Thứ Hai, 16 tháng 8, 2010

Dấn thân vào miền tuyết trắng

Võ Thị Điềm Đạm

LỜI CÁO LỖI: VÌ LÝ DO BÀI VỞ GỬI ĐẾN DỒN DẬP, NÊN CHÚNG TÔI ĐÃ LÊN MẠNG HƠI TRỄ PHẦN BA CỦA TRUYỆN NGẮN "DẤN THÂN VÀO MIỀN TUYẾT TRẮNG" CỦA NHÀ VĂN VÕ THỊ ĐIỀM ĐẠM. THÀNH THẬT XIN LỖI TÁC GIẢ VÀ BẠN ĐỌC. XIN MỜI ĐỌC GIẢ THƯỞNG THỨC PHẦN CHÓT CỦA TRUYỆN "DẤN THÂN VÀO MIỀN TUYẾT TRẮNG".


Kỳ cuối

Có một lần, vào tuần lễ mùa đông, hôm đó trời hơi mây mù, hơi gió, cả bọn quyết định đi tuyến đường gần hơn. Nhưng đây là lần đầu đi tuyến đường này, cứ cắm cúi mà đi. Đi được chừng hai giờ đồng hồ, trời bỗng nhiên trở gió. Từng cơn gió cắt lạnh rít trong không trung mang theo tuyết bụi quất mạnh vào mặt. Sương mù dầy đặc, chỉ thấy được người đi trước cách chừng vài mét. Thường thì bộ quần áo đi ski chịu được gió. Nhưng với cơn bão tuyết, gió len qua nón len, qua cổ áo, quất mạnh vào người, lạnh cóng, rất khó di chuyển. Lại không thể đứng chờ cơn bão tuyết thương tình dời đi nơi khác, biết đến chừng nào, phải cử động để ấm người. Quyết định quay lại. Nhưng khoảng trước mù mịt, loay hoay chống đỡ cơn bão tuyết, khả năng định hướng trở nên hoang mang. Thôi thì tìm đường xuống dốc, cứ xuống dốc rồi tính sau. Nhưng xuống hướng nào? Đường đi lên hồi nảy đã bị tuyết lấp mất dấu, đi lạng quạng, lọt hố, tuyết chôn như chơi. Đây là lúc Thanh biết thân phận, im miệng, để cho người-công-dân-đàn-ông chứng tỏ cái gọi là đường đường một đấng nam nhi, sợ gì ba cái chuyện nhỏ nhặt này, xoay trở. Tâm lý lắm, người lớn bình tĩnh thì người nhỏ không run. Eirik ra lệnh: "Đi theo màu áo đỏ của ba. Má đi sau hai người nhỏ. Xuống dốc phải ráng kèm lại, đừng vượt qua người trước mặt, té là phải la to để mọi người đứng lại chờ. Ba sẽ xuống thật chậm để dò đường. Thỉnh thoảng ba sẽ ngừng chờ. Đường đi về chắc chắn sẽ rất xa hơn đường đi lên, nhưng mình phải tìm đường xuống." Thế mới biết tại sao khi chọn mua quần áo đi ski, bao giờ Eirik cũng đề nghị có màu đỏ, màu kỵ của Thanh. Màu đỏ dễ nhận ra giữa sương mù núi thẫm. Về đến nhà an toàn, hỏi ra, cả hai người lớn, hai người nhỏ đều thú nhận là rất sợ phải đào hang để trú qua đêm, nhưng ráng giữ trong bụng. Thiệt là... thương nhau tam, tứ núi cũng trèo... thất, bát sông cũng lội, cửu, thập đèo cũng qua.

Lần nào cũng vậy, khi lên đến đỉnh núi, nghỉ ngơi ăn uống, ngữa mặt cho nắng làm má nâu hồng đặng được bạn bè khen đẹp, sau đó là quãng đường tìm về nhà chỉ toàn xuống dốc, xuống dốc và xuống dốc. Quãng đường bù lại cho ba tiếng đồng hồ cong lưng cày cục tay đẩy hai cây chống nhịp nhàng lấy đà đưa chân mang ski lúc bước lúc trợt, đi lên, đi lên, lên mãi, lên mãi, mồ hôi đẫm áo, mồ hôi hòa với lớp kem nắng chảy xuống mắt, sót cay. Khi xuống dốc, để được tự do té đủ kiểu, tự do thắng lại khi thấy cái dốc quá cao phía trước, không cản đường người khác, như một thỏa hiệp đã có từ lâu đời, bao giờ Thanh cũng chờ cho mọi người trong bọn trợt xuống trước một khoảng xa, Thanh mới ra tay đi vào trận địa. Trên đỉnh núi cao, chờ cho màu áo khoát đỏ của Eirik khuất sau đồi, chân đẩy đưa chà bảng ski để không bị tuyết đóng cục phía dưới vì khí trời hơi ẩm, ngắm tới ngắm lui lập ra một lộ trình xuống dốc thật chắc ăn. Thanh kéo tay áo phủ qua khoảng một phần ba cặp găng tay, co ra co vô mấy ngón tay, chỉnh lại đôi kính mát ngay ngắn trên sóng mũi, quyết định: Cuối tháng ba mà lớp tuyết vẫn còn mềm và khá dầy, lý tưởng để giữ được tốc độ theo ý mình. Trước mặt là "đường lộ chính" rộng độ một mét rưởi, đã được xe ủi cho cứng nền. "Đường lộ chính" chỉ tiện lợi lúc đi lên thôi và chỉ làm tăng tốc độ trợt xuống, tăng niềm khoái trá cho những người đã mang ski khi mới lọt lòng mẹ. Đối với Thanh, người đeo đôi ski vào chân ở cái tuổi khi tròn ba mươi, "đường lộ chính" đã lắm người đi lại, nền tuyết cứng trơn, đôi ski cứ theo đó mà vù vù lao xuống, dễ mất thăng bằng ở những cái cua ngặt, không đủ thì giờ định được độ cao của những con dốc trước mặt, té thì cũng đau mông lắm lắm. Thôi thì mở "đường máu", nghĩa là trợt xuống ngoài "đường lộ chính", tự tìm đường xuống tới điểm hẹn với ba cha con nhà nẩu phía dưới. Hơi cúi người ra phía trước, dùng hai cây chống đẩy cho đôi ski trượt tới. Chớ thấy sóng cả mà lo - Sóng cả mặc sóng, chèo cho có chừng.

