Tìm kiếm Blog này

Lê Phan: Filibuster và giải pháp hạch nhân

Thứ Ba, 11 tháng 4, 2017

Hôm Thứ Năm vừa qua, các thượng nghị sĩ Cộng Hòa đã thực hiện một điều được gọi là “một giải pháp hạch nhân” để thay đổi luật lệ của Thượng Viện để cho người được Tổng Thống Donald Trump cử làm thẩm phán Tối Cao Pháp Viện có thể được chuẩn thuận với chỉ cần có một đa số đơn giản 51 phiếu, thay vì đa số tuyệt đối cần đến 60 phiếu.

Luật lệ mới, hủy bỏ quyền của phe thiểu số, trong trường hợp lần này là đảng Dân Chủ, chặn lựa chọn của đảng đa số với một phương thức được gọi là filibuster (tức là quyền nói dai nói dài). Nhưng giải pháp “hạch nhân” này sẽ có hậu quả lâu dài, kể cả việc phá hủy tinh thần liên hệ lưỡng đảng ở Quốc Hội và sự hủy bỏ một trong những khả năng cuối cùng của một đảng thiểu số để ảnh hưởng đến quyết định của quốc hội. Nó rồi sẽ trở lại để ám ảnh đảng Cộng Hòa.


Trong khi chủ tịch khối đa số Thượng Viện, Thượng Nghị Sĩ Mitch McConnell (Cộng Hòa-Kentucky) đã gắn liền hành động lần này cho việc thông qua Thẩm Phán Neil Gorsuch trở thành một thành viên của Tối Cao Pháp Viện, quyết định sử dụng đến giải pháp hạch nhân này đã thai nghén từ nhiều năm nay.

Filibuster là gì?

Filibuster, vốn đã trở thành bất tử vì cuốn phim năm 1939 mang cái tên “Mr Smith Goes to Washington,” cho phép các thượng nghị sĩ chặn việc thông qua một dự luật bằng cách nói dai nói dài trước diễn đàn thượng viện. Và quả là họ nói rất lâu. Kỷ lục được lập ra năm 1957 bởi Thượng Nghị Sĩ Strom Thurmond (Cộng Hòa-South Carolina) khi ông nói liên tục chống lại Luật Dân Quyền trong 24 giờ 18 phút. Và họ nói đủ thứ chuyện. Thượng Nghị Sĩ Everett Dirksen (Cộng Hòa-Illinois) thường thích nói chuyện về bông cúc vạn thọ mà ông muốn lập thành quốc hoa của Hoa Kỳ. Ông cũng đã có lần mở sổ điện thoại vừa đọc tên vừa bình luận.

Filibuster đầu tiên xảy ra vào năm 1850 và được tăng cường năm 1975. Trong khi hầu hết các vị dân cử nói filibuster là một nền tảng của hệ thống lưỡng đảng, giúp ngăn cản một đảng nào quy tụ quá nhiều quyền lực, những người chỉ trích thì chỉ ra là filibuster đã ngăn cản Quốc Hội thông qua những luật lệ cần thiết trong những hoàn cảnh chia rẽ gay gắt.

Làm sao có thể đến sự bế tắc hiện nay?

Các vị dân cử Cộng Hòa thì nói là bên Dân Chủ đã khai hỏa trước hồi năm 2013. Đó là lúc họ bỏ phiếu hủy quyền filibuster cho các đề cử của tổng thống cho chính phủ sau khi bên Cộng Hòa tìm cách chặn một nhân vật được Tổng Thống Barack Obama đề cử làm bộ trưởng quốc phòng, ông Chuck Hagel, vốn là một thành viên của đảng Cộng Hòa.

Lúc đó bên Dân Chủ lý luận là nhân dân Hoa Kỳ đã quá chán sự bế tắc và cản trở chính trị. Thượng Nghị Sĩ Harry Reid (Dân Chủ-Nevada), lúc đó là lãnh tụ khối đa số Thượng Viện, tuyên bố: “Nhân dân Hoa Kỳ tin là Thượng Viện đã sụp đổ, và tôi tin là họ đúng. Đã đến lúc cho Thượng Viện hoạt động trở lại.” Lúc đó bên Dân Chủ cũng nói là họ sẽ nới rộng sự thay đổi cho cả các đề cử liên quan đến Tối Cao Pháp Viện.

Tuy nhiên, biện pháp nguyên thủy đó đã làm bên Cộng Hòa tức giận, đặc biệt Thượng Nghị Sĩ McConnell, lúc đó là lãnh tụ khối thiểu số. Hồi năm 2013, ông đã lên án bên Dân Chủ là tìm cách “chiếm quyền.” Mới đây, ông đã sử dụng vụ này như là lý do tại sao bên Cộng Hòa cảm thấy thoải mãi sử dụng giải pháp hạch nhân với các đề cử vào Tối Cao Pháp Viện.

Bên Dân Chủ nói gì?

Đối với bên Dân Chủ, khởi đầu của cuộc tranh luận lần này không phải là năm 2013 mà là năm 2016, năm mà Thẩm Phán Antonin Scalia qua đời và Tổng Thống Obama đề cử Chánh Án Merrick Garland để thay thế chỗ của ông Scalia ở Tối Cao Pháp Viện. Mặc dầu ông Obama đề cử ông Garland từ Tháng Ba, các thượng nghị sĩ Cộng Hòa từ chối không chịu tổ chức các cuộc điều trần cho ông, lý luận là việc chuẩn thuận nên để chờ đến sau bầu cử tổng thống và quốc hội.

Sau khi thấy bên Cộng Hòa chặn việc chuẩn thuận cho Chánh Án Garland, một người dung hòa không quá nghiêng về tả hay hữu, rất ít thượng nghị sĩ Dân Chủ sẵn lòng bỏ phiếu chuẩn thuận cho Thẩm Phán Gorsuch. Chỉ có bốn thượng nghị sĩ Dân Chủ từ chối filibuster chống lại sự đề cử ông Gorsuch: ông Michael Bennet của Colorado, ông Joe Donnelly của Indiana, bà Heidi Heitkamp của North Dakota và ông Joe Manchin của West Virginia.

Tất cả những tranh cãi này có liên quan gì đến Thẩm Phán Gorsuch hay không?

Rất ít thượng nghị sĩ bên Dân Chủ đưa ra giải thích nhiều cho việc tại sao họ tin là vị thẩm phán bảo thủ từ tiểu bang Colorado không đủ khả năng cho chức vụ thẩm phán Tối Cao Pháp Viện. Một số, như Thượng Nghị Sĩ Bob Casey (Dân Chủ-Pennsylvania) vốn sẽ phải vận động tranh cử năm 2018, nói là họ không tin là “thái độ pháp lý (của ông Gorsuch) có thể bảo đảm được công bằng cho công nhân và các gia đình.”

Thượng Nghị Sĩ Chuck Schumer (Dân Chủ-New York), chủ tịch khối thiểu số, đã chỉ ra là sự việc ông Gorsuch đã được “tuyển chọn” bởi tổ chức bảo thủ Heritage Foundation và hiệp hội Federalist Society, và sẽ trở thành một trong hai thẩm phán cực hữu nhất tại Tối Cao Pháp Viện, theo tờ Washington Post và New York Times. Thượng Nghị Sĩ Bernie Sanders (Độc Lập-Vermont) trong khi đó, đã cáo buộc ông Gorsuch đã “từ chối trả lời những câu hỏi chính đáng và đã đưa tiến trình chuẩn thuận đến một tiêu chuẩn thấp hơn nữa với một làn khói mù né tránh.”

Bên Cộng Hòa thì nói là bên Dân Chủ chỉ muốn chặn bất cứ một ai được đề cử bởi Tổng Thống Trump vì nó sẽ làm cho khối cử tri cấp tiến của họ thích thú. Ông McConnell đã tuyên bố trên Fox News: “Tôi nghĩ là họ đã phản ứng cho những ai hưởng ứng họ, vốn nói: chống cự lại mọi sự.”

Hậu quả của “giải pháp hạch nhân?”

Trong khi hiện nay đảng của Tổng Thống Trump đang là đảng đa số, rồi thì cũng có một ngày nào đó họ sẽ thấy họ chuyển sang thế đối lập thay vì nắm quyền.

Đòi hỏi là Thượng Viện cần 60 phiếu để chuẩn thuận các chỉ định của tổng thống và các thẩm phán Tối Cao Pháp Viện đã lâu nay được coi như là kiểm soát và thăng bằng trong hệ thống chính quyền Hoa Kỳ. Đã có những lo sợ là các chính trị gia có thể đến một ngày nào đó hủy bỏ luôn luật về filibuster cho các đạo luật nữa. Thượng Nghị Sĩ McConnell thì khẳng định là đảng Cộng Hòa của ông không có ý định làm việc đó. Nhưng nếu bên Cộng Hòa chọn giải pháp đó thì nó sẽ giúp đảng đang nắm quyền thông qua những đạo luật gây tranh cãi và chia rẽ, vốn chỉ để nhằm ngắm vào ủng hộ viên của đảng mình, bất kể phe bên kia.

Cũng phải nói thật là chưa thấy bên Cộng Hòa chuẩn bị cho bước quyết liệt đó. Nhưng hủy bỏ luật lệ cuối cùng cho việc filibuster các ứng viên của tổng thống sẽ cho phép các tổng thống Hoa Kỳ đưa vào Tối Cao Pháp Viện những thẩm phán với lập trường cực đoan hơn trong quang phổ chủ thuyết, dẫn đến một tòa án ngày càng phân chia thành hai nhánh mà không có bao nhiêu thẩm phán đứng giữa để dung hòa. Điều đó hẳn là không tốt gì cho nền Dân Chủ Hoa Kỳ.

Không có nhận xét nào :

Đăng nhận xét

 

Góp ý

Tưởng Niệm
NHƯ PHONG LÊ VĂN TIẾN

Tưởng Niệm<br>NHƯ PHONG LÊ VĂN TIẾN
Và cũng để thấy một Như Phong mang rất nhiều căn cước: một nhà báo, một nhà văn, một nhà hoạt động cách mạng, một mưu sĩ mang dấp dáng “một phù thủy chính trị,” dù với căn cước nào thì vẫn có một mẫu số chung là lòng yêu nước bền bỉ của Như Phong, từ tuổi thanh xuân cho tới cuối đời. Anh là chất men và cũng là niềm cảm hứng cho nhiều thế hệ.

HỘI THẢO "TỰ LỰC VĂN ÐOÀN"

HỘI THẢO "TỰ LỰC VĂN ÐOÀN"
Nguồn gốcTự Lực Văn Đoàn là một tổ chức hoạt động để đổi mới văn học Việt Nam từ năm 1932 đến 1945...

ĐÀNH LÒNG SỐNG TRONG PHÒNG ĐỢI CỦA LỊCH SỬ

ĐÀNH LÒNG SỐNG TRONG PHÒNG ĐỢI CỦA LỊCH SỬ
Phỏng vấn nhà văn Cung Tích Biền - Lý Đợi, Đặng Thơ Thơ, Mặc Lâm thực hiện

Giới thiệu

DƯỚI RẶNG SAN HÔ BỊ CHÔN VÙI, TÔI NHÌN THẤY BIỂN

DƯỚI RẶNG SAN HÔ BỊ CHÔN VÙI, TÔI NHÌN THẤY BIỂN
Thơ Nguyễn Man Nhiên

GIỚI THIỆU

GIỚI THIỆU
Gửi Người yêu và Tin - ... Từ Huy đã viết cuốn tiểu thuyết Gửi Người Yêu Và Tin với một ngòi bút tỉnh táo và sắc bén của một nhà phân tích tâm lý và một nhà phê phán xã hội và, dưới ngòi bút ấy, nhân vật chính trong tác phẩm — một nhân vật hư cấu nhưng đích thực là điển hình của loại người đang làm mục ruỗng xã hội và đạo đức ở Việt Nam hiện nay — tự phơi bày bản chất qua nhiều chặng biến đổi khác nhau từ trang sách đầu tiên cho đến trang sách cuối cùng... (Hoàng Ngọc-Tuấn)