Thứ Hai, 10 tháng 2, 2014

Lê Vy (RFI) - Putin: Con người còn nhiều bí ẩn

Vladimir Poutine chơi khúc côn cầu trên băng ngày 4/1/2014 trong chuyến thị sát tại Sotchi.
REUTERS/Alexei Nikolskiy/RIA Novosti/Kremlin
Các tp chí s ra tun này đu quan tâm đến s kin thế vn hi mùa đông din ra ti Sotchi. Trang nht tun báo Le Nouvel Observateur đăng nh tng thng Nga Putin kèm dòng ta: « B mt n giu ca Putin » đ nói v nhng điu còn ít được biết đến trong con người ca v Tng thng Nga đy quyn lc này.

H sơ ca Le Nouvel Observateur tun này dành cho tng thng Nga Vladimir Putin. Bên cnh các bc nh tng thng Putin chơi th thao, nào là bơi li, trượt tuyết, đi mô tô, câu cá, bn súng…, tp chí đăng bài viết mang ta nh: « Putin – v Sa hoàng vi hàng trăm khuôn mt ».

Tp chí nhn đnh, là mt v tng thng mnh m, cường tráng và rt thích th thao, nhưng ông Putin là mt nhân vt kín đáo, không h đ l cm xúc hay đi sng riêng tư. Làm thế nào ông đã chinh phc được quyn lc ? Gia tài ca ông là bao nhiêu ? Ông có khe mnh hay không ? Đó là nhng câu hi t báo đt ra. Trong khi đó, nhân s kin thế vn hi mùa đông din ra ti Sotchi, tun san Le Courrier international đăng bc nh ghép mang nhiu hàm ý, ghi li cnh tng thng Putin đang chơi trượt tuyết nhưng mc quân phc và ván trượt tuyết là hai thanh gươm dính đy máu.

Tun san Le Nouvel Observateur cho biết ông Putin có thói quen thc dy mun nhưng thế gii li thuc v ông. Theo xếp hng ca tp chí Forbes, ông Vladimir Putin là « nhân vt có thế lc nht trên hành tinh » vào năm 2013. Mt s nhân vt thuc phe đi lp châm chc ông là « người đàn ông giàu nht thế gii ». Thế là, đin Kremlin tr đũa ngay lp tc và gi đây là « s vu khng hoàn toàn ». Tuy nhiên, hai chi tiết đã phn bác li chính ông Putin, đó chính là b sưu tp đng h thượng hng và nhng b qun áo veste sang trng hiu Ý Brioni ca ông.

Boris Nemtsov, cu th tướng, mt trong nhng gương mt đi lp ca ông Putin ngc nhiên phát biu : « B sưu tp đng h ca ông tr giá mi chiếc hơn 10 000 euro, tương đương vi lương bng hơn 5 năm làm vic không ăn không ung ca ông Putin ». Cũng theo nhân vt này thì « tham nhũng ti Nga không còn là mt vn đ mà là mt h thng bt đu t ông ch ». Mt s cu đi tác ca ông Putin cũng khng đnh, có l ông Putin có c phn trong nhng công ty ln ca Nga, thông qua các công ty đt hi ngoi, thm chí có c mt căn bit th sang trng bí n ti Sotchi. Thế nhưng, chng có mt ngun tài liu nào đáng thuyết phc c. Theo cu th tướng Boris Nemtsov thì « ông Putin không h đng tên trong các tài sn kếch xù đó mà toàn thông qua tên tui ca nhng người rơm ».

Còn v đi tư tng thng Putin, sau các lung tin đn v vic ngoi tình ca ch nhân đin Kremlin thì cho đến bây gi vn không thy bóng dáng ph n ti ph tng thng. T sau khi thông tin ly d v vào tháng 6/2013, tng thng Putin vn sng đc thân cho đến nay. Năm 2008, tp chí « Moskovski Reporter » dám khng đnh tng thng Putin có người tình tr, trc tui con gái ông và sau đó, cô này đã tr thành dân biu. Kết qu là t báo đã b đóng ca và t đó, chng ai viết thêm v đ tài này. Tp chí Le Nouvel Observateur nhn đnh, ông Putin là người không chung thy vi v nhưng li vô cùng tt và đáng tin đi vi bng hu.

Da vào Giáo hi Chính thng giáo, ông Putin luôn bo v đo đc và ca ngi các giá tr ca gia đình truyn thng, mà theo ông, trước mt phương Tây đang suy đi vi nhng hin tượng như ly dđng tính. Tuy nhiên, Mátxcơva tiếp tc gây xôn xao đn thi. Mt s chính tr gia thm thì rng, vic tng thng Putin tha bng cho tay cu tài phit Mikhaïl Khodorkovski và ân xá cho ban nhc Pussy Riot trước thm Thế vn hi mùa đông là dưới tác đng ca người tình Alina. Thế nhưng, mt chuyên gia v đin Kremlin đã gây m ĩ khi nhà phân tích Stanislav Belkovsky đã khng đnh rng v tình nhân Alina ch được ba ra đ che giu vic tng thng Putin không có nhu cu tình dc và ông là mt người đng tính b kìm nén. Tt c nhng thông tin như vy đu rt mp m cũng như sc khe ca tng thng vn da trên nhng tin đn. Bi vì ông đã phi hy các cuc gp cp cao vào năm 2012 và người ta cho rng ông b m.

Còn v tính cách ca ông Putin, tp chí nhn đnh, ông thường c to ra v mt lnh lùng, lì lm. Ông được mnh danh là người « không có gương mt ». Tuy nhiên, đi vi nhng người am hiu ông Putin thì đây là mt người đàn ông hai mt. Lnh lùng, thm chí đy đe da lúc đu nhưng sau đó, nng nhit, thin cm. Tng là nhân viên tình báo Nga (KGB), ông được đào to và có th kim soát tt cm xúc ca mình cũng như chơi trò d d và đe da. Ví d, ai cũng biết th tướng Đc Angela Merkel s chó nhưng tng thng Nga Putin li dt theo chó đến bui hi đàm vi bà Merkel ti Sotchi và đ cho chó ngi chân bà. Thế nhưng, tng thng Putin cũng biết cách th hin mình là mt người thin cm và cu tng thng M Georges Bush mà mt trong nhng nn nhân ca « ma thut Putin ». Sau hi ngh thượng đnh vào năm 2001 ti Slovenia, tng thng Bush phi tht lên ca ngi tng thng Putin là mt người đáng tin.

Đ tìm hiu ti sao tng thng Putin li thăng hoa nhanh đến vy, tp chí Le Nouvel Observateur phng vn chuyên gia Dimitri Trenin. Theo ông, có hai yếu t gii thích cho s thành công kỳ l ca ông Putin trên trường quc tế. Th nht là trng lượng đáng k ca nước Nga trên thế gii : ông Putin điu hành đt nước rng nht hành tinh t 13 năm nay, giàu nguyên vt liu, dân s đng th 9 thế gii vi nhiu lò phn ng ht nhân. Nhng điu này to cho ông Putin có được uy quyn trên thế gii. Th hai là ông đã khám phá ra được phương thuc thn kỳ đ điu hành đt nước khng l này. Bước vào đin Kremlin, ông đã rút được kinh nghim t nhng người tin nhim như Boris Eltsine và Mikhaïl Gorbatchev. Hai người này cc kỳ được lòng dân lúc đu nhưng cũng nhanh chóng đánh mt hào quang. Do đó, ông Putin rút ra kết lun rng, cn phi kim soát được ý kiến công chúng và đi sng chính tr trong nước đ có kh năng hành đng, đc bit là trên trường quc tế.

Thái Lan : vn mnh ca đt nước tut khi tay c tri

Liên quan đến thi s ti châu Á, tun san Courrier international nhìn sang tình trng bt n chính tr vn đang kéo dài t nhiu tháng nay qua bài viết : « Vn mnh ca đt nước tut khi tay c tri ». Theo tun san, đng Dân ch cùng vi nhng người chng chính ph do ông Suthep Thaugsuban dn dt đã ty chay bu c và t chc biu tình rm r ti th đô Bangkok trong nhiu tháng qua, dường như đã mt hy vng có th đánh bi được lc lượng ca cu th tướng Thaksin Shinawatra bng con đường bu c. Đng dân ch chưa h dành được phn đông s ghế ti quc hi t 20 năm nay. Do đó, đng này mun làm cho kỳ bu c này không mang li kết qu có ý nghĩa bng cách to càng nhiu hn lon càng tt.

Theo mt s ngun tin, ông Thaksin đăng lưu vong nước ngoài đã d trù nếu người em gái Yingluck b mt chc và b buc ti sp ti thì ông s hu thun cho ông Surapong Tovichakchaikul, đng minh lâu năm ca ông, hin đang gi chc B trưởng Ngoi giao, lên lãnh đo đng ca ông Thaksin.

Cam Bt : Kết thúc s thng tr ?

Nhìn sang đt nước Cam Bt cũng đang chìm ngp t my tháng nay trong các cuc biu tình, tp chí Le Nouvel Observateur đt câu hi : « Kết thúc s thng tr ti Cam Bt? ».

René Backmann, thông tín viên ca tun san nhn đnh, t 30 năm nay, không ai trit được nhân vt hùng mnh ca nước Cam Bt, đó là cu du kích cng sn Hun Sen. Theo dòng thi gian, ông cũng đã hi nhp theo nn kinh tế th trường và cnh tranh toàn cu. Thế nhưng, ông th hin khá ngp ngng hay ít ra là khó chp nhn các nn tng dân ch và tôn trng nhân quyn. Ông huy đng b máy nhà nước trong các cuc b phiếu nhm làm cho ông thêm tính chính đáng, đe da và loi tr đi lp, bt ming nhng li công kích. Ông không h lùi bước, mc dù phi dùng đến bin pháp trn áp nếu cn đ bo v quyn lc.

T nhiu tháng nay, nhân vt đi lp Sam Rainsy đòi ông Hun Sen t chc. Dưới con mt ca đng đi lp thì ông Hun Sen b t cáo thân Vit Nam, trong mt quc gia mà mi hn thù người Vit vn còn dai dng. Các cuc biu tình đòi bu c li n ra trên khp th đô Phnom Penh. Sau mt thi gian cho phép biu tình, đến đu tháng Giêng, Th tướng Hun Sen đã cho quân đi trn áp, gây ra 4 người thit mng và hàng chc người b thương, trong khi đó, 26 người đi lp b bt và đình ch quyn biu tình. Hin ti, đng đi lp Cu nguy Dân tc ca ông Sam Rainsy đang thu hút được nhng thành phn mi như công nhân ngành may mc đòi tăng lương, nông dân b đui khi đin trang ca mình và ch nhân mi là các nhà đu tư nước ngoài thân cn vi chính quyn Hun Sen, thanh niên tr tt nghip không vic làm…

Trong mt đt nước mà mt na dân s dưới 25 tui và chưa tng tri qua cơn ác mng Khmer Đ thì chính quyn ca ông Hun Sen khó mà ca bài thành tích tiêu dit Pol Pt. Mt s cán b ca đng Nhân dân Cam Bt (PPC) da s tm ngng tiến trình dân ch t nay đến kỳ bu c 2018 càng làm dân chúng thêm phn n.

Vi khun là bn ca chúng ta?

Lâu nay, chúng ta vn nghĩ rng vi khun có hi. Thế nhưng, tun san Le Courrier international li chy ta : « Vi khun là bn ca chúng ta » , đ cp đến nhng li ích ca vi khun có th mang li cho cơ th con người.

Mt trăm nghìn t vi khun sng trong cơ th chúng ta. Các nhà nghiên cu dn dn phát hin ra tm quan trng ca chúng cho sc khe con người và hiu rng phương cách sng hin đi ca chúng ta đã đe da các vi khun như thế nào. T khi chào đi, con người bt đu tiếp xúc, tích lũy nhng vi khun có li. Nhng vi khun có li này rt cn thiết cho nhiu chc năng ca con người. Theo mt cuc nghiên cu đăng trên t The New York Times, tr em sinh ra bng đường phu thut, không hp thu được nhiu vi khun có li qua đường âm đo ca người m. Do đó, người ta dùng miếng bông, trét cht nhn t âm đo ca người m lên da tr sơ sinh.

Biết được li ích ca mt s vi khun, mt s người đã thay đi các nguyên tc v sinh. Ví d, h ít dùng thuc kháng sinh hơn, khuyến khích tr con chơi ngoài thiên nhiên, vi đng vt. Thế nhưng theo tác gi thì khuyến cáo con người không ra thc ăn tươi sng trước khi ăn là không nên vì mt s có cha thuc tr sâu. Phi nên ra tay sau khi tiếp xúc vi các cht hóa hc hay các tác nhân gây bnh nhưng không cn thiết lm nếu ch vut ve chó. Mt chuyên gia kết lun : « Tiếp xúc nhiu vi vi khun có th gim t l mc bnh ».

Pháp : Làm thế nào đ chp được đi tư ca các chính tr gia ?
Nhng tin tc nóng hi v đi tư các chính tr gia gn đây đã giúp cho các tp chí bình dân ăn nên làm ra. Tp chí M ca Le Monde đt câu hi :Làm sao có th săn được nhng tin này ?

Câu tr li là rt đơn gin, đ đi săn đi tư người ni tiếng, người điu tra ch cn chi cho nhân viên nhà hàng, khách sn, nhân viên hãng hàng không… vài đng là h có th cung cp thông tin. Ngoài ra, có mt ngun khác góp phn cung cp tin tc nóng hi v các chính tr gia. Đó là các nhà báo là « cnh sát-tư pháp» vn làm vic cho các t báo truyn thng. Thành phn này liên lc thường xuyên vi các t báo bình dân và cung cp thông tin quý giá mà h không th đăng trên báo ca mình.