Thứ Ba, 3 tháng 5, 2011

Thế giới sau Bin Laden, nguy cơ khủng bố có thể vẫn thế

HÀ TƯỜNG CÁT (tổng hợp)

Trong lúc toàn Hoa Kỳ và thế giới đều cảm thấy nhẹ nhõm trước cái tin Osama bin Laden đã bị giết, thì ngay lúc 9:30 sáng Thứ Hai, tại xa lộ 405, chỉ cách trung tâm Little Saigon trong vòng 3 dặm, xuất hiện một graffiti bày tỏ lòng tưởng niệm thủ lãnh khủng bố quốc tế này.

Trên bức tường ngăn tiếng động bên đường I-405, đoạn gần Springdale Street, thành phố Westminster, CA, người ta nhìn thấy hình vẽ một lá cờ Mỹ lộn ngược cùng với hàng chữ “R.I.P. Osama” và “Forever”, có nghĩa là “Cầu cho Osama yên giấc ngàn thu”. Nữ cảnh sát tiểu bang (CHP) Denise Quesada cho biết sẽ điều tra tìm kẻ vẽ bậy rồi dùng vòi phun nước rửa sạch hình vẽ ấy và sơn lại bức tường nếu cần.

Nhưng đây chỉ mới là một sự kiện nhỏ trong điều mà người ta đã dự đoán và đề phòng là những kẻ ngưỡng mộ Osama bin Laden cùng với tay chân của Al Qaeda sẽ còn có thể hành động trả thù.


Tổng Thống Barack Obama, Phó Tổng Thống Joe Biden, và toàn bộ các yếu nhân trong ngành an ninh quốc phòng theo dõi cuộc tấn công hạ sát Osama bin Laden qua truyền hình tại Tòa Bạch Ốc, hôm Chủ Nhật. Hình do Tòa Bạch Ốc cung cấp và đã làm mờ tờ giấy trước mặt Ngoại Trưởng Hillary Clinton. (Hình: AP Photo/The White House, Pete Souza)

Thành tích lớn trong cuộc chiến chống khủng bố

Trong cuộc tranh cử năm 2008, Barack Obama đã tuyên bố thẳng thừng: “Chúng ta sẽ giết Bin Laden”. Nhưng với thời gian trôi qua, cái tên của trùm khủng bố này dần dần quên đi trong những lời phát biểu và diễn từ chính trị của tổng thống khiến cho đã dấy lên những hoài nghi và những luận điệu chỉ trích là chính quyền của ông không có đủ sự chú trọng đến cuộc chiến chống khủng bố. Cuối cùng cuộc truy lùng ráo riết và khó khăn nhất trong lịch sử, kéo dài gần 10 năm, đã đi đến kết quả. Cá nhân Tổng Thống Obama nhận được lời ca ngợi từ tất cả các nhân vật trong chính giới Hoa Kỳ cũng như thế giới, nhưng đồng thời và có thể đáng kể hơn hết, là ông đã hoàn thành lời hẹn hứa với cử tri, một yếu tố quan trọng cho kỳ tranh cử năm tới.
Tối Chủ Nhật 1 tháng 5, trong bài nói chuyện bất ngờ từ đông sảnh Tòa Bạch Ốc và phát đi trên truyền hình tới dân chúng Hoa Kỳ và thế giới, Tổng Thống Obama nói rằng việc giết được Bin Laden chứng tỏ “công lý đã được thực hiện”. Tuy nhiên ông không đề cập đến những lời phê phán chỉ trích cũ cũng như không tỏ ra hả hê về thành công này. Bằng nét mặt nghiêm trang và lời lẽ chậm rãi, ông nhắc tới những nạn nhân khủng bố và gia đình họ, ca tụng các viên chức tình báo và chống khủng bố, các quân nhân dũng cảm đã tham gia cuộc hành quân đặc biệt lập nên thành tích.

Ngoài việc thuật lại sơ lược cuộc săn lùng Bin Laden từ khi bắt đầu nắm được một đầu mối 8 tháng trước cho đến các cuộc họp Hội Ðồng An Ninh Quốc Gia để đi đến quyết định ban hành lệnh mở chiến dịch đặc biệt hôm Thứ Sáu vừa qua với kết quả hoàn toàn như mong đợi, nội dung bài nói chuyện của tổng thống nhấn mạnh mấy điểm đáng chú ý:
Thứ nhất, ông nhắc lại rằng vào thời điểm đau thương của nước Mỹ sau ngày 11 tháng 9 năm 2001, toàn dân Mỹ đã tỏ bầy sự đoàn kết. Ông nói: “Vào những ngày ấy, không cần biết chúng ta từ đâu đến, Thượng Ðế nào mà chúng ta tôn thờ, màu da và chủng tộc gì của chúng ta, tất cả chúng ta đã đoàn kết thành một gia đình dân Mỹ”. Và sau đó, ở phần kết luận, tổng thống nhắc lại: “Ðêm nay, chúng ta hãy hồi tưởng lại tinh thần đoàn kết đã ngự trị trong thời gian ấy. Tôi hiểu rằng có những lúc chúng ta đã xung khắc. Dù thế nào đi nữa, thành tựu ngày hôm nay đã là chứng cứ cho sự vĩ đại của quốc gia chúng ta và quyết tâm của dân chúng Hoa Kỳ”.

Ðiểm thứ nhì là thêm một lần nữa, Tổng Thống Obama phải xác định quan điểm của nước Mỹ đối với người Hồi Giáo. Ông nói: “Làm việc này, chúng ta cũng phải tái khẳng định rằng Hoa Kỳ không - và sẽ không bao giờ - chiến tranh với Hồi Giáo. Tôi đã minh định, cũng như Tổng Thống Bush đã minh định ngay sau vụ 9/11, rằng cuộc chiến của chúng ta không phải để chống Hồi Giáo. Bin Laden không phải là một nhà lãnh đạo Hồi Giáo, hắn là kể giết người Hồi Giáo hàng loạt. Al Qaeda đã tàn sát nhiều dân Hồi Giáo tại nhiều quốc gia kể cả nước chúng ta.”

Giải thích việc cho lệnh hành quân trên lãnh thổ Pakistan, Tổng Thống Obama lập luận: “Qua nhiều năm, tôi đã minh định đi minh định lại nhiều lần rằng chúng ta có thể hành động trong lãnh thổ Pakistan nếu như chúng ta biết được Bin Laden đang ở đâu. Ðó là điều chúng ta đã làm”. Theo tiết lộ của các giới chức Tòa Bạch Ốc và tin tức báo chí, các máy bay trực thăng Hoa Kỳ chở toán biệt kích hải quân tấn công vào một tòa nhà nơi Bin Laden ẩn náu tại Abbottabad ở Pakistan đã không xin phép Pakistan cũng như hoàn toàn không thông báo trước cho bất cứ một nước nào.

Abbottabad là thành phố 140,000 dân cư trong vùng đồi núi cách thủ đô Islamabad khoảng 30 dặm về phía Bắc và là nơi có học viện quân sự của quân đội Pakistan. Theo CNN, khu nhà Bin Laden ẩn náu đã được xây dựng năm 2005 với phí tổn khoảng $1 triệu, xung quanh có tường cao 6 mét với rào kẽm gai bao bọc. Quanh nhà ít cửa sổ và những phòng được chia cách bằng tường dày.

Dư luận không khỏi đặt nghi vấn là việc Bin Laden ẩn náu ở một căn nhà đặc biệt qua một thời gian dài trên 5 năm như vậy, không thể nào thực hiện nếu thiếu sự tiếp tay và che giấu của tình báo Pakistan. Hậu quả của những sự kiện này sẽ đưa đến nhiều rắc rối ngoại giao vì Hoa Kỳ vẫn viện trợ quân sự cho Pakistan, một nước đồng minh trong cuộc chiến chống khủng bố. Có lẽ để giảm nhẹ những bàn cãi, Tổng Thống Obama trong bài phát biểu của ông đã đề cập một cách tế nhị, khá úp mở, không chi tiết hóa những vấn đề có thể là liên quan đến tình báo: “Cần phải ghi nhận là sự hợp tác chống khủng bố của chúng ta với Pakistan đã giúp đưa chúng ta tới được nơi Bin Laden ẩn trốn. Thật vậy, bin Laden cũng đã khai chiến với Pakistan và ra lệnh tấn công vào dân chúng Pakistan”.

Ông nói tiếp: “Ðêm nay tôi đã nói chuyện điện thoại với Tổng Thống Zardari, và toán biệt kích của chúng ta cũng đã nói chuyện với các đối tác Pakistan. Họ đồng ý rằng đây là một ngày tốt đẹp trong lịch sử cho cả hai nước. Và sau này điều thiết yếu là Pakistan tiếp tục hợp tác với chúng ta trong cuộc chiến chống Al Qaeda và các phân bộ”. Có thể hiểu là các cuộc nói chuyện điện thoại như thế đều chỉ là sau vụ đột kích, và Tổng Thống Obama cố gắng giãi bày như mọi chuyện bình thường.

Cuối bài nói chuyện, Tổng Thống Obama muốn đề cao giá trị của nước Mỹ, ông nói rằng “một lần nữa nên biết là Hoa Kỳ có thể làm bất cứ điều gì đã định”. Ðiều này được hiểu như một lời nhắn gởi đến những ai nghĩ là Hoa Kỳ không có đủ sức mạnh và ý chí.

Khủng bố không còn Osama bin Laden

Hạ sát được bin Laden không có nghĩa là đã dẹp tan được Al Qaeda, chưa kể là còn rất nhiều nhóm khủng bố khác trên toàn thế giới. Từ lâu nhân vật số 2, Ayman al-Zawahri, quen được gọi là “người Ai Cập”, đã giữ vai trò tư lệnh hành động của Al Qaeda, chắc chắn sẽ tiếp tục cầm đầu mạng lưới. Vả lại Al Qaeda là một mạng lưới được tổ chức linh động chứ không phải là một cơ cấu chặt chẽ và do đó vẫn có thể tồn tại không bị hoàn tàn tan rã. Cho tới trước vụ nổ bom khủng bố hai tòa đại sứ Mỹ ở Phi Châu năm 1998, có lúc Hoa Kỳ chỉ coi Bin Laden và Al Qaeda như “đầu não tài trợ đáng kể nhất cho những nhóm Hồi Giáo quá khích trên thế giới”. Và đường lối hoạt động này cũng đã được nhận thấy rõ trong những năm gần đây.

Ðối với AQIM, một hình thức của Al Qaeda ở Bắc Phi nhưng hầu hết hoạt động độc lập, tạo nên mối đe dọa nghiêm trọng cho các nước như Mali và Mauritania, cái chết của Bin Laden chỉ có rất ít ảnh hưởng ngoài yếu tố tâm lý.

Tương tự như thế, Anwar al-Awlaki, thủ lãnh tổ chức khủng bố ở Yemen có liên hệ với Al Qaeda, có lẽ cũng không bị tác động bởi cái chết của Bin Laden. Hành động của al-Awlaki tùy thuộc vào tình hình cuộc nổi dậy ở quốc gia này và việc chính quyền nước này có được sự ủng hộ và sức mạnh để đối phó hiệu quả với khủng bố hay không.

Sau vụ khủng bố 9/11 và Hoa Kỳ đem quân đánh Taliban ở Afghanistan, Osama bin Laden là một tên tuổi lừng lẫy, nhưng qua nhiều năm hình ảnh này đã phai mờ và không còn được coi là trung tâm của những hành động khủng bố tại nhiều nơi trên thế giới nữa.

Tại Trung Ðông, phản ứng đối với cái chết của Osama bin Laden ở trong chừng mực kềm chế. Hôm Thứ Hai ở Yemen, các lãnh tụ phe chống đối chính quyền của Tổng Thống Ali Abdullah Saleh nhắc nhở người biểu tình đừng trưng ra hình Osama bin Laden. Từ lâu người ta vẫn cho rằng Hoa Kỳ cổ vũ cải cách chính trị theo nguyên tắc dân chủ trong khi Al Qaeda muốn lật đổ các chế độ độc tài bằng đường lối bạo lực. Ðiều này từng đưa đến một tình trạng khá nghịch lý là dường như Hoa Kỳ và Al Qaeda trở thành đồng minh chống Muammar Gadhafi ở Libya. Vai trò của Al Qaeda hiện nay ở vào giai đoạn yếu thế đối với người Hồi Giáo vì phần nào đã bị gạt ra ngoài phong trào cách mạng đang nổi lên ở Trung Ðông và sự kiện mất nhà lãnh tụ tối cao sẽ là một đòn nặng cho họ.

Một thực tế khác là thiếu Bin Laden, mạng lưới này thành một con rắn mất đầu và cho dù có thể mọc ra đầu khác cũng sẽ còn rất lâu mới tái lập được hệ thống yểm trợ hữu hiệu và vận dụng chủ thuyết mà nhà lãnh đạo khủng bố này đã rao giảng thu hút sự gia nhập của không ít các phần tử cực đoan cuồng tín.

Ðó là chưa kể đến thực tế Ayman al-Zawahri và các lãnh tụ còn lại chưa chắc đủ tài năng để duy trì sự thống nhất của mạng lưới khủng bố. Vả lại có thể là với kết quả được chứng minh qua việc giết Bin Laden, tình báo Hoa Kỳ rất có thể đã có hoặc sẽ tìm ra thêm nhiều manh mối khác đưa tới sự tiêu diệt lần lượt nhiều người trong số họ, ở Pakistan hay mọi nơi nào khác trên thế giới.

Những hành động trả thù của Al Qaeda nếu có, là chuyện dễ hiểu và bình thường ai cũng có thể dự đoán. Nhưng thực hiện được không phải là việc đơn giản và đòi hỏi họ có đủ khả năng phối hợp quy mô sau nhiều âm mưu đã bị phá vỡ những năm gần đây ngay khi vẫn còn Bin Laden. Lo ngại khủng bố chưa phải là hết và cần phải cảnh giác đề phòng, nhưng rõ ràng là mất Bin Laden thế giới đã yên ổn hơn, và “cái chết của ông ta đáng được đón mừng bởi tất cả những ai tin tưởng vào hòa bình và chân giá trị của nhân loại”, lời Tổng Thống Obama trong bài phát biểu trên truyền hình tối 1 tháng 5.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét