Trọng Thành/RFI: Trung Quốc: Cuộc chiến quyền lực chưa ngã ngũ

Thứ Ba, 7 tháng 3, 2017

Chủ tịch - tổng bí thư đảng Cộng Sản Trung Quốc Tập Cận Bình (phải) 
tại hội nghị Chính Hiệp, Bắc Kinh, 03/03/2017. 
Người bên trái là thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường.REUTERS/Jason Lee

Hôm qua, Chủ nhật 05/03/2017, Quốc Hội Trung Quốc khai mạc phiên họp thường niên. Nhân dịp này báo Le Monde có bài phân tích về các đấu đá – dàn xếp tại Bắc Kinh, với tựa đề « Tập Cận Bình củng cố quyền lực ». Một thông điệp chính của bài viết là sau khi khẳng định vị trí lãnh đạo « hạt nhân », ông Tập Cận Bình đang trên đường thâu tóm toàn bộ quyền lực, ít tháng trước kỳ đại hội thứ 19, dự kiến sẽ diễn ra vào cuối năm nay. Tuy nhiên, cuộc chiến quyền lực chưa hẳn đã ngã ngũ.
Theo Le Monde, kỳ họp Quốc Hội Trung Quốc lần này, kéo dài hai tuần, với 2.900 đại biểu « sẽ là một phong vũ biểu chính trị » về những gì đang diễn ra trong hậu trường quyền lực. Với đại hội chuyển giao quyền lực cuối năm, ông Tập Cận Bình chắc chắn sẽ ở lại thêm một nhiệm kỳ nữa, nhưng vấn đề là thành phần của Bộ Chính Trị tương lai, và đặc biệt là nhân sự của Thường Vụ Bộ Chính Trị.

Năm trong số bảy thành viên của cơ quan lãnh đạo tối cao này, về nguyên tắc, sẽ phải về hưu, do quy định tuổi tác, chỉ còn lại ông Tập Cận Bình, và thủ tướng Lý Khắc Cường. Danh sách nhân sự mới sẽ cho thấy ông Tập « thành công đến mức độ nào » trong việc thâu tóm quyền lực. Tuy nhiên, ủy viên thường vụ Vương Kỳ Sơn (Wang Qishan) – người thuộc phe ông Tập, được mệnh danh là « ông trùm chống tham nhũng » - vẫn có khả năng sẽ được ở lại, cho dù ông Vương đã 68 tuổi.
Nhà sử học « độc lập » Chương Lập Phàm (Zhang Lifan) (*) nhận định, vụ bắt giữ tỉ phú Tiêu Kiến Hoa (Xiao Jianhua), đưa từ Hồng Kông về Trung Quốc hồi tháng Giêng mới đây, là một cách mà ban lãnh đạo đảng sử dụng nhằm « răn đe mọi mưu đồ chống đối ». Theo ông Chương Lập Phàm, tỉ phú Tiêu Kiến Hoa « nắm được nhiềuthông tin quan trọng về các phe phái » trong đảng.
Le Monde so sánh nhiệm kỳ vừa qua của Tập Cận Bình với hai nhiệm kỳ nắm quyền của Hồ Cẩm Đào (Hu Jintao) (2003-2013). Trong khi người tiền nhiệm bị suy yếu bởi các phe phái chống đối trong suốt hai nhiệm kỳ, thì dưới nhiệm kỳ đầu tiên của Tập Cận Bình, « nguyên tắc lãnh đạo tập thể trong đảng », có hiệu lực từ thời Đặng Tiểu Bình (Deng Xiaoping), đã bị chôn vùi, khi ông Tập được tôn làm « lãnh đạo hạt nhân » của đảng.
« Quân của Tập » chưa đủ
Thời gian gần đây Tập Cận Bình bổ nhiệm hàng loạt người thân tín vào các vị trí lãnh đạo chủ chốt. Le Monde chú ý đến những vị trí quan trọng mới như lãnh đạo Ủy Ban Cải Cách và Phát Triển Nhà Nước (một siêu bộ, phụ trách các kế hoạch kinh tế lớn)  là người cộng sự với ông Tập, khi còn là phó thị trưởng Hạ Môn (Xiamen) hay bộ trưởng Thương Mại, người trợ thủ của ông Tập, lúc làm bí thư tỉnh Chiết Giang, cũng như các tân thị trưởng Bắc Kinh và Thượng Hải, đều từng là người dưới quyền của ông Tập.
Tuy nhiên, theo một nhà ngoại giao nước ngoài, ông Tập còn xa mới thôn tính được các trợ thủ của Hồ Cẩm Đào, một người vốn trưởng thành trong lực lượng đoàn Thanh Niên, với 80 triệu đoàn viên. Theo nhà quan sát này, ông Hồ Cẩm Đào vẫn còn được rất nhiều người ủng hộ trong lực lượng này. Nhiều vị trí lãnh đạo chiến lược, như lãnh đạo khu tự trị Tân Cương (Xinjiang) hay thành phố cảng Thiên Tân (Tianjin) vẫn không nằm dưới sự chỉ huy của ông Tập.
Theo nhà sử học Chương Lập Phàm, Tập Cận Bình « sẽ còn phải thỏa hiệp với các phe phái khác, đặc biệt là phe Đoàn, cho dù lực lượng này đã yếu đi, nhiều lãnh đạo bị ra tòa vì tham nhũng, và ngân sách giảm đến một nửa trong năm 2016 », lý do là « quân của Tập (như cách người Trung Quốc thường gọi)  mới chỉ hình thành từ bốn năm nay, chưa đủ người có năng lực và kinh nghiệm để điều hành ở cấp quốc gia ».
Ông Chương Lập Phàm cũng dự đoán, rất ít khả năng thủ tướng Lý Khắc Cường sẽ bị thay thế, bởi giữ lại nhân vật này chính là « duy trì sự cân bằng », đặc biệt là « sau giai đoạn chống tham nhũng lúc ban đầu được lòng dân, dân Trung Quốc đã chán nản các cuộc tranh giành quyền lực và muốn kết quả kinh tế cụ thể ».
Vẫn theo ông Chương Lập Phàm, về việc lựa chọn người kế vị Tập Cận Bình, hiện tại rất nhiều khả năng vị trí này sẽ trống người. Không giống như chính Tập Cận Bình, đã được chỉ định kế nhiệm ngay từ 5 năm trước khi chính thức trở thành lãnh đạo. Tại đại hội mùa thu năm nay, chủ trương của ông Tập ắt hẳn sẽ là « nắm toàn bộ các lá bài (tức các vị trí lãnh đạo chủ chốt) trong tay để tiếp tục là lãnh đạo trung tâm » và, như vậy, việc chỉ định người kế nhiệm cho đại hội lần tới sẽ vẫn để ngỏ cho tới kỳ họp 2022.
Bắc Kinh cố duy trì ổn định từ nay đến cuối năm
Cũng về chính trị Trung Quốc, báo Les Echos có bài « Bắc Kinh bắt buộc phải đi dây về kinh tế, để đối phó với các nguy cơ tài chính ». Theo tờ báo kinh tế Pháp, « toàn bộ vấn đề đối với chính quyền Trung Quốc hiện nay là không được để cho một cơn bão tố nào bùng lên từ đây đến cuối năm ». Dự kiến tăng trưởng năm được kéo về mức 6,5% là một trong biện pháp « đi dây » như vậy. Đã qua hẳn thời tăng trưởng cao, nhưng nếu rút xuống quá thấp, Bắc Kinh lo ngại « bất ổn xã hội gia tăng quá độ ».
Trong bài phát biểu tại Quốc Hội Trung Quốc, thủ tướng Lý Khắc Cường tuyên bố « ổn định là điều cốt yếu », và nỗ lực tập trung vào « kiểm soát các nguy cơ ». Theo thủ tướng Trung Quốc, « các nguy cơ mang tính hệ thống hiện đều nằm dưới sự kiểm soát ».
Một trong những thách thức hàng đầu với kinh tế Trung Quốc năm nay là giảm sản xuất dư thừa và tìm cách giải quyết các hệ quả. Cụ thể Bắc Kinh sẽ phải giảm sản xuất 50 triệu tấn thép, hơn 150 triệu tấn than trong năm, và hơn 50 triệu kilowat/giờ điện cũng sẽ bị cắt giảm. Việc giảm các hoạt động này đi liền với việc hơn 500.000 chỗ làm trong ngành thép và than sẽ bị mất, riêng trong năm nay.
Tuy nhiên, vấn đề chính là khả năng chính quyền thực thi mục tiêu cải cách ra sao, bởi theo một báo cáo của Greenpeace, sản lượng thép năm ngoái tại Trung Quốc vẫn tăng, cho dù nhu cầu thực sự đã sụt giảm mạnh.
Philippines : Án tử hình trở lại
Cũng về châu Á, nhưng trong lĩnh vực nhân quyền, báo Les Echos chú ý đến việc « án tử hình trở lại với Philippines ». 11 năm sau khi bị hủy bỏ, án tử hình đang trên đường chính thức hóa, đối với tội danh buôn ma túy. Quốc Hội Philippines đã thông qua một dự luật do tổng thống Philippines đề xuất, dự luật này chuẩn bị chuyển qua Thượng Viện, và không còn trở ngại này trước khi được chính thức phê chuẩn.
Đối lập Philippines rất lo ngại là trong tình trạng bộ máy công quyền thối nát, luật này rất dễ dẫn đến việc người vô tội bị hành quyết. Giáo hội Công Giáo Philippines, chiếm 80% dân số, cũng rất bất bình về luật này.
Theo Les Echos, tổng thống Philippines đã lạm dụng quyền hành với chiến dịch thanh trừng ma túy đẫm máu, không thông qua tư pháp, với hơn 4.000 trường hợp người bị giết trong những hoàn cảnh đáng ngờ, thì nay với « một phương tiện bổ sung », đó là giết người « hợp pháp », tổng thống Duterte sẽ lại càng thêm lộng hành.
Tiểu thượng đỉnh Pháp-Đức-Ý-Tây Ban Nha
Cuộc họp « bộ tứ » - bốn quốc gia đông dân nhất châu Âu là Pháp, Đức, Ý và Tây Ban Nha – tại Pháp, để thúc đẩy việc tăng cường xây dựng châu Âu là một chủ đề thời sự quốc tế được nhiều báo Pháp chú ý. Tờ Les Echos chạy tựa « Tiểu thượng đỉnh để khởi động một châu Âu theo nhiều tốc độ ».
Bộ tứ sẽ chuẩn bị cho một dự án mới nhằm hội nhập châu Âu ở mức độ cao, với sự tham gia của nhóm một số quốc gia trụ cột. Cuộc thảo luận diễn ra đúng vào lúc toàn khối châu Âu 27 nước (không kể Anh Quốc) đang chuẩn bị cho một dự án chính trị mới, nhân hội nghị 25/03 tại Roma, kỷ niệm 60 năm Hiệp ước Roma, được coi là Hiệp ước đặt nền móng cho Liên Hiệp Châu Âu.
Les Echos điểm lại lịch sử của sáng kiến nhóm nước hạt nhân của châu Âu, với nhận xét, đây là nỗ lực đầu tiên kể từ năm 1994, nhằm khởi động một dự án xây dựng châu Âu năng động hơn, với nhiều nhóm quốc gia khác nhau. Dự án năm 1994, còn được gọi là Schauble-Lamers (tên của hai tác giả dự án - cộng sự của thủ tướng Đức Kohl thời đó). Dự án đề nghị lập một nhóm nước châu Âu hạt nhân. Tuy nhiên, đề nghị của Đức đã không được chính quyền Pháp lúc đó hưởng ứng.
Mới đây hồi tháng 6/2012, thủ tướng Đức Angela Merkel cũng toan đưa ra một đề nghị tương tự vào lúc tổng thống Pháp François Holland vừa nhậm chức. Tuy nhiên, chính phủ Pháp cũng tỏ ra lưỡng lự. Theo Les Echos, bối cảnh hiện nay đã rất khác, với việc Anh Quốc quyết định rời châu Âu, và những tấn công liên tiếp của chính quyền Trump vào Liên Hiệp Châu Âu và NATO, thủ tướng Đức quyết định đứng ra đảm nhiệm nhiều trọng trách mới, trong đó có « lĩnh vực phòng vệ » châu Âu.
Việc nhóm bốn nước Pháp, Đức, Ý và Tây Ban Nha phối hợp lại khiến các nước Visergrad, tức bốn nước Đông và Trung Âu, lo ngại là sự thống nhất của khối 27 nước Liên Hiệp Châu Âu bị đe dọa.
« Luân Đôn và Varsava lo ngại về bộ tứ » là tựa bài trên Le Figaro. Tuy nhiên, Le Figaro cũng cho biết, trong số bốn lãnh đạo tham gia vào cuộc họp này, chỉ có thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy là tương đối chắc chắn còn tại vị. Tương lai của thủ tướng Ý phụ thuộc vào cuộc bầu cử đầy bất trắc sắp tới, thủ tướng Đức Merkel chưa chắc đã thành công trong việc tái cử lần thứ tư, còn tổng thống Pháp thì chắc chắn sẽ từ giã quyền lực trong ba tháng tới.


Không có nhận xét nào :

Đăng nhận xét

 

Tìm kiếm Blog này

Đang tải...

Góp ý

Tưởng Niệm
NHƯ PHONG LÊ VĂN TIẾN

Tưởng Niệm<br>NHƯ PHONG LÊ VĂN TIẾN
Và cũng để thấy một Như Phong mang rất nhiều căn cước: một nhà báo, một nhà văn, một nhà hoạt động cách mạng, một mưu sĩ mang dấp dáng “một phù thủy chính trị,” dù với căn cước nào thì vẫn có một mẫu số chung là lòng yêu nước bền bỉ của Như Phong, từ tuổi thanh xuân cho tới cuối đời. Anh là chất men và cũng là niềm cảm hứng cho nhiều thế hệ.

HỘI THẢO "TỰ LỰC VĂN ÐOÀN"

HỘI THẢO "TỰ LỰC VĂN ÐOÀN"
Nguồn gốcTự Lực Văn Đoàn là một tổ chức hoạt động để đổi mới văn học Việt Nam từ năm 1932 đến 1945...

ĐÀNH LÒNG SỐNG TRONG PHÒNG ĐỢI CỦA LỊCH SỬ

ĐÀNH LÒNG SỐNG TRONG PHÒNG ĐỢI CỦA LỊCH SỬ
Phỏng vấn nhà văn Cung Tích Biền - Lý Đợi, Đặng Thơ Thơ, Mặc Lâm thực hiện

Giới thiệu

DƯỚI RẶNG SAN HÔ BỊ CHÔN VÙI, TÔI NHÌN THẤY BIỂN

DƯỚI RẶNG SAN HÔ BỊ CHÔN VÙI, TÔI NHÌN THẤY BIỂN
Thơ Nguyễn Man Nhiên

GIỚI THIỆU

GIỚI THIỆU
Gửi Người yêu và Tin - ... Từ Huy đã viết cuốn tiểu thuyết Gửi Người Yêu Và Tin với một ngòi bút tỉnh táo và sắc bén của một nhà phân tích tâm lý và một nhà phê phán xã hội và, dưới ngòi bút ấy, nhân vật chính trong tác phẩm — một nhân vật hư cấu nhưng đích thực là điển hình của loại người đang làm mục ruỗng xã hội và đạo đức ở Việt Nam hiện nay — tự phơi bày bản chất qua nhiều chặng biến đổi khác nhau từ trang sách đầu tiên cho đến trang sách cuối cùng... (Hoàng Ngọc-Tuấn)