Thứ Ba, 25 tháng 1, 2011

GẶP GỠ TRÊN ĐẤT MỸ (XIV)

Tiêu Dao Bảo Cự

Kỳ XIV

3. Miền Đông: Washington DC, Virginia, Maryland, Pennsylvania.

Phi trường Dulles của Washington DC quả thật rộng lớn. Rời máy bay đi qua bao nhiêu hành lang, lên xuống mấy cầu thang, lại lên xe shuttle để băng qua khoảng trống dài mới đi vào khu vực để hành lý. Chưa quen đi máy bay nhiều ở các phi trường lớn rất ngại bị lạc dù các bảng chỉ dẫn khá rõ ràng.

Chúng tôi đã được báo người đi đón là bà Trương Anh Thụy. Khu vực lấy hành lý của chuyến bay lúc này cũng đã vắng người vì gần như chúng tôi là những người ra sau cùng. Chúng tôi chỉ có hành lý xách tay nhưng cũng đến khu vực này vì đoán người ta sẽ đón mình ở đây. Một bà tay cầm tờ tạp chí Thế Kỷ 21 đang đứng nhìn quanh quất. Tôi liếc thấy một tựa đề ngoài bìa tờ tạp chí: “Bức thư ngỏ gởi nhà văn Tiêu Dao Bảo Cự, tác giả cuốn tiểu thuyết “Nửa đời nhìn lại”. Cũng là lúc bà tiến lại phía chúng tôi. Chẳng còn nghi ngờ gì nữa. Đó là bà Trương Anh Thụy, tác giả của bài báo viết về tôi cách đây 15 năm khi cuốn sách đầu tiên của tôi được xuất bản ở Mỹ. Bà nói ngay: “Tôi chẳng biết nhận diện nhau thế nào nên cầm theo tờ báo này”. Quả thật nó có hiệu lực ngay và cái cách này còn làm cho tôi cảm động vì người ta đã đón và nhớ đến tôi như một người cầm bút.

Hồi đó, năm 1994, khi nhà xuất bản Thế Kỷ in cuốn sách của tôi, việc này đã trở thành một sự kiện văn học và chính trị nho nhỏ. Tại sao Thế Kỷ lại in sách của một cựu đảng viên cộng sản? Cuốn sách là bút ký, hồi ký hay tiểu thuyết? Những sự kiện trong sách là thực hay hư? Tác giả là ai, viết nhằm mục đích gì? Phản kháng hay tìm cách xâm nhập cộng đồng người Việt hải ngoại? Bút pháp của tác phẩm pha trộn nhiều thể loại làm tăng hay giảm giá trị của tác phẩm?... Có gần chục bài giới thiệu, phê bình của các nhà văn, nhà nghiên cứu, người hoạt động chính trị đã viết về cuốn sách này trên các báo, tạp chí hải ngoại. Bà Trương Anh Thụy là người đã dành cho tôi nhiều cảm tình trong bài viết của mình. Bà mở đầu bài viết khá dài bằng một hình ảnh và một tâm trạng, sự đồng cảm giữa người đọc và tác giả, sự nối kết vô hình giữa những người cầm bút cùng một nỗi thao thức trước số phận dân tộc và phận người:
“Tôi đang ngồi đối diện cửa sổ trông ra vườn sau tuyết phủ trắng xóa. Các cành cây trụi lá bao bọc một lớp đá trong vắt như pha lê đang lấp lánh trong ánh nắng ban mai. Tôi mở đọc những trang cuối cùng của cuốn “Nửa Đời Nhìn Lại”. Tôi gấp sách, ngồi lặng trong giây lâu, những cảm giác lạ lùng mâu thuẫn tràn về… Phần như tiếc nuối cuốn sách đã đến hồi kết thúc, phần lại thấy trong tâm tưởng, những nhân vật trong truyện vẫn còn linh động, đang vật lộn với định mệnh của họ, và câu chuyện như vẫn còn đang tiếp diễn chưa thôi.
Ngồi ngẩn ngơ như thế không biết bao lâu trước cuốn sách đã gấp lại. Chợt nhớ câu cuối cùng anh viết: “ Tôi vẫn chưa ra được cơn khủng hoảng và khát vọng tìm kiếm một con đường. Xin các bạn hãy cho tôi những lời tâm sự và những lời khuyên. Điều đó chắc chắn sẽ đem lại cho tôi ngọn lửa, ánh sáng và tình thân, những cái cần thiết vô cùng cho tôi, cho chúng ta, trong lúc này.” Tôi thấy tôi có món nợ đối với anh, món nợ đó ít nhất phải được trả bằng một câu trả lời, đó là “ cho vài lời tâm sự và lời khuyên.”

Chúng tôi trò chuyện làm quen khi đứng bên ngoài đợi chồng bà Thụy chạy xe đến đón. Vì không thể đậu xe lâu ở đây, ông phải chạy một vòng trước khi quay lại. Bà nói vì những người khác hôm nay đều bận nên bà tình nguyện làm người đầu tiên đi đón chúng tôi, đưa về nhà nghỉ ngơi, sau đó sẽ theo chương trình của những người ở đây đã bàn bạc sắp xếp. Không lâu lắm, chồng bà Thụy đã quay xe lại. Ông Nguyễn Huy Long có vẻ đã cao tuổi, người nhỏ nhắn nhưng nhanh nhẹn và vui vẻ.


Ông Nguyễn Huy Long và BY.

Nhà ông bà Long – Thụy ở ngay bên đường, trước và sau nhà có những cây sồi cổ thụ khổng lồ tỏa bóng mát. Nhà ở vùng này có sắc thái khác với nhà cửa vùng Cali, có vẻ cổ kính và vườn tược cây cối lâu năm tươi mát hơn. Ông Long là người cẩn thận và chu đáo. Ông đưa chúng tôi vào phòng dành cho khách, dặn dò kỹ về nơi để các loại khăn tắm trong hộc tủ, các đặc điểm của toa lét. Phòng có rất nhiều sách và tranh treo trên tường.

Nhà chỉ có hai ông bà. Nghe nói có một cậu con trai ở riêng nơi khác. Bà Thụy đã lớn tuổi nhưng mặt còn rất trẻ, da không vết nhăn, nói năng từ tốn. Bà bảo là những người cầm bút ở cách nhau nửa vòng trái đất, đã từng đọc tác phẩm của tôi, bây giờ có dịp gặp nhau cũng là một niềm vui lớn. Sau này tôi mới biết bà viết cũng khá nhiều, đã xuất bản mấy tập truyện ngắn và thơ, đặc biệt là bộ trường thiên tiểu thuyết “Chuyển mùa”, được giải thưởng Văn Học Quốc Tế của tổ chức Y Sĩ Việt Nam Tự Do kỳ 2 năm 2005. Bà còn chủ trương nhà xuất bản Cành Nam, kết hợp với Tổ Hợp Xuất Bản Miền Đông Hoa Kỳ, in được khá nhiều tác phẩm giá trị. Ngoài ra bà còn vẽ tranh, say mê chụp ảnh. Tranh của bà nét bút rất điêu luyện, đầy nữ tính. Quả là một phụ nữ tài hoa, năng động và làm việc rất nhiều. Trong nhà ở tất cả các phòng đều có sách và tranh, có loại sách còn rất nhiều bản vì bà chứa sách của nhà xuất bản.

Ông Long thích trò chuyện. Ông nguyên là học viên khóa đầu tiên của trường Sĩ Quan Nam Định, nhưng chỉ ở trong quân đội một thời gian ngắn, sau đó ông xuất ngũ đi du học. Ông tốt nghiệp kỹ sư, lấy bằng tiến sĩ, làm việc trong các công ty Mỹ và đã từng đi làm chuyên gia ở các nước châu Phi. Khi còn là sinh viên, nhờ viết một bài báo được một tổ chức nữ tu chú ý, hỏi thăm về tình hình gia đình. Khi biết ông đã có bạn gái ở quê nhà, các bà xơ đã đồng ý tạo điều kiện cho bạn gái ông qua Mỹ du học luôn. Bạn gái đó chính là bà Thụy. Cuộc đời ông bà quả thật nhiều may mắn. Ông nói vui, khi nghe chúng tôi “là Việt cộng” sắp đến nhà ông sợ lắm, nhưng khi gặp thấy chúng tôi hiền lành tử tế, chẳng có vẻ gì “cộng sản ác ôn” cả. Cả hai ông bà đều là người bắc và đã đi du học từ đầu những năm 1960. Nhà ông bà hiện ở Arlington, Virginia, sát cạnh Washington DC.

Hôm sau chúng tôi có cơ hội được đi thăm ngay Tòa Bạch Ốc – White House và Tòa Nhà Quốc Hội – Capitol ở thủ đô Wasington DC. Đặc biệt việc vào thăm Tòa Bạch Ốc hiện nay rất khó khăn, kiểm tra an ninh nghiêm nhặt, kể từ sau vụ khủng bố 11/9, phải xin phép và được chấp thuận trước. May mắn là trong thời gian này ông Nguyễn Ngọc Bích đang tổ chức một lớp đào tạo ngắn ngày về khả năng lãnh đạo cho một số sinh viên Việt Nam, trong chương trình có việc vào tham quan và nghe nhân viên Tòa Bạch Ốc thuyết trình, đã xin phép và được đồng ý trước. Khi chúng tôi còn ở Texas, ông Bích đã gọi điện thoại hỏi số hộ chiếu của chúng tôi để làm thủ tục, ghép vào cùng đi với đoàn sinh viên.


Trước Tòa Bạch Ốc (từ phải sang Nguyễn Ngọc Bích, BY, TDBC,
Trương Anh Thụy, Đào Thị Hợi).

Đến Tòa Bạch Ốc trước giờ hẹn, chúng tôi đi xem loanh quanh phía ngoài. Khoảng đường phía trước đã bị dựng rào ngăn xe, chỉ được đi bộ. Khách du lịch khá đông và đặc biệt đang có một cuộc biểu tình của một nhóm người Sri Lanca lên án chính quyền của nước họ và kêu gọi tổng thống Obama giúp đỡ cho tổ chức Hổ Tamin đang bị tàn sát. Họ đứng thành hàng dài, giương cao các biểu ngữ, hình ảnh và hô khẩu hiệu. Cùng với nhiều du khách, chúng tôi chụp hình khá khó khăn vì người quá đông và đi lại lộn xộn. Tuy vậy bà Thụy cũng trổ tài ghi cho chúng tôi mấy tấm hình thật đặc biệt.


Một cuộc biểu tình của người Sri Lanca trước Tòa Bạch Ốc.

Thủ tục vào bên trong Tòa Bạch Ốc rất nghiêm nhặt. Ông Bích và nhóm sinh viên được cấp thẻ đặc biệt ngay khi vào. Riêng chúng tôi vì mang hộ chiếu Việt Nam, lại mới đăng ký bổ sung, nên ông Bích phải nhờ một nhân viên bên trong Tòa Bạch Ốc ra bảo lãnh và cũng được cấp thẻ từ, đi qua máy quét. Bên trong hành lang vắng vẻ, các phòng làm việc đều đóng kín cửa. Chúng tôi được hướng dẫn vào một phòng họp có treo quốc huy Hoa Kỳ và hình tổng thống Obama. Hai nữ nhân viên còn trẻ, một người Việt, một người Hoa, được giới thiệu là những nhân viên xuất sắc của Văn phòng thuyết trình cho đoàn về cơ cấu hoạt động của Tòa Bạch Ốc và điều kiện, cơ hội cho những ai muốn vào làm trong cơ quan quyền lực hành pháp cao nhất của nước Mỹ. Sau phần thuyết trình có thảo luận. Chúng tôi chỉ nghe được lõm bõm vì họ nói tiếng Mỹ như gió. Mọi người chỉ được phép chụp hình trong phòng họp chứ không được chụp ở ngoài.

Buổi chiều, đoàn đi qua Tòa Nhà Quốc Hội - Capitol để tiếp xúc với một số dân biểu đã hẹn trước. Vì đi nhiều xe, ông Bích chở bà Thụy và chúng tôi đến phía trước Quốc Hội ngồi đợi để ông đi liên lạc với các người khác trong đoàn. Chúng tôi ngồi ở bậc thềm của một tòa nhà lớn bên kia đường đối diện với cổng vào Quốc Hội. Ngồi ở đây mới cảm nhận được sự sống động và đa sắc của nếp sống Mỹ. Rất nhiều người đi bộ vội vã, mặc complet cà vạt, xách cặp có vẻ là viên chức nhà nước hay doanh nhân xen lẫn khách du lịch nhiều quốc tịch thơ thẩn chụp hình. Lại có những người mặc quần áo thể thao chạy bộ. Có người ngồi bệt xuống thềm nghe điện thoại hay ngắm người qua lại như chúng tôi. Không ai chú ý đến ai. Sự sôi động của đám đông không phá tan hay xâm nhập vào cõi riêng tư của mỗi người. Cảm giác tự do tự tại trong một xã hội biết tôn trọng cá nhân dấy lên nhẹ nhàng mà trước đó tôi chưa hề có.


BY và TDBC trước Tòa Nhà Quốc Hội.

Thủ tục an ninh vào trong Tòa nhà Quốc Hội tuy không chặt chẽ như ở Tòa Bạch Ốc nhưng cũng rất nghiêm nhặt. BY có mang một cái kéo nhỏ xíu để trong xắc cũng được yêu cầu phải bỏ lại. Một vài em sinh viên mang theo thức ăn trưa chưa kịp ăn cũng không được mang vào. Cả đoàn được hướng dẫn đi qua một phòng rộng có rất nhiều tượng nhưng chưa kịp xem phải đi ngay vào phòng họp, sau khi đi vòng vèo qua rất nhiều hành lang. Ngồi đợi một lát, tôi nảy ra ý rủ chị Thụy và BY đi ra ngoài tham quan Tòa Nhà Quốc Hội vì đây là dịp hiếm có thay vì ngồi nghe các sinh viên tiếp xúc với dân biểu Mỹ, không phải là công việc của chúng tôi. Chị Thụy đồng ý ngay. Chúng tôi cáo lỗi với ông Bích rồi đi ra ngoài.


Trương Anh Thụy và TDBC trên bãi cỏ của Tòa Nhà Quốc Hội.

Tòa nhà rất rộng, vô số hành lang chạy về các hướng, chúng tôi loanh quanh mãi mới trở về được căn phòng có nhiều tượng. Đây là nơi trưng bày tượng của một số tổng thống Hoa Kỳ với kích thước lớn như người thật rất sinh động. Khách vào tham quan khá đông nên phải đợi để chụp hình những nơi ưng ý.

Xem tượng xong, chúng tôi đi ra ngoài, vòng quanh tòa nhà để xem cảnh và chụp hình. Ngoài này khách đi lại tự do và rất đông đảo. Từng đoàn học sinh, công nhân và các đoàn thể nào đó ở các bang khác đến đi thành đoàn có mang đồng phục hay phù hiệu xen lẫn với khách du lịch đi lẻ nhiều màu da và tiếng nói. Tòa nhà quá lớn và cao nên khó lòng chụp được bức hình có cả pho tượng trên nóc dù chúng tôi đã lùi khá xa. Xem chán, chúng tôi ra ngồi ở bãi cỏ dưới các tàng cây lớn gần cổng đợi đoàn làm việc ra.

Tôi có nhiều thời gian để trò chuyện với chị Thụy. Chúng tôi đã xem nhau như bạn bè. Chị cũng có phong cách “nghệ sĩ” như tôi, dĩ nhiên là không “bụi đời” bằng, khi tự nhiên ngồi bên lúc tôi nằm dài trên thảm cỏ (vì mỏi mệt và đau lưng khi phải ngồi lâu do tôi đang bị đau cột sống). Một phụ nữ trí thức sống trên đất Mỹ từ trẻ, không trải qua hoàn cảnh khốn đốn của chiến tranh và cuộc sống mất tự do dưới chế độ độc tài toàn trị như chúng tôi, nhưng với thiên bẩm của một nhà văn, chị thấu hiểu và đồng cảm những gì chúng tôi đã sống trải. Chị cũng xem được gặp nhau nơi đây là niềm vui lớn và là một điều kỳ diệu của cuộc sống. Quan điểm của chị về những vấn đề Việt Nam rất chừng mực, đầy thiện ý như chị đã diễn đạt trong bộ tiểu thuyết “Chuyển mùa” chị tặng tôi mà sau đó khá lâu tôi mới có thời gian đọc hết.

Ngồi nhìn lối vào Tòa Nhà Quốc Hội cũng thấy thêm sự cảnh giác cao của nước Mỹ sau vụ 11/9. Ngoài các bàn chông dựng đứng có thể điều khiển đưa lên hạ xuống trên đường để đối phó với các xe xông thẳng vào, ở cổng còn có một xe cảnh sát thường xuyên túc trực. Bất cứ xe nào vào cũng phải dừng lại để kiểm soát. Cảnh sát mở cửa chiếc xe thùng của mình cho con chó nghiệp vụ ra ngửi quanh xe khách rồi lại đưa nó vào nhốt. Họ kiên nhẫn làm công việc nhàm chán này suốt ngày. Thời đại khủng bố đã đưa nước Mỹ vào một tâm trạng mới, không còn bình an như xưa và cũng làm hạn chế một số quyền tự do thoải mái của người dân.

1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  11  12  13  14  15  16  17  18  19  20  21

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét