Tìm kiếm Blog này

TRẦN VĂN TUYÊN: NGƯỜI KHÁCH LẠ

Chủ Nhật, 4 tháng 12, 2016

 Tặng những con người Cách Mạng Việt Nam 

Đêm nay là đêm trước ngày Quốc-khánh.

Điện vẫn thiếu nhưng đèn thành phố vẫn sáng rực.

Gạo vẫn đắt, nhưng các quán ăn vẫn đầy nhóc; đồ ăn vẫn ê hề; các bar, dancing vẫn tưng bừng; rượu huýt ky, sâm banh vẫn lênh láng...

Trong đêm tối thôn quê, các chiến sĩ, thường dân, vẫn ngã gục trước bom đạn cuộc nội chiến, nhưng đường phố vẫn ròn rã những tiếng cười, nghênh ngang những bộ mặt nhởn nhơ, đắc chí hay “mặc kệ”...

Giữa ồn ào của đô thành, tôi cố kiếm một chỗ ngồi yên tĩnh để nghỉ chân và để “hoàn hồn”.


Tôi tới vườn Diên-hồng, ngồi trên một ghế đá.

Đây với kia, chỉ cách một đoạn đường rất ngắn, mà là hai thế giới riêng khác.

Tiếng ầm ĩ vang xa như tận đâu đâu. Mấy nhánh liễu phất phơ, rung rinh trước gió. Một chiếc đò nhè nhẹ lướt trên nước sông đen theo nhịp một mái chèo câm.

Không gian hình như khác.

Thời gian hình như khác.

Tâm tư con người cũng hình như bị lôi kéo vào một thế giới khác lạ.

Tôi giật mình, cảm thấy có người ngồi ngay bên cạnh.

Có lẽ tôi mải vẩn vơ mà không để ý.

Tôi nhìn khách.

Người không tuổi. Bảo là trẻ cũng được. Bảo là già cũng không sai.

Khó nói khách là người Âu, người Á hay người Phi, vì mặt rắn rỏi như gỗ mun, vóc lớn như người Âu, nhưng vẻ mặt lại trầm lặng như một người Á.

Mắt sáng ngời, khách lên tiếng trước, giọng sang sảng, dõng dạc, tự nhiên:
- Chào anh!

Tôi đứng lên, đáp lễ, nhìn kỹ khách.

Vẻ mặt khách, tiếng khách nói, phảng phất quen quen.

Gặp ở đâu ta? ở Thượng-hải? ở Nam-kinh? ở Quảng-châu? ở Vọng-các? ở Paris? ở Londres? ở Rome? ở Genève? ở Le Caire? ở Tunis?

Trên hết, một cảm giác sâu sắc: linh tính tôi nhận thấy khách là người đáng kính.

- Xin lỗi anh, anh ở Saigon hay là một khách lạ ở phương nào tới?

Khách ngần ngừ:
- Tôi không phải là người lạ mà là người lạ; lạ đối với Saigon, lạ bất cứ đối với nơi nào...

- Xin lỗi anh, nay câu “bốn bể một nhà” là một sự thực. Sao anh còn có thể coi mình là người xa lạ bất cứ nơi đâu?

Khách mỉm cười, chua xót:
- Anh nói sao?

“Bốn bể là một nhà” ư?

Nhưng sao nhân loại chia rẽ nhau, chửi rủa nhau, đánh giết nhau?

Anh quên ư? Ngay ở đất nước này, người ta đang đánh giết nhau vì những cái gọi là “lý tưởng”!

Tôi đã đi khắp bốn phương. Tôi đã ở đây hai năm.

Nhưng tôi vẫn thấy mình là người khách lạ, cô khổ, bơ vơ...

Tôi nghĩ lầm khách là người thất nghiệp, lỡ độ...

- Tôi có thể giúp đỡ được bạn chăng? Tôi không giàu, nhưng xin bạn đừng vì khách khí...

