Thứ Hai, 21 tháng 2, 2011

GẶP GỠ TRÊN ĐẤT MỸ (XXXVIII)

Tiêu Dao Bảo Cự

Kỳ 38

Một tối cuối tuần, Trần Đệ tổ chức họp mặt ở nhà, mời một số bạn và chúng tôi. Trần Đệ là chủ nhiệm của tờ VTimes , tôi đã gặp vài lần ở nhà Nguyễn Hữu Liêm. Là nhà báo nhưng tôi thấy anh rất ít nói, lúc nào cũng trầm ngâm. Liêm là bạn thân của Đệ và cũng là cây bút chủ lực của Vtimes, giữ mục “Lề bên trái”. Ngoài vợ chồng Liêm và chúng tôi còn có Nguyễn Khoa Thái Anh, Lâm Văn Sang - chủ bút của VTimes, Nguyễn Quý Đức – dịch giả, từ Việt Nam mới về (nghe nói Đức là Việt kiều Mỹ nhưng có nhà ở Việt Nam, hiện nay sống và làm việc thường trực ở Hà Nội), Phùng Nguyễn trong ban biên tập website Da Màu, Đỗ Quyên từ Canada sang và một anh bạn từ Sacramento qua chơi. Đúng là “hào kiệt bốn phương” hội ngộ. Mọi người vừa ăn uống, vừa chuyện trò, tranh luận sôi nổi . Hết ngồi trong nhà lại kéo nhau ra vườn hút xì gà tranh luận tiếp đến 1, 2 giờ sáng, mặc cho đêm khuya giá lạnh.


Trò chuyện trong nhà Trần Đệ.
 Người ta nói đủ mọi thứ đề tài chính trị, xã hội, văn học, ngôn ngữ… với tinh thần tranh luận thật sự nhưng trong tình cảm bạn bè. Trần Đệ thâm trầm. Nguyễn Hữu Liêm sôi nổi. Thái Anh bộc trực. Nguyễn Quý Đức ba lơn. Phùng Nguyễn hài hước. Đỗ Quyên không nhân nhượng. Lần đầu tôi tranh luận với Nguyễn Hữu Liêm. Trước đây qua nhiều lần trò chuyện, tôi chỉ gợi ý và nghe Liêm nói. Tôi đã chịu khó đọc cuốn sách quan trọng của Liêm tặng, cuốn “Dân chủ và Pháp trị”. Nội dung cuốn sách này cho thấy Liêm là một người có tâm huyết với đất nước, bằng tri thức và chiêm nghiệm của mình, muốn đứng trên chiều cao của triết lý và chiều dài lịch sử để nhìn nhận vấn đề, tìm ra giải pháp chứ không sa vào sự kiện và những xung động do thực tế gây ra, nhất là thực tế chiến tranh vừa qua và tình hình chính trị hiện nay. Đại thể tôi hiểu quan điểm lớn của anh qua cuốn sách là như thế nhưng trong cuộc tranh luận hôm nay và qua một số bài viết, tôi thấy Liêm cũng bị chi phối bởi những thực tế không có tính điển hình mà anh đã trải nghiệm khi về Việt Nam và những ý định, việc làm cụ thể của anh mà tôi chưa hiểu rõ. Tôi nêu vấn đề này khi so sánh “cái làng tốt đẹp” ở Quảng Trị mà anh hay viện dẫn với “cái xóm không mấy chuyện hay ho” nơi tôi ở để việc khái quát tình hình được chính xác. Dĩ nhiên cũng chỉ tranh luận “cho vui thôi” trong thời gian hạn hẹp của một buổi nói chuyện đông người với tinh thần bè bạn. Hiểu hết về một con người không phải là điều đơn giản, huống hồ là những bạn mới quen.

Buổi tối họp mặt ở nhà Trần Đệ là một buổi trò chuyện ngẫu hứng, hào sảng, mang nhiều sắc thái do tính cách đa dạng, phóng khoáng của những người tham dự, có không khí khác hẳn với những buổi trò chuyện nặng mầu sắc chính trị mà chúng tôi từng tham dự.

Chúng tôi cũng được mời đến ăn tối cuối tuần ở nhà Nguyễn Hữu Liêm mấy lần nữa, có thêm vài người bạn khác, thường là vợ chồng Trần Đệ. Có lần chúng tôi gặp vợ chồng ca sĩ Ái Vân ở đây. Ái Vân vẫn nhỏ nhắn, xinh đẹp và hát hay khi chị hát vài bài theo yêu cầu của mọi người. Chồng Ái Vân là ông Tiến, nghe nói trước đây du học ở Đức, bây giờ là doanh nhân có về làm ăn trong nước. Ông Tiến bề ngoài khô khan, gần như lạnh lùng nhưng khi trò chuyện cũng cởi mở, nói nhiều, không dè dặt. Ba cặp vợ chồng này có lẽ khá thân nhau.Trước đây không lâu, Liêm đã tổ chức một buổi ra mắt đĩa DVD ca nhạc của Ái Vân tại nhà mình, mời khá đông bạn bè, có mời cả ông tổng Lãnh sự Việt Nam ở San Francisco đến dự.

Tôi thấy Nguyễn Hữu Liêm là một con người bản lĩnh, biết rõ mình muốn gì, làm gì và không e ngại dư luận. Buổi ra mắt đĩa DVD của Ái Vân, anh công khai viết bài tường thuật trên báo. Trong những vấn đề của cộng đồng có những ý kiến trái ngược, anh thẳng thắn bày tỏ quan điểm của mình, không ngại va chạm với đám đông. Chưa nói đến chuyện đúng sai, đồng tình hay không, thái độ của anh là thái độ của một người dám xác tín về suy nghĩ và việc làm của mình. Anh cũng là người có máu nghệ sĩ, thích hát, “chuyên trị” nhạc bolero và có những bài viết rất hay về Trịnh Công Sơn. Tuy chính kiến của anh và tôi có nhiều điểm khác nhau nhưng qua nhiều lần gặp gỡ trò chuyện, cả với vợ anh, có thể nói chúng tôi đã trở thành bạn với tình cảm quý mến.

(Sau này khi tôi đã về nước, Nguyễn Hữu Liêm được mời về dự hội nghị Việt kiều và viết một bài tường thuật “Nơi giữa Đại Hội Việt Kiều: Một nỗi bình an” đăng ở talawas gây ra phản ứng dữ dội trên mạng. Tôi cũng đã viết thư ngỏ góp ý với anh (bài “Từ triết lý đến cảm xúc, giải pháp cá nhân và con đường đi lên của dân tộc.”). Tôi biết anh muốn về nước, hợp tác làm được điều gì đó có ích. Chỉ mong anh luôn vững vàng, không bị mua chuộc hay khuất phục để có thể thực sự đóng góp được cái gì cho đất nước nhưng không rơi vào vòng kềm tỏa của guồng máy độc tài toàn trị, trái ngược với ý thức dân chủ và tinh thần tự do mà anh đã tiếp thu tên đất Mỹ.)


“Ca sĩ chuyên trị Bolero” Nguyễn Hữu Liêm.
Anh chị bạn chủ nhà lúc nào có dịp lại tạo điều kiện cho tôi hiểu thêm về các sinh hoạt trên đất Mỹ, trong đó có buổi biểu diễn kỷ niệm 30 năm thành lập của một trường múa và tham quan một nhà máy xử lý nước thải.

Buổi biểu diễn nghệ thuật Recital 2009 kỷ niệm 30 năm thành lập của trường múa Jensen School for the Performing Arts tổ chức ở Santa Clara Convention Center Theater. Khán giả phần lớn là phụ huynh của các học sinh trường múa. Cô bé cháu nội của anh chị bạn tôi học ở trường này đã được 6 năm. Buổi diễn quá nhiều tiết mục, có múa đơn, múa đôi hay biểu diễn theo từng nhóm với các độ tuổi khác nhau, từ 5-7 tuổi cho đến thanh niên, gồm vài trăm diễn viên nam nữ. Có mấy tiết mục đặc biệt, học viên múa với bố mẹ của mình và tiết mục riêng của các giáo viên dạy múa. Tôi không hiểu lắm về các điệu múa, chỉ biết họ đã tập luyện rất công phu và biểu diễn tương tự như trên phim ảnh. Điều nhận xét là các bậc phụ huynh ở Mỹ rất quan tâm đến việc cho con đi học các môn nghệ thuật từ bé. Nhờ thế các em lớn lên dù không theo đuổi cũng có cảm thụ tốt về nghệ thuật. Điều đó làm phong phú tâm hồn và cũng là một chỉ dấu của trình độ văn minh.



Recital 2009.
 Cùng lúc với buổi biểu diễn, có một lễ hội gì đó của người Ấn Độ ở tầng dưới. Tôi ngạc nhiên thấy tất cả mọi người đến dự đều mặc quốc phục, đặc biệt phụ nữ với những chiếc xà rông nhiều màu sặc sỡ và cách trang điểm nhìn qua biết ngay là người Ấn Độ. Tôi không biết trong các lễ hội của người Việt ở đây người ta có ăn mặc quần áo đặc trưng của dân tộc không. Tôi nghĩ cũng khó vì ngay ở trong nước, ngoài áo dài của phụ nữ mà không phải ai cũng mặc, đối với đàn ông, y phục không có gì đặc biệt. Ở nước ngoài, người Việt rất dễ bị lẫn với nhiều dân châu Á khác. Người Ấn Độ làm như thế quả biết giữ gìn bản sắc và truyền thống của mình.

Nhà máy xử lý nước thải - Water Pollution Control Plant của thành phố San Jose và hạt Santa Clara có kế hoạch tổ chức cho cư dân trong vùng tham quan để trưng cầu ý kiến về việc tu sửa, mở rộng nhà máy đã có hơn 50 tuổi. Họ gởi bản kế hoạch đến từng nhà và phổ biến trên báo chí, ghi rõ mục đích là “khám phá vai trò của bạn, của chúng ta trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng và vùng đất ẩm phía nam vùng Vịnh”. Ai muốn đi phải đăng ký trước ngày giờ theo lịch của họ sắp xếp trong thời gian kéo dài từ tháng 6 đến tháng 10/2009 vào các ngày thứ năm, thứ bảy đầu tiên và thứ ba trong mỗi tháng. Chị chủ nhà đã đăng ký và đến ngày đưa chúng tôi đi.


Nhà máy xử lý nước thải.

Trước khi đi tham quan, mọi người được mời vào phòng họp của nhà máy. Các nhân viên thuyết trình về hoạt động và ý đồ phát triển của nhà máy, bao gồm cả việc xây dựng một khu du lịch sinh thái ở vùng đất chung quanh. Họ phát cho người tham dự một bảng trưng cầu ý kiến theo kiểu trắc nghiệm về từng chi tiết để mọi người đánh dấu hay ghi ý kiến cụ thể vào. Sau đó khách được mời ra hai xe bus đậu phía trước. Quả thực phải đi xe bus vì đây là một khu vực rộng mênh mông với rất nhiều đường đi lại bên trong. Trên xe có hướng dẫn viên giải thích từng công trình khi xe chạy qua, thỉnh thoảng dừng lại để xem kỹ những nơi quan trọng. Những bồn nước cao khổng lồ hình tròn màu trắng, những bể chìm hình chữ nhật rất lớn san sát nhau, nước cuộn sùng sục, từ chỗ đen ngòm đến lúc trong vắt. Nhiều loại máy đặc biệt, lạ mắt đang vận hành, chưa kể các công trình ngầm dưới lòng đất. Xe chạy phải gần một giờ mới lướt qua các công trình chính. Sau đó người ta còn chở khách ra ngoài phạm vi nhà máy, dọc theo đường thoát nước ra vịnh là một khu đất đầm lầy cỏ lấp xấp có nhiều loài chim sinh sống. Chuyến đi tham quan này cho thấy cách làm việc của cơ quan nhà nước rất coi trọng ý kiến của người dân vì chính người dân đóng thuế cho các cơ quan này hoạt động. Đây là một biểu hiện cụ thể của nền dân chủ Mỹ.


Khách trên xe bus xem hồ xử lý nước thải.


1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  11  12  13  14  15 
16  17  18  19  20  21  22  23  24  25  26  27  28  29  30  31  32  33  34  35
36  37  38  39

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét