DĐTK - Dưới Trăng Uống Rượu Một Mình

Thứ Bảy, ngày 11 tháng 6 năm 2016


Chủ Nhật tuần trước 5 tháng Sáu, DĐTK có đăng bài
Bản dịch Trường Can Hành của Khái Hưng để đáp ứng một lời kêu gọi của nhà văn Ngự Thuyết trong một bài trước đây:
Nếu quý vị nào tìm được trên báo chí, sách vở cũ bài Trường Can Hành do Khái Hưng dịch, tôi xin được chỉ giáo, và xin vô cùng cảm tạ.

Tòa soạn DĐTK được sự giúp đỡ của một thân hữu, đã tìm được bản dịch này trên tờ Văn Hóa Ngày Nay số 8, năm 1959, và đã viết bài giới thiệu. Sau khi báo phát hành trên mạng, tòa soạn có nhận được bức thư độc giả ký tên NẶC DANH như sau:
“Thán phục trí nhớ siêu việt của ông Ngự Thuyết. Tôi cũng đã đọc lúc bảy tám tuổi, bản dịch này và bản dịch Nguyệt Hạ Độc Chước, Dưới Trăng Uống Rượu Một Mình, của Khái Hưng. Nay thử truy tìm trên "net" thì không thấy. Chắc là tuyệt bản, tuyệt tích giang hồ, tuyệt diệt. Mong sao có một ông Ngự Thuyết khác thuộc lòng chép lại chăng.”   

Cũng vẫn nhờ sự giúp đỡ của vị thân hữu tuần trước, chúng tôi tìm được trên báo Thế Kỷ 21 số 104 Tháng Mười Hai năm 1997 bài Nguyệt Hạ Độc Chước của Lý Bạch, do Khái Hưng dịch Dưới Trăng Uống Rượu Một Mình mà chúng tôi xin đăng lại sau đây. Thế là sự mong ước của độc giả Nặc Danh lại được trở thành hiện thực, giống như mong ước của nhà văn Ngự Thuyết tuần trước.


KHÁI HƯNG dịch thơ LÝ BẠCH
DƯỚI TRĂNG UỐNG RƯỢU MỘT MÌNH

I
Trong hoa một hồ rượu
Ngồi uống, bạn cùng ai.
Cất chén mời trăng sáng,
Với bóng là ba người.
Trăng không ngừng ta uống
Bóng theo ta chng rời,
Tạm bạn trăng cùng bóng
Để chờ xuân tới nơi.
Ta ca trăng bồi hồi
Ta múa bóng linh loạn.
Lúc tỉnh cũng giao hoan
Say mỗi người phân tán.
Bạn già nhưng vô tình
Hẹn nhau sông Vân Hán.

II
Trời mà không thích rượu
Sao rượu’ ở chi trời?
Đất mà không thích rượu
Suối ‘Rượu’ ở chi đời?
Trời đất đà thích rượu,
Thích rượu không thẹn trời,
Đã nói trong chư thánh
Đọc tựa hiền thêm lời
Hiền thánh đều đã uống,
Thần tiên còn cần ai?
Ba chén thông đạo lớn,
Hớp tự nhiên một chai
Chỉ tìm thú trong rượu,
Mặc người tỉnh lôi thôi.

Sau đây là nguyên văn và ý nghĩa hai bài thơ Lý Bạch:
李白  
花間一壺酒,
獨酌無相親。
舉杯邀明月, 
對影成三人。
月既不解飲, 
影徒隨我身。
暫伴月將影, 
行樂須及春。
我歌月徘徊, 
我舞影零亂。
醒時同交歡, 
醉后各分散。
永結無情游, 
相期邈云漢。


天若不愛酒,
酒星不在天。
地若不愛酒,
地應無酒泉。
天地既愛酒,
愛酒不愧天。
已聞清比聖,
復道濁如賢。
賢聖既已飲,
何必求神仙。
三杯通大道,
一斗合自然。
但得酒中趣,
勿為醒者傳。

NGUYỆT HẠ ĐỘC CHƯỚC
I
Hoa gian nhất hồ tửu,
Độc chước vô tương thân
Cử bôi yêu minh nguyệt,
Đối ảnh thành tam nhân.
Nguyệt ký bất giải ẩm
Ảnh đồ tùy ngã thân.
Tạm bạn nguyệt tương ảnh
Hành lạc tu cập xuân.
Ngã ca nguyệt bồi hồi,
Ngã vũ ảnh linh loạn.
Tỉnh thời đồng giao hoan,
Túy hậu các phân tán.
Vĩnh kết vô tình du,
Tương kỳ mạc Vân Hán.

Dịch nghĩa:
Uống rượu một mình dưới trăng
Trong khóm hoa với một bình rượu, ta rót uống một mình, không có ai thân. Ta nâng chén mời trăng sáng với bóng ta nữa thành ra ba người.
Trăng đã không hiểu thú uống rượu, còn bóng thì chỉ theo thân ta. Tạm là bạn với trăng đem lại bóng, ta hãy vui chơi cho kịp mùa xuân.
Ta ca thì trăng bi hồi; ta múa thì bóng rối loạn. Lúc tỉnh thì cùng nhau vui; khi say ri thì mỗi người đi một ngả.
Chúng ta mãi mãi kết mối giao du vô tình; hẹn gặp nhau trên sông Ngân Hà.


II
Thiên nhược bất ái tửu,
Tửu tinh bất tại thiên.
Địa nhược bt ái tửu,
Địa ưng vô tửu tuyền.
Thiên địa ký ái tửu,
Ái tửu bất quí thiên.
Dĩ văn thanh tỷ thánh,
Phục đạo trọc như hiền.
Hiền thánh ký dĩ ẩm,
Hà tất cầu thần tiên.
Tam bôi thông đại đạo,
Nhất đấu hợp tự nhiên.
Đản đắc túy trung thú,
Vật vi tỉnh giả truyền.

Dịch nghĩa:
Nếu trời mà không thích rượu, thì Sao Rượu không có ở trên trời; nếu đất mà không thích rượu, thì Suối Rượu hẳn phải không có ở dưới đất.
Trời đất kia đã thích rượu, thì ta thích rượu là không hổ thẹn với trời. Đã nghe nói rằng người uống rượu mà trong thì được ví với bậc thánh; lại nghe nói rằng người uống rượu mà đục thì giống như bậc hin.
Các bậc thánh hiền đều đã uống rượu, thì ta hà tất phải cầu thần tiên? Uống ba chén rượu thì thông hiểu đạo lớn, uống một đấu thì hợp với tự nhiên.

Chỉ mong có được cái thú trong lúc say, chớ không muốn để lại cái tiếng tăm là người tỉnh.

1 nhận xét

  1. Muôn vàn cảm tạ DĐTK đã tìm được bài thơ dịch, lại kèm bức tranh thuỷ mặc Trăng Xưa Khái Hưng vẽ (mà tôi cũng nhớ). Thế ra Báo Thế Kỷ 21 cũng đã đăng lại. Tôi có Thê Kỷ 21 từ năm 1992-93 cho đến khi báo đình bản; báo vẫn còn lưu giữ, thế mà không nhớ nổi. Đành đổ tội cho tuổi già lú lẫn thôi. Một lần nữa xin cám ơn DĐTK.

    Trả lờiXóa

 

Tìm kiếm Blog này

Đang tải...

Góp ý

Tưởng Niệm
NHƯ PHONG LÊ VĂN TIẾN

Tưởng Niệm<br>NHƯ PHONG LÊ VĂN TIẾN
Và cũng để thấy một Như Phong mang rất nhiều căn cước: một nhà báo, một nhà văn, một nhà hoạt động cách mạng, một mưu sĩ mang dấp dáng “một phù thủy chính trị,” dù với căn cước nào thì vẫn có một mẫu số chung là lòng yêu nước bền bỉ của Như Phong, từ tuổi thanh xuân cho tới cuối đời. Anh là chất men và cũng là niềm cảm hứng cho nhiều thế hệ.

HỘI THẢO "TỰ LỰC VĂN ÐOÀN"

HỘI THẢO "TỰ LỰC VĂN ÐOÀN"
Nguồn gốcTự Lực Văn Đoàn là một tổ chức hoạt động để đổi mới văn học Việt Nam từ năm 1932 đến 1945...

ĐÀNH LÒNG SỐNG TRONG PHÒNG ĐỢI CỦA LỊCH SỬ

ĐÀNH LÒNG SỐNG TRONG PHÒNG ĐỢI CỦA LỊCH SỬ
Phỏng vấn nhà văn Cung Tích Biền - Lý Đợi, Đặng Thơ Thơ, Mặc Lâm thực hiện

Giới thiệu

DƯỚI RẶNG SAN HÔ BỊ CHÔN VÙI, TÔI NHÌN THẤY BIỂN

DƯỚI RẶNG SAN HÔ BỊ CHÔN VÙI, TÔI NHÌN THẤY BIỂN
Thơ Nguyễn Man Nhiên

GIỚI THIỆU

GIỚI THIỆU
Gửi Người yêu và Tin - ... Từ Huy đã viết cuốn tiểu thuyết Gửi Người Yêu Và Tin với một ngòi bút tỉnh táo và sắc bén của một nhà phân tích tâm lý và một nhà phê phán xã hội và, dưới ngòi bút ấy, nhân vật chính trong tác phẩm — một nhân vật hư cấu nhưng đích thực là điển hình của loại người đang làm mục ruỗng xã hội và đạo đức ở Việt Nam hiện nay — tự phơi bày bản chất qua nhiều chặng biến đổi khác nhau từ trang sách đầu tiên cho đến trang sách cuối cùng... (Hoàng Ngọc-Tuấn)