Thứ Sáu, 7 tháng 9, 2012

TS Phạm Đỗ Chí - Khi vàng gầm gừ trở lại $1,700/ounce


TS Phạm Đỗ Chí

Tác giả xem lại tác động của chính sách nới lỏng định lượng (Quantitative Easing—QE) của Fed trên những chuyển động mạnh của giá vàng từ ngày 8/8/2007 (lúc bắt đầu với QE 1) lên mức kỷ lục $1,920 vào tháng 8/2011, xuống dưới $1,550/ounce vào giữa tháng 5/2012, và cho tới nay đầu tháng 9/2012 khi giá vàng lên trở lại mức $1,700 lúc có tín hiệu QE3 sẽ được khởi động để kích thích tăng trưởng chậm chạp của kinh tế Mỹ. Vàng có thật sự sẽ lại đổ dốc hay tìm về đỉnh cao của tháng 8/2011?

Xu hướng giá vàng dài hạn và cơn đổ dốc từ tháng 8/2011

Nhìn lại vài năm qua, vàng vẫn ở trong khuynh hướng tăng giá lâu dài. Tuy nhiên trong khoảng 3 tháng từ tháng 2/2012, giá chợt tụt xuống dưới $1600 và phá luôn mức chống đỡ $1,540 ngày 16/5/2012 làm giới đầu tư, nhất là giới đầu cơ, lo ngại. Đâu là những lý giải cho các diễn biến giá cả phức tạp của món hàng hóa “siêu” này?

Từ 2004 đến tháng 7/2007, giá vàng tiếp tục đi lên mạnh do phản ánh lạm phát, nhất là do giá dầu quốc tế đi lên từ mức 20$/thùng tới trên 140$/thùng. Nhưng trong 4 năm sau đó từ tháng 8/2007 đến tháng 8/2011, giá vàng lại tiếp tục “đột phá” các kỷ lục mới lên tới trên $1900/ounce, do quyết định nới lỏng định lượng (QE--quantitative easing) của Fed và nhất là vai trò “tài sản trú ẩn” do vàng mới tìm thấy, mặc dù lạm phát nói chung trên thế giới có chiều hướng sút giảm mạnh do ảnh hưởng suy thoái kinh tế toàn cầu từ năm 2008.

Diễn tiến của chính sách QE của Fed được tóm tắt trong các hình sau đây:

Hình 1: Do QE, Fed MUA VÀO trái phiếu của chính phủ Mỹ (Treasury bonds), và tài sản có (assets) của Fed tăng vọt trên 3 lần từ trên 860 tỷ USD vào tháng 8/2007 lên trên 2800 tỷ USD vào tháng 8/2011; giá vàng lên đỉnh (record) cao $1920 vào tháng 8/2011;

                           
 Hình 1: Tài sản có (assets) của Fed từ 1/8/2007 đến 9/5/2012

Hình 2: Từ tháng 8/2011 đến tháng 5/2012, tài sản có của Fed không thay đổi nhiều loanh quanh mức 2800 tỷ USD, và giá vàng tụt xuống từ trên $1900/ounce xuống $1600-$1800 vào tháng 2/2012;

                          
 Hình 2: Tài sản có của Fed từ tháng 8/2011 đến tháng 5/2012

         Hình 3: Đặc biệt trong ba tháng, 02/12 đến 05/12, tài sản có của Fed có dấu hiệu đi xuống lần đầu tiên từ 5 năm nay, các quan sát viên quốc tế coi đây là dấu hiệu đổi chiều chính sách của Fed, bắt đầu BÁN RA trái phiếu, và chú trọng hơn việc kiềm chế lạm phát lâu dài.

         
Hình 3: Tài sản có của Fed trong 3 tháng vừa rồi từ 8/2011 đến 5/2012 

Đặc biệt khi vàng “đổ dốc” xuống dưới mức $1540 hôm 16/5/12 khiến giới quan sát cho là vàng có thể còn xuống nữa về mức $1400 hay thấp hơn vào cuối năm nay. Tuy nhiên, lời tuyên bố của “ông trùm” đầu cơ quốc tế Soros hôm 17/5 là “chưa nên loại vàng ra khỏi danh mục đầu tư” đã giúp vàng vọt tăng lại $60 lên mức gần $1600 vào cuối tuần 20/5/12.

Và rõ ràng là vàng chưa phải đang đổ dốc tiếp “xuống đáy”. Trong một bài trước đây1, chúng tôi đề nghị là vàng phải được coi là tài sản trú ẩn trong một danh mục đầu tư lâu dài và tránh những quyết định ngắn hạn theo tin tức thời sự. Ở phần cuối chúng tôi sẽ bàn chi tiết hơn về một danh mục đầu tư ngắn hạn có tính thanh khoản cao.

Tại sao vàng đang trở lại mức 1,700$/ounce?

Nói chung trong lịch sử dài hạn với biến đổi khó tiên đoán của giá vàng, có các yếu tố chính sau ảnh hưởng đến giá vàng:
lạm phát luôn là yếu tố chính được nói đến như lý do để “giữ vàng” bảo vệ tài sản cá nhân hay quỹ dự trữ của các tổ chức (ngày nay một số ngân hàng trung ương lớn ở Âu châu, Trung quốc, Ấn độ… quyết định dùng vàng để đa dạng hóa quỹ dự trữ ngoại hối quốc gia);

vàng như tài sản “trú ẩn” có tính thanh khoản cao để phòng thân và phòng khủng hoảng tài chính, thí dụ rõ nhất cho một số di dân phải rời xa xứ sở mình cần đem theo vàng, hay cho các nước Nam Âu với tác động của khủng hoảng nợ công khiến giới đầu cơ giữ vàng để bảo vệ giá trị tài sản, tránh “tiền giấy”;

trong hai thập kỷ qua, giá vàng đã theo sát giá dầu quốc tế như biểu hiện của lạm phát toàn cầu;

do yếu tố trên, tình hình chính trị căng thẳng ở Trung Đông mới đây đã gây ra các biến động ngắn hạn cho giá vàng;

nhưng mới đây nhất, ảnh hưởng ngắn hạn quan trọng nhất trên giá vàng là chính sách nới lỏng định lượng QE của Fed. Khi Fed mua vào thêm các trái phiếu chính phủ, tài sản có (assets) của Fed sẽ phình to thêm và được giới phân tích tài chính coi là sẽ ảnh hưởng đến mức lạm phát lâu dài trên toàn cầu.

lý do khiến vàng tăng nhanh trở lại trong 4 tuần qua và trên thị trường COMEX-New York vượt mức $1,700/ounce (04/09/12), là vì tín hiệu bỏ ngỏ của Chủ tịch Fed trong các buổi điều trần mới đây. Là Fed sẽ có thể kích động trở lại QE 3 bằng cách mua vào độ 500 tỷ USD các trái phiếu Mỹ trong một đợt can thiệp mới, có thể vào buổi họp 13/09/12 tới đây của Fed, để kích thích tăng trưởng khá chậm chạp của kinh tế Mỹ.

lo ngại của Fed là con số thất nghiệp của Mỹ còn đang quá cao (8,3%) và khó xuống dưới mức 5,5%-6% mong muốn trong 1-2 năm tới là mục đích chính sách điều hòa kinh tế của Fed. Một số quan sát viên cho là có thể Fed cũng bị áp lực của Nhà Trắng phải giúp giảm con số thất nghiệp và tăng độ tăng trưởng GDP trước kỳ bầu cử Tổng Thống Mỹ vào tháng 11 tời đây. Nhưng rõ ràng là Fed theo đuổi các mục tiêu chính sách lâu dài hơn cho kinh tế Mỹ, vì phải mất ít nhất 6 tháng mới thấy tác dụng của chính sách QE lên việc làm hay hoạt động kinh doanh. Nhưng trước mắt, QE 3 sẽ tác động lên giá vàng đã hơi ngủ yên từ hơn một năm nay.

Vai trò của vàng cho một danh mục đầu tư cá nhân?

Tác giả không có ý khuyến khích đầu cơ hay lướt sóng trong vài tháng tới dù giá vàng có vẻ có nhiều khuynh hướng tăng hơn là giảm, vì không ai có thể dự đoán được giá vàng trong ngắn hạn. Nhưng do kinh nghiệm chuyên môn của một kinh tế gia và là người theo dõi món hàng hóa đặc biệt này từ trên 30 năm qua, tác giả vẫn giữ quan điểm là vàng nên có mặt trong một danh mục đầu tư cá nhân dài hạn (10% nếu ít tin tưởng và 20% nếu tin tưởng giá trị “phòng thủ lạm phát” của vàng), cùng với nhà đất là tài sản dài hạn.

Chỉ xin thêm một câu chuyện nhỏ cá nhân là tác giả vốn “mê phở” từ nhỏ, thuở học cấp 2 trung học thường được bà mẹ âu yếm cho 5 đồng ăn một bát phở Hòa còn là xe phở đêm ở phố Pasteur (Sài gòn). Đến nay sau 40 năm, vào hiệu phở Hòa đó trên cùng phố Pasteur tuy trang trọng hơn nhưng đang phải trả 50,000 đồng một bát. Lạm phát: đó là lý do vững chãi nhất cho một cá nhân giữ vàng trong danh mục đầu tư. Nhưng trong đời làm việc, tác giả cũng luôn giữ lời khuyên cho các ngân hàng trung ương, là nên giữ 5%-10% khối dự trữ ngoại hối quốc gia bằng vàng. Trong vài năm qua, nhiều NHTƯ đã làm việc này và góp phần làm tăng giá vàng.

Cho một cá nhân hỏi ý về một danh mục ngắn hạn trong điều kiện hiện tại, câu trả lời tế nhị hơn vì đòi hỏi nhiều suy xét theo dõi tình hình tài chính và còn tùy hoàn cảnh cá nhân và gia đình từng người. Tác giả có dịp viết trong một bài khác là chứng khoán đang có giá rất hấp dẫn ở xứ ta nhưng vẫn chờ tín hiệu rõ ràng của tình hình vĩ mô được cải thiện trước khi có thể “bùng phát” và phát triển bền vững (thời điểm còn tùy chính sách và quyết tâm áp dụng của chính phủ trong năm nay 2012 hay ngay cả 2013) như kênh gây vốn dài hạn. Bất động sản còn đang trong tình trạng “đóng băng” và khó là cơ hội đầu tư ngắn hạn cho tới 2014 vì giá còn có thể xuống thêm 20%-30% nữa trước khi cung-cầu có thể gặp nhau.

Do đó tác giả mạo muội nghĩ là một danh mục đầu tư ngắn hạn có thể chia đều tài sản ngắn hạn và có thể giữ thoải mái (sau khi đã thỏa mãn các tiêu dùng cá nhân và gia đình bắt buộc) làm 3 phần: tiền đồng trong ngân hàng ở mức lãi suất rất cao hiện tại, tiền USD hay ngoại tệ khác trong ngân hàng, và vàng (vật chất, và sau này có thể là tài khoản lúc được phép). Mỗi 6 tháng, do giá cả lên xuống, nhìn lại danh mục có thể tỷ lệ nắm giữ 3 tài sản này đã khác: thí dụ nếu giá vàng lên sau khi nắm giữ 6 tháng đầu thì tỷ lệ của vàng tài sản sẽ hơn 33%; lúc đó sẽ bán bớt vàng và thay bằng tiền VND gửi ngân hàng hay ngoại tệ nếu hai loại sau này đã xuống thấp dưới 33% do vàng đã lên giá mạnh hơn.

Tóm lại, sẽ lại tái lập mức 33% cho mỗi loại tài sản trong danh mục từng 6 tháng một lần. Làm như vậy, nhà đầu tư sẽ theo được nguyên lý căn bản của đầu tư khôn ngoan là: bán bớt cái lên giá đắt và mua thêm cái xuống giá rẻ. Cho một cá nhân ít thì giờ theo dõi đầu tư hoặc muốn được thanh thản đầu óc sau khi đã làm việc tích cực kiếm tiền trong ngành riêng của mình, nguyên tắc đầu tư đó tuy là giản dị nhưng sẽ là nguyên tắc “vàng” vượt thời gian.

 “Tại sao giá vàng đang tạm xuống?” (20/05/2012).

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét