Tìm kiếm Blog này

ĐÀM TRUNG PHÁP: GIỚI THIỆU SÁCH: FROM THE CITY INSIDE THE RED RIVER (NGUYỄN ĐÌNH-HÒA)

Chủ Nhật, 17 tháng 12, 2017

FROM THE CITY INSIDE THE RED RIVER
(NGUYN ĐÌNH-HÒA)
1999 / 217 pages / $29.95
McFarland & Company
Box 611, Jefferson, NC 28640
 

Đã t lâu, tôi ngưỡng m các bài viết v ngôn ng và văn hc Vit Nam mà Giáo sư Nguyn Đình-Hòa được mi đóng góp trong các t đin bách khoa như International Encyclopedia of Linguistics (Oxford University Press, 1992) và The New Princeton Encyclopedia of Poetry and Poetics (Princeton University Press, 1993), cũng như cun sách Vietnamese / Tiếng Vit Không Son Phn (John Benjamins Publishing Company,1997) ca ông.

Nhng đóng góp uyên bác ca ông đã giúp thế gii bên ngoài hiu biết mt cách nghiêm chnh v ngôn ng và văn hc Vit nam. Tôi cũng rt vui mi khi được gii thiu nhng tài liu quý báu va k cho các sinh viên cũng như  giáo gii M ti Texas mun tìm hiu v văn hóa Vit. T khi Giáo sư Nguyn Đình-Hòa thôi dy hc ti Southern Illinois University và v hưu ti Bc California, tôi thường đin thoi vn an và được biết ông đang mê say hoàn tt mt cun hi ký. Theo tôi hiu, nhà giáo lão thành này đã chu đáo chun b c đời cho cun From the City Inside the Red River mà ph đềA Cultural Memoir of Mid-Century Vietnam, bng nhng trang nht ký ghi chép tng biến c t thi thơ u đến nay vi nhng chi tiết được phi kim trong chuyến v thăm đại gia đình ti Hà Ni và Saigon ln cui cùng vào cui năm 1994, khi ông va ti tui “tht thp c lai hy.”


Ngoài bit tài trình bày ngn gn, trong sáng trong lãnh vc giáo khoa, Giáo Sư Nguyn còn có kh năng viết hi ký hp dn như tiu thuyết tình cm. Tôi đã chú tâm đọc trn cun hi ký để được cùng vi tác gi “sng” li trong cái khong thi gian và không gian đã mt y, mc dù tôi kém ông khá xa v tui đời. Thói quen “đi tìm thi gian đã mt” ca mt người hoài c như tôi qu thc va thích thú va b ích cho tâm hn, dù cho nó có gây ra ít nhiu tiếc nui trong lòng. Nhng  tiết l v cuc sng ni tâm ca tác gi đã giúp tôi hiu được thêm khía cnh tình cm ca mt đồng nghip vong niên kh kính ca tôi. Tôi vui vi nim vui ca ông và thm thía nhng ni bun ca ông. Tôi hãnh din lây khi thy ông du hc thành tài, v nước được b nhim Khoa trưởng Đại hc Văn khoa Saigon năm 33 tui (1957); tôi háo hc theo dõi ông trong các hi ngh văn hóa quc tế; tôi quý trng li ông k v nhng đóng góp ln lao ca Giáo sư Hoàng Xuân Hãn (mà ông coi như mt thn tượng) vào nn giáo dc phôi thai ca Vit nam; tôi ngưỡng m cái thái độ ca mt k sĩ dy hc “nghèo mà vui” mà ông gi được t trước đến nay.

Tôi rt xúc động khi đọc đến nhng dòng cui cun sách mà ông dùng để như âu yếm nói chuyn riêng vi thân mu đã qua đời t lâu.  Nhng li  hiếu tho nng nàn t trái tim ca mt người con trai đã by mươi lăm tui đầu thì thm vi m dưới sui vàng thc là mt s la chn toàn bích  để kết lun mt cun sách xng đáng để đời.

Mt du hiu quan trng v giá tr ca hi ký là mc chính xác v các chi tiết ca các nhân vt, các biến c đã b thi gian b quên. V đim này, tác gi đã làm tôi bàng hoàng – ông có trí nh siêu phàm v tng tiu tiết và ông cũng không qun ngi liên lc vi nhng người khác để phi kim s chính xác. Trong s các thy giáo cũ mà ông rt kính trng và biết ơn khi ông còn hc tiu hc ti Hà Ni là c Đàm Duy Trước (trang 40) và c Phan Trng Kiên (trang 41). Nhng nhn xét ca tác gi v hai nhà giáo gương mu này (đã quá c t lâu) liên h đến nơi cư ng, hình dáng, cách phc sc, phong cách dy hc, nhng câu các c thường dùng để khen hay chê hc trò, vân vân, đều thc chính xác. C Trước là bác ca tôi và c Kiên cũng là thy cũ ca tôi năm 1952 ti Hà Ni nên tôi biết hai c rt rõ. Trong khi viết cun sách, Tiến sĩ Nguyn  có đin thoi cho tôi để phi kim vài điu v c Trước.

Nhng trang sách ngp tràn k nim, c vui ln bun, v cuc đời ca mt nhà giáo li lc t gia thế k 20 đến nay cũng là nhng tài liu  quý báu cho nhng ai nghiên cu v dân tc hc (ethnography). Người đồng hương đọc cun sách s được ôn li mt nếp sng Vit nam đầy tình t dân tc, trong đủ mi lãnh vc, nào là lai lch ca địa danh H Hoàn Kiếm (trang 36), nào là lch s và ý nghĩa ca Văn Miếu và Quc T Giám (trang 80), nào là s tích Bích Câu đẹp như mơ gia Tú Uyên và Giáng Kiu (trang 82). Ngoài nhng điu c th v văn hóa mc ni (surface culture) như đồ ăn thc ung, độc gi ngoi quc s được biết đến nhng khía cnh “khó nhìn ra” (intangible aspects) ca văn hóa Vit Nam mc sâu thm (deep culture) mà Giáo sư Nguyn đã trình by cn k và trong sáng (như phong thy, địa lý, bán khoán, vân vân).  Nhng trang ông viết v tng chi tiết đám tang thân ph ti Saigon năm 1960 (t trang 161 đến trang 165) tht là mt bài hc sng động v nếp sng đạo lý người Vit – trong đó ch “hiếu” chiếm mt v trí thiêng liêng.

Ch nghĩa và văn phong tiếng Anh mà tác gi dùng trong cun hi ký này cũng xng đáng vi giá tr ni dung ca nó, và có th được coi như mt khuôn mu cho nhng k hu sinh. Ông cn trng đến ni còn cho c tên khoa hc bng tiếng La-tinh cho nhng ch Vit thông thường như “cau” là “areca catechu”, “cây thuc phin” là “papaver somniferum”, vân vân, để người đọc (nht là người ngoi quc) không th nhm ln. Tôi đặc bit phc tài ông dch rt thoát nhng thành ng, chng hn như “cưới chy tang” và “miếng tru là đầu câu truyn”, sang Anh ng thành “the marriage running ahead of the funeral” và “a civil conversation starts with a quid of betel.” Ngoài ra, nhng bc hình, nhng trang thư tch, và nht là mc “index” làm tăng thêm giá tr cun sách cho gii tra cu.


Trào lưu giáo dc đa văn hóa (multicultural education) ti Hoa k hin nay đánh giá rt cao và chú trng rt nhiu đến nhng khía cnh văn hóa mc sâu, cũng như s chính xác ca các tài liu dân tc hc. Nhng giá tr y đầy p trong cun sách mà tôi đang gii thiu.  Trong vườn tài liu v giáo dc đa văn hóa ti các quc gia nói tiếng Anh, From the City Inside the Red River ca Giáo sư Nguyn Đình-Hòa s là mt đóa hoa rc r và ngát hương.  [ĐTP 2001]

Không có nhận xét nào :

Đăng nhận xét

 

Đối với Ngự Thuyết, nội dung và hình thức là một thể nhất quán bao trùm mọi đề tài, trong đó tâm thức lưu đày được trình bày khá nhiều dưới những dạng khác nhau. ... Đây là tư duy nòng cốt của Ngự Thuyết. ... Nó là một hiện thực làm cho Ngự Thuyết băn khoăn và còn “vang vọng lâu dài vào hồn, vào tim của những thế hệ mai sau”... - Lê Hữu Mục

Và cũng để thấy một Như Phong mang rất nhiều căn cước: một nhà báo, một nhà văn, một nhà hoạt động cách mạng, một mưu sĩ mang dấp dáng “một phù thủy chính trị,” dù với căn cước nào thì vẫn có một mẫu số chung là lòng yêu nước bền bỉ của Như Phong, từ tuổi thanh xuân cho tới cuối đời. Anh là chất men và cũng là niềm cảm hứng cho nhiều thế hệ.

Góp ý


Đây là một cuốn sách nghiên cứu nghiêm túc, nhưng cũng là một truyện kể đầy nghệ thuật; thể loại viết này tôi cho là rất mới, giúp bạn đọc nhìn rõ “chân dung” của một số nhân vật, với tô đậm nét quyến rũ của những tư liệu quý hiếm mà Ngô Thế Vinh có được. -- Phạm Phú Minh

Nguồn gốcTự Lực Văn Đoàn là một tổ chức hoạt động để đổi mới văn học Việt Nam từ năm 1932 đến 1945...

Đây là một cuốn sách về mỹ thuật hiếm có của người Việt Nam, trong đó kiến thức, trí tuệ, tài liệu, kỹ thuật, mỹ thuật đều nảy nở đồng bộ, nâng quyển sách thành một tác phẩm có giá trị về mọi mặt.