Tìm kiếm Blog này

Đoàn Thanh Liêm - Xã Hội Dân Sự : Đó chính là Sự Hy sinh Dũng cảm

Chủ Nhật, 21 tháng 4, 2013



Đoàn Thanh Liêm

Cách nay không lâu vào giữa năm 2012, tôi có viết một bài với nhan đề là “Xã hội Dân sự : Đó chính là sự Sáng tạo” (The Civil Society : It’s Innovation, it’s Creativity). Nay thì tôi xin khai triển thêm về một đặc tính khác nữa của XHDS - đó là sự Hy sinh Dũng cảm của khá nhiều thành viên trong khu vực thứ ba này của cái Không gian Xã hội do tập thể con người sinh sống hợp quần chung với nhau trong xã hội mà tạo lập ra (The Social Space). Và tôi xin được đặt cho bài viết này cái nhan đề là : “Xã hội Dân sự : Đó chính là Sự Hy sinh Dũng cảm” (The Civil Society : It’s Sacrifice & Courage).


Như ta đã biết: XHDS đóng cả hai vai trò, đó là làm Đối tác và làm Đối trọng (Counterpart/Counterbalance) đối với Chính quyền Nhà nước – cũng như đối với khu vực Thị trường Kinh doanh của các công ty, xí nghiệp (the Marketplace). Làm Đối tác qua những việc nhân đạo từ thiện hay giáo dục văn hóa v.v… Còn làm Đối trọng qua việc tranh đấu cho Công bằng Xã hội, bảo vệ Nhân phẩm, Nhân quyền, cổ võ Tự do Dân chủ v.v… Trong bài này, ta sẽ tập trung vào vai trò làm Đối trọng của XHDS – thông qua một số nhân vật tiêu biểu với tấm gương hy sinh dũng cảm thật cao quý cho lý tưởng phục vụ nhân quần xã hội. Điển hình như một số nhân vật sau đây.

1 – Nhà ái quốc Phan Chu Trinh vào đầu thế kỷ XX
Vào đầu thế kỷ XX, nước Việt Nam chúng ta còn bị người Pháp chiếm đóng. Các nhà ái quốc tìm mọi cách để đánh đuổi bọn thực dân hầu dành lại chủ quyền độc lập tự trị của Dân tộc. Một số người thì chủ trương phải dùng biện pháp tranh đấu võ trang như Phan Bội Châu, Nguyễn Thái Học… Nhưng Phan Chu Trinh, thì lại chủ trương nên dùng phương pháp bất bạo động để đạt tới sự thành công chắc chắn hơn. Cụ kêu gọi phải đồng thời tiến hành cùng một lúc cả ba công việc, đó là : Nâng cao Dân trí, Chấn hưng Dân khí và Cải tiến Dân sinh. Chủ trương này đòi hỏi sự kiên trì, chấp nhận nhiều hy sinh gian khổ - chứ không thể nôn nóng vội vã mà thành công dễ dàng được.

Vào đầu thế kỷ XXI lúc này, ta thấy chủ trương tranh đấu bất bạo động như cụ Phan Chu Trinh đề ra, thì vẫn có giá trị đối với công cuộc giải phóng đất nước thóat khỏi tệ nạn độc tài chuyên chế cực kỳ tàn bạo thâm độc của đảng cộng sản. Và sau khi chấm dứt được chế độ độc tài này rồi, thì việc xây dựng tái thiết lại quê hương đất nước lại còn khó khăn phức tạp hơn nữa, chứ đó không phải là điều đơn giản dễ dàng chút nào như người chủ quan thường coi nhẹ mọi vấn đề trong xã hội.

Hiện nay, có đến 4.5 triệu người Việt định cư sinh sống tại nhiều quốc gia và lãnh thổ khắp thế giới. Những người sống tại các quốc gia dân chủ tiến bộ như Nhật Bản, Đại Hàn hay các nước Âu Mỹ - thì đều chứng kiến rõ ràng cái nền nếp dân chủ thịnh vượng tại những nơi đó. Và tình trạng này là do họ có trình độ dân trí cao, nền kinh tế thịnh vượng và trật tự xã hội ổn định – rõ ràng là họ đã thực hiện được cả ba mặt phát triển về Dân trí, Dân khí và Dân sinh - như cụ Phan Chu Trinh đã nêu ra trước kia, mà vừa được ghi lại ở trên.

2 – Mục sư Dietrich Bonhoeffer trước chế độ Đức Quốc Xã Hitler
Tuy là một vị Mục sư và nhà Thần học uyên bác, Dietrich Bonhoeffer lại vẫn tham gia vào âm mưu lật đổ chế độ độc tài Đức Quốc xã do Hitler chủ trương. Công việc không thành, nên ông cùng nhiều nhân vật đồng chí hướng khác đã bị Hitler ra tay sát hại. Bonhoeffer bị giết chết bằng cách treo cổ vào đầu tháng 4 năm 1945 – chỉ mấy tuần lễ trước khi chế độ Hitler bị sụp đổ với sự kết thúc thế chiến ở Âu châu vào tháng 5.

Ít lâu sau khi Bonhoeffer mất, các bạn hữu mới thu thập được các thư từ và bài viết của ông để phổ biến cho công chúng qua những cuốn như “Letters from Prison”, “The Cost of Discipleship” (Thư từ trại tù, Cái giá mà người môn đệ phải trả)…Nhiều người đã rất khâm phục trước sự khẳng khái dũng cảm của Bonhoeffer vì đã hy sinh chính mạng sống của mình để cứu thóat dân tộc Đức khỏi ách độc tài chuyên chế Hitler. Câu nói bất hủ của ông đã làm bao nhiêu người cảm động : “Không có loại Ân sủng Rẻ tiền. Ân sủng thì lúc nào cũng Đắt giá.” (Tiếng Anh : There is No Cheap Grace. The Grace is all the time Costly).

Cũng với tinh thần hy sinh kiên trì đó, Mục sư Martin Luther King đã suốt bao nhiêu năm dấn thân tranh đấu bất bạo động cho sự Bình đẳng và Phẩm giá của người da màu trên đất Mỹ và cuối cùng ông đã bị một kẻ cuồng tín sát hại vào năm 1968. Mục sư King ở Mỹ cũng như Thánh Gandhi ở Ấn Độ được cả thế giới kính nể khâm phục vì chủ trương tranh đấu bất bạo động cho Nhân quyền và Dân quyền.

Cũng xin ghi thêm tấm gương hy sinh của Linh mục Maximilian Kolbe người Ba Lan. Ông đã tự nguyện chết thay thế cho một người Ba Lan khác bị quân Đức quốc xã dự định hạ sát để trừng phạt trả đũa cho vụ mấy tù nhân đã trốn thóat khỏi nhà tù khét tiếng tàn bạo Auschwitz. Hay trường hợp của Nữ tu Teresa ở Calcutta Ấn Độ là người đã hy sinh suốt cuộc đời để phục vụ tầng lớp người nghèo khổ nhất trong xã hội.

Đó là những nhân vật tiêu biểu sáng giá nhất của XHDS trong thời đại ngày nay của chúng ta vậy.

3 – Luật sư Ralph Nader và công cuộc bảo vệ người tiêu thụ ở Mỹ
Ralph Nader sinh năm 1934 trong một gia đình là người di dân từ nước Lebanon. Ông vẫn nói tiếng Arab thành thạo và sinh họat trong Giáo hội Chính thống giáo. Từ 50 năm nay, ông nổi tiếng là người họat động xã hội kiên trì năng nổ – điển hình là đã dấn thân hết mình cho công cuộc bênh vực giới tiêu thụ, bảo vệ môi sinh, cổ võ cho một chính quyền dân chủ đích thực.

Tuy là một luật sư với nhiều triển vọng tươi sáng trong nghề, Ralph Nader lại không lập gia đình - mà để dành tòan thời gian và năng lực để bảo vệ người tiêu thụ trước sự khai thác tai hại của giới doanh nghiệp quá tham lam, chỉ biết làm giàu bằng mọi giá – bất kể đến sự thiệt thòi của đại đa số người tiêu thụ ở nước Mỹ. Năm 1965, ông cho xuất bản cuốn sách có nhan đề “Unsafe at Any Speed” để tố cáo sự thiếu an tòan của các nhà sản xuất xe hơi – đặc biệt là lọai xe Chevrolet Corvair của hãng sản xuất nổi tiếng General Motors
.
Vào năm 1999, cuốn sách này được xếp hạng thứ 38 trong số 100 cuốn sách hàng đầu về báo chí của thế kỷ XX. Cuốn sách này đã gây chấn động lớn trong dư luận khắp nước Mỹ - đến độ Quốc Hội Mỹ đã phải thông qua một Đạo luật về An tòan Giao thông lấy tên là “National Traffic and Motor Vehicle Safety Act”.

Ông còn rất tích cực trong việc bảo vệ môi sinh – cụ thể là chống lại việc sử dụng năng lượng hạt nhân và chống lại tình trạng các cơ sở kỹ nghệ gây ô nhiễm cho các con sông ở Mỹ.

Ralph Nader tham gia tích cực trong rất nhiều tổ chức bất vụ lợi và đặc biệt tổ chức Public Citizen do ông sáng lập hiện có đến trên 255,000 đòan viên tham gia nhằm bảo vệ giới tiêu thụ cũng như cảnh giác giới doanh nghiệp và cả chính quyền Mỹ trước những vụ vi phạm quyền lợi chính đáng của người dân.

Từ hai chục năm nay, nhiều lần Ralph Nader lại còn đệ đơn ứng cử chức vụ Tổng thống Mỹ với tư cách là một ứng cử viên độc lập. Dĩ nhiên là ông không thể nào có hy vọng thắng cử, vì đó là việc dành riêng cho hai Đảng Dân chủ và Cộng hòa. Nhưng ông vẫn cứ theo đuổi việc ứng cử này – chủ yếu là đánh động lương tâm của người dân nước Mỹ trước sự lũng đọan của những nhóm quyền lợi cấu kết với chính quyền để thao túng sinh họat chính trị kinh tế và xã hội của đất nước.

4 – Để tóm lược lại
Trên đây là mấy trường hợp điển hình về các nhân vật trong khu vực XHDS mà đã hy sinh suốt cuộc đời của mình để mưu cầu hạnh phúc cho nhân quần xã hội. Có người còn hiến dâng cả mạng sống của mình như Mục sư Dietrich Bonhoeffer ở Đức, Linh mục Maximilian Kolbe ở Ba Lan – hay như Luật sư Ralph Nader đã lựa chọn sống độc thân để dành trọn thời gian tranh đấu cho lý tưởng nhân đạo và công bằng xã hội.

Tất cả các vị đó đều có dũng cảm đứng lên phê phán, thách thức (challenge) đối với chính quyền Nhà nước hay giới Tài phiệt – để nhằm bênh vực cho Lẽ phải, cho Quyền lợi chính đáng của quần chúng nhân dân. Họ đã hiên ngang thẳng thắn đại diện cho XHDS mà đứng ra đóng vai trò “Làm Đối trọng” đối với Nhà nước và giới Doanh nghiệp. Đó là tính cách cao quý của người sĩ phu quân tử mà cha ông ta từ ngày xa xưa đã đề cao trong khẩu hiệu “Uy vũ bất năng khuất” vậy./

Newark Delaware, ngày 20 tháng Tư 2013
Đoàn Thanh Liêm


Không có nhận xét nào :

Đăng nhận xét

 

Đây là một cuốn sách nghiên cứu nghiêm túc, nhưng cũng là một truyện kể đầy nghệ thuật; thể loại viết này tôi cho là rất mới, giúp bạn đọc nhìn rõ “chân dung” của một số nhân vật, với tô đậm nét quyến rũ của những tư liệu quý hiếm mà Ngô Thế Vinh có được. -- Phạm Phú Minh

Góp ý


Đây là một cuốn sách về mỹ thuật hiếm có của người Việt Nam, trong đó kiến thức, trí tuệ, tài liệu, kỹ thuật, mỹ thuật đều nảy nở đồng bộ, nâng quyển sách thành một tác phẩm có giá trị về mọi mặt.

Tưởng Niệm
NHƯ PHONG LÊ VĂN TIẾN

Tưởng Niệm<br>NHƯ PHONG LÊ VĂN TIẾN
Và cũng để thấy một Như Phong mang rất nhiều căn cước: một nhà báo, một nhà văn, một nhà hoạt động cách mạng, một mưu sĩ mang dấp dáng “một phù thủy chính trị,” dù với căn cước nào thì vẫn có một mẫu số chung là lòng yêu nước bền bỉ của Như Phong, từ tuổi thanh xuân cho tới cuối đời. Anh là chất men và cũng là niềm cảm hứng cho nhiều thế hệ.

HỘI THẢO "TỰ LỰC VĂN ÐOÀN"

HỘI THẢO "TỰ LỰC VĂN ÐOÀN"
Nguồn gốcTự Lực Văn Đoàn là một tổ chức hoạt động để đổi mới văn học Việt Nam từ năm 1932 đến 1945...

Giới thiệu

GIỚI THIỆU

GIỚI THIỆU
Gửi Người yêu và Tin - ... Từ Huy đã viết cuốn tiểu thuyết Gửi Người Yêu Và Tin với một ngòi bút tỉnh táo và sắc bén của một nhà phân tích tâm lý và một nhà phê phán xã hội và, dưới ngòi bút ấy, nhân vật chính trong tác phẩm — một nhân vật hư cấu nhưng đích thực là điển hình của loại người đang làm mục ruỗng xã hội và đạo đức ở Việt Nam hiện nay — tự phơi bày bản chất qua nhiều chặng biến đổi khác nhau từ trang sách đầu tiên cho đến trang sách cuối cùng... (Hoàng Ngọc-Tuấn)