Tìm kiếm Blog này

Đinh Xuân Quân - THÁCH THỨC QUAN HỆ TRUNG QUỐC - VIỆT NAM VÀO 2016

Thứ Sáu, 8 tháng 1, 2016

Những tin tức mới nhất vào đầu năm 2016 cho thấy về kinh tế thị trường chứng khoán của Thượng Hải (Shangai) mới mở đầu năm 2016 đã phải vội vàng đóng cửa vì đã tụt 7%.  Tụt vì những tin tức kinh tế về sản xuất Trung Quốc (TQ)không mấy tốt – sản xuất tụt trong nhiều tháng liên tiếp - chưa kể các tin tức không lạc quan về Trung Đông làm giá dầu tăng.
Sự sụp đổ của thị trường chứng khoán - tài chính TQ vào 2015 đã xẩy ra và chính phủ đã phải “bơm” tiền mua cổ phiếu các DNNN.Nhưng năm 2015 TQ cũng thành công xây dựng Ngân Hàng Đầu Tư Hạ Tầng Á châu (The Asian Infrastructure Investment Bank) có trụ sở tại Bắc Kinh.  Ngoài ra đồng nhân dân tệ tụt vì Ngân hàng Nhà nước TQ để cho giảm trị giá hối suất.TQ cũng không phải hoàn toàn thất thế vì đồng nhân dân tệ (NDT) nay được đưa vào rổ tiền tệ của IMF.Các thông tin trên cho thấy kinh tế TQ đang dần dần giảm tốc độ tăng trưởng và có nhiều xácxuất hạ cánh “một cách nặng nề”trong 2016.


Cái gọi là chiến dịch chống tham nhũng là cơ sở thực sự để loại bỏ những kẻ bất đồng chính kiến ​​trong giới lãnh đạo Cộng sản không đồng ý với Tập Cận Bình (TCB).

Vì gặp khó khăn quốc nội TQ phải chăng đã đi tìm những giải pháp tại quốc ngoại?Tại Biển Đông và tại Điếu Ngư, TQ vẫn gây nhiều thách thức cho ASEAN, Mỹ và VN. Philippines đã kéo TQ ra tòa hòa giải quốc tế trong khi các đảo nhân tạo bị tàu Mỹ vào 12 hải lý cũng như các máy bay P8 và B 52 của HK và P3 của Úc bay trên các hòn đảo này. 

Trong năm 2015 người ta thấy ông TCB thường xuyên công du nước ngoài, sử dụng "chính sách ngoại giao bằng tiền" tại Phi châu, VN, Âu châu, vv. Chuyến thăm quan trọng nhất của ông TCB đến Hoa Kỳ kết thúc xem ra có phần phần thất bại, vì bị Giáo Hoàng lấn trên hệ thống truyền hình và được dân chúng đón một cách nhiệt tình hơn.  

Đứng trước tình trạng TQ “hung hăng” “quả quyết là họ có chủ quyền không tranh cãi được” thì ta thử đánh giá lập trường Nhật, Mỹ và VN sẽ phải đối đầu các thách thức của TQ trong 2016 ra sao?

Những khó khăn của TQ trong 2015-2016
TQ có tình trạng kinh tế “bết bát” vào 2015. Theo BT tài chính thì kinh tế TQ chỉ có thể tăng 7%/năm nếu dân chúng tiêu thụ nhiều hơn và Bắc Kinh đã bị tố là “sửa các con số thống kê.” Cuộc “mini khủng hoảng chứng khoán năm 2015”[i]/ cho thấy là TQ có hệ thống tài chính có nhiều yếu kém - dễ có nguy hiểm “vỡ nợ.”

Báo cáo kinh tế đầu năm 2016[ii]/ cho thấy, ngành công nghiệp Trung Quốc đang trải qua chu kỳ yếu kém nhất kể từ năm 2009. Theo thống kê chính thức của Trung Quốc được công bố ngày 01/01/2016, chỉ số hoạt động của ngành công nghiệp (PMI) trong tháng 12/2015 đạt gần 49,7 điểm. Đây là mức thấp nhất kể từ ba năm qua.Chỉ số Caixin/Market tụt xuống 48.2 (chỉ số China Manufacturing Purchasing Managers' Index - PMI). Tiêu thụ nội địa thấp và thị trưởng xuất khẩu không tăng, quá tải về sản xuất và đầu tư xuống, tăng trưởng TQ sẽ thấp nhất trong 25 năm qua.  ING cho rằng năm 2016, tăng trưởng GDP sẽ ở mức 6.5%.Kinh tế TQ đi dần từ sản xuất qua dịch vụ.

TQ có tình trạng bong bóng trong nghành địa ốc và thường là do các tỉnh gây ra [các tỉnh chỉ có quyền thuthuế trên địa ốc].  Việc này mang lạinợ xấu và gây nguy hiểm cho hệ thống ngân hàng qua các món nợ địa ốc.

Dân chúng TQ càng ngày càng già cho nên TQ đang gặp nhiều khó khăn tăng trưởng. Cải cách nửa vời về khu vực tài chính, thị trường chứng khoán sụt, tiền chạy ra khỏi TQ là những dấu hiệu khó tránh. Năm 2016 TQ sẽ phải giải quyết các nợ xấu trong khu vực tài chính cũng như hệ thống ngân hàng.

TQ cũng còn nhiều khó khăn nội bộ - như khủng bố. Tân Cương là một tỉnh Hồi giáo có nhiều chống đối vì các chính sách thiên người Hán. Luật chống khủng bố được thông qua để giải quyết các việc dính đến khủng bố. Theo phóng viên Ursula Gauthier thì các vụ tấn công bạo lực tại Tân Cương là do chính sách của TQ (và vì vậy bà bị trục xuất khỏi TQ) vì bà ta không chấp nhận đánh đồng những gì xẩy ra tại Tân Cương với hành động khủng bố của các phần tử Hồi giáo cực đoan giống như thảm họa của nước Pháp hôm 13/11 vừa qua.

Với khủng bố, TQ có hai vấn đề, là khủng bố ở nước ngoài (Al Qaeda) và ở quốc nội (chính sách chống Hồi giáo tại Tân Cương). Ở Tân Cương thì dân Hồi nói tiếng Thổ (Ngô Duy Nhĩ) bất bình về các chính sách lấy tài nguyên.

Những khó khăn nội bộ có thể cắt nghĩa hành động của TQ tại Biển Đông và biển Hoa Đông.
TQ – Biển Đông – Hoa Đông (Điếu Ngư– Senkaku)

Từ nhiều năm Trung Quốc vẫn cố chấp với hoạt động nạo vét biển đang diễn ra rất nhanh của họ – vốn đã bồi đắp thêm hơn 1,200 héc ta để xây những đảo nhân tạo. Vào 2002 TQ ký với các nước ASEAN nhưng vào năm 2012, Trung Quốc đã chiếm lấy vùng đảo cạn đang tranh chấp Scarborough vốn thuộc trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippines. Hoa Kỳ đã tự đứng ra để dàn xếp một thỏa thuận giữa hai nước, rốt cuộc Philippines rút trong khi TQ vẫn duy trì tàu của họ tại đó.

TQ đã ngày càng sử dụng vũ lực và quân đội của họ để hù dọa các nước nhỏ qua các vụ tập trận, cảnh cáo, phá tàu cá VN, cho máy bay đáp xuống các sân bay tại các đảo nhân tạo, vv. Tại Biển Đông Trung Quốc có thể xây các vùng nhận diện tại đây (ADIZ).  Họ tuyên bố đang cho xây dựng hàng không mẫu hàm thứ nhì cũng như cải cách quân đội trong bối cảnh tranh chấp vùng biển với các nước láng giềng.
Nói tóm TQ đang sử dụng tất cả các lợi thế về quốc phòng, tuyên truyền, vv. để “ăn hiếp” các nước nhỏ nhưng lại tránh đụng độ với Nhật và nhất là Hoa Kỳ.

Nhật - Trung tại Điếu Ngư

Trong tranh chấp lãnh thổ với Nhật thì các cố gắng của TQ không có mấy thành công vì Nhật có sức và có phương tiện đương đầu.
Tại đảo Điếu Ngư TQ đã cho nhiều tàu vào khu vực của đảo này nhưng bị các tàu tuần dương Nhật kèm rất kỹ cho nên không làm gì được nhiều.
Hậu quả chính sách tranh chấp đã khiến Nhật thông qua luật mới cho phép quân đội Nhật tham gia trong các chiến dịch quốc tế và hiện nay đã tăng ngân sách quốc phòng.  Nhật cũng tham gia giúp các nước ASEAN có tranh chấp với TQ và gửi nhiều tàu chiến thăm các nước có tranh chấp như Philippines và VN.

Mỹ-Trung tại Biển Đông

HK có truyền thống đứng ngoài không tham gia các tranh chấp quốc tế trừ phi các quyền lợi nước Mỹ bị đụng chạm – đó là kinh nghiệm thế chiến I và II.  Chính quyền của TT Barack Obama cũng không khác gì truyền thống đó và vẫn còn do dự trong việc củng cố chính sách “quay trục” châu Á vốn thu hút được nhiều sự chú ý của truyền thông, bằng các hành động cụ thể – đặc biệt là các hành động nhằm hạn chế Trung Quốc.

Thay vì có các hành động mạnh mẽ với TQ từ nhiều năm nay, chính quyền Obama chậm trễ có phản ứng hay có các áp lực quân sự lên Trung Quốc.Chính quyền Obama đã cố gắng phủ nhận trách nhiệm của mình.

Chính sách của HK là xoay trục qua Á châu qua việc tăng cường hợp tác quân sự với các nước châu Á–Thái Bình Dương khác, và khuyến khích các bên có tranh chấp về lãnh hải ở Biển Đông củng cố các hoạt động quốc phòng của họ.  Ngoài ra, Hoa Kỳ tiếp tục đóng vai trò tích cực hơn trong việc đảm bảo an ninh khu vực đối với các nước dân chủ như Úc, Ấn Độ, và kể cả Nhật Bản.HK đã cho P8 và B52 bay qua các đảo nhân tạo và cũng cho tàu khu trục đi sát các đảo nhân tạo để cho TQ thấy là họ không công nhận chủ quyền TQ. Chiến thuật của Hoa Kỳ là phải thể hiện được tính chính danhvới các đồng minh như Ấn, Philippines, Nhật, Úc, và đã có những chuyến bay trên Biển Đông để thách thức Trung Quốc.

Trong chính sách xoay trục, HK đã “trải thảm đỏ cho VN” qua chuyến viếng thăm của NPT và nhiều thành viên Bộ chính trị tại Washington, nới việc bán khí cụ và mở TPP cho VN.

Nhưng chính sách này đang được đánh giá là yếu ớt. Trong cuộc họp báo vào đầu năm 2016, Ông Peter Cook của Bộ Quốc phòng tái khẳng định chính sách của HK là các cuộc tranh chấp Biển Đông phải được giải quyết qua đường lối ngoại giao, và “bất cứ hành động nào thách thức điều đó, làm leo thang căng thẳng trong Biển Đông, đều không có ích gì”.

Trong 2015 TQ có phần nào thay đổi chính sách ngoại giao: gặp gỡ TCB-Obama làm việc trên vấn đề an ninh khu vực ảo - cyber security.  TCB còn gặp TT Abe, TT Nam Hàn và TT Mã Anh Cửu của Đài Loan tại Singapore, tham gia COP 21 tại Paris, tham gia thương thuyết hạch nhân với Iran cũng như lên án Bắc Hàn. Tại Afghanistan và tại Trung Đông chính sách ngoại giao TQ cũng gần đường hướng HK cho nên theochúng tôi thì chính sách HK đối với TQ còn “cầm chừng.”

Chính sách này bị Quốc hội chỉ trích. Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ John McCain ngày 04/01/2016, lại chỉ trích chính quyền Obama về thái độ thiếu quyết đoán trong đối sách chống Trung Quốc tại Biển Đông. Theo vị TNS này việc Washington chậm tiếp tục các chiến dịch tuần tra bảo vệ quyền tự do hàng hải bên trong vùng 12 hải lý quanh các đảo nhân tạo mới của Trung Quốc tại Trường Sa đã khuyến khích tham vọng bành trướng của Bắc Kinh.

Trả lời Reuters, TNS John McCain nhận định rằng thái độ thụ động của Mỹ đã cho phép Trung Quốc tiếp tục ”theo đuổi các tham vọng lãnh thổ” trong khu vực, và gần đây nhất là việc cho phi cơ hạ cánh xuống phi đạo trên Đá Chữ Thập, vùng quần đảo Trường Sa ngày 02/01/2016.Đối với ông McCain, việc Mỹ không tiến hành thêm các chiến dịch tuần tra vào năm 2015 rất « đáng thất vọng, cho dù không đáng ngạc nhiên. » Theo ông McCain, chính quyền Obama hoặc là « không đảm đương được tính chất phức tạp của quy trình ra quyết định liên ngành trong địa hạt an ninh quốc gia », hoặc là « quá sợ rủi ro trong việc làm những điều cần thiết nhằm bảo vệ trật tự dựa trên các quy tắc luật pháp tại vùng Châu Á-Thái Bình Dương ».

Trong lá thư đề ngày 21/12/2015 TNS McCain gởi BT Quốc phòng Ashton Carter từng nhắc lại quan điểm của Washington là sẽ tiếp tục cho tàu và phi cơ tiến vào bất cứ nơi nào mà luật pháp quốc tế cho phép.Đây không phải là lần đầu tiên TNS John McCain phê phánChính quyền Obama là quá mềm yếu trong việc chống lại những hành động coi thường luật lệ của Trung Quốc tại Biển Đông.

Năm 2016 Hoa Kỳ sẽ bước vào năm tranh cử tổng thống và gần như các ứng cử viên sẽ chủ yếu tập trung vào việc nội địa. Nguy cơ là khi Hoa Kỳ lơ là với Biển Đông thì Trung Quốc sẽ lợi dụng ngay tình thế này để phát triển các hoạt động lấn chiếm của họ trong vùng này.

Việt Nam – Trung Quốc – Biển Đông

Các nước nhỏ hơn trong khu vực châu Á không phải là các nước duy nhất nên lo lắng, nhất là nếu các hoạt động uy hiếp của Trung Quốc có thể cho phép họ lờ đi những thông lệ và quy tắc của quốc tế, thì một tiền lệ vô cùng nguy hiểm sẽ được bắt đầu định hình.

Trong năm 2015 có ba sự kiện quan trọng liên quan đến Biển Đông:
1) Trung Quốc tiếp tục bồi lấp các rạn san hô trở thành các đảo nhân tạo; 2) Hải quân Hoa Kỳ cử tàu chiến tuần tra trong vùng 12 hải lý xung quanh và không quân gởi P8 và B52 bay trên một số đảo nhân tạo do Trung Quốc bồi lấp trái phép;
3) Ngày 29/10/2015 Tòa Trọng tài thường trực (PCA) ở La Haye chấp nhận vụ kiện của Philippines đối với yêu sách của Trung Quốc trên Biển Đông.

VN đang đi giữa hai tình trạng tương phản: đảng thì thân thiện với TQ (từ Hồi Thành Đô đến nay), trong khi lòng dân thì ngày càng ghét Tàu, nhất là từ vụ giàn khoan HD 981 vào lãnh hải đặc quyền kinh tế VN.

Trong những năm qua Việt Nam đã “quốc tế hóa Biển Đông – sự gặp gỡ Việt-Mỹ (Nguyễn Phú Trọng gặp Obama, Mỹ mở rộng việc bán khí cụ cho VN, mở TPP, các tàu hải quân HK và BT quốc phòng viếng thăm VN, vv), Nga (Trương Tấn Sang gặp Putin), Ấn Độ (TTSang và NTDũng gặp TT Ấn và đặt trạm kiểm soát vệ tinh tại VN), Nhật (NPT đi Nhật), Úc, Mã Lai, vv,” tăng cường sức mạnh hải quân, đã đa dạng hóa các mối quan hệ chính trị và kinh tế, và kéo các nước như Ân Độ, Nhật và Mỹ vào VN. 

Ta thấy chính sách VN – TQ có thay đổi.  Lần đầu tiên chính phủ Việt Nam đã có phản đối chính thức qua con đường ngoại giao về vụ đáp phi cơ trên đảo nhân tạo và trong năm 2015. VN đã ký với các nước kể cả HK gia nhập kinh tế với hiệp ước TPP. Đó là những bước tiến đúng hướng.

Kết luận suy đoán 2016

Trung Quốc sẽ có chiến thuật mềm dẻo đối với HK để tránh đụng độ trực tiếp với HK, nhưng lạ ikhông bỏ lỡ một cơ hội nào đ đè mấy nước nhỏ - nhất là ViệtNam. Tạisao?

Năm 2016 với ĐHĐ 12 sẽ có lãnh đạo mới tại Việt Nam. Đứng trướctình trạngkhông hành động, hay hành động một cách có chừng mực của Mỹ trong năm bầu cửvà thay đổi lãnh đạo tại VN, chắc chắn TQ sẽ ra thêm nhiều chiêu vì tham vọng Trung Quốc không thay đổi.

Việt Nam đang đa phương hoá chính sách đối ngoại và các quan hệ với nhiều nước, kể cả Nga, nhưng vẫn chưa có thể dứt khoát thoát Trung vì chính sáchcầm chừng của HK đối với TQ” (cho đến khi có lãnh đạo mới tại HK) là một điều phải chú ý.

Năm 2016 sẽ có những căng thẳng từ phía Trung Quốc vì những lý do trên. Các nhà nghiên cứu cho là TQ sẽ gây dựng một vùngnhận diệntại BĐ (ADIZ) và VN sẽ cư xử ra sao

Theo tác giả thì cho VN có nhiều xác xuất giữ xu hướng hiện nay. Việc tham gia đắc lực vào TPP sẽ cho thấy VN sẽ ngả về phía nào. Việc tòa La Haye tuyên bố về vụ kiện TQ của Philippines sẽ giúp VNlấy nhiều quyết định rõ ràng hơn

Khả năng tiến tới TPP, nhận nhiều đầu tư Nhật trong thời gian gần (2016) là những gì ta có thể đoán được trong ngắn hạn. 

TS ĐXQ








[i]/ “China power audit: The hard and the soft” Carrie Gracie BBC China editor, 22 December 2015
[ii]/ ”China factories struggle as weak exports drag industry in Asia”, Wayne COLE, Reuters

Không có nhận xét nào :

Đăng nhận xét

 

Đây là một cuốn sách nghiên cứu nghiêm túc, nhưng cũng là một truyện kể đầy nghệ thuật; thể loại viết này tôi cho là rất mới, giúp bạn đọc nhìn rõ “chân dung” của một số nhân vật, với tô đậm nét quyến rũ của những tư liệu quý hiếm mà Ngô Thế Vinh có được. -- Phạm Phú Minh

Góp ý


Đây là một cuốn sách về mỹ thuật hiếm có của người Việt Nam, trong đó kiến thức, trí tuệ, tài liệu, kỹ thuật, mỹ thuật đều nảy nở đồng bộ, nâng quyển sách thành một tác phẩm có giá trị về mọi mặt.

Tưởng Niệm
NHƯ PHONG LÊ VĂN TIẾN

Tưởng Niệm<br>NHƯ PHONG LÊ VĂN TIẾN
Và cũng để thấy một Như Phong mang rất nhiều căn cước: một nhà báo, một nhà văn, một nhà hoạt động cách mạng, một mưu sĩ mang dấp dáng “một phù thủy chính trị,” dù với căn cước nào thì vẫn có một mẫu số chung là lòng yêu nước bền bỉ của Như Phong, từ tuổi thanh xuân cho tới cuối đời. Anh là chất men và cũng là niềm cảm hứng cho nhiều thế hệ.

HỘI THẢO "TỰ LỰC VĂN ÐOÀN"

HỘI THẢO "TỰ LỰC VĂN ÐOÀN"
Nguồn gốcTự Lực Văn Đoàn là một tổ chức hoạt động để đổi mới văn học Việt Nam từ năm 1932 đến 1945...

Giới thiệu

GIỚI THIỆU

GIỚI THIỆU
Gửi Người yêu và Tin - ... Từ Huy đã viết cuốn tiểu thuyết Gửi Người Yêu Và Tin với một ngòi bút tỉnh táo và sắc bén của một nhà phân tích tâm lý và một nhà phê phán xã hội và, dưới ngòi bút ấy, nhân vật chính trong tác phẩm — một nhân vật hư cấu nhưng đích thực là điển hình của loại người đang làm mục ruỗng xã hội và đạo đức ở Việt Nam hiện nay — tự phơi bày bản chất qua nhiều chặng biến đổi khác nhau từ trang sách đầu tiên cho đến trang sách cuối cùng... (Hoàng Ngọc-Tuấn)