Tìm kiếm Blog này

Nguyễn Đức Tường: Truyện Liêu Trai mới: giấc mơ mầm đá

Thứ Bảy, 11 tháng 3, 2017


Mến tặng anh Đàm Quang Hưng, vị tú tài đọc nhiều hiểu rộng,
có thể giải thích được nhiều sự việc kể cả những giấc mơ mầm đá. 

Đất Am Mơ có vị tú tài tuy tuổi khá cao, đã về hưu nhưng vẫn còn tráng kiện. Thời trai trẻ độc thân, bạn bè gọi ông là cậu Tú, lâu dần người trong xóm chẳng ai biết tên tuổi thật của ông, cũng quen gọi là ông Tú.
Am Mơ nằm trong một vùng thung lũng rộng, gồm vài nông trại ngay bên cạnh một khu núi rừng bát ngát. Người ta nói thời tiền sử, đất này hãy còn là biển, đứng trên vách núi nhìn xuống, có thể được xem cá voi đùa rỡn. Sau này, tuy một khu vườn quốc gia đã được thiết lập trong vùng nhưng Am Mơ không bao giờ mất vẻ thô sơ, hoang dã. Khi ông Tú mua đất dựng nhà ở đây thì cả vùng đã bắt đầu mở mang. Dẫu vậy, ông vẫn thường được nghe dân cư trong vùng kể những câu chuyện quái dị về rừng núi chồn ma, đôi khi thêm cả câu chuyện thời chiến về một nông trại đã được dùng làm nơi giam giữ tù binh. Nghe thì biết vậy tuy có vài lần chính mắt ông Tú được trông thấy mấy chú chồn lảng vảng trong rừng cây sau nhà. Còn mùa đông, nai đến kiếm ăn thì thôi, khỏi nói, đôi khi có cả gấu.

Ông Tú theo Tây học nhưng lại giữ phong cách cổ lỗ sĩ, nguyên tắc cùng mình, không bao giờ chịu nợ nần ai một xu, mua gì cũng trả cash, ngay cả mua ô-tô cũng không trả góp. Từ ngày nghỉ hưu, ông Tú trở nên lãng đãng, trí nhớ xem chừng suy yếu, làm việc gì dù quen thuộc cũng lóng ngóng, thường mất phương hướng về cả thời gian lẫn không gian. Những khi cần giao tiếp, ông diễn tả hay hiểu sự việc một cách khó khăn, nhất là với những gì trừu tượng, phán xét suy yếu, tính tình thay đổi và ít khi chủ động. Rồi lại thêm tình cảnh lấn cấn với vợ, tính khí ngày càng trở nên bất thường, ông đôi khi ngồi yên lặng hàng giờ nhìn tuyết bay phất phơ ngoài cửa sổ, lại cũng hay vô cớ chửi thề hay nói tục. Người xung quanh bảo nhau ông Tú có nhiều triệu chứng tiêu biểu của bệnh Alzheimer, chỉ riêng ông thấy mình vẫn an nhiên tự tại.
Vào những ngày đẹp trời, cơm nước xong, chờ cho nắng tắt, ông Tú thường một mình đi thơ thẩn dạo chơi trong khu xóm, muôn thủa đượm màu thôn dã, idyllic, như ai đó mô tả. Mùa xuân đến, những cây forsythia hoa vàng rực rỡ chen chúc nhau trong khoảnh vườn trước cùng với những cây táo dại hoa đỏ hồng tươi. Chẳng mấy chốc đã lại thấy mùa thu trở về, lá cây đổi mầu sặc sỡ, nao nức trong cánh rừng rậm rạp với lũ cây phong, cây sồi, cây thông... cao vút. Con đường hun hút trước nhà mà ông Tú thường gọi là đường lên động thiên thai, thật sự ông làm sao biết được nó cũng có thể đưa đến những hang động của ma chồn? Thế nhưng điều đó không có gì quan trọng với ông. Cái thế giới mà bây giờ ông thường lai vãng vào ra một cách vô vi, thanh thản, là một thứ thế giới Liêu Trai mờ nhạt, khi thực khi hư, ở nơi ấy không gian tĩnh lặng, thời gian không xác định, thường hay giao tiếp với đám đông bạn bè thân thuộc trên mạng, ai nấy đều thành đạt, được phong chức tước (1), áo mũ xênh xang, lợi danh có đủ, ông này công tử, những ông khác, quan nọ quan kia, có ông được cả tước vương dù không ai biết ngài ngự ở phương nào? Cho nên, nếu có thêm tiên phật hay chồn ma vào cõi ấy thì sáng tối cũng nhập nhòa, sêm sêm một thứ mà thôi.
Một buổi chiều, ông Tú đi dạo như thường lệ, thoáng chốc đã vào đến trong rừng. Mùa thu ngày ngắn, đêm xuống rất nhanh. Bất chợt, trời sập tối đen và ông thấy hiện ra trước mặt một tòa nhà nguy nga, xa xa bên trong hãy còn đèn sáng. Thấy cổng hé mở không ai canh gác, ông Tú liền lững thững bước vào, đi giữa đám cỏ cây được vun xới cẩn thận. Đang đi, nhác thấy xa xa thấp thoáng bóng người như có lính gác đi tuần, ông vội bước ngay vào một căn nhà nhỏ gần đấy. Một lão bà đang ngồi nấu nướng món gì trong cái nồi đồng, ngạc nhiên ngửng lên nhìn rồi kêu khẽ: 
- Chết thật, ông là ai? Đã muộn rồi sao còn dám vào đây?
- Dạ, vãn sinh vốn sống đã lâu trong vùng, vẫn thường đi dạo quanh đây. Không hiểu tại sao hôm nay tự nhiên lạc vào trong phủ? 
Bà lão cho biết đây là phủ Chúa và bà là người chính trông coi việc bếp núc trong phủ. Thường ngày, bà không thức khuya như hôm nay nhưng vì buổi chiều, Quan Trạng đến mang theo một ít “mầm đá ” (2) (ấy là cách Quan Trạng gọi mấy viên đá) và bảo bà ninh thật dừ như ninh chân giò cho Chúa ngự thiện. Bà than phiền rằng ninh mầm đá đã bao nhiêu lâu mà vẫn chưa thấy hề hấn gì, thỉnh thoảng mấy tên lính hầu cứ xuống hỏi han, thúc giục. Bà bảo đêm hôm khuya khoắt, đi lạc vào đây là một điều tối ư nguy hiểm vì nếu chẳng may lọt vào mắt mấy tên lính canh thì sẽ bị tình nghi là thích khách, sẽ bị bắt, và bị tra khảo tàn nhẫn. Ông Tú nghe có ý sợ hãi, bà lão thấy vậy nói mấy câu trấn an rồi lảng sang chuyện thăm hỏi ông về thân thế, học hành.
Đang khi ông Tú trò chuyện với lão bà thì từ nhà trong bước ra một nữ lang xinh đẹp, vóc người nhỏ nhắn. Cả hai cùng khựng lại, ngỡ ngàng nhìn nhau. Bà lão bèn giới thiệu: “Đây là cháu gái của lão, góa chồng mấy năm nay, con cái đã lớn ra ở riêng nên về đây bầu bạn cho vui nhà vui cửa và lão cũng bớt cô đơn; còn đây là vị tú tài ở cùng trong xóm, hôm nay lỡ bước đi lạc vào đây.”
Nữ lang cất tiếng: “Thật là nguy hiểm!” Ông Tú lúc ấy đã định thần, nhìn nữ lang rồi nói: “Mong cô nương thứ lỗi. Lúc nãy tiểu sinh vô lễ, trân trối nhìn vì thấy cô nương trông giống như tạc tuy có lẽ lớn hơn ít tuổi, một người quen cũ của tiểu sinh từ ba mươi năm trước, lòng ngần ngại không tiện hỏi.” Nàng đang định trả lời thì có tiếng người ngoài cửa, lão bà ra hiệu cho hai người yên lặng rồi đưa cả hai vào nhà trong, đóng cửa, xong trở ra nói chuyện với lính hầu. Nữ lang lẳng lặng dẫn ông Tú sang chái nhà bên để lẩn tránh. An toàn rồi, nàng mới ngỏ lời: “Vâng, đã thật ba mươi năm và em chính là người quen cũ anh nhắc tới. Nhân tiện, xin anh bỏ mấy chữ 'cô nương' hay 'tiểu sinh' đi, nghe lôi thôi quá.”
Ông Tú thẫn thờ, một lúc lâu mới đáp: “Tôi còn nhớ rõ lần cuối cùng nói chuyện với em, đó là một chập tối thứ Sáu, cũng là lần đầu tôi mời em đi nghe ca nhạc nhưng em từ chối, bảo hãy gọi lại rồi cáo từ đi ngay. Tôi đoán chừng em đã có bạn nên tôi thôi, không muốn làm bận tâm em.”
Chái nhà bên là một căn buồng trống trải, đồ đạc sơ sài, ánh sáng lờ mờ cho thấy một chiếc phản nhỏ kê ở đầu buồng, đầu bên kia là một đống cỏ khô hay rơm để sẵn cho súc vật ăn vào mùa đông. Hai người ngồi xuống cạnh nhau trên mép tấm phản. Người đàn bà bắt đầu kể các chuyện xa gần của đời mình: “Không, ngày ấy em chưa có bạn trai, và em cũng cảm thấy hơi lạ khi anh không gọi lại em nữa.” Nàng kể sang chuyện học hành, ra trường, lập gia đình rồi sinh con cái.
 Cuộc sống tạm gọi là yên ổn, có lẽ cũng có thể gọi là hạnh phúc, ít nhất được vài năm nhưng rồi người chồng thường hay vắng nhà, càng ngày càng lâu hơn, bỏ mặc người vợ vừa đi làm kiếm ăn vừa chăm nom con cái. Cuối cùng, khi nàng bắt đầu sửa soạn ly dị thì người chồng lâm bạo bệnh và qua đời. Nàng có cảm tưởng như vừa được giải thoát nhưng đó không phải là một dịp vui mừng.
Giọng người đàn bà đều đều, có vẻ mệt mỏi, lạnh lẽo, không chút xúc động nhưng ông Tú cảm thấy trong giọng nói ấy một nỗi hoang vắng, chịu đựng. Bao nhiêu năm trong ba mươi năm ấy? Ông nắm tay người đàn bà, ngồi sát lại gần hơn, nàng ngả đầu vào vai ông. Xung quanh họ, chỉ có sự yên lặng. Trống chợt điểm canh ba. Đêm tối mịt mùng nhưng vẫn đủ để trông thấy bóng mấy con dơi dáo dác bay qua lại kiếm ăn.
Đống rơm trước mặt làm ông Tú nhớ đến cái ổ rơm khi còn nhỏ sống ở nhà quê. Ông nghe gợn trong lòng nỗi ao ước được nằm lọt thỏm trong cái ổ rơm tỏa ra hơi ấm ấy. Ông đứng dậy, bước ra, san đống rơm làm ổ, cẩn thận lấy cái chiếu ở trên phản phủ lên trên rồi quay lại, đỡ người đàn bà ra ổ rơm mới tươm tất. 
- Thôi, đã khuya và em đã mệt, hãy nằm tạm xuống đây ngủ, tôi trông cho. 
Gần đến canh tư, người lính hầu trở lại tìm lão bà, bảo thôi không cần ninh mầm đá nữa. Bà xem lại nồi ninh, vẫn thấy mầm đá nếu có dừ thì cũng còn lâu mới được như chân giò, bèn quay nhìn người lính, dò hỏi. Y kể đêm đã khuya, Chúa đói vì quá bữa, Quan Trạng bèn lấy từ trong bọc ra một lọ Đại Phong cho Chúa dùng tạm với cơm. Giờ thì Chúa đã no rồi, không còn chờ để ăn mầm đá nữa.
Đợi cho người lính đi khuất, lão bà cầm nến vào tìm cô cháu và ông Tú. Vào đến nhà ngang, bà chỉ thấy một mình ông ngồi ngủ gật ở phản. Bà hỏi cô cháu đâu? Ông chỉ vào ổ rơm. Bà đánh thức cô: “Con dẫn tú tài ra đường mòn và chỉ lối cho ông về xóm trước khi trời sáng, ta trông chừng lính canh cho.”
Hai người trông nhìn trước sau cẩn thận trước khi ra khỏi cổng sau phủ Chúa. Họ sánh vai cùng đi trong rừng đêm đen tối, đôi vai thỉnh thoảng chạm nhau khiến họ rùng mình. Gần đến đường mòn, có một đống lá cây ai đó đã quét vun vào đó. Ông Tú nghe văng vẳng như có tiếng hát đâu đây, “Ngày sang thu anh lót lá em nằm... Họ dừng lại, chia tay, người đàn ông nói: Tôi trân quý em. Mình đã có một dịp cách đây ba mươi năm, dù cái đó không có gì bảo đảm sẽ xẩy ra một tương lai rất khác, tươi đẹp hơn, nhưng chắc sẽ không còn dịp ba mươi năm nào nữa. Lần đầu tiên, ông thấy mình ôm hôn người đàn bà thắm thiết, nàng không kháng cự mà còn nồng nàn thì thầm qua hơi thở: Em muốn cho anh một baby nhưng đã muộn quá mất rồi!
Mãi gần trưa ngày hôm sau, người nhà mới tìm thấy ông Tú đang ngủ ngon lành trong đống lá cây đủ mầu đã được vun vén cẩn thận. Bệnh Alzheimer tất nhiên không có gì thay đổi, nhưng người xung quanh nhận thấy ông Tú không còn hay chửi thề hoặc nói tục nhưng lại hay lẩm bẩm hai chữ “mầm đá” mà không ai hiểu căn nguyên. Ông thích ngâm nga, đọc thơ “mầm đá,” có người nói đùa ông đã trở thành một tay Alzheimer chữ nghĩa: 
Ôi mầm đá thân yêu,Ta tìm đến em,Những giấc mơ dài bất tận... 
Sau lần đi lạc ấy, người nhà luôn luôn để trong túi ông chiếc điện thoại lưu động có GPS (3) được mở sẵn. Vài lần thấy ông về muộn, nhờ có GPS nên người nhà tìm được ông dễ dàng và lần nào cũng thấy ông quanh quẩn gần chỗ đống lá cây, nơi đã tìm thấy ông lần đầu.
Nhưng có một lần, mãi đến gần trưa vẫn không thấy ông Tú đâu, tưởng ông ngủ nán, người nhà vào trong buồng tìm, ông không có trong buồng, điện thoại GPS nằm trên bàn ngủ đầu giường. Mọi người túa ra, lần mò đi tìm, theo đường cũ lên động thiên thai của ông nhưng cũng không có kết quả.
Cho đến ngày hôm nay, vẫn không ai biết ông Tú đã đi đâu... 
* 
(1) Về chuyện chức tước, xin đọc trên mạng: vutien.com/dhkh_bb.html - trang web của một đám cựu sinh viên Đại học Khoa học Sài Gòn trước 1975; Archiv của trang chứa ngót 10 năm đối thoại hàng ngày của nhóm, được chia ra từng tháng, đôi khi tẻ nhạt vô duyên nhưng thường rất hữu ích và chữ nghĩa. Spot check Archiv có thể thấy được chuyện chức tước. 
(2) Truyện kể ở đây, lần đầu tiên, tiết lộ một chi tiết “lãng mạn,” bên lề của những câu chuyện dân gian về Trạng Quỳnh. Dưới đây là tóm tắt của truyện Mầm Đá:
Một hôm Trạng Quỳnh túc trực trong phủ Chúa Trịnh lúc Chúa đang ăn cơm. Chúa than phiền ăn đủ mọi thứ của ngon vật lạ mà vẫn không thấy thứ nào ngon miệng. Chúa hỏi Quỳnh có biết món gì ngon không? Quỳnh trả lời có biết món “mầm đá” và nói hôm sau sẽ mang đến nấu để Chúa dùng.
Quỳnh về nhà đi kiếm mấy hòn đá và sửa soạn một lọ tương, niêm phong cẩn thận, ngoài lọ đề hai chữ Đại Phong. Hôm sau, Quỳnh vào phủ Chúa, sai nhà bếp đi ninh mầm đá. Nhưng tất nhiên mầm đá ninh thì biết đến bao giờ cho chín. Đêm đã khuya, Chúa đói quá, Quỳnh bèn sai lính hầu đi lấy cơm, còn mình mang lọ tương ra cho Chúa ăn cơm với tương cho đỡ đói, đợi mầm đá được sẽ dâng sau. Ăn xong, Chúa nhìn thấy lọ Đại Phong lấy làm lạ, bèn hỏi Đại Phong là thứ gì mà ngon thế, Quỳnh thưa, “Bẩm Đại Phong là gió to, gió to thì đổ chùa mà đổ chùa thì tượng lo, tượng lo là lọ tương ạ!”
Chúa ăn xong đã no, nghe vỡ lẽ bèn truyền cho nhà bếp thôi không phải nấu mầm đá nữa. 
(3) GPS - Global Positioning System: Hệ thống định vị toàn cầu của Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ; hệ thống rất phổ biến, cho phép mọi người trên thế giới, bất kể quốc tịch, sử dụng một số chức năng miễn phí để xác định vị trí của một điểm trên mặt đất. 
Gatineau, Feb 2017










3 nhận xét

  1. Truyen hay qua. Cam on tac gia.

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Nguyễn Đức Tường22:08 21 tháng 4, 2017

      Cảm ơn đã đọc và bỏ công viết câu khen. Riêng tác giả chỉ tiếc một điều là GS Đàm Quang Hưng đã ra đi quá vội vàng, có lẽ không biết đã có thêm truyện Liêu Trai cho ông đọc cho đỡ buồn trên giường bệnh.
      tác giả

      Xóa
  2. GS Đam Quang HUng mới mất tại Houston tuần qua.

    Trả lờiXóa

 

Góp ý

Tưởng Niệm
NHƯ PHONG LÊ VĂN TIẾN

Tưởng Niệm<br>NHƯ PHONG LÊ VĂN TIẾN
Và cũng để thấy một Như Phong mang rất nhiều căn cước: một nhà báo, một nhà văn, một nhà hoạt động cách mạng, một mưu sĩ mang dấp dáng “một phù thủy chính trị,” dù với căn cước nào thì vẫn có một mẫu số chung là lòng yêu nước bền bỉ của Như Phong, từ tuổi thanh xuân cho tới cuối đời. Anh là chất men và cũng là niềm cảm hứng cho nhiều thế hệ.

HỘI THẢO "TỰ LỰC VĂN ÐOÀN"

HỘI THẢO "TỰ LỰC VĂN ÐOÀN"
Nguồn gốcTự Lực Văn Đoàn là một tổ chức hoạt động để đổi mới văn học Việt Nam từ năm 1932 đến 1945...

ĐÀNH LÒNG SỐNG TRONG PHÒNG ĐỢI CỦA LỊCH SỬ

ĐÀNH LÒNG SỐNG TRONG PHÒNG ĐỢI CỦA LỊCH SỬ
Phỏng vấn nhà văn Cung Tích Biền - Lý Đợi, Đặng Thơ Thơ, Mặc Lâm thực hiện

Giới thiệu

DƯỚI RẶNG SAN HÔ BỊ CHÔN VÙI, TÔI NHÌN THẤY BIỂN

DƯỚI RẶNG SAN HÔ BỊ CHÔN VÙI, TÔI NHÌN THẤY BIỂN
Thơ Nguyễn Man Nhiên

GIỚI THIỆU

GIỚI THIỆU
Gửi Người yêu và Tin - ... Từ Huy đã viết cuốn tiểu thuyết Gửi Người Yêu Và Tin với một ngòi bút tỉnh táo và sắc bén của một nhà phân tích tâm lý và một nhà phê phán xã hội và, dưới ngòi bút ấy, nhân vật chính trong tác phẩm — một nhân vật hư cấu nhưng đích thực là điển hình của loại người đang làm mục ruỗng xã hội và đạo đức ở Việt Nam hiện nay — tự phơi bày bản chất qua nhiều chặng biến đổi khác nhau từ trang sách đầu tiên cho đến trang sách cuối cùng... (Hoàng Ngọc-Tuấn)