Bề mặt lởm chởm đá lớn, đá nhỏ, những bụi dâu núi... đã được phủ tuyết, lớp này qua lớp kia, ngày này qua tháng nọ, gió thổi tuyết lấp đầy những khoảng trủng nên phẳng bằng như tấm mền nhung trắng toát thênh thang ngập mắt. Và "con đường máu" còn trinh trắng, lớp tuyết kêu khẻ, nửa náo nức, nửa đớn đau vì đôi ski kẻ lãng du xông xáo phá đường. Nghệ thuật, bí quyết thả dốc là hai đầu gối đừng chống gượng kềm chặt, mỗi lần tới cái hụp lên hụp xuống, hơi mất thăng bằng thì bụng phải nhủ lòng: "... không té... không té... x..o..n..g... giỏi lắm... giỏi... lắm... cứ thế mà thong dong ... ô... bụi cây...không sao...quẹo một vòng... mở đường cua rộng rộng cho khỏi té... tuyệt!" Nhắm hướng mà thả dốc. Khí trời lạnh lạnh, hương trời thanh khiết, đường rộng thênh thang, cua bên phải, quẹo bên trái để giảm tốc độ, hưởng thụ thú cô đơn tuyệt dịu giữa thiên nhiên. Cứ thế mà tiến...xuống. Ôi sao mà tuyệt vời, khí trời sao thanh thoát thế này, lớp tuyết sao êm ái lạ, được ngủ một giấc giữa núi đồi mênh mông này chắc thú lắm đây. Thanh mơ mộng... Bịch! Không biết ma quái nào bắt chân! Cái mông nằm gọn gàn xuống mặt tuyết mềm trước, sau đó là cả thân hình lún sâu, hai tay vẫn còn cầm cây chống, hai chân vẫn còn dính chặt cặp ski, theo đà, thoải mái duỗi thẳng. Vị thế nằm thoải mái như khi ta thả nhẹ một cái muỗng xuống bãi cát mịn, cái muỗng nằm dài, hơi lún sâu, như đóng khuông, không muốn cựa quậy, thật yên bình. Ngắm nhìn từng đám mây trắng trôi lơ lững trong nền trời xanh xanh, dõi mắt tìm những đám mây mang vài hình ảnh ngộ nghĩnh, câu hát vang vang trong đầu …mây... mây còn trôi mãi không quay về đây... Thanh thiếp ngủ... Không biết bao nhiêu phút, thức dậy, vẫn còn trong cơn mê ngủ, bầu trời vẫn còn trong thanh, khí trời vẫn còn mát lạnh, nhìn quanh, Thanh than thầm: Hướng nào đây ta? Thôi thì cứ thả xuống chân núi, sai thì đi ngược lại. Chắc ba người dưới chân núi bắt đầu thắc mắc là mình té nặng lắm sao mà lâu vậy, lo gì... Còn trời, còn nước, còn non - Còn trăng, còn gió hãy còn đó đây."

Gọi là chân núi thì không đúng lắm. Núi ở Na Uy trùng trùng điệp điệp, núi này nối tiếp núi kia, có những vùng núi quanh năm tuyết phủ, năm này sang năm kia, lớp này đè ép lớp kia cả trăm ngàn năm, thành vùng băng tuyết rộng lớn. Với diện tích gần bằng Việt Nam, bờ biển dài hơn Việt Nam nhưng dân số chỉ có bốn triệu rưởi, chỉ bằng một phần hai mươi của Việt Nam. Trên bản đồ Na Uy, màu nâu xám chiếm tám phần mười, màu xanh, màu vàng chỉ nằm rãi rát ven bờ biển, ven biên giới Thụy Điển. Đi hết ngọn núi này, thấy ngọn núi kia xuất hiện, không bao giờ chấm dứt. Nhà nghỉ mát miền núi thì dĩ nhiên nằm trên núi, nhưng lại là chân núi của những núi cao khác. Trên cao, đỉnh núi này nối tiếp đỉnh núi kia. Dưới thấp, chân núi này liên kết chân núi kia. Điểm hẹn nơi chân núi không xa nhà mấy, chờ lâu quá, Eirik hơi nóng lòng, định bụng chia nhau đi lên tìm Thanh, sợ Thanh té nặng không ngồi dậy nổi. Bóng áo ai thấp thoáng từ cao. Hai người nhỏ đi ngược lại để đón Thanh với câu hỏi chọc thường lệ: "Má té mấy lần?" Và Thanh ngây thơ hãnh diện khoe: "Có một lần hà." Ba cha con nhà nẩu nháy mắt cười. Khôn ngoan đối đáp người ngoài - Gà cùng một ổ chớ hoài đá nhau.


Eirik cũng như đa số người Na Uy, tiếng là người đạo Cơ Đốc nhưng cả đời chỉ đi nhà thờ cao lắm là bốn lần, bốn lần có liên hệ trực tiếp tới cá nhân mình: Khi rửa tội, khi thêm sức, khi đám cưới và khi đám ma mình. Đạo Cơ Đốc là công giáo của các nước Bắc Âu. Bởi cái tính dễ chịu của Cơ Đốc Giáo, khi sanh ra, được cha mẹ đem vô nhà thờ rửa tội thì đương nhiên thành người Cơ Đốc Giáo. Đến tuổi gần trưởng thành, con cái tự quyết định sẽ làm lễ Thêm Sức ở nhà thờ hay ở toà Thị Chánh. Và khi đám cưới nếu không muốn xin Chúa chứng nhận thì xin ông thơ ký của tòa thị chánh chứng dùm. Nhưng khi chết, cũng như khi được rửa tội, vì không nói được nên đương nhiên không được quyền có ý kiến, thường thì gia đình muốn giao trả lại cho Chúa. Thanh cũng thuộc loại tự cho mình người đạo Phật nhưng đi chùa khi nào thấy hứng, ăn chay khi thèm, kinh thì chỉ thuộc câu Nam Mô Cứu Khổ Cứu Nạn Quan Thế Âm Bố Tát. Hai người lớn không có lập trường, đương nhiên hai người nhỏ cũng không biết mình người đạo gì. Không rửa tội. Không cúng đầy tháng. Không thôi nôi. Làm lễ Thêm Sức ở tòa thị chánh... sau này nếu có cơ may được làm đám cưới thì chắc tùy người chồng. Lễ Phục Sinh là lễ chính thứ nhì của đạo Thiên Chúa, sau Giáng Sinh. Và cũng như đa số người Na Uy, tuần lễ Phục Sinh là thời gian nghỉ ngơi, chẳng mang một chút màu sắc tôn giáo. Nhưng Thanh vẫn muốn theo một vài phong tục dành riêng cho những ngày lễ Phục Sinh. Một phần thấy hợp tình hợp cảnh, một phần ham vui. Ai ơi chơi lấy kẻo già - Măng mọc có lứa người ta có thì - Chơi xuân kẻo hết xuân đi - Cái già xồng xộc nó thì theo sau.

Bình hoa Phục Sinh vàng tươi trên bàn salon. Hình tượng gà mái, gà con, trứng mới nở... tất cả đều vàng rực, đều mang màu xanh lá cây mượt mà, tượng trưng cho mầm sống mới, được chưng bày khắp phòng khách. Khi chiên trứng ăn sáng, Thanh cẩn thận mở hai lổ nhỏ hai đầu, thổi tròng trắng tròng vàng chảy ra để giữ vỏ trứng được nguyên vẹn, để dành. Tối thứ năm, ai cũng xăng tay áo trổ tài sơn trứng, điểm trang vỏ trứng. Những quả trứng mầu sắc sặc sỡ treo tòn ten các cửa sổ được chiêm ngưỡng không dấu diếm. Qua lại, ngắm nhìn công trình mỹ nghệ của mình năm nay, tự khen. Ham vui là ở chỗ đó. Thứ sáu ngày chay, bao giờ cũng món cá, món tôm. Thứ bảy là ngày trọng đại, mọi thủ tục được áp dụng từ khi mới mở mắt thức dậy. Thủ tục này là tự hai người lớn nghĩ ra để "hành" hai người nhỏ: Cho tụi nó hiểu giá trị món quà! Sáu cái mật thư, nội dung tùy theo trình độ tiến bộ mỗi năm, đã được soạn đêm qua khi hai người nhỏ yên giấc. Hai quả trứng lớn bằng trái dưa hấu dài, chứa đầy kẹo ngọt, là kho tàng, được dấu ngoài rừng. Sáng sớm, Eirik mới đem những mật thư dấu ngoài rừng theo những địa điểm đã định trước đêm qua nhưng phải chờ đến sáng vì sợ gió thổi, tuyết rơi làm mất dấu tích. Sau điểm tâm, quần áo đi ski như thường lệ, nhưng hôm nay sẽ tham gia buổi họp mặt ngoài trời cho toàn thể hơn trăm gia đình có nhà nghỉ mát quanh vùng núi Fledda ở một chân núi cách nhà nửa giờ đi ski. Trước khi rời nhà, trò chơi tìm mật thư được hai người nhỏ dầu đã lớn, hồi hộp chờ mỗi năm, bắt đầu. Mật thư thứ nhất được giải tại nhà. Phải trả lời đúng câu hỏi trong mật thư thứ nhất, mới tìm đến được địa điểm dấu mật thư thứ hai. Cứ thế mà tìm đến kho tàng kẹo ngọt. Có năm, hai người nhỏ ma lanh, không thèm giải mật thư, cứ theo dấu ski mà tìm đến kho tàng. Từ đó, Eirik phải đánh lạc hướng, đi vòng vòng, hai người nhỏ không theo được dấu ski, hai người nhỏ đành phải theo luật chơi. Cá không ăn muối cá ươn - Con cãi cha mẹ trăm đường con hư.

Buổi họp mặt ngoài trời là do hơn một trăm gia đình có nhà nghỉ mát quanh vùng thay nhau đứng ra lo liệu. Chừng mười lăm năm mới tới phiên gia đình mình một lần. Bãi rộng, mấy thân cây khô chồng chất lên nhau, được đốt cháy, khói bay mịt mù, vừa sưởi ấm, vừa để mọi người nướng thịt xúc xích ăn trưa. Mọi người ngồi từng nhóm riêng gia đình mình hay chung với vài gia đình láng giềng, dọc bìa rừng, mặt hướng phía bãi chơi. Đủ loại trò chơi ngoài trời cho con nít, cho lớp trẻ đá lông nheo (ai cũng đeo kính mát thì làm sao đá lông nheo nhỉ!) Người lớn gặp nhau chào hỏi rộn ràng, ngắm nhìn con cái nhau, khen tụi nhỏ mau lớn... Bao giờ Thanh cũng bị một vài ánh mắt theo dõi vì chỉ có mình Thanh là đầu đen, da nâu đậm. Đó là những người được bà con mời lên núi chơi mấy ngày lễ Phục Sinh nên chưa biết "danh" của Thanh đó thôi. Buổi họp mặt tan, nắng còn tốt, tiếp tục làm một chuyến lên núi cuối cùng của mùa Phục Sinh và cũng là của mùa ski năm nay.

Ngày thứ bảy là ngày ăn mừng, món đùi cừu nướng là món theo phong tục cổ truyền cho hôm nay. Gọi là đùi cho sang chứ chỉ là một khúc của cái đùi. Và vì không có lò nướng, Thanh nướng sẵn ở nhà vài tuần trước, cho đong đá. Bây giờ chỉ việc chiên nhỏ lửa cho cái nóng thấm tận bên trong. Và món tráng miệng không thể thiếu mỗi năm đã được Thanh bí mật làm từ hai hôm trước, hôm nay mới đem ra: Kem flan!

Sáng chủ nhật, khăn gói trở về xuôi. Còn nghỉ một ngày thứ hai. Thứ ba có họp thường lệ ở sở làm, nhìn ngắm nhau, khen nhau màu da đỏ nâu, khoe nhau nơi mình đi nghỉ mát. Thanh cũng biết khen, nhưng khoe thì điệu nghệ hơn. Người bạn đồng nghiệp ngồi kế bên Thanh, khen:
- Chắc Phục Sinh chị đi chơi núi nên da chị hôm nay đỏ nâu đẹp quá!

Lòng thì thích, mũi thì nở ra, nhưng miệng thì giả bộ khiêm nhường, trả lời thật văn hoa:
- Tại da tôi vốn đậm màu.

Trời phạt kẻ không thực lòng! Ông ấy tin, không hỏi gì thêm, Thanh mất dịp khoe. Tưởng giếng sâu tôi nối sợi dây dài, ai ngờ giếng cạn tôi tiếc hoài sợi dây!!!

Võ Thị Điềm Đạm

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét