Tìm kiếm Blog này

Song Thao: Maritime(1)

Chủ Nhật, 20 tháng 8, 2017

Tòa nhà lập quốc của Canada ngày kỷ niệm 150 năm. 

Nói về cách ăn ở trong đời sống, các cụ khuyên: bán họ hàng xa, mua láng giềng gần. Tôi chúa ngại chuyện buôn bán nhưng không thể làm lơ lời khuyên bán buôn của các cụ. Cái chi gần gũi thường bị rẻ rúng. Ông hàng xóm thường không được chúng ta mặn mà vì quá quen thuộc. Chuyện đi chơi cũng vậy. Bước chân chúng ta thường nhảy xa hơn là lò cò gần. Tôi là người có thể bị các cụ đét đít vì không nghe lời các cụ. Bao nhiêu năm đi đó đây, bước ra khỏi cửa nhà là tớn lên đi cho xa. Chuyện ghé chơi anh hàng xóm gần xịt lại ít khi nghĩ tới. Lần này nhất định phải làm cháu ngoan của các cụ, ghé chơi anh hàng xóm. Hàng xóm của tỉnh bang Quebec chúng tôi là vùng biển maritime. Nhìn quanh anh em bạn bè, có lẽ tôi là người có lỗi với các cụ nhất. Hầu như người nào cũng đã đi thăm hàng xóm láng giềng cả rồi. Họ nói tới tôm hùm trước tiên, rồi cầu Conferedation, con đường nam châm magnetic, Titanic. Chỉ hài ra như vậy thôi, chẳng có ông bà nào kể cho rõ ràng. Nghe không có chi nhiều. Nhân ngày hè nắng gọi, tôi dấn bước thử coi nó ra sao. Vậy là lên đường.

Vùng maritime gồm ba tỉnh bang: New Brunswick, Nova Scotia và Prince Edward Island. Bây giờ nếu phải đi thi lại quốc tịch tôi rớt là cái chắc nếu bị hỏi tên thủ đô của ba tỉnh bang này. Có đi thì kiến thức mới nở ra. Thủ đô của New Brunswick là Fredericton, của Nova Scotia là Halifax, của Prince Edward Island là Charlottetown. Trong ba tỉnh bang được bó chung vào một vùng này thì hai tỉnh bang nằm trong đất liền, chỉ có Prince Edward Island là cách xa một rẻo đại dương. Muốn đi từ đất liền ra chúng ta phải dùng cầu. Cầu qua biển, dù chỉ là một rẻo biển, đều rất dài. Mấy ông bạn tôi đi về rất hãnh diện đã vượt qua chiếc cầu Confederation nổi tiếng, có thời được coi là cây cầu dài nhất thế giới. Chiều dài của cầu là 12,9 cây số và chiều rộng là 11 thước. Đây là cây cầu mới được khánh thành vào ngày 31 tháng 5 năm 1997, sau bốn năm xây cất với phí tổn là 1 triệu 300 ngàn đô.

Cầu Confederation phía tỉnh bang Prince Edward Island.

Quả thực tôi có thích thú khi nhìn thấy cây cầu lịch sử này. Gớm, nghe nói tới mi đã lâu mà nay mới được diện kiến. Nếu nhìn theo con mắt mỹ thuật thì cây cầu xấu òm. Đó chỉ là một dải xi măng thấp lẹt đẹt vắt qua biển. Không có những kiến trúc vươn lên cho ra một cây cầu. Thành cầu thấp tới mức tưởng chiếc xe có thể bị gió thổi bay xuống biển một cách dễ dàng. Thỉnh thoảng có những cột đèn xanh đỏ rải rác. Lúc mới nhìn thấy những ngọn đèn như đèn giao thông tại các ngã tư đường phố này bên thành cầu, tôi ngạc nhiên. Có ngã ba ngã tư chi đâu mà đèn đóm. Suy nghĩ một hồi mới đoán đây là những ngọn đèn chỉ tầm nhìn xa của tài xế để xe tùy theo đó mà chạy nhanh hay chậm. Khi xe chúng tôi vượt qua cầu, đèn ánh lên màu xanh lá. Tốt! Trời quang mây tạnh.Thứ ảnh hưởng tới tầm nhìn này là sương mù. Sao mà sương mù khủng khiếp. Có những sáng hoặc chiều tối, sương mù như quấn lấy chân cẳng khi đứng trên những mỏm đất cao trong thành phố. Trên đất liền đã vậy, trên cầu còn mù sương hơn nữa. Thứ khác ảnh hưởng tới tốc độ của xe là gió. Sao mà gió khốn gió khổ. Có lẽ vì vậy mà thành cầu chỉ là những dải xi măng lẹt đẹt thấp chủn chứ không hoa hòe hoa sói vươn cao chi. Chỉ tổ làm mồi cho gió giỡn chơi!

Nhìn từ cầu qua, Prince Edward Island trông như một lưỡi liềm được thả nằm trên nước. Tôi quay nhìn chưa hết tầm mắt đã thấy được cả hai phía của đảo. Diện tích của hòn đảo chính chỉ được 5.620 cây số vuông. Cộng thêm cả 231 hòn đảo nhỏ khác, diện tích cũng chỉ nhỉnh thêm có 66 cây số vuông nữa. Dân số chỉ có 143 ngàn người mà gần phân nửa sống ở thủ đô Charlottetown.

Charlottetown tuy là một thủ đô nhỏ bé nhưng là thứ bé hạt tiêu. Đó là cái nôi lập quốc của Canada. Ngày 1 tháng 9 năm 1864, ba Thủ Hiến của Nova Scotia, New Brunswick và Prince Edward Island gặp  hai Thủ Hiến của Thượng Canada và Hạ Canada tại Charlottetown để bàn về việc kết hợp nhau lại thành một quốc gia. Cuộc họp sơ khởi này đã đưa tới việc thành lập nước Canada vào ngày 1 tháng 7 năm 1867. Năm nay Canada ăn mừng 150 năm thành lập rất trọng thể. Hầu như mọi nơi trên khắp đất nước đều giăng cờ kết hoa chào đón ngày chẵn chòi 150 năm này. Tòa nhà lập quốc tại Charlottetown, khi tôi tới, đáng lẽ phải được trang hoàng đẹp đẽ nhất lại chỉ có bốn cây cột phía trước được quấn giải vải trắng có những đường vẽ đỏ điểm xuyết. Lý do là vì nó đang được sửa chữa. Điều trớ trêu là tuy Charlottetown là địa điểm tổ chức cuộc họp khai sanh ra quốc gia Canada độc lập, tách khỏi thuộc địa Anh, Prince Edward Island lại bỏ dở cuộc họp, không chịu đi với các tỉnh bang này. Vùng đảo này vẫn khoái là một thuộc địa của Anh hơn! Sáu năm sau, năm 1873, Prince Edward Island mới chịu nhập vào Canada, sau cả Manitoba vào năm 1870 và British Columbia vào năm 1871.

Là một hòn đảo, Prince Edward Island chậm tiến hơn các tỉnh bang nằm trong đất liền. Nguồn lợi chính nuôi sống dân đảo là canh nông. Khoai tây là nông phẩm chính. Tỉnh bang này sản xuất tới 25% số khoai tây của toàn Canada. Khi đi mua khoai tây, nếu để ý, chúng ta sẽ thấy phần lớn mang tên nơi sản xuất là PEI, chữ viết tắt của tên đảo.

PEI có một thứ lôi kéo du khách tới thăm, thơ mộng hơn khoai tây, đó là căn nhà của nàng Anne of Green Gables. Nàng này là ai mà nổi tiếng đến thế? Năm 1985, khi tôi tới định cư tại Canada thì bộ phim “Anne of Green Gables” được trình chiếu nhiều kỳ trên đài truyền hình CBC. Năm sau, đài PBS ở Mỹ phát hình lại. Khán giả say mê bộ phim này. Gia đình tôi không phải ngoại lệ. Sau đó bộ phim làm mưa làm gió tại Iran, Do Thái, Âu Châu và Nhật Bản.

Em bé mồ côi 13 tuổi Anne Shirley ở đợ cho gia đình khét tiếng tàn ác Hammond ở Nova Scotia. Sau khi ông Hammond chết, cô bé được gửi vào một viện mồ côi. Gia đình Cuthberg ở PEI xin mang Anne về nuôi. Họ ra đón cô bé ở nhà ga và thất vọng tràn trề. Họ muốn xin một bé trai để phụ giúp công việc đồng áng nhưng không biết vì sao cô nhi viện lại gửi cho họ một bé gái. Hai anh em Matthew và Marilla Cuthbert không thể để Anne lạc lõng tại ga nên họ đành phải mang về trang trại. Tại trang trại Green Gables, cô gái tóc đỏ trưởng thành sớm và đầy mơ mộng được mọi người quý mến. Được đi học, bé học rất giỏi. Trong trường có một nam sinh tên Gilbert Blythe cũng học giỏi không kém. Hai đứa tranh nhau hạng nhất. Cuộc tranh đua bỗng quẹo qua một khúc ngoặt khi Anne và Gilbert yêu nhau. Cô Marilla ngăn cản cuộc tình duyên vì cho rằng Anne còn quá trẻ để sa vào cuộc tình. Khi ông anh Matthew mất, Marilla buộc phải nghĩ tới chuyện bán trang trại Green Gables. Nhưng nhờ Gilbert kiếm cho Anna một chân dạy học để nàng có thể tiếp tục ở lại giúp đỡ cô Marilla tại trang trại Green Gables.

Diễn kịch Anne of Green Gables trên sân cỏ. 

Chuyện phim không có gì mới lạ nhưng phim đã được tới 9 giải thưởng của Gemini Awards vào năm 1986. Trong số giải thưởng này có một giải về trang phục. Ngày nay trang phục của cô nàng Anne vẫn hấp dẫn mọi người. Tại trang trại Green Gables, nay là một địa điểm du lịch ăn khách của PEI, vẫn còn giữ những bộ trang phục này tại các phòng trong căn nhà lưu niệm. Khách thăm viếng có thể bận các bộ đồ của các nhân vật trong phim để chụp hình. Tôi thấy các thiếu nữ thi nhau ướm và mặc thử các bộ đồ kiểu cổ này để cho các chàng trai chụp hình. Trong tiệm bán đồ lưu niệm, cơ man nào là những bộ áo quần may theo kiểu của Anne được bày bán. Bán chạy nhất là những chiếc mũ cói đặc trưng của cô nàng Anne trong phim. Du khách túa tới…thánh tích này tấp nập. Nhiều nhất là các du khách Nhật. Các cặp vợ chồng mới cưới kéo nhau tới đây hưởng tuần trăng mật. Như là một cách lấy hên từ mối tình trong sáng và hạnh phúc của cặp Anne và Gilbert.

Khi đi vào coi từng phòng trong căn nhà mái xanh, tôi như lạc vào quá khứ. Quần áo, giường chiếu và các đồ gia dụng vẫn nằm yên tại chốn cũ, từ những năm xa lắc xa lơ xưa. Căn nhà một tầng lầu lúc nào cũng đông nghẹt người xếp hàng vào coi. Mấy cô nhạc sĩ, mặc trang phục của Anne ngồi kéo đàn giữa sân, mấy cô diễn viên tre trẻ trải bạt trên bãi cỏ diễn lại những cảnh trong phim. PEI coi bộ trúng lớn với dịch vụ Anne of Green Gables. Không những ở địa điểm kỷ niệm này mà tại khắp các quầy hàng lưu niệm ở bất cứ nơi đâu trong tỉnh bang tôi cũng thấy có Anne of Green Gables chen chân vào ngồi đón chờ du khách tới thỉnh về.

Xe chạy khoảng chục phút trên cây cầu Confederation, từ Prince Edward Island qua thủ đô Halifax của Nova Scotia, chúng ta phải tới coi…đá! Đá có chi mà coi, tôi nghĩ vậy trước khi tới địa điểm có cột hải đăng cho tàu đi biển nổi tiếng Peggy Cove Lighthouse. Cột đèn Peggy Cove, tuy là biểu tượng được du khách khoái chụp hình nhất tại vùng biển maritime, và được công nhận là một trong những hải đăng nổi tiếng nhất thế giới, nhưng tôi chẳng thấy hấp dẫn chút nào. Bãi đá nằm trải dài trên một vùng rộng lớn, nơi hải đăng được dựng lên, mới là thứ được du khách già trẻ lớn bé thích thú. Những tảng  đá bị nước biển va đập trong bao nhiêu triệu năm trở thành một quần thể đá rộng lớn và đa dạng. Du khách bước men theo những khối đá to lớn hoặc nhảy từ khối đá này qua khối đá khác để leo lên chụp hình. Tôi không còn ở tuổi nhảy nhót chi nên cứ rạp người xuống luồn lách trên những khối đá chênh vênh. Kể cũng có cảm giác khi đối đầu với hiểm nguy té ngã. Những khối đá nằm sát dưới nước, rong rêu và đen đủi, được cảnh giác là không nên bước lên, nhưng những thanh niên thiếu nữ trẻ người non dạ vẫn dọ dẫm qua từng khối đá. Tuổi trẻ có thú vui mà những người không còn trẻ thấy…điên. Bất chấp hiểm nguy. Vui chơi là chính. Lỡ xảy chân là tiêu đời cũng chẳng sao! Đã có nhiều người bị sóng đánh. Cũng đã có người bị hất xuống biển chết đuối, nhưng chưa thấy quan tài chưa đổ lệ, những người trẻ tuổi vẫn vui cười trêu ngươi thần chết trước những cái lắc đầu của những người…như tôi.

Một bà bạn thấy tôi đi vùng biển maritime dã dặn dò ăn giùm bà một con tôm hùm. Đây là quê hương của lobster. Tôm hùm là một món ăn khoái khẩu nhưng mau ngán. Sau khi đã nhâm nhi hết thịt, thường chúng ta xử tới đám gạch và trứng ở đầu tôm và…ngán thấy bà. Ăn một con đã ngất ngư con tàu đi, ăn hai con có mà…chết. Nhưng, chiều ý bà, tôi cũng đã ăn tới hai con. Một con ở Charlottetown bên Prince Edward Island và một con ở Halifax bên Nova Scotia. Lobster tươi rói, ngọt lừ, quả có ngon hơn lobstercòn ngọ nguậy bán tại Montreal. Nhưng cái giá phải trả đắng ngắt. Ai cũng tưởng nơi tôm hùm nhiều như tôm…he, theo đúng luật cung cầu, giá phải rẻ hơn. Nhưng chẳng nên bé cái lầm. Một chú tôm nặng khoảng một pound, nằm trơ trụi trên đĩa, kèm theo một chén khoai tây nhỏ xíu, một chén rau cũng nhỏ không kém, giá tới 44 đô. Chắc cái giá trên có bao gồm những đợt sóng biển đánh ào ạt bên cạnh nhà hàng!

Tượng tôm hùm và cờ Acadia. 

Nơi quê hương của tôm hùm phải cho tôm hùm lên ngôi là đúng chỉ số. Du khách vẫn hớn hở móc túi chi đẹp. Có hề chi, chơi cho ra chơi. Con tôm hùm tại Shediac, thuộc tỉnh bang New Brunswick, nơi được mệnh danh là “Thủ Đô Tôm Hùm của Thế Giới”, lớn hơn nhiều. Dài tới 11 thước, cao 5 thước và cân nặng tới 90 tấn. Không ai có thể xử được, dù chỉ một cái càng, của chú tôm hùm lớn nhất thế giới này. Du khách chỉ có thể đứng ngắm vì đây là tượng. Phải công nhận bức tượng chú tôm nằm trên bệ đá rất sống động và có đôi chút nghệ thuật. Mỗi năm có khoảng 500 ngàn du khách tới nuốt nước miếng nhìn chú tôm không bao giờ sứt sẹo một cái móng chân này. Chân tôm hùm có móng không, quả thật tôi không để ý tuy đã cắn biết bao nhiêu cái chân tôm trong đời!

Cá thì chắc chắn không có móng, ngay cả chân cũng không có. Tội nghiệp cho những nàng mỹ nhân ngư, muốn tới nơi hẹn hò với tình nhân chỉ biết lết! Quê hương của tôm hùm có tượng tôm hùm lớm nhất thế giới thì quê hương của cá salmon cũng có tượng cá lớn nhất thế giới. Đó là vùng Campbellton, cũng thuộc tỉnh bang New Brunswick. Tượng chú cá hồi nhảy lên khỏi mặt nước có chiều cao tới 8 thước rưỡi cũng sinh động không kém tượng chú lobster. Khi tôi tới, nhằm buổi trưa, trời nắng trong, những vẩy cá ngậm ánh mặt trời óng ánh. Khung cảnh yên tĩnh lạ thường. Bên kia chiếc hồ có chú cá nhảy lên là một dòng sông xanh trong vắt mang tên Restigouche. Đó là con sông…Gianh! Con sông đẹp hết biết này chia đôi sơn hà giữa tỉnh bang New Brunswick và tỉnh bang Quebec chúng tôi. Chiếc cầu bắc  ngang có dáng y hệt như chiếc cầu Jacques Cartier ở thành phố Montreal. Chắc đây là tác phẩm của một ông hay bà kiến trúc sư lười biếng. Băng qua cầu là vùng Pointe-à-la-Croix, cửa ngõ về tỉnh bang nhà của tôi. Nhưng đang đà đi chơi, về chi vội!

Ở New Brunswick có khác chi ở Quebec. Dân cũng nói hai thứ tiếng Anh và Pháp. Cộng đồng nói tiếng Pháp gồm khoảng 35% dân số. Khi tới vùng maritime, nếu chú ý, người ta thấy phấp phới khắp vùng lá cờ tam tài của Pháp nhưng có một ngôi sao vàng nho nhỏ phía bên trên lá cờ.

Tượng cá salmon lớn nhất thế giới. 

Đó là cờ Acadia. Acadia là tên cộng đồng nói tiếng Pháp của vùng maritime. Buổi tối, tôi vào một tiệm bán thức ăn sắp đóng cửa. Bà chủ nói tiếng Pháp với khách hàng. Bà hãnh diện nhận là dân Acadia. Tại Canada, họ gồm khoảng 96 ngàn người sống ở vùng maritime và một số nhỏ sống ở tỉnh bang Quebec. Họ là hậu duệ của những người Pháp ở vùng Acadia vào thế kỷ 17 và 18. Một số nhỏ hơn, khoảng 30 ngàn người, sống trong tiểu bang Maine bên Mỹ. Khoảng năm 1755 tới 1764, có cuộc chiến giữa quân thực dân Pháp và dân da đỏ địa phương, nhân đó người Anh đã trục xuất hơn 11 ngàn dân Acadia về Anh, vùng Caribbean và Pháp. Khoảng trên 30% đã mạng vong trên đường trục xuất. Một số được người Tây Ban Nha cho di cư tới vùng ngày nay là Lousiana, lập nên một cộng đồng nói tiếng Pháp Cajun. Vậy nên ngày nay, nếu có dịp qua Lousiana dự lễ hội Mardi Gras, coi các em vạch ngực giữa phố phường, chúng ta có thể nghe thứ tiếng Pháp cổ Cajun, loại khác với tiếng Acadia!

Dù với tiếng Pháp Acadia hay tiếng Pháp Cajun, dân Mít ta ở các vùng maritime, Quebec và Lousiana cũng khổ lỗ nhĩ khi tiếp xúc với dân bản xứ. Chúng ta, từ nhỏ tới lớn, được học thứ tiếng Pháp Parisien đàng hoàng. Thứ tiếng Tây của Mít ta sáng choang ánh đèn kinh đô ánh sáng! Có đâu cục mịch quê mùa như thứ tiếng Tây Acadia hay Cajun! 

07/2017
Website: www.songthao.com









Không có nhận xét nào :

Đăng nhận xét

 

Đây là một cuốn sách nghiên cứu nghiêm túc, nhưng cũng là một truyện kể đầy nghệ thuật; thể loại viết này tôi cho là rất mới, giúp bạn đọc nhìn rõ “chân dung” của một số nhân vật, với tô đậm nét quyến rũ của những tư liệu quý hiếm mà Ngô Thế Vinh có được. -- Phạm Phú Minh

Góp ý


Đây là một cuốn sách về mỹ thuật hiếm có của người Việt Nam, trong đó kiến thức, trí tuệ, tài liệu, kỹ thuật, mỹ thuật đều nảy nở đồng bộ, nâng quyển sách thành một tác phẩm có giá trị về mọi mặt.

Tưởng Niệm
NHƯ PHONG LÊ VĂN TIẾN

Tưởng Niệm<br>NHƯ PHONG LÊ VĂN TIẾN
Và cũng để thấy một Như Phong mang rất nhiều căn cước: một nhà báo, một nhà văn, một nhà hoạt động cách mạng, một mưu sĩ mang dấp dáng “một phù thủy chính trị,” dù với căn cước nào thì vẫn có một mẫu số chung là lòng yêu nước bền bỉ của Như Phong, từ tuổi thanh xuân cho tới cuối đời. Anh là chất men và cũng là niềm cảm hứng cho nhiều thế hệ.

HỘI THẢO "TỰ LỰC VĂN ÐOÀN"

HỘI THẢO "TỰ LỰC VĂN ÐOÀN"
Nguồn gốcTự Lực Văn Đoàn là một tổ chức hoạt động để đổi mới văn học Việt Nam từ năm 1932 đến 1945...

Giới thiệu

GIỚI THIỆU

GIỚI THIỆU
Gửi Người yêu và Tin - ... Từ Huy đã viết cuốn tiểu thuyết Gửi Người Yêu Và Tin với một ngòi bút tỉnh táo và sắc bén của một nhà phân tích tâm lý và một nhà phê phán xã hội và, dưới ngòi bút ấy, nhân vật chính trong tác phẩm — một nhân vật hư cấu nhưng đích thực là điển hình của loại người đang làm mục ruỗng xã hội và đạo đức ở Việt Nam hiện nay — tự phơi bày bản chất qua nhiều chặng biến đổi khác nhau từ trang sách đầu tiên cho đến trang sách cuối cùng... (Hoàng Ngọc-Tuấn)