Khách gượng cười, nụ cười tàn héo ngay trên môi:
- Cám ơn bạn. Tôi không những cần một người giúp tôi, mà cần tất cả mọi người giúp tôi! Tôi không cần tiền, tôi không cần gạo, tôi không cần nhà. Nhưng tôi cần mọi người giúp tôi về đủ mọi mặt, vật chất, tinh thần...

- Nỗi bơ vơ cô khổ của bạn nhường bao mà lại nói vậy! Nếu bạn cần một chỗ nương thân, tôi có thể kiếm giúp bạn một nơi tạm trú.

- Tôi đã đi khắp các nơi quán trọ; đã ở nhiều lâu đài, dinh thự cũng như nhà tranh, chòi lá, ngục tối, trại giam. Tôi đã trải khắp các vùng đồng bằng rừng núi, bưng biền, ở Âu, ở Á, ở Phi, ở Mỹ...

Tôi tới đâu, ai cũng tưng bừng đón rước. Nhưng người ta chỉ tưng bừng đón rước được buổi ban đầu. Không ai dám chứa tôi lâu, nên tôi không có chốn dung thân, không có nơi gieo ý, không có đất xây dựng. Tôi không đòi ăn. Tôi đòi người ta nghe tôi, nghe lẽ phải. Tôi không tuyệt vọng, tôi chỉ thất vọng. Tôi không mệt, không cần chỗ nghỉ ngơi; tôi muốn có một căn cứ làm việc, sáng tác và xây dựng một tương lai yên vui cho mọi người...

Tôi lặng yên nghe. Rồi tự nhủ thầm:
“Người sao quái lạ! Nói khôn mà hình như điên.”

Khách như đoán được ý tôi:
- Tôi điên thực bạn ạ. Nhưng con người dù điên cũng còn cảm thấy bơ vơ. Vì lòng con người trống rỗng!

Tôi ngỏ ý mời khách về nhà chơi. Khách đáp:
- Tôi đã đến nhà bạn rồi. Tôi đã đến nhà tất cả mọi người như bạn rồi. Tôi đã đến mấy chục lần, mấy trăm lần. Nhưng chuyện chỉ  là chuyện suông. Câu chuyện trà dư tửu hậu nào có ích gì cho ai?

Đến nữa mà chi!

Tôi chắc khách là người điên thực. Tôi rùng mình. Sương đêm lạnh? Lo sợ mình ngồi với người điên?

Tôi lại nhắc lời mời khách về nhà chơi.

Khách cười gằn:
- Nếu bạn biết tôi là ai chắc bạn chẳng mời tôi nữa?

- Vậy khách là ai?

Khách lên giọng chua chát, nhưng lời nói rào rạt như sóng bể:
- Tôi là Cách Mạng đây!

Tôi tới đây để đạp đổ những thể chế lỗi thời; đập tan những xã hội thối nát, tiêu diệt những tinh thần lạc hậu để rồi xây dựng những thể chế tiến bộ, những xã hội công bằng trong đó người người được sống trong yên vui, sảng khoái vì vật chất, tinh thần.

Tôi đã mang hoang tàn, tang tóc tới khắp nơi, nhưng mục đích tôi theo đuổi không phải là hoang tàn tang tóc mà là xây dựng trên hoang tàn tang tóc cần thiết đó, một kiến trúc nhân quần nguy nga hợp lý, hợp nguyện vọng, ao ước của quần chúng, và phải là đám quần chúng nghèo nàn, dốt nát, bị đè nén, bị bóc lột!

Nhưng người ta chỉ để cho tôi phá hoại, giết chóc gây tang tóc hoang tàn. Không ai để cho tôi xây nhà “công bằng”, trồng cây “yên vui” trên hoang tàn, tang tóc.

Sở dĩ như vậy, chỉ là vì lòng người xấu xa, ích kỷ. Và...

Xấu xa ích kỷ chỉ có thể nẩy nở trưởng thành được trong hoang tàn, tang tóc mà thôi!

Giọng khách cương quyết, nhưng mấy giọt lệ long lanh trong khoé mắt, làm dịu hẳn vẻ cứng rắn, bạo tàn của khuôn mặt dày dạn phong sương.

*

Lẳng lặng, chúng tôi đứng lên ra khỏi khu vườn.

Một ánh sáng chói lòa. Tôi giật mình ngẩng đầu nhìn, tưởng lựu đạn hay plát-tích nổ.

Bên cạnh tôi, một đám khói trắng bùng lên.

Tôi nhìn khách. Không thấy khách.

Cũng không phải là lựu đạn hay plát-tích. Cũng không phải pháo bông ăn mừng Cách Mạng thành công.

Ngẩn ngơ, tôi thủng thẳng bước đi.

Mình cảm thấy lòng mình cũng bơ vơ, cô khổ; không có nơi dung thân, không có nơi reo ý, không có nơi xây dựng!

Mình cảm thấy lòng mình cũng buồn thương mênh mang. Như khách, tôi cũng nhận con người mới chỉ thấy hoang tàn, tang tóc của Cách Mạng mà chưa được thấy phần sáng tạo xây dựng của Cách Mạng.

Tiếng khách vẫn còn văng vẳng;

Tôi chưa mệt. Tôi không tuyệt vọng. Tôi không cần nghỉ... Tôi chỉ muốn xây dựng...

*

Và ngày ngày, mỗi buổi chiều, tôi tới vườn Diên-hồng ngồi đợi khách.

Nhưng Cách Mạng! Anh còn đây hay đã đi đâu?

30-10-1965





Không có nhận xét nào :

Đăng nhận xét

 

Đây là một cuốn sách nghiên cứu nghiêm túc, nhưng cũng là một truyện kể đầy nghệ thuật; thể loại viết này tôi cho là rất mới, giúp bạn đọc nhìn rõ “chân dung” của một số nhân vật, với tô đậm nét quyến rũ của những tư liệu quý hiếm mà Ngô Thế Vinh có được. -- Phạm Phú Minh

Góp ý


Đây là một cuốn sách về mỹ thuật hiếm có của người Việt Nam, trong đó kiến thức, trí tuệ, tài liệu, kỹ thuật, mỹ thuật đều nảy nở đồng bộ, nâng quyển sách thành một tác phẩm có giá trị về mọi mặt.

Tưởng Niệm
NHƯ PHONG LÊ VĂN TIẾN

Tưởng Niệm<br>NHƯ PHONG LÊ VĂN TIẾN
Và cũng để thấy một Như Phong mang rất nhiều căn cước: một nhà báo, một nhà văn, một nhà hoạt động cách mạng, một mưu sĩ mang dấp dáng “một phù thủy chính trị,” dù với căn cước nào thì vẫn có một mẫu số chung là lòng yêu nước bền bỉ của Như Phong, từ tuổi thanh xuân cho tới cuối đời. Anh là chất men và cũng là niềm cảm hứng cho nhiều thế hệ.

HỘI THẢO "TỰ LỰC VĂN ÐOÀN"

HỘI THẢO "TỰ LỰC VĂN ÐOÀN"
Nguồn gốcTự Lực Văn Đoàn là một tổ chức hoạt động để đổi mới văn học Việt Nam từ năm 1932 đến 1945...

Giới thiệu

GIỚI THIỆU

GIỚI THIỆU
Gửi Người yêu và Tin - ... Từ Huy đã viết cuốn tiểu thuyết Gửi Người Yêu Và Tin với một ngòi bút tỉnh táo và sắc bén của một nhà phân tích tâm lý và một nhà phê phán xã hội và, dưới ngòi bút ấy, nhân vật chính trong tác phẩm — một nhân vật hư cấu nhưng đích thực là điển hình của loại người đang làm mục ruỗng xã hội và đạo đức ở Việt Nam hiện nay — tự phơi bày bản chất qua nhiều chặng biến đổi khác nhau từ trang sách đầu tiên cho đến trang sách cuối cùng... (Hoàng Ngọc-Tuấn)