Thứ Bảy, 2 tháng 10, 2010

Bông Hoa Trên Phím (Kỳ 1)

Hoàng Quân

Tôi nhận được điện thư của thầy Dũng, vắn tắt và khách sáo. “Cô Thúy, Tôi sẽ sang Bỉ vào tháng chín. Tham gia ban giám khảo cuộc thi guitar quốc tế Cung Ðàn Mùa Xuân (Printemps de la Guitare). Tôi sẽ thông báo khi có tin tức cụ thể. Dũng » Tôi trả lời thư, vắn tắt và khách sáo, cho « môn đăng hộ đối » với thầy: « Rất vui mừng khi nghe tin thầy qua Âu châu. Sẽ sắp xếp để gặp thầy ». Rồi tôi nghỉ phép thường niên, gần bốn tuần lễ. Trước khi đi, tôi làm thông báo vắng mặt, để khi ai gởi điện thư đến thì biết rằng tôi không có ở văn phòng, trong trường hợp khẩn cấp, liên lạc đến Michael là đồng nghiệp thay tôi. Tôi cho Michael địa chỉ điện thư hotmail của tôi, phòng trường hợp cần kíp liên lạc. Michael biết ý tôi, cười nói:
- Chỉ khi nào ngân hàng Mỹ « nuốt » ngân hàng mình, thì mới liên lạc với Thúy, nói Thúy ở luôn bên Mỹ cho tiện. Ngoài ra, cứ xem như Thúy nghỉ hè trên hoang đảo không có điện.


Tôi về lại Ðức sau hai tuần rong chơi ở xứ cờ hoa, còn lại vài ngày dể dưỡng sức... sau khi nghỉ hè. Nhận được điện thư của Michael. « Thúy ơi, đi chơi vui không. Có nhận một thư của một người Việt, tôi chẳng hiểu gì cả, nhưng đoán là gấp và quan trọng vì người gởi đã chuyển cho tôi. Tận hưởng những ngày nghỉ còn lại đi nhe. Michael. » Tôi đọc thư thầy Dũng gởi về địa chỉ của Michael.

Thư dài hơn và bớt khách sáo. « Thúy ơi, tôi sẽ đến Bruxelles vào ngày 04 tháng 9, năm 2002 Chương trình thi kéo dài từ 9.9 đến 20.9. Thi xong tôi được tự do đi bụi. Nếu được, các cô sắp xếp cho tôi chương trình đến thăm hai bác và cả nhà, chở tôi đến một tiệm sách thật lớn, quẳng tôi ở đó nửa ngày, cho tôi ăn thử các món đặc sản của Ðức và uống bia Ðức.
Hẹn gặp lại. Dũng »

Tôi vội vã trả lời cho thầy và liên lạc với chị em trong nhà báo « hỉ tín ». Một người học trò cũ của thầy, Tiến, liên lạc với tôi để kết hợp hoạch định chương trình khi thầy sang Ðức. Tiến gởi cho tôi thông tin về cuộc thi Cung Ðàn Mùa Xuân. Thầy Dũng sang Bỉ tham gia ban giám khảo. Ðây là một trong những cuộc thi guitar lớn dành cho các nghệ sĩ guitar khắp nơi trên thế giới. Ðọc các bài báo viết về thầy tôi lại càng nể thầy hơn. Tôi tiếc là không nghe được bài phỏng vấn thầy trên đài BBC. Tôi khoe với bạn đồng nghiệp về thầy Dũng và « nổ » rằng tôi đã một thời là học trò của tay danh cầm này. Bạn bè ở quê nhà có kể cho tôi nghe, rằng thầy Dũng ở Việt Nam bây giờ nổi tiếng lắm, học trò của thầy đem chuông đi đánh xứ người rất đông.

Tôi về Việt Nam mấy lần, mà không hữu duyên, nên không gặp thầy. Tôi đến Sài Gòn, thầy ở Hà Nội, hoặc ngược lại. Mãi lần vừa rồi, tôi một hai nhờ người liên lạc với thầy Dũng. Tôi nhất định phải kiến kỳ hình sư phụ sau gần 20 năm. Khi tôi đến, thầy đang tiếp hai học trò. Thầy phát tướng hơn xưa. Ngày xưa, chỉ khi thầy đắm hồn trong tiếng nhạc thì tôi mới nhận thấy con người nghệ sĩ nơi thầy. Bây giờ thầy có vẻ giống thương gia hạng trung. Không biết thầy có còn chút nét nghệ sĩ nào khi ôm đàn nữa không. Thầy Dũng tiếp tôi với khoảng cách vừa phải, thầy phải giữ uy với học trò chứ. Thầy giới thiệu, tôi là học trò của thầy cách đây hai chục năm. Bây giờ thành đạt trên thương trường. Ði khắp năm châu, bốn bể. Thầy đưa cho tôi xem những tờ chương trình hòa nhạc tự tay thầy vẽ kiểu và trình bày. Thật mỹ thuật, hồi xưa tôi đâu hề biết là thầy khéo tay như vậy. Thầy Dũng nhìn tôi như một doanh nhân thành công nơi xứ người. Tôi hơi buồn buồn, thầy không hỏi tôi có còn chơi đàn không, mặc dù tôi sợ câu hỏi đó, vì biết mình không có câu trả lời thích hợp.

Tôi ra Hà Nội. Thầy gởi gắm tôi cho hai học trò của thầy. Vân Thu là giảng viên tại Quốc Gia Âm Nhạc. Thầy nhắn nhủ thế nào mà Vân Thu gọi điện thoại cho tôi, gọi cô xưng con ngọt xớt. Thì giờ eo hẹp, tôi tiếc không đi chơi vớiVân Thu được. Thu nói sẽ tạt ngang khách sạn tôi ở, để chào cho biết mặt. Nhân viên tiếp tân gọi cho tôi, giọng trân trọng:
- Thưa chị, có cô Vân Thu, giảng viên trường Âm Nhạc đang chờ chị dưới sảnh.

Tôi đi xuống phòng tiếp tân. Một cô gái với dáng vẻ giản dị, ngồi ở salon chờ. Tôi đoán đó là Vân Thu. Tôi tiến lại, chuẩn bị một nụ cười. Cô thấy tôi đi tới, nhìn thoáng tôi, rồi quay đầu như đang tìm kiếm ai. Tôi đến gần:
- Xin lỗi, cô là Vân Thu?

- Vâng..?

- Tôi là Ngọc Thúy.

- Ấy chết, chào chị, xin lỗi, chào cô, em ngỡ cô là bạn ngang lứa của thầy Dũng. Vân Thu lúng túng.

- Không sao đâu Thu...

Chúng tôi trao đổi vời nhau đôi câu. Vân Thu đem tặng cho tôi một dĩa nhạc độc tấu tây ban cầm cổ điển, cho chính Vân Thu trình bày. Là những bản tôi rất thích: Prelude của J. S. Bach, Lostios De Zaragosa của Cristobal Oudrid... và đã từng mơ sẽ tập, sẽ chơi, và đã có lúc táo tợn mơ ngày trình diễn nữa.

Buổi tối, một học trò khác của thầy: Bích Thanh đến đưa tôi đi chơi Hà Nội. Bích Thanh đưa tôi đi ăn phở Hỏa Lò, đi nghe nhạc, uống cà phê ở Emperor, đi mua dĩa nhạc độc tấu tây ban cầm... Một buổi tối thú vị. Học trò của thầy Dũng thần tượng thầy kinh khủng. Bích Thanh có dự thi trong kỳ thi Cung Ðàn Mùa Xuân.

* * *

Bốn chị em chúng tôi có giờ học vào mỗi thứ bảy. Chúng tôi sắm một giá để nhạc, một giá để đàn và đóng một cái đòn để gác chân lúc chơi đàn, trông rất thiện nghệ. Chúng tôi dự định sẽ sắm một cái Metronome để đánh nhịp. Theo sự hướng dẫn của thầy Dũng, các mầm non học đàn võ trang đến tận răng. Hiền và tôi rất chăm chỉ. Bài tập nào cũng dợt kỹ càng. Tôi vẫn thường tập đàn thật khuya. Thầy nói, đêm khuya yên tĩnh mình mới nghe rõ tiếng đàn của mình. Hàng xóm bên trái là gia đình Ngô Mạnh Thu, một nhạc sĩ trong chương trình du ca. Gia đình nhạc sĩ và gia đình chúng tôi rất mến nhau. Những năm cuối thập niên 70, nhà nhà cùng đói, đói sơ sơ hay đói meo. Thế mà anh nhạc sĩ vẫn đều đặn dạy xướng âm cho lũ con thật dễ thương của anh: Xì, Xụt, Xíu, Xiu, Xìu, Xịt... Mấy đứa bé, dù không đủ thực nhưng xem ra đều vực được đạo. Tôi chưa bao giờ cảm thấy phiền hà gì khi nghe bầy nhóc tập hát. Có lần tôi lại được nghe một đối thoại dễ thương kinh khủng. Một bé hỏi Bố:
- Bố ơi, quả tim và trái tim khác nhau như thế nào?

- Quả tim là một bộ phận trong cơ thể con người, có chức năng bơm máu, tuyệt đối cần thiết cho cơ thể con người. Khi ngoài chức năng đó, khi quả tim biết rung động, biết yêu, thì quả tim trở thành trái tim.

Tôi muốn góp chuyện thêm rằng, không có quả tim thì chết, nhưng quả tim chỉ thuần là quả tim thì chưa gọi là sống được. Hồi đó, tôi đã thấy đúng quá sá. Sau này, nghiệm lại, suy nghĩ đó quả là chân lý. Khi nghe những nhạc phẩm như: Trái Tim Không Ngủ Yên, Trái Tim Ngục Tù, Trái Tim Mùa Ðông, Trái Tim Còn Trinh (bản nhạc nghe cũng tạm, mà tựa nhạc nghe không giống ai, gì mà này hỡi con tim xinh xinh, vì yêu quá nên tim lao đao gập ghềnh, rồi có đau thương mỏi mòn, thì đành con tim nhớ nhớ thương thương lênh đênh, này hỡi con tim con con, vì yêu đương quá nên tim xanh xao gầy mòn...) trong trái tim tôi cũng có chút rung động không ít, thì nhiều. Còn khi nghe tới quả tim, trong trí tôi hiện lên tô cháo lòng, thơm tiêu hành, cay sướt mướt, ăn với giò chó quảy, càng nghĩ nhiều đến quả tim lại càng muốn chết đuối trong suối... nước miếng đang tuôn ra rạt rào. Hàng xóm bên phải là gia đình bác Hoàng, bác rất hiền. Mà ông Thịnh con trai bác, khó chịu quá sức. Cây ngọt lịm mà sao trái đắng nghét. Có lần tôi đang miên man chạy nốt, đô, rê, mi, fa, sol, la, si... Ông đứng sát vách nói trổng:
- Ồn ào quá, bà già phải ngủ, mai còn đi bán hàng sớm.

Tôi chột dạ. Ngưng ngang. Ông còn chép miệng, phì phò thở ra. Ừ, tiếng chạy nốt chẳng mang nhạc tính nhiều. Nhưng sao ông không gõ cửa nhà tôi, rồi ló cái mặt đẹp trai của ông vô. Nhẹ nhàng yêu cầu thì có phải đề huề, tình lân lý vẫn đẹp. Nhà tới bốn bóng hồng, không chừng lại có mối tình chung vách. Thế là tôi phải chấm dứt đàn trong đêm vắng. Tôi cất đàn, nhưng không bỏ cuộc. Lời thầy nói là khuôn vàng, thước ngọc. Tập đàn ban ngày nhiều tạp âm lắm, mình không kiểm soát được tiếng đàn của mình. Xóm tôi ở không ai nuôi gà. Tôi tự nhiên đảm nhận vai trò truyền thống của con gà trống gáy. Sáng tôi dậy thật sớm, chăm chỉ tập tremolo, đô đô đô, rê rê rê ... Ông Thịnh chắc cũng cáu lắm, nhưng có lý do nào nữa đâu. Ðáng kiếp! Nghe tiếng ông đóng cửa rầm rầm, thấy mặt ông hầm hầm dắt xe trước nhà tôi là tôi thấy có... niềm vui len nhẹ trong hồn. May, chứ con chó, con mèo nào vô phước ở nhà ổng chắc ông giận người, đá vật tan nát.

Tập dợt kỹ càng như vậy, mà nhiều khi thầy Dũng đến, thầy lại không kiểm soát làm tôi tiếc công. Thầy nói, nay không có hứng dạy, ngồi tán dốc. Thầy có cả một bụng kiếm hiệp. Thầy kể cho mấy chị của tôi, tôi dỏng tai, nghe lóm, mê mẩn. Nếu tình cờ chúng tôi có nộp tiền học, thầy mời mấy chị em ra khu rạp hát Minh Châu uống cà phê, ăn hoành thánh. Thỉnh thoảng thầy kêu tôi và Hiền lên nhà thầy ở đường Phạm Ngũ Lão học. Nhà thầy ở trên lầu. Nhà không có chuông. Thầy dặn, đến thì nhớ mang theo ít sỏi, sạn, ném lên lầu. Thầy nghe, thầy xuống mở cửa. Có lẽ nhờ dợt như vậy mà tôi được nhiều điểm trong môn ném tạ ở trường. Trên ban công nhà thầy lổm nhổm những sạn và đá. Thầy còn phóng đại, kể, may là tôi ngủ mùng, chớ không thôi tôi bị u đầu, sứt trán vì « tiếng chuông » của khách rồi. Nhà thầy là một cái thư viện nhỏ. Gia sản của thầy quá sức vĩ đại trong mắt tôi lúc đó. Hàng dĩa nhạc xếp sát nhau, dài tưởng như vô tận. Thầy mở nhạc cho nghe. Bài Valse số 7 của Chopin mơ màng. Tôi đã vì bài Valse này mà đi xem phim Với Cả Tâm Tình của Ba Lan mấy lần. Thật ra, lần thì đi coi với bồ, đi với bạn cùng trường, bạn khác trường, với chị, với em. Khi nghe bài The Maiden’s prayer hay tuyệt... vọng, tôi để hồn bay bổng, mơ có ngày thầy Dũng dạy cho bài này. Cứ được nghe bản nhạc hay, tôi lại vẽ vời thêm nhiều giấc mơ. Có lần hai chị em đến nhà thầy, thầy bận đi nhậu. Thầy giao nhà cho hai đứa, bắt ngồi ở nhà thầy tập đàn chờ thầy về. Hai chị em ngồi chờ mòn mỏi, mà thầy vẫn biệt tăm.

Có một ngày chúa nhật, mùa hè, chúng tôi rủ thầy Dũng đi picnic ở bờ sông Thanh Ða. Hôm đó, rất đông người, có anh Vượng và nhiều bạn bè cùng lớp ở trường đại học sư phạm đi chơi cùng. Tất nhiên, đi đâu tôi cũng ôm đàn theo. Không khí thật thanh bình, gió sông nhè nhẹ, phong cảnh hữu tình, gia đình, bạn bè thân thương chung quanh. Bao năm qua, bây giờ hồi tưởng lại, tôi tưởng như có thể cảm được những khoảnh khắc hạnh phúc ngày xưa. Tôi chẳng ngại sư phụ sẽ méo mó nghề nghiệp, chê đệ tử chơi chưa đúng kỹ thuật hay gì gì đó. Tôi ôm đàn, chơi những « tác phẩm » ưng ý nhất của mình. Thời gian đó, anh Vượng lúc nào cũng kè kè bên cạnh máy chụp hình. Anh đang theo học lớp nhiếp ảnh nghệ thuật thì phải. Thật thuận tiện, anh thích chụp hình, còn tôi thì thích có mặt trên tấm hình. Sau đó vài tuần lễ, tôi nghe đám bạn chộn rộn, rủ nhau lên Câu Lạc Bộ Thanh Niên xem hình tài tử chưa lên mà sắp xuống. Nhóm vẫn hay đi xem xi nê ở đó. Lên tới nơi, mới hay mình thành « minh tinh ». Số là, anh Vượng gởi tấm hình chụp hai chị em tôi ở bờ sông Thanh Ða đi dự thi. Tấm hình có tựa đề: Ngày Chúa Nhật. Tôi ngồi ôm đàn, tay đang gò một hợp âm có vẻ rắc rối, hồn như đắm trong tiếng đàn của chính mình. Chị Tâm nằm sát bên, đầu gần như gối vào thùng đàn, đang thưởng thức từng điệu nhặt khoan. Tấm hình được giải ba của đợt thi chụp hình nghệ thuật thành phố. Anh Vượng gởi lời cám ơn hai chị em. Tôi vui lắm, vậy mà đôi lời ngọt ngào dễ thương cho anh, dù có nghĩ, tôi chẳng nói cho nên hồn.

Thầy Dũng cứ bắt tôi và Hiền chơi các bài tập trong Carulli. Hai chị em thích chơi những bản nhạc Việt soạn cho tây ban cầm như Thu Vàng, Hạ Trắng. Bồ của Thanh Nga học lớp tôi là Phạm Ngọc Chỉnh. Ông Chỉnh có soạn nhiều bài cho guitar. Thanh Nga khoe và tặng tôi một tập nhạc có chữ ký của tác giả. Hai chị em lén thầy Dũng tự tập những bản nhạc « tự do và trữ tình » này. Có lần thầy Dũng đến, chúng tôi chưa kịp phi tang. Thầy chọc quê:
- Chắc có Hiền mới chơi nhạc sến như vầy.

Hiền ấm ức trong bụng lắm, mà đành phải ngậm bồ hòn.

Mỗi lần có trình diễn độc tấu guitar, thầy Dũng thông báo nhắc mấy chị em đi nghe. Có khi thầy chạy cho ít cái vé mời. Lắm lúc, cuối tháng, chờ quà anh Hải mỏi mòn, phải nhịn ăn để tiền mua vé đi nghe nhạc. Hồi đó hay nghe Phùng Tuấn Vũ, Trần Toàn Minh, Trần Toàn Chí (hễ nghe đến tên ông này tụi tôi không nhịn được cười). Có thời kỳ thầy Dũng hay cặp kè với anh Phú, tay đờn Flamenco nổi tiếng Sài Gòn. Anh Phú chơi kỹ thuật rất “ngầu”, nhưng thiếu chất hồn trong nét đàn. Tụi tôi thỉnh thoảng cũng được vé mời “danh dự” của anh Phú. Học trước tôi có Hổ, em chị Ngọc Phấn. Hổ học rất nhanh. Lúc nghe Hổ chơi Legenda, tôi rộn ràng muốn học cho kịp Hổ. Ðến khi thầy Dũng bắt đầu ghi chú các kỹ thuật bấm nốt và gảy đàn cho Variations on a Theme by Mozart tôi vui sướng vô kể. Tiếc là tôi mới bắt đầu tập bài này thì tôi rời Việt Nam. Tôi vẫn nguyện trong lòng sẽ tập tiếp tục cho hết bản nhạc đó. Bây giờ, tôi biết, chẳng bao giờ tôi có thể chơi trọn bản nhạc. Nhìn những chùm nốt nhạc quấn quít lấy nhau, tôi chẳng biết phải bắt đầu từ đâu.

Có lần thầy Dũng ghé lại. Lúc đó chỉ có tôi ở nhà. Thầy nói, vừa phổ xong hai bài hát, thơ của Trần Dạ Từ và Du Tử Lê. Thầy với cây đàn, hát một lèo hai bài. Rất hay, tôi thích. Mấy ngày sau, thầy Dũng tạt qua, nói, cần lại hai bài hát vì lý do gì đó tôi chả hiểu (không chừng thầy cũng chả hiểu). Tôi tiếc ngẩn ngơ. Tôi quên khuấy, chưa kịp chép lại và kể cho mấy chị và Hiền về bài hát. Tôi chỉ nhớ lõm bõm mấy câu... yêu nhau dù một thoáng, là thiên cổ tình nhau, yêu nhau là đã biết, đời nhau mãi ngậm ngùi... ta đi trời một phương... Tôi định, khi nào thấy thầy vui vẻ thì sẽ xin thầy cho mượn chép lại. Lúc thầy vui, tôi quên hỏi. Lúc nhớ, lại thấy thời cơ chưa thuận lợi. Mấy chục năm qua, thầy chắc chẳng còn nhớ đến hai bài hát đó nữa.

Lần khác, thầy Dũng đến với một người khác. Người đó trông thật nghiêm nghị. Thầy Dũng không thoải mái như mọi khi, nghiêm trang:
- Hôm nay Thúy cố gắng chơi cho hay nghe chưa. Anh Ngọc là đàn anh của anh đó.

- Dạ. Tôi lo toát mồ hôi hột.

Giờ học hôm đó sao mà dài đằng đẵng. Tôi cố gắng hết sức mình, cẩn thận từng nốt. Mắt chăm chăm vào tập nhạc, không chừng miệng há hốc cũng có. Thầy Dũng không khen mà chẳng chê. Ông Ngọc thì không nghe nói lời nào. Tôi băn khoăn sợ mình làm bể mặt thầy. Lần sau đến dạy, thầy Dũng kể một cách thích thú. Thầy và ông Ngọc cười một trận đã đời, khi quan sát tôi đau khổ đến như thế nào trong giờ học qua. Ông Ngọc không chơi đàn, ông là bạn nhậu của thầy. Trời ơi, gian ác đến vậy thôi. Tôi sùng thầy, nhưng không dám hó hé. Thầy Dũng nói, nhận được sứ mệnh của bạn nhậu, nhắn với tôi rằng, ông ấy thích tôi. Thầy Dũng hỉ hả:
- Anh cảnh cáo Ngọc rồi, là con Thúy nó dữ lắm. Ngọc nó mặc kệ, bắt anh phải nhắn với Thúy như vậy.

- Thúy làm gì mà anh nói Thúy dữ? Tôi hỏi yểu xìu, thấy mình bị oan.

Sau đó, cùng đi với chị Tâm và thầy Dũng tôi đến nhà anh Ngọc chơi mấy lần. Trước 75, anh đi lính, có ở trại cải tạo một thời gian. Anh Ngọc rất ít nói, tính trầm lặng. Anh mang kính, ánh mắt qua làn kính thật hiền hậu. Tôi không nhớ, anh đã nói gì với tôi. Còn tôi, hay tía lia, cũng không biết tôi đã nói gì với anh. Hình ảnh của anh Ngọc quá mờ nhạt trong tôi. Khi tôi rời Việt Nam, anh Ngọc tặng tôi cuốn tự điển Anh Việt thật to. Chắc là anh phải bỏ cả gia tài mà mua cuốn sách đó. Tôi hơi chùng lòng khi nghĩ đến điều này. Anh viết nơi trang đầu: Ðể Thúy còn nhớ tiếng Việt khi viết thư cho tôi. Tôi cảm động, tự nhủ sẽ viết thư cho anh. Qua Ðức, tôi viết rất nhiều thư, cho Ba Mạ, cho anh em và một lô bạn bè từ tiểu học lên đến đại học... Tôi vẫn nói rành rẽ tiếng Việt, mà tôi chẳng viết được cho anh Ngọc một lá thư. Cuốn tự điển không hiểu vì lẽ gì lưu lạc trên kệ sách của chị Tâm. Sau này, đi về Việt Nam, tôi mua rất nhiều tự điển. Tôi định lúc nào thuận tiện sẽ tặng cho chị Tâm cuốn tự điển mới, và xin cuốn tự điển xưa về.

Ngày mấy chị em rời Việt Nam, thầy cũng ra phi trường tiễn. Thầy tặng bản Giấc Mơ Hồi Hương của thầy soạn cho guitar với nét chữ không được nghệ sĩ như con người của thầy: Thân tặng bốn cô học trò rất dễ thương. Hãy luôn nhớ đến Việt Nam...

(Còn tiếp)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét