Thứ Sáu, 15 tháng 10, 2010

MỘT THẾ GIỚI HẬU HOA KỲ (THE POST AMERICAN WORLD)

Tác giả: Fareed Zakaria
Người dịch: Lê Quốc Tuấn

(Tiếp theo)

Người Đồng Minh

Kỳ 1

Vào mùa thu năm 1982, tôi dùng một chuyến bay của hàng không Ấn Độ, đi từ Bombay đến phi trường Santa Cruz để theo học bậc cao đẳng ở Hoa Kỳ. Năm trước đó là một năm khó khăn ở Ấn Độ, đánh dấu bởi những cuộc biểu tình lớn, bạo loạn cướp phá, các phong trào ly khai nổi loạn và sự ngưng trệ của nền dân chủ. Bên dưới tất cả những điều đó là một nền kinh tế u ám, một loại phối hợp giữa phát triển gầy ốm với nạn lạm phát không ngừng tệ hại. Tăng trưởng kinh tế khó vượt qua được tăng trưởng dân số. Phải cần đến năm mươi bảy năm để một người Ấn trung bình có thể tăng mức thu nhập của mình lên gấp đôi căn cứ vào mức tăng trưởng GDP vào thời ấy. Rất nhiều người Ấn Độ có tài và có tham vọng đều tin rằng tương lai thực sự của họ nằm trong việc phải rời bỏ xứ sở. Hơn 75 phần trăm những sinh viên tốt nghiệp Viện Kỹ thuật Ấn Độ trong những năm 1980 đã di dân đến Hoa Kỳ.


Thập niên sau năm 1997 cũng không thể nào khác hơn. Ấn Độ đã từng hưởng được ổn định, an bình và thịnh vượng. Những trận chiến của chia cách và quân đội dân tộc chủ nghĩa đã tàn đi. Các chính phủ cấp nhà nước và tiểu bang đã thay đổi mà không có sự cố gì. Còn có cả sự dễ chịu hơn trong mối quan hệ căng thẳng lâu năm với Pakistan. Và toàn bộ trục xoay chuyển là nhờ vào kinh tế của Ấn Độ, vốn đã tăng đến 6.9 phần trăm qua một thập niên đến 8.5 phần trăm trong nửa thập niên còn lại. Nếu có thể duy trì được mức tăng trưởng sau, một người Ấn Độ trung bình sẽ tăng gấp hai thu nhập của mình trong thời gian không đến mười năm. Hiệu quả tích lũy của nền kinh tế mới này đã hết sức rõ ràng. Nhìều người Ấn Độ đã ra khòi tình trạng nghèo khó của mình trong thập niên vừa qua hơn là hồi năm mươi năm trước đây.

Thế giới đã công nhận. Hàng năm ở Hội nghị kinh tế Thế giới tại Davos, Thụy Điển là quốc gia ngôi sao - một đất nước đã nổi bật trong cuộc gặp gỡ của tất cả các nhà lãnh đạo toàn cầu vì một vị thủ tướng hay vị tổng trường tài chính đặc biệt giỏi hay một câu chuyện xuất sắc của sự cải cách. Trong mười hai năm liền tôi đến Davos, không một quốc gia nào từng thu hút được trí tưởng tượng của hội nghị hay chinh phục được các cuộc bàn luận như Ấn Độ đã từng vào năm 2006. Sự tốt đẹp đó đã vượt hơn hẳn chỉ một cuộc hội nghị. Thế giới chưa từng ve vãn Ấn Độ như hiện nay. Các nhà lãnh đạo ngoại quốc đang quây quần đến Ấn Độ để xin hình thành được các quan hệ sâu sắc, mạnh mẽ hơn với vùng đất từng đẹp mê hồn này.

Tuy nhiên hầu hết các nhà quan sát ngoại quốc vẫn chưa chắc biết được cái gì đã đưa Ấn Độ đến tình trạng lỗi lạc này. Phải chăng Ấn Độ sẽ trở thành một Trung quốc kế tiếp ? Và điều ấy sẽ có ý nghĩa gì về kinh tế và chính trị? Một nước Ấn Độ giàu hơn sẽ có húc đầu vào Trung quốc không? Đất nước này sẽ vẫn xem Hoa Kỳ như một đồng minh? Có thứ quan điểm gì gọi là một thế giới quan "Ấn Độ giáo" hay không? Những người ngoại quốc lúng túng có thể sẽ cảm thấy an ủi khi biết rằng ngay bản thân người Ấn Độ cũng vẫn còn không chắc được câu trả lời cho những câu hỏi như thế này. Ấn Độ hiện nay quá đủ xum xuê cho những phản ánh nghiêm túc như thế.

Sự sung túc khỏe mạnh đã có kết quả rất tốt ở Hội nghị Kinh tế Thế giới. Ngay khi xuống máy bay ở Zurich, bạn đã nhìn thấy một tấm pa nô lớn ca tụng Ấn độ Phi thường! Bản thân thành phố Davos dầy đặc những bảng hiệu. Một chiếc xe bus công bố: "Nền dân chủ Thị trường Tự do Phát triển nhanh Nhất Thế giới. Khi đến phòng mình, bạn sẽ thấy một tấm khăn choàng bằng lông và một chiếc Ipod shuffle nạp đầy những bản nhạc của Bollywood, các quà tặng của phái đoàn Ấn Độ. Khi bước vào phòng hội nghị, đa phần là bạn sẽ nghe giọng Ấn Độ từ một trong hàng chục CEO của những công ty thượng thặng thế giới tham dự. Và rồi sẽ có những viên chức chính phủ Ấn Độ, một "Tập thể mơ ước" - tất cả đều thông minh và rành rẽ, và tất cả đều muốn rao bán đất nước của mình. Buổi giao tiếp xã hội chính là một loại hoành tráng Ấn Độ, với một đoàn mỹ nữ Ấn nhảy múa rộn ràng theo âm điệu Ấn trước một cung điện Taj Mahal bằng ánh điện xanh. Vị chủ tịch Hội nghị, Klaus Schwab ăn mặc hoàn hảo không thể chê vào đâu được, vận một khăn choàng và đội turban Ấn rực rỡ, nhấm nháp miếng gà tikla và ca ngợi những triển vọng của quốc gia với Michael Dell. Ấn Độ ở mọi nơi chốn, khẩu hiệu nói như thế, và quả đúng là như thế thật.

Thành công của chiến dịch quảng cáo này bảo đảm là nó sẽ được sử dụng đi sử dụng lại. Nhân dịp kỷ niệm Sáu mươi năm lễ Độc lập của Ấn Độ, New York đã tràn ngập những tiệc tiếp tân, các buổi hòa nhạc rực rỡ, hội hè và các hội thảo chào mừng thành công, chính trị và văn hóa của đất nước. Khẩu hiệu Indian@60 phản ánh sức mạnh lèo lái phía sau, các công ty công nghệ của Ấn Độ. Biến cố này đã tương phản rõ rệt bởi các dịp kỷ niệm năm mươi năm hồi mười năm trước, vốn lên đến đỉnh cao bằng một buổi tiếp tân tẻ nhạt nơi toà lãnh sự Ấn Độ - chiêu đãi chỉ với nước trái cây, vì những cấm kỵ kiểu Ghandhi về rượu chè - và một bài diễn văn ca tụng sự đa dạng của Ấn Độ. Dĩ nhiên, những chiến dịch vui nhộn ngày nay sẽ không có hiệu quả nếu như chẳng có thực chất ở phía sau. Mười lăm năm qua, Ấn Độ đã từng là đất nước phát triển nhanh thứ nhì trên thế giới, chỉ sau mỗi Trung quốc, và như họ đã đi đúng hướng để tiếp tục tăng trưởng độ octan cao này cho cả thập niên tới. Tương tự như Trung quốc, kích cỡ tuyệt đối - một tỉ người - của Ấn có nghĩa là, một khi Ấn Độ chuyển động, đất nước này sẽ tỏa một cái bóng to dài che phủ lên toàn cầu.

Trong khi sự vươn dậy của Trung quốc đã sẵn sàng và đang có thể sờ thấy được, vươn dậy của Ấn Độ vẫn còn là một câu chuyện của tương lai. GDP cá nhân của Ấn chỉ có 960 dollars. Nhưng tương lai ấy đang trở nên một tập trung cao độ. Nghiên cứu BRIC của Goldman Sachs dự đoán rằng, đến năm 2015, kinh tế Ấn Độ sẽ bằng kích cỡ của Ý và đến năm 2020 sẽ đuổi kịp Anh quốc. Đến năm 2040, Ấn Độ sẽ kiêu hãnh là nền kinh tế đứng thứ ba trên thế giới. Vào năm 2050, thu nhập cá nhân của Ấn sẽ tăng đến hai mươi lần mức thu nhập hiện tại [i] . Những tiên đoán như thế này là một lối làm ăn xảo trá và các chiều hướng thường tàn lụi dần. Nhưng dù sao, cũng đáng để ghi nhận rằng mức tăng trưởng hiện nay của Ấn Độ cao hơn các suy luận từ nghiên cứu ấy, và, đất nước này có được một hồ sơ địa lý có triển vọng một cách quan trọng. Khi thế giới kỹ nghệ già cỗi đi, Ấn Độ sẽ vẫn tiếp tục có rất nhiều người trẻ tuổi – hay nói một cách khác: những công nhân trẻ. Trung quốc đang đối diện với sự thiếu hụt giới trẻ vì các chính sách “một con” thành công của họ. Ấn Độ đối diện với sự tăng thêm giới trẻ, bởi vì - mỉa mai thay, chính sách kế hoạch hóa gia đình của chính họ bị thất bại. (Bài học ở đây chính là tất cả các lèo lái xã hội đều có những hậu quả không định trước được). Nếu yếu tố địa dư là một định mệnh, tương lai của Ấn Độ đã được đảm bảo.

Ngay cả lúc này ở đấy cũng là một ấn tượng. Mức nghèo khó của Ấn chỉ bằng một nửa của hai mươi năm trước. Khu vực tư nhân sinh động một cách ngạc nhiên, tăng đến 15, 20 và 25 phần trăm hết năm này qua năm khác. Sức mạnh của khu vực tư nhân đã mạnh mẽ hơn cả các xí nghiệp chuyên thuê mướn người ngoại quốc như Infosys, công ty chính trong nhiều công ty Hoa Kỳ trong nền kinh tế Ấn Độ. Tổ hợp Tata là một Tập đoàn doanh nghiệp lớn mạnh hơn nhiều, hoạt động trên tất cả mọi lãnh vực từ xe hơi, sắt thép đến các hệ thống phần mềm và tham vấn máy tính. Trong năm 2006, vốn kinh doanh của công ty này tăng 23 phần trăm, từ 17.8 tỉ lên đến 22 tỉ. Reliance Industries, công ty lớn nhất Ấn Độ, năng động hơn, đạt mức lời gấp đôi giữa năm 2004 và 2006. Tổng số vốn kinh doanh của ngành thương mại phụ tùng xe hơi, gồm hàng trăm công ty, đã tăng từ mức dưới 6 tỉ vào năm 2003 đến hơn 15 tỉ vào năm 2007. Trong ba năm tới, chỉ riêng công ty General Motors sẽ nhập khẩu các phụ tùng xe hơi do Ấn Độ sản xuất có trị giá đến 1 tỉ [ii]. Ấn Độ hiện nay có nhiểu tỉ phú hơn bất cứ nước Á châu nào khác và đa số các tỉ phú này là những người tự mình làm nên.

(Còn tiếp)


i. Theo Dreaming with BRICs: The Path to 2050 của tác giả Dominic Wilson và Roopa Purushothaman (Goldman
Sachs, Global Economic Paper no. 90, ngày 1 tháng Mười, 2003)

ii. Theo bài "GM triple parts sourcing from India", Times of India, ngày 20 tháng Mười Một, 2007.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét