đi ch v. 
Em ước tui mình như pháo đNgười quên chưa đt lúc xuân v (*) 
Trần Mng TúTết t Mùi-2015
(*) Thơ tmt



Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét