Trọng Nghĩa phỏng vấn GS Ngô Vĩnh Long - Biển Đông: Việt Nam và ASEAN không để cho Trung Quốc bịt miệng

Thứ Ba, ngày 21 tháng 6 năm 2016


RFI
: Tại Hội nghị đặc biệt ASEAN-Trung Quốc ở Vân Nam ngày 14/06 vừa qua, lại xẩy ra một sự cố trong nội bộ ASEAN liên quan đến vấn đề Biển Đông: Ban Thư ký của Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á thoạt đầu đã cho công bố một bản tuyên bố chung ASEAN về Biển Đông, nhưng sau đó vài tiếng đồng hồ đã ra quyết định thu hồi, và không thấy nói gì đến nữa. Giáo sư nhận định sao về thái độ có thể nói là "thập thò" này của ASEAN trên vấn đề Biển Đông?
Ngô Vĩnh Long : Hiện nay vấn đề lụp chụp trong việc ra thông cáo của các nước ASEAN sau hội nghị đặc biệt giữa ngoại trưởng ASEAN và Trung Quốc ở Vân Nam, vào ngày 14/06 vừa qua, có nhận định là do phía Trung Quốc ép ASEAN rút lại tuyên bố chung về vấn đề Biển Đông.

Trước tình thế này, Ngoại trưởng Singapore Vivian Balakrishnan, người đã được các nước ASEAN cử làm đại diện trong cuộc họp báo chung với Ngoại trưởng Vương Nghị của Trung Quốc, phải bỏ ra về để mọi bên đỡ phải mất mặt. Sau đó, theo qui định đã đồng ý trước, thì mỗi nước thành viên ASEAN có thể tự ra thông cáo của mình.
Chiều ngày 14 Chính phủ Malaysia đưa ra một văn bản mà một số báo nước ngoài gọi là “bản thông cáo chung”. Nhưng đến tối hôm 14, Bộ Ngoại giao Singapore mới công bố cái gọi là bản chính thức cho báo chí và Malaysia rút bản thông cáo của mình, nói là cần phải sửa lại. Ngày hôm sau Indonesia nói là bản Malaysia công bố không phải là “bản thông cáo chính thức chung” của các nước ASEAN mà chỉ là “bản hướng dẫn” để công bố cho báo chí mà thôi.
Sau đó, vào ngày 15, thì Bộ Ngoại giao Việt Nam có đưa lên mạng của mình thông tin cũng gần giống như những thông tin được đưa ra trong thông cáo của Malaysia và Philippines.
Do đó, tôi nghĩ rằng nhận định vì sức ép của Trung Quốc mà không đưa ra được thông cáo chung có thể là đúng.
RFI: Đây có phải là một kịch bản kiểu Phnom Penh 2012 không?
Ngô Vĩnh Long: Vâng, tôi nghĩ là đúng như thế. Đây có thể là một kịch bản kiểu Phnom Penh năm 2012. Theo cơ quan truyền thông Bloomberg ngày 16 tháng 6 thì một nhà ngoại giao Đông Nam Á đã cho biết rằng “các Ngoại trưởng đã đồng ý với bản thông cáo chung nhưng sau đó phải rút lại vì Trung Quốc đã làm áp lực trên Lào”, hiện nay là chủ tịch ASEAN.
RFI: Phải chăng ASEAN một lần nữa lai cho thấy rõ tính chất sợ sệt Trung Quốc và chia rẽ trong nội bộ?
Ngô Vĩnh Long: Là một hiệp hội với phương thức phải nhất trí trên mọi quyết định chung, ASEAN dễ bị các nước bên ngoài chia rẽ. Có nước nhát gan vì bị ảnh hưởng của nước ngoài quá nhiều, nhưng có nước không, tùy vấn đề và tùy áp lực từ đâu.
Do đó, tôi xin nói thêm là do phương thức nhất trí đó, nếu các nước trong khu vực muốn có thể bảo vệ an ninh chung, một cách hữu hiệu, thì nên thành lập một tổ chức an ninh mới, mà ASEAN có thể đóng vai chủ lực trong đó nếu muốn.
RFI: Một tổ chức an ninh kiểu như thế nào?
Ngô Vĩnh Long: Một tổ chức an ninh gồm các nước ASEAN, và các nước khác ở trong khu vực như Ấn Độ, Hàn Quốc, Nhật, Úc, New Zealand..., có thể có cả Mỹ trong đó, nhưng ASEAN có thể đóng vai trò chủ lực, và (hoạt động) theo phương thức không phải là nhất trí, mà là đa số.
Trong tổ chức đó, có thể có Trung Quốc, bởi vì không muốn đẩy Trung Quốc ra ngoài, nhưng nếu đa số quyết định, thì Trung Quốc sẽ là thiểu số, họ không thể dùng sức mạnh tiền của hay là dùng vũ lực để đe dọa một vài nước trong ASEAN như hiện nay, để gây nên những sự kiện như năm 2012 ở Cam Bốt, hay vừa rồi ở Côn Minh.
RFI: Đối lập với quan điểm nêu trên, có chuyên gia phân tích khác lại thấy là chính Trung Quốc là nước bị thiệt trong vụ này vì đã bị hớ khi lộ rõ bản chất can thiệp để lũng đoạn ASEAN. Nhận định của Giáo sư như thế nào?
Ngô Vĩnh Long: Nói là Trung Quốc bị hớ cũng được, nhưng nói rõ ra thì tôi nghĩ rằng Trung Quốc cố tình dùng phương cách thô bạo và lộ liễu, như nhận định của Singapore, vì thấy phản ứng của các nước ASEAN càng ngày càng mạnh dạn hơn đối với vấn đề Trung Quốc đe doạ an ninh chung ở Biển Đông.
Trung Quốc thì cho rằng vấn đề Biển Đông là vấn đề tranh chấp chủ quyền cho nên chỉ có những nước có tranh chấp, thì mới được quyền đàm phán với nhau, và chỉ tay đôi thôi.
Phần lớn các nước ASEAN và nhiều nước trên thế giới cho rằng việc Trung Quốc đã chiếm các đảo và bãi đá ở khu vực Hoàng Sa và Trường Sa, rồi bồi đắp và xây dựng sân bay và các thực thể quân sự ở đó là đe doạ an ninh đối với mọi người.
Đó là một trong lý do tại sao Malaysia đã đưa ra sáng kiến hội nghị với Trung Quốc vừa rồi, để chủ yếu bàn về vấn đề Biển Đông và quan hệ giữa ASEAN với Trung Quốc trong gần 25 năm qua.
Trước thái độ của các nước ASEAN, đặc biệt là trước thời điểm Tòa Trọng Tài Thường Trực (PCA) sắp ra phán quyết vụ Philippines kiện Trung Quốc, Bắc Kinh muốn bịt miệng các nước ASEAN để che đậy thế yếu của mình và để vận động nhân dân của họ.
Nên nhớ rằng gần đây Chính phủ Trung Quốc bịa đặt là đã có hơn 40 nước trên thế giới đã ủng hộ lập trường của Trung Quốc và chống lại lập trường của Philippines về việc sử dụng Tòa Trọng Tài Thường Trực và UNCLOS đối với vấn đề Biển Đông vì đây chỉ là tranh chấp chủ quyền chồng lấn của 4 nước đối với nhau.
RFI: Lập trường của ASEAN vừa rồi ở Vân Nam có cứng rắn hơn, hay là vẫn bình thường?
Ngô Vĩnh Long : Theo tôi đọc và phân tích các văn bản của các bên, thì tôi thấy lập trường có cứng rắn hơn. Nhưng vì cuộc họp ở ngay trên lãnh thổ Trung Quốc, cho nên các nước ASEAN cũng phải khéo. Nhưng mà trước khi rút lại bản thông cáo chung, ta thấy là các nước đã bàn vấn đề Biển Đông và quan hệ với Trung Quốc một cách rất rõ ràng.
Thành ra, những nước gần Trung Quốc như Việt Nam, Lào và Cam Bốt, thì phải kín đáo hơn trong phản ứng của mình, trong khi Singapore và Philippines, cách Trung Quốc khá xa và không bị những ràng buộc, hay những mối đe doạ của Trung Quốc, cho nên họ có thể nói rõ hơn. Thêm vào đó hai nước này có hậu thuẫn khá mạnh của các nước ngoài khu vực như Mỹ, Nhật, Úc và Ấn Độ.
RFI: Giáo sư nhận định như thế nào về Việt Nam lần này tại hội nghị ASEAN-Trung Quốc ở Vân Nam?
Ngô Vĩnh Long: Tôi không có mặt nên tôi không biết, nhưng tôi nghĩ rằng có thể là Việt Nam đã thúc đẩy các nước ASEAN (có phản ứng) mạnh hơn. Nếu mà Việt Nam chưa làm như thế, thì tôi thấy là Việt Nam dần dần sẽ phải năng động hơn và mạnh dạn hơn. Hiện nay các nước trong khu vực và ngoài khu vực muốn Việt Nam năng động và mạnh dạn hơn để họ có thể có cớ mà trợ lực cho Việt Nam.
Về sự kiện ở Côn Minh vừa rồi thì tôi thấy phản ứng của Việt Nam, tuy kín đáo và chung chung, nhưng rõ ràng là đã hỗ trợ các công bố của Phippines, Singapore và Malaysia. Tôi xin trích vài dòng thông tin trên mạng của Bộ Ngoại giao Việt Nam sau đây để so sánh:
«Về vấn đề Biển Đông, các Ngoại trưởng ASEAN nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không, coi đây là lợi ích và trách nhiệm chung của các nước, trước hết là ASEAN và Trung Quốc; bày tỏ quan ngại sâu sắc về những diễn biến phức tạp gần đây và đang diễn ra ở Biển Đông, nhất là việc bồi đắp, tôn tạo và xây dựng quy mô lớn các bãi đá, quân sự hóa các đảo nhân tạo và các hành động khẳng định chủ quyền không dựa trên luật pháp quốc tế (…) »
Thì ta thấy thông tin này của bộ Ngoại Giao Việt Nam sau cuộc họp, đã rất rõ ràng, và đối với những người biết chuyện, thì đây là một lời chỉ trích thẳng đối với Trung Quốc.
Cho nên tôi nghĩ rằng Việt Nam bây giờ mạnh dạn hơn, năng động hơn, so với cách nay một năm chẳng hạn. Lần này, Việt Nam đã rõ ràng hơn những lần trước, và mạnh dạn hơn trong vấn đề đưa thông tin này ra cho công chúng biết.
T.N.

1 nhận xét

 

Tìm kiếm Blog này

Đang tải...

Góp ý

Tưởng Niệm
NHƯ PHONG LÊ VĂN TIẾN

Tưởng Niệm<br>NHƯ PHONG LÊ VĂN TIẾN
Và cũng để thấy một Như Phong mang rất nhiều căn cước: một nhà báo, một nhà văn, một nhà hoạt động cách mạng, một mưu sĩ mang dấp dáng “một phù thủy chính trị,” dù với căn cước nào thì vẫn có một mẫu số chung là lòng yêu nước bền bỉ của Như Phong, từ tuổi thanh xuân cho tới cuối đời. Anh là chất men và cũng là niềm cảm hứng cho nhiều thế hệ.

HỘI THẢO "TỰ LỰC VĂN ÐOÀN"

HỘI THẢO "TỰ LỰC VĂN ÐOÀN"
Nguồn gốcTự Lực Văn Đoàn là một tổ chức hoạt động để đổi mới văn học Việt Nam từ năm 1932 đến 1945...

ĐÀNH LÒNG SỐNG TRONG PHÒNG ĐỢI CỦA LỊCH SỬ

ĐÀNH LÒNG SỐNG TRONG PHÒNG ĐỢI CỦA LỊCH SỬ
Phỏng vấn nhà văn Cung Tích Biền - Lý Đợi, Đặng Thơ Thơ, Mặc Lâm thực hiện

Giới thiệu

DƯỚI RẶNG SAN HÔ BỊ CHÔN VÙI, TÔI NHÌN THẤY BIỂN

DƯỚI RẶNG SAN HÔ BỊ CHÔN VÙI, TÔI NHÌN THẤY BIỂN
Thơ Nguyễn Man Nhiên

GIỚI THIỆU

GIỚI THIỆU
Gửi Người yêu và Tin - ... Từ Huy đã viết cuốn tiểu thuyết Gửi Người Yêu Và Tin với một ngòi bút tỉnh táo và sắc bén của một nhà phân tích tâm lý và một nhà phê phán xã hội và, dưới ngòi bút ấy, nhân vật chính trong tác phẩm — một nhân vật hư cấu nhưng đích thực là điển hình của loại người đang làm mục ruỗng xã hội và đạo đức ở Việt Nam hiện nay — tự phơi bày bản chất qua nhiều chặng biến đổi khác nhau từ trang sách đầu tiên cho đến trang sách cuối cùng... (Hoàng Ngọc-Tuấn)