Giới thiệu

Từ Trì - GIAI THOẠI NGOẠI GIAO, 2012

Thứ Bảy, ngày 09 tháng 2 năm 2013



Từ Trì

Trong năm 2012 vừa qua các nhà ngoại giao thế giới không hề thất nghiệp. Họ vẫn tiếp tục vò đầu vò tai tìm cách giải quyết các vấn đề sôi bỏng như cấm phổ biến võ khí hạch tâm, chiến tranh A Phú hãn (Afghanistan), tình trạng căng thẳng ở Trung Đông, dân chúng nổi loạn tại Syrie và Phi châu v… v… Nhưng dù đã vận động hết tài năng và nỗ lực các nhà ngoạn giao vẫn không giải quyết thỏa đáng một vấn đề nào chỉ vì các siêu và đại cường quốc trên thế giới có trách nhiệm bảo vệ trật tự quốc tế lại chưa chịu gạt bỏ bớt quyền lợi riêng tư để phục vụ quyền lợi chung. Cảnh « ông nói gà bà nói vịt » luôn diễn ra trên chính trường quốc tế.


Siêu cường hục hặc: Hai siêu cường Mỹ và Trung Quốc tuy hục hặc với nhau nhưng vẫn phải nương nhẹ nhau. Hai bên tố cáo nhau là theo đuổi chính sách bành trướng nhưng cả hai đều lệ thuộc nhau trên phương diện kinh tài. Tổng Thống Mỹ Obama quyết định « quay trục » các hoạt động của nước ông sang Á châu nhưng vẫn không dám công khai đương đầu với Trung Quốc.

Vào tháng 5, khi nhà đối kháng mù Trần Quang Thành chạy vào sứ quán Mỹ ở Bắc Kinh xin tỵ nạn chính trị vào đúng lúc bà Ngoại Trưởng Mỹ Hillary Clinton tới họp hội nghị đối thoại kinh tế Mỹ-Hoa. Trung Quốc tố cáo là Mỹ can thiệp vào nội bộ Tàu trong khi bà Clinton lên án Tàu vi phạm nhân quyền. Rốt cuộc người ta « ếm nhẹm » vụ này cho yên chuyện bằng cách chở ông Thành vào bệnh viện Triều Dương « dưỡng bệnh » để cho Trung cộng đỡ bị mất mặt.

Trong năm 2012, Trung cộng còn bị mất mặt một lần nữa khi viên giám đốc công an Trùng Khánh tên là Vương Lập Quân chạy trốn vào lãnh sự quán Mỹ ở Thành Đô xin tỵ nạn. Trong dịp này họ Vương tiết lộ vụ vợ của Bí Thư Thành Ủy Trùng Khánh Bạch Hy Lai có nhân tình người Anh tên là Neal Heywood và người này bị chết một cách mờ ám vì hình như có hoạt động gián điệp và chuyển tiền lậu ra ngoại quốc giùm cho gia đình họ Bạch. Vụ tai tiếng này làm cả ba nước Mỹ, Anh, Trung bối rối. Thủ Tướng Anh David Camerone đòi làm sáng tỏ trong khi bộ Ngoại Giao Anh đưa ra một thái độ mập mờ.

Đại cường thiếu đồng thuận : Trước các cuộc khủng hoảng trầm trọng trên thế giới các nước lớn không làm sao đạt được đồng thuận. Điển hình nhất là thái độ của họ trước cuộc nội chiến ở Syrie. Từ đầu năm 2011, làn sóng « Mùa Xuân Ả rập » tràn sang Syrie. Dân chúng nổi dậy chống ông Tổng Thống độc tài Bachar-el-Assad. Cả Phó Tổng Thống lẫn Thủ Tướng cũng chạy theo phe nổi loạn. Nhưng ông Assad không những không chịu ra đi mà còn đem máy bay và xe thiết giáp bắn giết đàn áp dân chúng. Các quốc gia Tây phương, Mỹ, Pháp, Anh xin Liên Hiệp Quốc (LHQ) lên án và can thiệp để đẩy Assad ra khỏi chính quyền nhưng mỗi lần vấn đề được đưa ra trước Hội Đồng Bảo An thì Nga và Trung Quốc dùng quyền phủ quyết bác bỏ mọi dự án quyết nghị. Nga bênh vực Syrie vì nước này là khách hàng mua võ khí của Nga tới cả 5 tỷ đô la. Ngoài ra căn cứ hải quân duy nhất của Nga ở ngoại quốc là quân cảng Tartous nằm trên đất Syrie.Trung Quốc thì e rằng nếu can thiệp vào Syrie thì có thể Ba Tư (Iran) nhẩy vào tham chiến bênh vực Syrie gây ra tình trạng bất ổn tại Trung Đông gây trở ngại cho việc cung cấp dầu hỏa cho Trung Quốc.

Trong chính sách phòng thủ hạt nhân cũng vậy, các đại cường không tìm được thỏa thuận cần thiết nên thường tỏ ra lúng túng. Mỹ muốn thiết lập một lá chắn nguyên tử chống hỏa tiễn trên vòm trời các quốc gia Âu châu thành viên của Minh Ước Bắc Đại Tây Dương (OTAN hay NATO) nhưng Nga lại chống đối lấy cớ là dựng lên môt giàn hỏa tiễn chống hỏa tiễn sẽ đe dọa an ninh của Ba Tư. Hai bên lằng nhằng thương thuyết mãi không xong. Để trấn an Nga, ông Obama khi đi họp hôi nghị thượng đỉnh về võ khí hạt nhân tại Séoul vào tháng 3 đã nói nhỏ với Tổng Thống Nga Medvedev là nếu tái đắc cử vào tháng 11 ông sẽ mềm dẻo hơn trong vấn đề lá chắn nguyên tử. Hai ông không ngờ là đang tâm sự với nhau trước máy vi âm còn mở. Các nhà báo hiện diện nghe được loan báo rầm rĩ khiến ông Obama lại phải một phen « thanh minh thanh nga » để các đối thủ của ông thuộc đảng cộng hòa khỏi « nhào dzô » chê ông là yếu ớt trước nước Nga.

Giữa các đại cường với nhau dù là đồng minh người ta cũng không bỏ lỡ dịp « chơi xấu » nhau. Vào tháng 1, Pháp thuyết phục được Ấn Độ mua chiến đấu cơ Rafale của Pháp. Pháp rất mừng vì loại máy bay này tuy cực kỳ tối tân nhưng vì giá quá đắt nên từ nhiều năm nay ế dài không ai mua. Thay vì mừng cho nước bạn, ông David Camerone, Thủ Tướng Anh, lại dèm pha, xúi Ấn Độ đừng mua.

Vào tháng 5, khi ông François Hollande đắc cử Tổng Thống Pháp, ông ban hành những biện pháp tài chánh sưu cao thuế nặng bắt những người nào kiếm được từ một triệu euro mỗi năm trở lên phải đóng thuế tớí 75%. Các tài phiệt Pháp và các cầu thủ bóng tròn la ó om xòm tính ra nước ngoài định cư để trốn thuế. Ông Camerone lại được dịp phá nước bạn. Ông tuyên bố trước hội nghi G20 ở Los Cabos, vào tháng 6, là ông sẵn sàng trải thảm đỏ để đón những người Pháp sang lập nghiệp ở nước ông. Đến tháng 10 thì lại đến phiên ông đô trưởng Luân Đôn Boris Johnson lên tiếng mời doanh nhân Pháp sang đầu tư tại thành phố của ông.

Đến khi tài tử nổi danh Pháp Gérard Depardieu, vào tháng 12, quyết định di cư sang Bỉ và trả lại hộ chiếu cho ông Ayrault, Thủ Tướng Pháp, thì lại đến ông Wladimir Poutine, Tổng Thống Nga vội vã không những cấp hộ chiếu Nga mà còn cho Depardieu quốc tịch Nga để cho ông này lên tiếng khen ông Poutine là « dân chủ nhất thế giới » !  

Đại cường hợp tác : Nhưng cũng có lúc các đại cường bắt tay hợp tác chặt chẽ với nhau. Từ hai năm nay khu vực tiền tệ Euro lâm vào một cuộc khủng hoảng trầm trọng. Hết Hy lạp lại đến Tây Ban Nha và Ý bị đe dọa phá sản. Hai nước lớn nhất trong vùng là Đức và Pháp phải gồng mình ra giúp. Vì Đức phải gánh nặng nhất nên bà Thủ Tướng Đức Angela Merkel bắt các nước thành viên của khu vực Euro phải ký một hiệp ước cam kết thắt chặt ngân sách quốc gia. Vì cả bà Merkel lẫn ông Sarkozy đều thuộc  hữu phái nên cả hai cộng tác chặt chẽ với nhau để đẩy mạnh việc chấp thuận hiệp ước. Người ta gọi đây là cặp bài trùng « Merkozy ». Nhưng ông Sarkozy lại sắp hết nhiệm kỳ. Sợ ông bị thất cử và đối thủ của ông là ông Hollande có chính sách ngân sách lỏng lẻo, bà Merkel không ngần ngại « xía dzô » nội bộ Pháp bằng cách tuyên bố là bà ủng hộ ứng cử viên Sarkozy và sẵn sàng sang Pháp cổ động bầu cử cho ông ta. Không những thế, bà còn từ chối không tiếp ông Hollande và yêu cầu ba vị Thủ Tướng Anh, Ý và Tây Ban Nha là Camerone, Monti và Rajoy đừng thèm tiếp ông Hollande. Vì cả ba ông này cùng thuộc hữu phái như bà nên đều đã ngoan ngoãn tuân theo.

Đến tháng 5, ông Hollande đánh bại ông Sarkozy, lên làm Tổng Thống Pháp, thành ra cả bốn ông bà cực chẳng đã phải « xuống nước » tiếp xúc vớí ông ta vậy. Về phần ông Hollande, tuy nói mạnh là sẽ không chuẩn y hiệp ước ngân sách của bà Merkel nhưng sau khi giằng co đôi chút cũng đành chấp thuận hiệp ước này không thay một chữ. Sau lễ nhậm chức vài giờ đồng hồ và ngay trước khi lập chính phủ Pháp mới, ông Hollande đã vội vã sang Bá Linh gặp bà Merkel như là đi « thần phục ». Vì sự hợp tác giữa ông Hollande và bà Merkel không được thắm thiết nên cái mà người ta gọi đùa là cặp « Merkhollande » không được đẹp đôi cho lắm. Nhưng ông Hollande có một lợi điểm là ông Jean-Marc Ayrault, người được ông cử làm Thủ Tướng Pháp, xuất thân giáo sư Đức ngữ, nói thông thạo tiếng Đức, nên ông hy vọng giữa hai bên Pháp-Đức sẽ có thông cảm hơn. Vậy mà khi sang Đức lần đầu tiên gặp bà Merkel, vào tháng 11, ông Ayrault lại nói tiếng Đức sai mất một chữ. Khi ông nói tới cuộc đối thoại Pháp-Đức ông dùng chữ FRUCHTBAREN (có nghĩa là dễ sợ) thay vì chữ FURCHTBAREN (có nghĩa là nhiều thành quả).

Chỉ vì Đức phải gánh vác nhiều nhất trong việc yểm trợ các nước gặp khó khăn trong khu vực Euro nên bà Merkel tỏ ra hết sức cứng rắn khi đòi hỏi các nước này phải áp dụng chính sách kinh tế khắc khổ. Dân Hy Lạp phải đóng thêm thuế, giảm mức sống nên tỏ ra căm tức. Khi bà Merkel tới viếng thủ đô Athènes mấy giờ đồng hồ mà chính phủ Hy đã phải huy động tới 7000 cảnh sát để bảo vệ bà trong khi dân chúng biểu tình phản đối, đem cờ Đức quốc xã của Hitler ra đốt, đồng hóa bà với tên độc tài khát máu này.

Sau khi viếng Đức ông Hollande sang Mỹ họp  hội nghị thượng đỉnh NATO. Ông mang theo « cô bồ » tên là Valérie Trierweiler đi theo. Cô này là vợ cũ của một ông tên là Trierweiler. Cô bỏ chồng đi theo ông Hollande nhưng chưa chính thức ly dị nên hãy còn mang tên chồng cũ. Ông Hollande thì có một nguyên tắc là sống với đàn bà dù có con với nhau nhưng không cưới. Trước kia ông sống với bà Ségolène Royal, nguyên ứng cử viên Tổng Thống Pháp năm 2007, trong 30 năm và có với nhau 4 mụn con nhưng nhất định không cưới, mặc dù bà Ségolène thúc dục. Sự hiện diện của một vị quốc trưởng nước ngoài bên cạnh một người vợ không chính thức đặt ra vấn đề nghi lễ cho chính phủ Mỹ. Báo chí Mỹ gọi bà Valérie Trierweiler là « Đệ nhất tình nhân » (First Girl Friend) của nước Pháp.Vậy mà cặp trai gái không giống ai này lại được Tổng Thống Obama và Đệ nhất phu nhân thứ thiệt của Mỹ Michelle đón tiếp niềm nở. Chỉ vì ông Obama chuẩn bị ra tái ứng cử vào tháng 11 nên muốn lấy lòng cử tri « gay » và các người sống ngoại hôn.

Một vấn đề sinh tử của nhân loại là sự gia tăng nhiệt độ trái đất. Vậy mà trên 20 năm nay người ta không đạt được một tiến bộ nào đáng kể. Vào tháng 6, khi Hội nghị thượng đỉnh về trái đất nhóm họp tại Rio de Janeiro các vị nguyên thủ đại cường Obama, Poutine, Merkel, Camerone …đều vắng mặt. Chỉ có ông Hollande tới tham dự nhưng cùng một lúc ông lợi dụng cơ hội đến gặp nữ Tổng Thống Ba Tây Dima Roussef để « gạ » bán lò nguyên tử và máy bay Rafale. Vì không đạt được đồng thuận trong vấn đề làm giảm khí thải hiệu ứng nhà kính và các tai họa môi trường nên người ta đã phải thảo văn bản đúc kết hội nghi ngay trước khi hội nghị nhóm họp !

Trung Quốc hung hăng : Trong năm 2012, Trung cộng tiếp tục chính sách đối ngoại hung hăng. Ỷ vào sức mạnh kinh tế càng ngày càng tăng trưởng, nước này tìm đủ mọi cách để thống trị đời sống chính trị quốc tế, nhất là trong vùng Đông và Nam Á. Bắc Kinh khẳng định chủ quyền trên các đảo ở biển Đông Hải và Nam Hải, gây tranh chấp với các nước lân cận qua các hành động khiêu khích.

Trước hành động bành trướng bá quyền của Trung Quốc hai chính phủ Hà Nội và Nam Vang rụt rè sợ hãi. Vào tháng 7, Tại Hội nghị cấp bộ trưởng ngoại giao nhóm tại Nam Vang dưới quyền chủ tọa của Cao Miên, Trung cộng gây áp lực không cho thảo luận về vấn đề tranh chấp giữa họ và các nước lân cận nên lần đầu tiên có một hội nghị bế mạc mà không có bản tuyên ngôn chung. Thủ Tướng Miên Hun Sen, người mà Quốc vương Sihanouk gọi là « thằng đầy tớ một mắt của Việt Nam », đã phải chiều lòng Trung cộng để được hưởng thêm viện trợ.

Chính quyền cộng sản Hà Nội cũng sợ Trung cộng không kém. Mỗi lần dân chúng biểu tình phản đối Trung quốc chiếm đoạt các đảo Hoàng Sa và Trường Sa đều bị công an thẳng tay đàn áp.

Ngày 30 tháng 11, tầu đánh cá của Trung cộng cắt cáp tầu Bình Minh 02 khảo sát địa chấn vào đúng lúc « đồng chí Lý Kiến Quốc », ủy viên Bộ chính trị đảng cộng sản Tàu, sang viếng Việt Nam để thông báo kết quả của đại hội kỳ 18 của đảng cộng sản Trung Quốc. Lúc đầu tập đoàn dầu khí Việt Nam xác nhận là Trung cộng gây hấn, nhưng sau chính quyền Hà Nội lại hạ tầm quan trọng của vấn đề cho đó chỉ là một « sự cố kỹ thuật » để « tránh ảnh hưởng tới không khí các cuộc tiếp xúc với phái đoàn của đảng cộng sản nước bạn ».

Ngoài ra, từ tháng 5, Trung Quốc còn dùng một sảo thuật ngoại giaolà in đường lưỡi bò trên hộ chiếu Tàu để khi nhân viên hải quan nước nào đóng dấu cho người Tàu nhập cảnh tức là thừa nhận chủ quyền của Trung cộng trên toàn bộ Biển Đông.              

Riêng có Nhật là có thái độ cứng rắn nhất đối với Trung cộng. Vào tháng 2, vẫn trong khuôn khổ chính sách bành trướng, Trung Quốc đòi đảo Senkaku của Nhật mà họ gọi là Điếu Ngư. Nhật không nhượng bộ. Thế là dân Tàu được huy động biểu tình rầm rộ chống Nhật, tẩy chay hàng Nhật khiến mức nhập cảng của Nhật vào Trung Quốc giảm xuống 30%. Các đài truyền thanh và truyền hình Tàu lên tiếng đòi cho bọn « Nhật lùn » một bài học. Cũng trong tháng  2, đại sứ chỉ định của Nhật ở Bắc Kinh đột ngột từ trần, 2 ngày trước khi lên đường nhận chức vụ mới.

Trước sự lộng hành của Trung Quốc, dân Nhật đã phản ứng mạnh mẽ bằng cách dồn phiếu cho đảng Dân chủ Tự do trong cuộc bầu cử quốc hội. Lãnh tụ đảng này là ông Shinzo Abe lên làm Thủ Tướng. Ông Abe có tiếng là cương quyết. Ông muốn tạo cho nước ông một địa vị xứng đáng trên chính trường quốc tế. Ông đang tìm cách tu chính hiến pháp Nhật để được tái võ trang. Khi làm Thủ Tướng lần trước (2006 – 2007) ông đã có lần vụng về tuyên bố là trong thời kỳ Đệ nhị Thế chiến Nhật không hề bắt các phụ nữ Trung Hoa và Cao Ly đi hộ lý cho quân đội Nhật. Sợ Nhật trở lại chính sách quân phiệt ngày trước, bộ Ngoại giao Trung Quốc lên tiếng đe Nhật « đừng có chơi với lửa ».

Chiến tranh Afghanistan : Chiến cuộc ở A Phú Hãn (Afghanistan) cũng là một điểm nóng trong vấn đề quốc tế. Khi Tổng Thống Mỹ Goerge Bush con đem quân can thiệp vào nước này, năm 2001, ông nhằm mục đích chính là chống quân khủng bố Al Qaeda và đánh đuổi chính sách ngu dân (obscurantisme) của bọn người Taliban khỏi chính quyền ở Kaboul và tạo lập một nền dân chủ. Nhưng dần dần người Mỹ có thái độ trịch thượng đến nỗi, vào tháng 3, một số lính Mỹ đốt kinh Hồi giáo Coran, tiểu tiện trên xác chết người bản xứ khiến dân chúng địa phương vô cùng căm phẫn. Đến tháng 9, ông hoàng Harry, cháu nội Nữ Hoàng Anh Elizabeth, quyết định sang tham chiến ở Pakistan để  « giải sầu ». Ông đánh nhau thì ít mà lính Mỹ phải bảo vệ cho ông thì nhiều. Chỉ vài ngày sau quân khủng bố Taliban tấn công căn cứ của ông tính bắt sống hay sát hại ông. Rút cục ông thoát nạn nhưng 2 quân nhân Mỹ đã tử nạn thay ông trong cuộc tấn công này.

Chính phủ Mỹ lại nhức đầu thêm khi chính các lính của chính phủ A Phú Hãn được lính Mỹ hay lính Pháp nuôi dưỡng, huấn luyện lại quay súng bắn huấn luyện viên ! Đến giữa năm 2012, số tử vong của Mỹ lên tới 4475 người, và Pháp mất 88 người. Xót xa trước số thương vong càng ngày càng nhiều trong một cuộc chiến không có ngày mai, tân Tổng Thống Pháp François Hollande quyết định rút quân về ngay trong năm. Nhưng rút quân là cả một công trình vĩ đại, nhiều phiền toái. Người ta ước tính là rút lui quân Pháp sẽ tốn kém từ 300 tới 500 triện euros. Chở vật liệu bằng đường bộ thì phải có thỏa hiệp của các nước lân cận như Kazakhstan, Ouzbékistan và Pakistan. Riêng Pakistan đòi phải trả thuế 5500 đô la cho mỗi thùng đồ (container) đi qua lãnh thổ của họ. Còn Mỹ thì còn đang ở trong tình trạng « dùng dằng nửa ở nửa về », Ông Obama cho biết đến tận cuối năm 2014 mới rút hết quân khi quân đội và cảnh sát A Phú Hãn được huấn luyện xong.

Chính tình Trung Đông : Trong năm 2012, có lẽ các biến chuyển tại Trung Đông với cuộc tranh chấp triền miên giữa Do Thái và Palestine cùng với các cuộc náo loạn của người Ả rập làm cho các đại cường đau đầu nhất.

Vào tháng 9, cuốn phim « Sự Ngây Thơ Của Người Hồi Giáo » (The Innocence of Muslim) do  một người Mỹ gốc Do Thái tên là Sam Bacile đạo diễn đã xúc phạm tới nhà tiên tri Mahomet. Dân Ả Rập giận dữ, biểu tình rầm rộ trước các sứ quán Mỹ trên thế giới. Riêng tại Benghazi, một thành phố của xứ Libye, dân hồi giáo đốt tòa tổng lãnh sự Mỹ và giết chết đại sứ Mỹ Christopher Stevens. Ngay sau đó, tại Pháp, tuần báo Charlie Hebdo đổ dầu vào lửa đăng tải một số đặc biệt với các hý họa về cuộc đời Mahomet. Đã giận lại giận thêm, dân chúng Ả rập biểu tình trước các sứ quán Pháp tại trên 20 quốc gia khiến các chính phủ sở tại phải vất vả huy động lực lượng an ninh để bảo vệ các sứ quán này.

Cả chính phủ Mỹ lẫn Pháp đều bất lực không ngăn cản nổi các hành động khiêu khích hồi giáo của người dân nước họ vì là nước dân chủ cả hai đều phải tôn trọng quyền tự do ngôn luận.

Hai tháng sau, vào tháng 11, ông tướng Mỹ 4 sao David Petraus, giám đốc cơ quan mật vụ CIA phải từ chức vì có liên hệ tình dục với bà Paula Broadwell, 40 tuổi, là người viết tiểu sử đời ông. Tuy ông được vợ tha thứ nhưng các đối thủ của ông Obama, thuộc đảng cộng hòa được dịp nói lên là họ nghi ngờ ông Petraus từ chức để giấu sự thật về cái chết của ông Stevens ở Benghazi. Theo họ ông Stevens bị Al Quaeda giết chứ không phải là bị các người hồi giáo chống bộ phim nói trên giết.

Mối tình vụng trộm của tướng Petraus và nàng Paula lại gây ra một vụ rắc rối ngoại giao khác là vì ghen nên Paula liên tiếp gửi điện thư trên internet cho một cô khác tên là Jill Kelly, một nữ chiêu đãi viên 37 tuổi cư ngụ tại tiểu bang Florida, để cấm cô này không được liên lạc với ông tướng của cô. Hoảng hồn, cô Jill đi trình cảnh sát FBI và khi cơ quan này điều tra thì lại khám phá ra là một ông tướng 4 sao khác tên là John Allen, tư lệnh quân đội đồng minh ở A Phú Hãn, đã trao đổi hàng ngàn trang điện thư với cô Jill. Do đó người ta e rằng trong khi thủ thỉ với nhau tướng Allen có thể « chót dại » tiết lộ bí mật quân sự chăng. Tổng Thống Obama bèn cẩn thận ngưng việc cử ông Allen làm tư lệnh lực lượng của Minh Ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) cho chắc ăn.

Các cuộc xung đột thường xuyên giữa Do Thái và Palestine luôn gây khó khăn cho chính phủ Mỹ. Trước việc Ba Tư (Iran) đẩy mạnh việc khảo cứu hạch tâm Do Thái tỏ ra lo lắng. Nước này chỉ sợ Ba Tư chế bom nguyên tử nên Thủ Tướng Do Benjamin Netanyahou định tâm đưa không quân sang oanh tạc các cơ sở hạch tâm của Ba Tư. Ngoài ra ông Netanyahou còn tỏ ra hết sức cứng rắn với chính quyền Palestine. Ông cho xây dựng hàng ngàn căn nhà định cư trên bờ phía Tây của Palestine.

Cả Mỹ lẫn Âu châu đều ngăn chặn ông Netanyahou không cho ông có những hành động gây hấn này. Nhưng dựa vào sự ủng hộ của các nhóm áp lực gốc Do Thái ở Mỹ ông Netanyahou làm tàng. Mỗi lần qua Mỹ gặp ông Obama ông đều « to tiếng » đòi tự do hành động. Ngay cả ông Shimon Peres, Tổng Thống Do Thái cũng chỉ trích thái độ cuồng tín của ông Netanyhaou.

Tháng 11, ông Abou Abbas, Chủ Tịch chính quyền Palestine, quyết định nộp đơn xin Liên Hiệp Quốc (LHQ) nâng cấp của nước ông lên bậc « Nhà Nước Quan Sát Viên » của LHQ để có thêm uy tín trên trường quốc tế. Đến tháng 11, ông Netanyhaou sang Pháp gặp ông Hollande. Hai ông vui vẻ « bồ bịch » rủ nhau cùng xuống Toulouse thăm một trường học Do Thái vừa bị một tên khủng bố Ả Rập tấn công giết chết 3 trẻ con và một giáo viên Do Thái mấy tháng trước. Khi về ông Netanyhaou khoe là giữa ông và ông Hollande có « tiếng xét tình bạn » (coup de foudre) và yên trí Pháp sẽ bỏ phiếu chống đơn xin của ông Abbas tại LHQ. Nhưng ông Hollande thì lại chê ông Netanyhaou là « không đàng hoàng » vì đã lợi dụng cuộc viếng thăm Toulouse để cổ động bầu cử cho ông trong cuộc bầu quốc hội Do Thái dự trù vào tháng 1 năm 2013. Sau cùng Đại Hội Đồng LHQ, bằng 138 phiếu thuận, trong đó có phiếu của Pháp, nâng cấp Palestine lên bậc « Nhà Nuớc Quan Sát Viên » và 9 phiếu chống trong đó có Mỹ, và 41 phiếu trắng.  

Tình hình Phi châu : Tình hình chính trị Phi châu cũng là mối ưu tư không nhỏ của các đại cường. Trong khi Mỹ và Trung Quốc hoạt động mạnh mẽ để mở rộng ảnh hưởng của họ thì Pháp, nước thực dân cũ, cũng cố gắng gồng mình lên để duy trì địa vị của mình trên lục địa này. Nhưng vì Pháp chưa bỏ được cái phong cách thực dân cố hữu nên nhiều vụ tranh chấp đã xẩy ra trong năm 2012.

Nhiều nước Phi châu chưa bước vào tiến trình dân chủ nên nhân quyền luôn bị vi phạm và Pháp không mấy hài lòng. Vào tháng 10, Hội nghị thượng đỉnh Pháp thoại thường niên được tổ chức tại Kinshasa, thủ đô nước Cộng Hòa Dân Chủ Congo. Ông Hollande ngần ngại không muốn tham dự vì Tổng Thống nước chủ nhà Joseph Kabila là một tay độc tài tàn ác. Nhưng không tới thì Tổ Chức Pháp Thoại Quốc Tế sẽ bị thương tổn. Chẳng đặng đừng, ông Hollande phải sang phó hội. Nhưng ngay khi đặt chân tới phi trường Kinshasa ông đã lớn tiếng tố cáo chính phủ sở tại vi phạm nhân quyền.Trong phiên họp ông Hollande còn tỏ ra hết sức bất lịch sự để dằn mặt ông Kabila. Khi ông này đọc diễn văn khai mạc thì ông Hollande giả bộ không nghe. Khi hội nghị bế mạc thì ông không lên cám ơn nước chủ nhà như các trưởng phái đoàn khác.

Thái độ trịch thượng của ông Tây Hollande làm nhiều vị nguyên thủ Phi châu phẫn nộ. Tổng Thống Idriss Débry xứ Tchad công khai tẩy chay hội nghị Pháp thoại bằng cách đi sang Nam Phi thay vì đi phó hội, nhưng khi trở về lại ghé Kinshasa và được ông Kabila đón tiếp long trọng. CònTổng Thống Blaise Compaoré xứ Burkina thì lại lớn tiếng tuyên bố rằng «  nước Pháp mù quáng không biết thực tại Phi châu » và ông Hollande đi đâu cũng lên tiếng dạy đời nhưng quên rằng không có sự ủng hộ của hai vị Tổng Thống các xứ Tchad và Burkina thì ông khó mà giải quyết được cuộc khủng hoảng hiện tại ở Mali.

Thật vậy, từ tháng 3, một cuộc đảo chính quân sự đã lật đổ Tổng Thống Amadou Toumani Touré xứ Mali. Cuộc tranh chấp quyền hành tiếp theo đó làm quân đội Mali tan rã. Những người thuộc bộ lạc Touareg cấu kết với các người hồi giáo quá khích salafi và những phần tử Al Qaeda thừa cơ nổi dậy chiếm miền Bắc, thành lập một xứ Azawad độc lập ly khai. Pháp rất quan ngại về tình trạng này. Vì trước hết Mali nằm trong vùng Sahel chứa chất rất nhiều tài nguyên thiên nhiên cần thiết cho kỹ nghệ các nước phát triển Âu Mỹ : như uranium và quặng sắt ở Mali và Niger, dầu lửa và khí tự nhiên ở Algérie v…v…Ngoài ra, quân khủng bố ở đây còn bắt 8 người Pháp làm con tin. Khi ông Hollande vận động xin LHQ cho phép các quốc gia Phi châu lân cận can thiệp quân sự để tái lập thống nhất Mali thì quân khủng bố gửi thư dọa giết con tin và đe đích thân ông Hollande nữa.

Tình hình đang nhì nhằng thì vào đầu năm 2013 quân khủng bố hồi giáo quá khích từ miền bắc ùa xuống  miền Nam, lăm le chiếm luôn thủ đô Bamako. Chính phủ và dân Mali hoảng sợ  cầu cứu Pháp vì những nơi nào mà quân hồi giáo quá khích tới thì họ áp dụng luật Charia bắt đàn bà che mặt, cấm đàn ông hút thuốc lá, để tóc dài, nghe nhạc v…v…Sẵn được phép của Hội Đồng Bảo An, ông Hollande ra lệnh xuất quân. Không quân Pháp đồn trú từ các quốc gia Phi châu lân cận ào ạt đổ xuống oanh tạc các căn cứ của quân khủng bố hồi giáo và chỉ trong 3 tuần lễ đã giải tỏa vòng vây, đẩy lui địch quân vào tháng 1 năm 2013. Đây là một quyết định liều lĩnh của ông Hollande vì ông đơn thương độc mã hành động trong khi các nước khác kể cả Mỹ và các nước thành viên Liên Hiệp Âu châu chỉ lên tiếng ủng hộ miệng. Anh quốc cho hai chiếc phi cơ đến giúp trong khi Pháp huy động các chiến đấu cơ hiện đại, tối tân nhất như máy bay Mirage và Rafale và hiện thời có tới 4000 quân Pháp tới tham chiến. Ông Hollande sang Mali thăm chiến trường  được dân chúng Mali đón tiếp nồng nhiệt coi ông là người giải phóng họ. Để cám ơn ông người ta biếu ông một con lạc đà làm quà.

