Thứ Sáu, 25 tháng 2, 2011

Trường hợp Lybia

Tin tức cập nhật ngày 24 tháng 2 - 2011

Nguyễn Hoài Vân

Lybia hiện là điểm nóng trong các cuộc nổi dậy ở Trung Đông. Liên Hội quốc tế Nhân Quyền (FIDH) cho biết số người bị giết đã lên đến 640 trong khi một bác sĩ Pháp vừa rời thành phố ly khai Benghazi cho biết có tới hơn 2 ngàn người thiệt mạng.


Benghazi chính là "điểm nóng của điểm nóng". Thành phố này cùng với Tobrouk, Derna, Al Baida, Ajdabiya đều nằm dưới sự kiểm soát của quần chúng đấu tranh. Các tỉnh vừa kể nằm ở phía Tây Lybia, trong vùng Cyrenaica, có sắc dân gần với người Ai Cập, trong khi vùng Tripolitania (có thủ đô Tripoli) thuộc một sắc dân gần với người Tunisie (bộ tộc của Khadafi thuộc nhóm dân này). Một điều cho thấy là cuộc đấu tranh không chỉ mang sắc thái chủng tộc, là hai tỉnh ở ngoài vùng Cyrenaica là Misrata và Zouara, cũng đã thoát khỏi sự kềm chế của chính quyền Khadafi. Thêm vào đó, tại Zaouiyah, 50 cây số về phía tây Tripoli, ngày hôm nay, súng đã nổ, kể cả đại bác, và có ít nhất là 20 người thiệt mạng. Cuộc đấu tranh tại các tỉnh ly khai đều bị đàn áp một cách dữ tợn bởi quân đội, được tăng cường bởi nhiều đơn vị lính đánh thuê, với những phương tiện chiến tranh hiện đại, kể cả chiến đấu cơ. Người dân ở Benghazi và vài nơi khác đã phải phá hủy bãi đáp tại phi trường để quân đội và lính đánh thuê không thể kéo đến thêm. Tại Benghazi, người ta cũng đã tìm thấy những hầm giam giữ và tra tấn tù nhân, cùng với hố chôn tập thể với những thi hài bị đốt cháy.

Khadafi, trong một bài diễn văn đầy đe dọa, đã hứa sẽ quét sạch từng căn nhà và xử tử hình mọi người nổi dậy. Riêng đối với cuộc nổi dậy đang tiến hành ở Zaouiyah, sát cạnh kinh đô Tripoli của ông, Khadafi gọi đó là một trò hề, và những người nổi dậy là điên khùng. Chính quyền Lybia cũng cho biết sẽ đặt các ký giả ngoại quốc "nhập cảnh lậu" vào nước này, ra ngoài vòng pháp luật, "như những tội phạm đồng lõa của Al Quaida". Các con trai của Khadafi cũng xuất hiện trên đài truyền hình để lên án những phần tử ly khai ở miền đông Lybia, đồng thời đe dọa sẽ phát động một chiến dịch tái chiếm các thành phố đã bị mất.

Dân chúng tại những thành phố này kêu gọi Tổng Thống Obama và cộng đồng quốc tế can thiệp để cứu giúp họ, vì lý do nhân đạo. Một sự can thiệp quân sự như thế đã có một tiền lệ tại Đông Timor năm 1999, dù với vài khác biệt. Vấn đề là việc tổ chức một đạo quân bao gồm nhiều quốc tịch sẽ tốn nhiều thời gian trong khi tình hình tại chỗ thay đổi nhanh chóng từng giờ. Tạm thời Tổng thống và ngoại trưởng Hoa Kỳ lên án những đàn áp dân chúng tại Lybia, nhưng cho biết ưu tiên hiện là sự an toàn của công dân Mỹ tại đây, gồm khoảng 700 người. Hiện đã có 20 ngàn người từ Lybia chạy sang Ai Cập và nhiều ngàn người khác sang Tunisia. Dù trong số người ấy có nhiều kiều dân của các nước này, người ta vẫn lo sợ một làn sóng tỵ nạn khổng sẽ tràn sang các lân bang, và cả nước Ý, cửa ngõ của cộng đồng Âu Châu.

Một số chức sắc của chính quyền, như bộ trưởng nội vụ, và ít nhất là 3 đại sứ đã đứng về phe nổi dậy. CNN cho biết vị bộ trưởng nội vụ vừa ly khai đã bị "bắt cóc" ! Hai phi công Lybia cũng đã trốn sang đảo Malte với chiến đấu cơ Mirage F1 của họ, khi được lệnh tấn công người nổi dậy. Ngoài ra một phi cơ chở người thuộc gia đình Khadafi, trong đó có con dâu của ông, đã xin đáp xuống Beyrouth, nhưng bị từ chối.

Cần lưu ý : trong số những phản ứng lên án việc đàn áp người biểu tình tại Lybia có ... Tổng Thống Iran Ahmadinejad, và tổ chức Al Quaida. Tổ chức này hứa sẽ làm mọi cách để yểm trợ cuộc nổi dậy !

Một nhận xét khác : nếu cuộc nổi dậy tại Lybia thành công, thì cả ba nước đầu tiên sụp đổ trong làn sóng cách mạng này sẽ đều là các nước... xã hội. Trùng hợp lý thú ?

Nguyễn Hoài Vân
24 tháng 2 - 2011

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét