Thứ Tư, 24 tháng 12, 2014

Nguyễn Lê Hồng Hưng - Chuyện Tháng Mười Hai


Những bến cảng lớn ở Âu Châu tổ chức hội quán rất chu đáo và phương tiện di chuyển cho thủy thủ hoàn toàn miễn phí, chỉ cần điện thoại hẹn, thường thì xe tới rước rất đúng giờ, vậy mà không hiểu sao hôm nay chúng tôi đứng chờ hơn một tiếng đồng hồ giữa cơn mưa tuyết và trong cái lạnh dưới độ không mà hội quán vẫn chưa cho xe tới. Gọi điện hỏi thì được nhân viên trực cho biết vì tàu vô bến nhiều, thủy thủ đổ bộ đông, xe hội quán bận rộn đưa rước nên tới trễ, họ nói sẽ cố gắng tới nhanh và gởi lời xin lỗi. Nhân viên người ta đã cho biết như vậy mà tên thuyền phó đứng hổng yên một chỗ, cứ đi tới đi lui và miệng chửi thề liên tục. Khi xe tới, cả đám vội vàng ùa lên xe, tuy trong xe có máy sưởi nhưng người nào cũng kêu lạnh và cũng cái tên thuyền phó cà chớn, vừa bước lên xe chưa ngồi yên trên ghế hắn liền cằn nhằn anh tài xế tại sao để hắn đứng ngoài trời lâu quá. Anh tài xế từ tốn giải thích:
– Xin lỗi, hôm nay rất đông người nên chúng tôi phải chia nhau phục vụ...

Anh tài xế là người Thuỵ Điển vừa xin lỗi vừa chịu khó giải thích, nếu chuyện này xảy ra ở mấy nước còn lạc hậu, kể cả nước Nga của hắn, ăn nói xấc xược kiểu đó thì thế nào cũng bị tống cổ ra khỏi xe đứng giữa trời tuyết dưới không độ cho lạnh teo cu và hoá thành người đá. Tôi với Sugilar và Ayardi, người In Đô, ngồi im ở băng sau, không biết hai đứa cảm thấy như thế nào, riêng tôi thì hổng thấy khó chịu gì hết, ngược lại tôi rất ngưỡng mộ nhân cách của anh tài xế và cám ơn anh thiệt nhiều.

Giữa tháng mười hai tây, mới hơn sáu giờ chiều mà trời đất Thuỵ Điển như đã về đêm. Xe chạy trên đường vừa ướt vừa trơn, từ bến cảng lên tới hội quán người ta treo dọc hai bên đường những biểu tượng được kết bằng nhiều bóng đèn nhỏ li ti thành hình con thỏ, con nai và ngôi sao... Mỗi khi trở lại Thụy Điển, nhứt là nhằm mùa Giáng Sinh, tôi rất thích thú nhìn hoa đèn không màu mè nhưng rất linh động, tuy đất trời lạnh lắm, nhưng trong lòng ấm áp và sự yên ả của xứ sở này cho tôi cảm giác bình an. Xe chạy lên dốc của một ngọn đồi và ghé vô bãi đậu cạnh rừng thông, chỉ có loài thông trong mùa đông vẫn còn xanh lá. Vừa mở cửa xe, mọi người ùa nhau chạy vô hội quán trên một ngọn đồi thấp.

Đúng như anh tài xế nói, hội quán đêm nay chật cứng người. Trong phòng khách mỗi bàn thắp một cây đèn cầy lớn cắm nên dĩa có trưng bày bông tuyết, làm cho căn phòng ấm áp và không gian mờ mờ ảo ảo trông lãng mạn tuyệt vời.

Viên thuyền phó, phụ máy và Jurre đi thẳng vô phòng vi tính. Tôi và hai đứa In Đô đi lại tủ lạnh lấy bia và đem qua quày mua bịch da heo chiên dòn. Sugilar đạo Hồi không ăn thịt heo, tôi mua cho nó gói đậu phộng. Trong lúc tính tiền, tôi thấy một cô gái bận nguyên bộ đồ trắng giống như trang phục cô dâu bưng khay bánh và cà phê đi mời từng bàn.

Tôi hỏi cô gái đứng trước quày:
– Bộ hôm nay có lễ cưới hả?

Cô gái lắc đầu nhè nhẹ:
– Không... không, hôm nay là ngày thánh nữ Lucy.

– Ồ!
Tôi khoa tay một vòng và day qua nói với hai đứa In Đô:
– Tụi mình vô trong kia, hôm nay ở đây có nhiều thứ miễn phí.

Chúng tôi cười, cô gái cũng cười và gật đầu nói:
– Dĩ nhiên.

Tính tiền xong chúng tôi bưng bia vô trong tìm chỗ ngồi. Hôm nay là ngày mười ba tháng mười hai, là ngày ngắn nhứt trong năm ở Thụy Điển, nói chung là từ bắc Đức qua tới vùng Scandiavia, nhiều nơi tổ chức lễ kỷ niệm thánh nữ Lucia, còn gọi là ngày St. Lucy. Lucia là người đầu tiên đã chết vì đạo và được giáo chủ Syracuse phong thánh tại La Mã trong thời đại hoàng đế Diocletian. Lễ kỷ niệm thánh nữ Lucia bắt nguồn từ những câu chuyện kể của một nhà truyền giáo đầu tiên đem đạo Thiên Chúa vào vương quốc Thụy Điển. Tương truyền Lucia là một cô gái trẻ và rất đẹp, cô tình nguyện làm cô dâu trung thành của chúa Kitô. 

Vì không muốn cho bất cứ người đàn ông nào đeo đuổi theo cái vẻ đẹp sắc nước hương trời nên cô tự móc đôi mắt của mình bỏ vào cái chén. Cô cũng là người đã mang thực phẩm cứu giúp các tín đồ Kitô lẩn trốn trong các hầm mộ dưới lòng thành phố La Mã, vì trong hầm mộ tăm tối, cô phải đội vương miên gắn đèn cầy cho có ánh sáng để hai tay rảnh rang bưng đồ ăn phân phát cho những người này, Lucy cũng có nghĩa là ánh sáng chiếu soi giữa lúc tối tăm.

Dựa theo truyền thuyết trên, ngày lễ kỷ niệm thánh nữ Lucia được tổ chức với một cô gái trang phục màu trắng, thắt ngang vòng eo của mình một chiếc đai đỏ và trên đầu đội vương miện có kết năm cây đèn cầy. 

Nhiều năm về trước, thánh nữ hóa trang đội đèn cầy sáp có khi bị cháy đầu hoặc bị sáp nhiểu làm phỏng mặt. Để được an toàn, ngày nay khi hóa trang cho thánh nữ người ta dùng đèn cầy giả và xài pin.

Chúng tôi ngồi với nhau vừa nhâm nhi bia vừa thưởng thức đêm của Lucia. Một lát sau Ayardi hỏi tôi:
– Ở Việt Nam có Giáng Sinh không chú?

– Có.

– Tổ chức lớn hông chú?

– Lớn lắm, tao nghĩ, chưa có nước nào mừng Chúa giáng sinh lớn như ở nước Việt Nam.

– Thiệt hả chú?

Ayardi cười cho là tôi nói giỡn và tôi cũng nửa giỡn nửa thiệt:
– Ở nước tao ngày Giáng Sinh người ta ăn uống và tặng quà nhau như núi.

– Chú có đạo không?

– Đạo hả?

Nghe thằng nhỏ hỏi tôi giựt mình, lâu lắm rồi mới có người hỏi tôi về chuyện tín ngưỡng. Ở nước tôi chùa chiền lô nhô, áo vàng đầu trọc lóc nhóc loi nhoi và tượng Phật, tượng nào tượng nấy cao ngất trời mây, tới đâu cũng thấy ăn chay và nghe niệm Phật om xòm trời đất nhưng hổng thấy Phật đâu hết. Còn Giáng Sinh lễ lạc cho những đại gia nhiều tiền lắm của, ăn chơi xả láng, họ mua quà tặng nhau lên đến hàng tỉ đồng và có những người giả làm ông già Nô-en đi rảo ngoài đường để moi tiền bá tánh. Hớp một hớp, cạn phần bia trong lon, tôi mới phát hiện ra, ngộ thật, cũng là thủy thủ và cũng là những con người từ bốn phương, nhưng sao họ tới hội quán bên xứ khác thì ồn ào náo nhiệt như khu chợ trời, còn tới đây lại yên ắng nhỏ nhẹ, trên cả trăm con người ta chen chúc trong căn phòng rộng vừa phải mà chỉ nghe tiếng thì thào hòa theo tiếng nhạc nho nhỏ phát ra từ những chiếc loa gắn đâu đó trên trần nhà. Đêm nay trong hội quán không xài đèn điện, ngoại trừ chỗ tính tiền và những nơi trưng bày đồ đạc. Đương sống trong sự yên bình, tự dưng đem ba cái chuyện đạo ra nói làm tôi áy náy và cảm thấy không gian trong suốt như đang bị vẩn đục và thoáng chút nặng nề. Để Ayardi khỏi tiếp tục nói chuyện đạo, sẵn lon bia không trên tay, tôi đưa lên bóp nhẹ một cái và nói:
– Mày lấy thêm bia đi, đạo bia cũng tốt, tao theo đạo này.

Ayardi cười ha hả rồi đứng lên định đi lấy thêm bia, chợt viên thuyền phó bưng một mâm bia, Jurre và phụ máy tới kéo ghế lại ngồi chung.

Thuyền phó khui bia ra mời mỗi người một lon và Ayardi cầm lon bia ngồi lại chỗ cũ. Mọi người vui vẻ hô lên câu chúc lành và ngước cổ nốc một hơi. Khi để bia xuống, thuyền phó phàn nàn:
– Bia ở đây có ba độ rưỡi mà bán mắc quá.

Tôi để lon bia xuống cười một cái, nói:
– Ông nghĩ sao, tôi đưa bàn tay ra lần ngón kể, đưa rước, Internet, trà, cà phê, hồ bơi, tắm hơi tất cả miễn phí. Nửa lít bia chỉ có hai euro rưỡi mà ông lại chê mắc à. Tôi hất mặt hỏi:
– Ông biết hội quán bên St. Petersburg một ly bia giá bao nhiêu hông?

Thuyền phó cười sằng sặc và đưa ngón tay cái ra gặt gặt:
– Ồ, mắc lắm... ông nói đúng ha ha...

Chúng tôi vui vẻ ngồi tán dóc với nhau cho tới khi nhân viên hội quán tới báo giờ đóng cửa. Vì đông người nên nhân viên sắp xếp cho tài xế chia nhau chở. Tàu chúng tôi đậu hơi xa nên phải đi trước giờ hội quán đóng cửa mười lăm phút.

Xe chạy xuống đồi, xuyên qua màn mưa tuyết ta thấy những dãy nhà đóng kín và đường vắng bóng người, nhưng đừng tưởng rằng dân Thụy Điển đã ngủ. Trái lại trong những căn phòng sạch bụi, có lò sưởi ấm áp họ sinh hoạt rất linh động, vui vẻ và rất gần gũi nhau. Có lần cũng vào mùa đông tôi tới chơi cùng gia đình người bạn Thụy Điển, thưởng thức món cà phê truyền thống và miếng bánh quế thơm, sau đó cùng anh ra những quán nước trong một con hẻm nhỏ lát đá lâu đời uống bia, khu phố cũ kỹ nhưng không tồi tàn, những cô gái và những chàng trai lịch sự bình dị và rất văn minh... Chuyện qua lâu lắm rồi nhưng mỗi khi tản bộ hoặc ngồi trên xe ngang qua những khu nhà giữa mùa đông tuyết trắng, cảnh cũ lại hiện về trong trí tôi mơ mơ màng màng... Sống trong cảnh thiệt mà giống y như là truyện cổ tích vậy.

Nguyễn Lê Hồng Hưng
Rotterdam 16 12 2014

1 nhận xét:

  1. Nguyễn Lê Hồng Hưng chỉ là khách vãng lai mà viết đúng quá. Na Uy và Thuỵ Điển giống nhau về tính cách con người: Bình dị mà lịch sự. Xin nói rộng thêm: Giỏi giang mà không kiêu căng, khiêm tốn, biết lắng nghe ý kiến người khác, ý kiến cấp dưới được tôn trọng. Họ đã tạo được một đất nước với dân tình như Lão Tử, Khổng Tử mơ ước.

    Trả lờiXóa