Thứ Tư, 8 tháng 12, 2010

Từ WikiLeaks tới hội thảo tại Đại học Harvard về Bí mật và báo chí trong thời đại Internet

Trùng Dương
Nieman Journalism Lab thuộc Đại học Havard vừa ra thông báo sẽ tổ chức một buổi hội thảo kéo dài một ngày với đề tài “Bí Mật và Báo chí” (Secrets and Journalism) vào ngày thứ Năm 16 tháng 12, 2010 tại Lipman House trong khuôn viên đại học tại Cambridge thuộc tiểu bang Massachusett.

Buổi hội thảo được hình thành trong bầu không khí sôi sục kể từ sau khi WikiLeaks (*), Web site chuyên đăng tải các tài liệu mật về hoặc của các chính quyền, bắt đầu công bố 251,287 tài liệu của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ trên Web site của họ từ ngày 28 tháng 11 tại WikiLeaks.org, gây nhiều lúng túng cho chính phủ Mỹ trong tuần qua. WikiLeaks từ vài bữa nay đã chuyển qua địa chỉ WikiLeaks.ch (gốc Thụy sĩ) cùng vài trăm địa chỉ ảo khác sau khi gặp nhiều đánh phá, và người sáng lập là Julian Assange (**) bị đe dọa, kể cả ám sát, phải lánh mặt. Ông đồng thời cũng bị chính phủ Thụy Điển ra lệnh truy nã qua Interpol (vì một tội danh không liên hệ tới việc công bố các tài liệu trên). Ông Assange, 39 tuổi, sinh trưởng tại Úc, cuối cùng đã ra nạp mình với cảnh sát Anh ngày 7 tháng 12, mà có lẽ, theo một số người theo dõi sát sự việc, cũng có thể để được che chở khỏi những đe doạ nữa.

Cũng trong cái sôi sục ấy, chính phủ Mỹ, từ Quốc Hội tới Tòa Bạch Ốc và các bộ, đặc biệt Bộ Ngoại Giao và Quốc Phòng, đã phản ứng bằng những biện pháp đi ngược lại với chính sách chia sẻ thông tin thời hậu 9/11 để kịp thời ngăn chặn một biến cố tương tự, đó là hạn chế bớt sự số người vô các hệ thống thông tin bảo mật, và như vậy có nghĩa la hạn chế cả sự trao đổi tài liệu giữa các cơ quan chính phủ. Và đấy là điều khiến giới truyền thông đặc biệt quan tâm.

“Bạn có thể tranh biện rằng ngành báo chí vẫn được định nghĩa bởi sự liên hệ của nó với các bí mật,” bản thông tin của Nieman Journalism Lab viết. “Không chỉ là các bí mật ghê gớm như trong vụ Watergate mà còn là những bí mật thông thường, tên tuổi người bật mí được bảo mật, người tiết lộ bí mật nhắn sau khi tiếp xúc rằng ‘cái này bạn không nghe từ tôi à nghe’, bí mật người bật mí muốn bảo vệ và người phóng viên muốn cho chạy trên đầu trang nhất. Người phóng viên là người sử dụng một số dữ kiện ít người biết và chia sẻ với cả thiên hạ […]”

“Thế nhưng bí mật trong thời đại Internet thì lại khác: chúng không còn được giữ như trước nữa,” bản thông tin tiếp. “Nếu ta chỉ biết một cách lơ mơ trước khi WikiLeaks kể cho ta nghe về người nữ y tá có bộ ngực vĩ đại của Qadhafi thì giờ rõ mồn một rồi đó, và Julian Assange đã đem đến cho những thắc mắc của chúng ta câu trả lời có tính cách tức thì.”

Chương trình hội thảo qui tụ nhiều nhà báo tên tuổi, trong đó có: chủ bút Bill Keller sẽ nói về kinh nghiệm của tờ New York Times với WikiLeaks và chính sách của tờ báo đối với bí mật và an ninh quốc gia; ký giả kỳ cựu Walter Pincus của tờ Washington Post góp mặt trên một diễn đàn bàn về vai trò của người chủ bút trong thời đại Internet trong suốt (transparency); cùng nhiều nhân vật tên tuổi khác trong giới truyền thông Mỹ.
Toàn bộ chương trình hội thảo có thể xem tại http://www.nieman.harvard.edu/Microsites/SecrecyAndJournalismInTheNewMediaAge/Schedule.aspx
Được biết buổi hội thảo vào cửa tự do, ai muốn tham dự cũng được với điều kiện giữ chỗ trước, với Christine_Kaye@harvard.edu. Ở xa có thể theo dõi tóm lược các cuộc thảo luận trên twitter qua hashtag #niemanleaks. Ban tổ chức cho biết sẽ tóm lược các cuộc thảo luận và video trên Web site của Nieman Lab tại http://www.niemanlab.org/2010/12/shhhhh-a-nieman-conference-on-secrecy-in-journalism/. Một độc giả của Web site Nieman đã viết thư yêu cầu ban tổ chức cho trực tiếp chuyển hình trên Internet, và được ban tổ chức trả lời là sẽ cố, nhưng không bảo đảm một trăm phần trăm là sẽ có. (TD, 12/2010)


Một phần quảng cáo cuộc hội thảo “Bí mật và Báo Chí”.
(Ảnh http://www.nieman.harvard.edu/ )

Chú thích:
(*) Web site của National Public Radio có một phần ghi lại vắn tắt nhưng khá đầy đủ về các hoạt động của WikiLeaks từ khi thành lập vào năm 2006, tựa là WikiLeaks Timeline, tại http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=131665556&live=1


(**) Tuần báo Time trong số ra ngày 1 tháng 12, 2010 có đăng một bài chân dung của Julian Assange khá chi tiết tại http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,2007375,00.html#ixzz17JI6A2ok. Ngoài ra, chủ bút Time Richard Stengel cũng có một cuộc phỏng vấn với Julia Assange qua Skype ngày 30 tháng 10, bản chuyển băng có tại http://www.time.com/time/world/article/0,8599,2034040,00.html


(TD, 12/2010)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét