Thứ Sáu, 1 tháng 3, 2013

Nguyễn Hoài Vân - Trên phương diện biểu tượng: Đức Giáo Hoàng có thể từ chức được hay không ?



Nguyễn Hoài Vân


Ảnh Getty Image

Không, nếu quan niệm Giáo Hoàng là một thực trạng, được chính Thiên Chúa quyết định qua phiếu bầu của các Hồng Y như giáo luật quy định. "Là" Giáo Hoàng, mang ý nghĩa là sự nối dài của Thiên Chúa nơi trần thế. Tín điều "Giáo Hoàng không thể sai lầm" đến từ đó (có thể nào "từ nhiệm" thực trạng "không thể sai lầm" hay không ?). Trong điều kiện ấy, hoặc sự từ chức của một Giáo Hoàng là một điều vô nghĩa, hoặc chính cái "thực trạng Giáo Hoàng" là một sự lừa dối. Điều ấy không khác gì sự từ chức của chính Thiên Chúa ... Thêm vào đó, có thể nào gián đoạn thực trạng của một người, chấm dứt cái người ấy "LÀ", chỉ bằng một lời tuyên bố ? Nhất là khi thực trạng này được quyết định bởi chính Thiên Chúa ? Nếu có thể làm được việc ấy, thì thực trạng kia trở thành giả dối : nó không phải là cái mà người ta luôn tuyên dương. Phải chăng chính lập luận này đã khiến cho Gioan Phaolồ đệ nhị, cũng như nhiều Giáo Hoàng khác, đã cương quyết không thoái vị, dù cho sức khoẻ của họ có suy yếu đến đâu đi chăng nữa ?

Ngược lại, nếu quan niệm rằng "làm" Giáo Hoàng cũng tương tự như làm bất cứ công việc nào khác, thì đương nhiên là một vị Giáo Hoàng có thể từ chức, về hưu, nghỉ ốm, nghỉ tai nạn nghề nghiệp v.v... Điều ấy rất dễ được thông cảm, rất "người", thậm chí "quá người" như lời Nietzsche.

Vấn đề, nếu có, là việc này cắt đứt mối dây nối liền nhân loại với Thiên Chúa, được biểu tượng bởi Giáo Hoàng. Thật vậy, Thiên Chúa nhập thế, khi tạm thời trở lên Trời, đã để lại nơi trần gian Giáo Hội của Ngài, một Giáo Hội mà, trên nguyên tắc, phải quy tụ toàn thể loài người. Giáo Hội "Hoàn Vũ" ấy (Catholique nghĩa là "hoàn vũ"), được coi như thân thể của Đức Ky Tô, sống qua một con người, là Đức Giáo Hoàng, đại diện cho nhân loại để kết hợp với Thiên Chúa bằng bí tích "Hợp Nhất" (communio).

Phá hủy sự nối kết ấy chính là thừa nhận chỉ có con người nơi trần thế, tuyệt vọng trước viễn tương hư hoại và chết chóc, trượt trên cuộc đời xuống một vực thẳm hư vô, như một tương lai không thể tránh.

Camus sẽ vỗ tay !

NGUYỄN Hoài Vân
28 tháng 2 - 2013

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét