Chủ Nhật, 12 tháng 8, 2018

Ngô Nhân Dụng: Sau Bùi Tín, Tô Hải, lớp sóng mới vẫn dâng lên

Nhạc sĩ Tô Hải. (Hình: Uyên Vũ/Người Việt) và Nhà báo Bùi Tín. (Hình: Facebook Từ Thức)

Bùi Tín và Tô Hải mới ra đi, nhưng có thể an lòng. Vì chắc họ đã nhìn thấy những thế hệ con cháu mình vẫn giữ vững lòng yêu nước, tiếp tục đấu tranh đòi tự do dân chủ cho gần 100 triệu dân Việt Nam, như hai ông đã theo đuổi vào cuối đời.

Ông Bùi Tín và ông Tô Hải cùng sinh một năm và mất trong vòng một ngày ở hai nơi xa cách, Paris và Sài Gòn. Họ thuộc thế hệ vừa lên 18 tuổi khi lòng yêu nước của 25 triệu người Việt Nam bùng lên; toàn dân vùng dậy quyết đánh đuổi thực dân Pháp.

Bùi Tín và Tô Hải thuộc thế hệ thanh niên trong trắng bị đảng Cộng Sản đánh lừa, lợi dụng chiêu bài kháng chiến nhưng bên trong chỉ nhắm mục đích làm lính tiên phong cho Cộng Sản quốc tế, đưa dân tộc Việt một cuộc nội chiến đẫm máu. Khi nhìn rõ đảng Cộng Sản đã nô lệ hóa đồng bào với chế độ độc tài tàn bạo, Bùi Tín và Tô Hải đều thức tỉnh. Hai ông từ bỏ chủ nghĩa Cộng Sản và dấn thân trên con đường tranh đấu cho tự do dân chủ.

Khi quyết định đào tị ở thủ đô Pháp năm 1990, ông Bùi Tín đang có một địa vị cao ở báo Nhân Dân. Nếu tiếp tục đóng vai “bồi bút,” như chính ông có lúc tự công nhận, Bùi Tín có triển vọng sẽ gia nhập hàng ngũ lãnh đạo trong guồng máy tuyên truyền của đảng Cộng Sản, có thể trở thành một thứ tư bản đỏ sau này. Nhưng ông đã suy nghĩ, trăn trở, trước cảnh chế độ Cộng Sản sụp đổ năm 1989 ở chính nơi nó phát sinh. Người trí thức trong ông thức tỉnh khi thấy chủ nghĩa Cộng Sản bị nhân loại vứt vào thùng rác của lịch sử vì tự bản chất hoàn toàn vô nghĩa lý.

Lương tâm trí thức đã thúc đẩy Bùi Tín từ bỏ quá khứ Cộng Sản của chính mình. Từ đó, ông dấn thân trên con đường tranh đấu cho dân chủ tự do.

Ai đã gặp Bùi Tín thì thấy rõ ông càng ngày càng quyết liệt đối với chế độ Cộng Sản phi nhân. Là người làm truyền thông, ông đã phát biểu không ngừng nghỉ trong gần 30 năm qua. Viết báo, viết sách, thuyết trình, tham dự các cuộc hội thảo, trả lời các cuộc phỏng vấn, nói trên các đài radio và truyền hình.

Nguyễn Văn Đài: Nhà báo Bùi Tín đã qua đời

Nhà báo Bùi Tín. (Hình: Facebook Từ Thức)

Luật sư Nguyễn Văn Đài

Chúng tôi sẽ hoàn thành giấc mơ của ông Bùi Tín và cũng là khát vọng của dân tộc.

Vào lúc 1.25 ngày 11/8/2018, trái tim của nhà báo, nhà bất đồng chính kiến nổi tiếng Bùi Tín đã ngừng đập. Ông đã đến nơi bình an nhất mà mỗi con người cuối cùng phải đi tới. Sự ra đi của ông để lại nỗi buồn, sự thương tiếc cho những người Việt Nam đang đấu tranh cho tự do, dân chủ, nhân quyền ở trong và ngoài nước, bạn bè quốc tế.

Nhà báo Bùi Tín sinh năm 1927, ông nguyên là đại tá quân đội, phó tổng biên tập báo Nhân dân. Ông là con của cụ Bùi Bằng Đoàn, nguyên là chủ tịch Quốc hội của nước Việt Nam DCCH.

Tháng 9 năm 1990, ông Bùi Tín sang Pháp dự hội nghị hàng năm của báo L’Humanité (báo Nhân đạo của đảng cộng sản Pháp). Và ông đã đưa ra quyết định xin tị nạn với lý do đấu tranh cho tự do, dân chủ và nhân quyền tại Việt Nam.

Tại sao khi đang có vị trí khá cao trong hệ thống chính trị của CSVN, và với vị thế của gia đình, chắc chắn ông còn tiến thân cao hơn trong sự nghiệp chính trị của mình. Nhưng ông lại quyết định từ bỏ và chống lại chính cái đảng CSVN mà ông đã hy sinh cả tuổi trẻ của mình để phục vụ nó.

Câu trả lời chính xác nhất là ông đã nhận ra bản chất phản cách mạng, phi dân chủ và phản động của đảng CSVN và chế độ CSVN.

Tôi còn nhớ cuối năm 1990, khi tôi từ nước Đức trở về và biết tin ông Bùi Tín đã xin tị nạn chính trị tại Pháp. Tôi tìm đọc lại những tờ báo Nhân dân khi ông còn là phó tổng biên tập. Mỗi khi có cuộc bầu cử tự do, dân chủ ở các nước cựu cộng sản ở Đông Âu vào năm 1990, báo Nhân dân của CSVN đều đưa bản tin ngắn với nội dung đây là lần đầu tiên sau hơn 40 năm, người dân của Ba Lan, Bungari,…, được tham gia bầu cử tự do dân chủ. Ký tên bên dưới bản tin là nhà báo Bùi Tín.

Những người quan tâm hay là nhạy cảm với chính trị khi đọc nội dung bản tin như vậy sẽ hiểu ngay ra rằng hơn 40 năm dưới chế độ cộng sản, người dân các nước cộng sản đó đã không có tự do, dân chủ. Và chỉ khi nào xoá bỏ được chế độ cộng sản, người dân mới được hưởng các quyền tự do, dân chủ đích thực.

Nguyễn Xuân Việt: Họa sĩ Nguyễn Gia Trí nói về sáng tạo

Hoạ sĩ Nguyễn Gia Trí

Ghi chép của họa sĩ Nguyễn Xuân Việt

Lời giới thiệu của Thụy Khuê:

Họa sĩ Nguyễn Gia Trí không chỉ để lại tranh mà còn để lại lời cho hậu thế. Những lời ông nói trong khoảng từ 75 đến 92 được họa sĩ Nguyễn Xuân Việt, người học trò ghi lại trong một cuốn cẩm nang nhỏ tựa đề “Họa sĩ Nguyễn Gia Trí nói về sáng tạo” do Nhà xuất bản Văn Học in năm 1998 tại Sài Gòn. Đây là những câu nói tuy độc lập mà cũng như liên lạc mật thiết với nhau về nghệ thuật hội họa, nghệ thuật sơn mài, nghệ thuật sống, nghệ thuật thiền họa.

Họa đạo cũng như trà đạo rút cục chỉ là con đường tìm đạo của mỗi người: bức tranh là phương tiện để người nghệ sĩ “nâng” mình lên, vẽ xong phải “bỏ” nó đi, tìm lối khác. Nghệ thuật nào cũng thế, nếu nghệ sĩ chỉ biết dừng lại ở một tác phẩm mà không tìm cách nâng mình lên là không sống nữa. 

Đọc trích lục một số lời của Nguyễn Gia Trí, cũng là một cách xem tranh của ông, cách xem tốt nhất không qua lời người phê bình mà trực tiếp qua lời họa sĩ. 
Th.Kh.

01.06.1975

Cứ vẽ, gặp cái gì vẽ cái ấy. Vẽ cho nhanh, cho kịp cảm xúc của mình.

Phải luyện mắt để nhìn, để thấy cái đẹp. Vẽ làm sao phải tạo được cuộc sống, cuộc sống xanh tươi như hoa cỏ.

Nếu tự mình không cảm xúc, không sáng tạo, thì không ai có thể giúp mình sáng tạo được.


14.11.1975

Giữa sáng tác và cuộc sống phải trong suốt, là giao cảm trực tiếp. Cuộc sống khơi gợi ta vẽ. Như cây phải hô hấp ánh sáng và nước, để nuôi lá đâm hoa.

Vứt bỏ mọi thành kiến cũ, xưa. Vẽ với đầu óc hoàn toàn mới. Chính những định kiến ước lệ giết chết nghệ thuật.

Đừng nghĩ đến kết quả của tranh, hay kết quả đời người nghệ sĩ. Hãy yêu và say mê cái đẹp. Học tập rút kinh nghiệm mọi người. Nhưng vẽ theo bản lĩnh của ta.

Tuổi trẻ là tuổi sôi động sáng tạo. Phải làm việc thật nhiều ở tuổi sung sức này.


05.01.1976

Đứng trước thiên nhiên và con người, phải xua đuổi mọi lý thuyết, giao cảm trực tiếp với con người và thiên nhiên mình vẽ.

Nên tạo sự thông cảm giữa giấy, mực, bút, chất liệu, để làm nên tác phẩm. Mỗi chất liệu có tiếng nói riêng, phải hiểu nói tiếng ấy.

Tính dân tộc không phải là lý thuyết, định kiến, nó từ tình cảm và cuộc sống của mỗi người, mỗi dân tộc tạo nên.

Bản chất và tính cách của mỗi người hiện lên trên tác phẩm, như thô bạo, trong sáng, hoặc yếu ớt, khỏe khoắn...

Vẽ nhiều chất liệu, thể loại, để mở mang đầu óc.

Tô Thùy Yên: Thấm thoắt đời ta

Hình: Getty Images

Tôi bây giờ cha mẹ chẳng còn,

Các em tứ tán, bạn thưa vắng...

Đời rẽ quặt vô chừng,

Người đi cùng nhau chỉ một đỗi...

Rồi thôi, chẳng lẽ rồi thôi sao ?

Gió dứt, tan hình tướng.

Chim qua trời mang theo vệt bay.

Mây nước chuyến làm người.

Câu thơ soi mệnh viết mà khóc,

Hồn chữ nhuần lần nữa nỗi đau.

Sống đã phải đa mang...

Lòng mình vốn nặng nhất.


Nợ dẫu dứt, còn dây tiếng nợ...

Nghiệp dữ theo chân, bị đuổi xua,

Náu lẫn vào mê hãi.

Nắng mưa thấm thoát đời ta.

Mối mọt căn nhà rệu rã

Đòi phen năm tháng cũ dò về,

Chó già lạ hơi sủa

Chuyện đời như thất thiệt.

Vàng đá còn không giữ nổi mình,

Biết nhờ đâu xác chứng ?


Tuổi hạc cách ly ta.

Cõi người xa ngoài tầm

Những giác quan suy đuối

Có đi ngàn dặm cũng là quẩn,

Càng nhìn trời đất, càng hoang mang.

Bữa qua bữa dọn mình,

Cầu gặp chút vui rớt,

Làm của ăn đường đi phôi pha.

Ngóng quanh quất nghe vang quạnh quẽ,

Thấy trăng sáng quá, ngủ không đành,

Những mong có người thức chuyện vãn,

Mai chia tay, mang theo phần trăng.


Thế giới những ba ngàn,

Trước giờ qua được mấy ?

Quê nhà nghe nói có,

Chỉ dấu không tìm ra.

Con vượn non xa khóc ảo ảnh.

Còn ta lộn chuyến, nén mà đi...

Sức già, đến lúc phải bỏ bớt,

Bỏ lại bên đường cái bóng ta.

7- 2002

Trần Ngọc Tuấn: Tiếng Nổ Sau Chiến Tranh


Sau chiến tranh tất nhiên vẫn có tiếng nổ ví dụ nư: Mìn phá đá, bắn tội phạm mang án tử hình, công an bắn kẻ cướp, kẻ cướp bắn công an... nhưng cũng có những tiếng nổ không nằm trong sự liệt kê của các nhà xã hội học... 

Tốt nghiệp đại học, tôi về một thị xã nhỏ ở vùng than lớn nhất tổ quốc để có nơi thực thi kiến thức của mình phục vụ nhân dân đất nước (điều này thấm vào từ sự giáo dục của nhà trường từ khi còn bé) tôi phải chạy qua biết bao cửa ải, lắt léo khôn lường (sự việc này hoàn toàn không có trong sách vở), trong nghệ thuật ngoại giao, trong đạo đức học, thẩm mỹ học... tôi không muốn kể chi tiết làm gì, bởi nó nhục nhã, cay đắng, bỉ ổi và đê tiện, những điều mà tôi hoàn toàn không muốn, và tôi chắc cũng chẳng công dân nào muốn ...

*

Nhà anh Bảo nằm gần cơ quan. Cuối tuần tôi hay tới nhà anh nói chuyện lăng nhăng. Anh Bảo làm nghề nổ mìn phá đá, trước là lính đặc công, anh nói: Tôi được mệnh danh vua chất nổ từng phá sập bao nhiêu chiếc cầu, kho tàng thời chiến tranh. Vợ anh tên Thản, làm việc tại khách sạn chuyên gia, anh Bảo lấy vợ muộn, chưa có con, anh nói: Phải chiến thuật lắm tôi mới cưa đổ em nó lúc xuất ngũ chỉ có mấy bộ quần áo, mũ cối thì bán đứt chiêu đãi bạn bè bữa rượu còm, được cái nhiều huân chương, huy chương, bằng khen. Chị Thản rất quý tôi, chị nói: Chị thương em. Tôi hỏi: Tại sao? Chị tủm tỉm: Vì em đần mà đần và trong sáng từa tựa giống nhau. Anh Bảo gãi tai: Yêu mến ơi! Em toàn đánh tráo khái niệm. Chị Thản nói: Anh chẳng hiểu gì, em lấy anh làm chồng vì yêu sự ngây ngô của anh... Chị tiếp: Đẹp nhất là mắt trẻ con khi đói được mẹ cho bú tí, dịu dàng, mãn nguyện. Anh Bảo nói: Sung sướng nữa, khi anh được thưởng huân chương chắc cũng có đôi mắt như thế. Chị Thản mắng yêu: Thôi, ông nỡm, mắt ông lúc ấy chắc hừng hực khí thế tấn công, đừng so sánh với mắt trẻ sơ sinh, mang tội (không nói ra song tôi biết hai vợ chồng anh đều mong có con cho bớt phần cô quạnh).

Gần nhà anh Bảo có ông Cúc, người Miền Nam tập kết, lấy vợ địa phương. Ông không về quê, khi tôi hỏi thì thở dài: Trong đó chẳng còn ai... Biết chuyện chị Thản bảo: Ông ấy có vợ trước khi ra Bắc, ngại không muốn về.

Tôi hay đi săn nhím ban đêm với ông Cúc khi những cơn mưa đầu hạ trút nước. Vườn sắn mênh mông nằm kề núi, đây là nơi tung hoành của loài gậm nhấm hôi mùi chuột chù , nhưng thịt trắng thơm như gà mái tơ chưa chung đụng xác thịt với lũ gà trống phóng đãng. Đeo đèn thợ lò trên đầu, hai chúng tôi dò dẫm trên trảng cỏ đẫm nước. Ông Cúc thích dùng CKC, tôi ưa AK điểm xạ ba phát một. Ông Cúc bảo: Chắc cậu chinh chiến nhiều, bắn AK kiểu ấy phải là lính cựu. Tôi trả lời: Cháu học trường dân sự ra, chỉ bắn bia, giờ thì bắn nhím. (Tôi thấy buồn, mới 23 tuổi đầu, có người tưởng là lính cựu chắc mình già lắm). Ông Cúc lại nói: Chưa trận mạc mà bắn như vậy, chứng tỏ cậu có năng khiếu sát thủ. Tôi chữa: Xạ thủ mới đúng. Ông Cúc bảo: Cậu nên chuyển ngành đi học luật vì cậu biết cách cãi.

Tâm Thanh: Tên Người Yêu

Tôi trở về Đà Lạt để tựu trường sau hôm Quốc lộ 20 vừa được giải tỏa. Ngoài bến xe, hành khách chen chúc nhốn nháo, mãi tôi mới mua được cái vé xe đò. Thấy hai chị em sinh đôi Ngọc Ngà xách va-li lên cùng xe, tôi mừng thầm, suýt kêu tên, nghĩ sao lại thôi. Sự hiện diện của họ khiến cho không khí trong xe thoáng thay đổi, thân thuộc hơn. Có điều họ được nhiều người trong trường ái mộ, nên tôi đâm dè dặt, không chừng phải dè dặt hơn trước đây, như khi gặp nhau trên những con đường đầy hoa đào và hoa mimosa, trong những cuộc liên hoan sinh viên, pic-nic hay công tác xã hội.

“Tầm bậy nào!”

Tôi giật mình tưởng ai nhìn thấy những cảm nghĩ của mình. Mặc dù chẳng có gì. Thò đầu qua cửa sổ, tôi thấy anh lơ đang nói qua nói lại gì đó với một anh lính, anh lính quát lần nữa bằng một giọng hơi nghẹt mũi nhưng có uy:

“Tầm bậy!”

Rồi tôi thấy anh lơ nhượng bộ, chỉ cho anh lính lên ngồi cạnh chị em Ngọc Ngà. Thằng cha có phước, tôi nói thầm trong bụng và nhìn cổ áo anh xem có lon lá gì không. Không. Cũng yên tâm một phần. Xe chuyển bánh rời đường Petrus Ký, rời Sài Gòn nắng lửa dù ngay sau cơn mưa.

Tới Định Quán xe ngừng cho khách nghỉ và tài lơ ăn uống. Định Quán, ai đặt cái tên Thiền như thế? Một người lính canh ngồi trên cái chòi tí hon đậu cheo leo trên chồng đá trứng gà. Ông gồi im nhìn vào rừng sâu. Đây là một biên giới khí hậu lạ lùng: từ Đà Lạt xuống, tới đây bỗng nhiên thấy hực nóng; từ Sài Gòn đi lên, tới đây thấy không khí bỗng mát rượi. Lòng tôi cũng như thế. Tài lơ được nhà hàng dọn sẵn một mâm cơm có thịt kho tầu, canh chua cá lóc, thịt gà xào hẹ, một đĩa xà lát Đà Lạt và ba chai bia lớn. Đương nhiên miễn phí. Tôi thấy anh lính ngồi một mình ở cái bàn nhỏ nhất gần cửa. Chị em Ngọc Ngà rửa mặt rửa tay xong, chọn một bàn trống khác phía trong. Tôi lại chào, hỏi han chuyện tựu trường, chỗ ở trong cư xá Trinh Vương, vài câu về mùa hè và ông giáo sư Donini cô đơn mới chết; nói được vài câu khôi hài khiến hai cô cười khinh khích nhưng mãi không thấy hai cô mời ngồi chung, tôi rút lui trở lại bàn gần anh lính. Anh ta không có vẻ gì khâm phục tôi về pha biểu diễn vừa rồi. Tôi hết sức ngạc nhiên khi thấy trên ngực áo anh bảng tên “Jacqueline.” Không lẽ đây là một nữ quân nhân? Nếu nữ quân nhân thì càng đáng ngạc nhiêu hơn: râu lún phún, môi nứt nẻ, và bàn tay gân guốc đang vuốt những giọt nước mướt ngoài ly bia. Tôi nghĩ chắc đây chỉ là anh lính ba-gai viết tên người yêu trên ngực. Nhưng sao nhà binh để cho anh như vậy? Và khi bác tài hô lên xe, tôi giật mình - tại sao anh ta dám mặc đồ lính mà đi trên đoạn đường nguy hiểm sắp tới?

Thứ Bảy, 11 tháng 8, 2018

Ngô Nhân Dụng: Donald Trump tấn công, Tập Cận Bình thụ động

Hình: Getty Images

Ngày Thứ Năm, 9 Tháng Tám, Bắc Kinh đưa ra danh sách những món hàng nhập cảng từ Mỹ sẽ bị đánh thuế 25%, cùng tổng số $16 tỷ để trả đũa Mỹ. Trong danh sách đó, có một món dự trù sẽ bị đánh nhưng sau cùng đã bỏ ra ngoài; đó là dầu lửa, dầu thô mua về chế biến.

Trung Quốc cần nhập dầu lửa. Hơn 70% nhiên liệu dùng trong xứ phải nhập cảng, và trong 20 năm nữa sẽ tăng lên thành 80%. Nhưng Trung Cộng mua dầu nhiều nhất Nga và Sau đi (Saudi Arabia) nhiều nhất, dầu lửa Mỹ chỉ chiếm 3% tổng số nhập cảng.

Dầu thô của Mỹ, Nigeria, Lybia thuộc loại “ngọt,” chứa chất lưu huỳnh (sulfur) dưới 1%; dầu Trung Đông, Nga “chua” hơn nên khi lọc rất tốn kém. Trong hai năm vừa rồi số dầu thô Trung Cộng mua của Mỹ đã tăng lên gấp 200 lần! Các nước ở Châu Á cũng mua nhiều dầu thô của Mỹ hơn.

Nếu Trung Cộng mua dầu thô của Mỹ, các nước Châu Á khác sẵn sàng mua, vì họ đã lập những nhà máy lọc dầu mới cho thích hợp với loại ít lưu huỳnh. Quyết định đánh thuế 25% trên dầu thô Mỹ sẽ không gây một hiệu quả “trả đũa” nào cả, mặc dù Trung Quốc mua nhiều dầu của Mỹ chỉ thua Canada!

Trước đây Mỹ mua dầu vào nhiều hơn bán ra, lệ thuộc dầu từ Trung Đông. Gần đây Quốc Hội Mỹ bãi bỏ luật cấm xuất cảng dầu vì số dầu, khí đốt sản xuất bỗng tăng nhanh, nhờ phát minh các phương pháp khai thác mới.

Câu chuyện Trung Cộng không đánh thuế 25% trên dầu thô của Mỹ cho thấy trong cuộc chiến tranh mậu dịch đang diễn ra cán cân nghiêng về phía Mỹ. Nếu mỗi nước cứ tiếp tục tăng thuế nhập cảng từ nước kia, Mỹ có thể chịu đựng một cuộc chiến lâu dài trong khi Bắc Kinh sẽ đuối sức sớm!

Nguyễn Ngọc Tư Tản văn: Hành lý hư vô


Hình: Getty Images
Cả khi xe chuyển bánh rồi bạn vẫn còn kinh ngạc, thì ra chỉ cần chừng này thứ mang theo. Chục ngoài bộ quần áo, mùng mền, đôi gối, vài cái khăn choàng cổ. Mà cũng không chắc chúng cần thiết với mình. 

Có quá nhiều thứ để nhìn nhận lại trước và trong những cuộc chia tay, như cái chị khóc mếu kia chưa chắc sẽ nhớ về bạn nhiều hơn người vẻ như tỉnh bơ cà rỡn (nuốt trộng nỗi buồn vào lòng vốn là chuyện chẳng dễ gì), hay đằng sau câu “sẽ gọi điện thường xuyên” là một rừng lừa phỉnh bởi mai đây hít thở thứ không khí khác, sẽ chẳng còn gì chung để chia sẻ cho nhau. Và xứ sở bạn tưởng như đậm đặc trong từng tế bào máu, không sống nổi nếu thiếu vắng, ngay khi rời đi đã có nơi chốn mới thay vào. 

Hiểu cách những mối quan hệ biến dạng sau mỗi cuộc chuyển dời, nhất là giữa người với người, nhưng sau vài lần chuyển nhà, đồ đạc mới là thứ khiến bạn ngạc nhiên. Những thứ bạn phục thuộc vào, như thể chúng là tai, là mắt, là oxy, hóa ra buông bỏ được. Và có thể buông nhẹ không.

Vẫn nhớ lần chuyển nhà đầu tiên, trước buổi rời đi căng đầu nghĩ coi bao nhiêu thứ cồng kềnh này xe tải hạng nào, bao xe thì chở hết. Gì cũng muốn mang theo. Sao thiếu được cái tủ lạnh dành trữ đồ ăn, hay bộ bàn trà, vốn là kỷ vật của bà nội. Kệ sách, với tín đồ gặm chữ không thể không có. Mớ đồ sứ tinh tế nhặt nhạnh được từ những phiên chợ cuối năm. Phải nhấc bổng căn nhà lên được bạn cũng không bỏ rơi nó. Trên tường vách vẫn còn những cây đinh xiêu vẹo được đóng bởi tay của ông chồng quá cố, chục ngoài cái vạch đánh dấu cuộc nhổ giò của thằng con. 

“Phải mua giấy dán tường che hết chỗ tèm lem này mới được”, bà khách đầu tiên tới coi nhà ngay sau bữa bạn treo bảng reo bán, đã phán luôn khi nhìn thấy những vạch sơn vàng. Tự tin với mớ vòng vàng xủng xẻng trên người, khách xông vào tận buồng trong, nói phá luôn cái cửa này cho thoáng gió, bếp kê cao thêm hai cục gạch là vừa, cây bàng ngoài sân đốn luôn khỏi mất công quét dọn mùa lá rụng. Như thể ngôi nhà đã thuộc về bà, ngay khi cuộc mua bán còn chưa bắt đầu, mặc cả chưa đến đâu. Trong giây lát bạn cảm giác mình là khách, đi đứng sẽ sàng, đến bà kia phải mời ngược lại kìa chị uống nước đi, ngại khỉ khô gì. Khách về rồi mới dám tin nhà này là nhà mình, trường kỷ bạn đang ngồi nín thở sợ nó đau đây chính mình đánh đổi từ những buổi dạy thêm khản giọng. 

Du Tử Lê: tôi muốn giấu dòng sông trong mỗi túi.

Hình: Getty Images

tôi muốn giấu dòng sông trong mỗi túi.

tôi muốn giấu mặt trời trong mỗi túi.

như hòn bi, viên kẹo thuở xa, xưa.

trong khốn đốn, tôi kiếm tìm mật ngọt.

thương con ong mù mắt hỏi đường về.

.

tôi muốn giấu dòng sông trong mỗi túi.

nghe phù sa bên lở gọi bên bồi.

như kỷ niệm có khi không về nữa!

mất hay còn vẫn chỉ một tôi thôi.

.

tôi muốn giấu giọt lệ em mỗi túi

và nụ cười xấu hổ (mãi… hai mươi?)

lệ sẽ hết và, nụ cười sẽ tắt!!!

như đôi ta, chẳng thể mãi lên mười.

.

tôi muốn giấu buồn / vui em mỗi túi.

chia đều cho những buổi tối ắng yên.

những năm, tháng qua đi, làm mặt lạ…

mỗi con đường na một xót xa, riêng.

.

tôi muốn giấu ngày mưa trong mỗi túi.

khi em còn như tượng thiếu đôi tay.

thiếu đôi mắt, ngu ngơ hồn thơ dại.

trong vết răng tôi cắn ngập vai, mời.

.

tôi muốn giấu một điều… ai cũng biết:

ta yêu nhau từ thuở nắng chưa về.

trăng chưa nhú và, trần gian rất lạnh.

những chân trời chưa biết dắt nhau, đi.

.

tôi muốn giấu hình em trong mỗi túi

để khi cần, tôi sẽ gọi… “ấy ơi!”

không ai đáp! vì chẳng ai nghe rõ!

tiếng tôi kêu? hay ngựa gục bên đồi?!?

.

và cứ thế. một ngày kia, em sẽ:

thấy tên tôi trong cột báo… “chia buồn”.



du tử lê

(sept. 2017)

Nguyễn Thị Hậu: Tản mạn khi bay

Hình Getty Images


Nửa đêm uống wine trên trời 

Vài lần như thế rồi chứ nhỉ? 

Ấy là những chuyến bay đi Paris vào ban đêm, khi máy bay đã ổn định trên cao, hành khách qua khỏi cảm giác lo lắng, sốt ruột mà bình tĩnh nghỉ ngơi, ngả đầu vào ghế thư giãn hay tìm kiếm xem các chương trình chiếu trên máy bay, cũng là lúc tiếp viên hàng không phục vụ bữa ăn đêm. Khỏi nói, VNA rất kiên định bảo tồn hình thức và chất lượng món ăn suốt nhiều năm nay dù là chuyến bay trong hay ngoài nước. Vậy nên, ly wine trong chuyến bay đêm lần này đã mang lại sự thoải mái vì một cảm giác quen thuộc.

Ngồi bên cửasố máy bay nhìn ra bên ngoài là màn đêm và mây, có khi thấp thoáng vài ngôi sao... khay thức ăn nguyên vẹn, chỉ có ly wine từ từ vơi đi... nếu hết có thể yêu cầu thêm ly nữa. Anh chàng tiếp viên có gương mặt bụ bẫm và trong sáng như một cậu thiếu niên, nhẹ nhàng rót thêm rượu cho tôi và mỉm cười: cháu mời cô ạ. Cám ơn cháu nhé! Hình như cậu có chút ngạc nhiên: phụ nữ, đi một mình, không ăn gì cả và chỉ uống wine trong khi hầu hết mọi người đã chìm vào giấc ngủ. Nhưng có gì đấy như chia sẻ “cô có uống thêm chút nữa không ạ”? Cậu hỏi tôi khi lại đi qua hàng ghế tôi ngồi. Tất nhiên tôi gật đầu, và ly wine thứ mấy này được rót đầy hơn.

Nhấp từng ngụm wine, nhìn ra ngoài cửa sổ, nghe lời hát“... em mơ cùng bay bên anh, ta thấy như trăng dưới chân mình...”*, nhớ lần nào đó ai nhắn “cứ mơ đi, biết đâu...”. Ừ có ai đánh thuế giấc mơ đâu? Mơ đi, bởi vì ký ức và giấc mơ là của riêng mình, không ai có thể lấy đi hay ban tặng, là tài sản quý nhất của mỗi người. Ai không lưu giữ ký ức không biết ước mơ thì cuộc sống nghèo nàn biết mấy! Giấc mơ về những điều làm cho con người trở nên tốt đẹp hơn, yêu nhau hơn luôn ngọt ngào... để khi ra khỏi giấc mơ dù có tiếc nuối thì trái tim vẫn đầy ắp cảm giác yêu thương...