Do một sự trớ trêu của chính trường quốc tế, cùng một lúc, Trung Phi bị quân phản loạn Séléka tấn công, dân nước này biểu tình bao vây Tòa Đại Sứ Pháp ở thủ đô Bangui để đòi Pháp phải bảo vệ chính phủ của họ. Ông François Boizizé, Tổng Thống xứ này, phải cầu cứu Pháp và ông Hollande đã phái 560 lính Pháp đồn trú tại chỗ và tại xứ Gabon bên cạnh tới bảo vệ chính thể hiện hữu ở Trung Phi.

Rút cục, nhiều nước cựu thuộc địa tuy đã thu hồi được độc lập mà rồi đôi khi vẫn phải cầu cứu cựu thực dân. Nhưng can thiệp vào nội bộ các nưóc Phi châu chưa chắc đã là một điều hay. Pháp và các nước Âu Mỹ đã tích cực yểm trợ phong trào « Mùa Xuân Ả Râp » lật đổ độc tài tại Ai Cập, Libye, Tunisie. Nhưng rồi khi cách mạng thành công thì các chính thể mới của các nước này lại trở thành độc tài thần quyền. Trước kia cựu Tổng Thống Pháp Sarkozy giúp phe cách mạng Libye lật đổ nhà độc tài Kadhafi bằng cách cung cấp súng ống đạn dược cho họ. Bây giờ các võ khí này lại được buôn lậu chuyển sang cung cấp cho quân khủng bố ở Mali. Đúng là tránh vỏ dưa gặp vỏ dừa.

*
* *

Trong năm 2012, người ta thấy không có một vấn đề quốc tế quan trọng nào được giải quyết ổn thỏa chỉ vì thiếu sự đồng thuận giữa các đại cường quốc. Trong khi các chính phủ « cãi vã » và « chơi xấu » lẫn nhau thì các nhà ngoại giao phải ra tay để san bằng những khó khăn, trấn an các nước bị đe dọa, làm dịu các nước hung hăng. Các nhà ngoại giao luôn luôn hoạt động, nỗ lực và kiên nhẫn không ngừng. Trong 4 năm trời bà Hillary Clinton, cựu Ngoại Trưởng Mỹ đã cưỡi máy bay đi trên 1 triệu rưỡi cây số, viếng 112 nước. Ông John Kerry, tân Ngoại Trưởng Mỹ đã phải uống tới 300 chén trà mới thuyết phục được Tổng Thống Á Phú Hãn Hamid Karzai dân chủ hóa chế độ và bài trừ tham nhũng. Hy vọng rằng các hoạt động này không phải là thừa.

Từ Trì 
 

 

Không có nhận xét nào :

Đăng nhận xét

 

Tìm kiếm

Đang tải...

GIỚI THIỆU

GIỚI THIỆU
Vừa nhắm vào văn hoá viết vừa nhắm vào văn hoá đọc, trong cuốn sách này, đề cập đến mấy vấn đề chính: vai trò của lý thuyết, chức năng điển phạm hoá (canonization) và giải điển phạm hoá (decanonization) của phê bình, nhu cầu đổi mới, đề tài chiến tranh trong quan hệ với hiện thực và với quá trình tái cấu trúc ký ức tập thể, ý nghĩa của văn hoá tục, tính văn bản và liên văn bản của văn học, lưu vong với tư cách một phạm trù mỹ học, và cuối cùng, việc du nhập chủ nghĩa hậu hiện đại vào văn học Việt Nam. Ðó là những vấn đề căn bản và quan trọng nhất hiện nay.

GIỚI THIỆU

GIỚI THIỆU
Gửi Người yêu và Tin - ... Từ Huy đã viết cuốn tiểu thuyết Gửi Người Yêu Và Tin với một ngòi bút tỉnh táo và sắc bén của một nhà phân tích tâm lý và một nhà phê phán xã hội và, dưới ngòi bút ấy, nhân vật chính trong tác phẩm — một nhân vật hư cấu nhưng đích thực là điển hình của loại người đang làm mục ruỗng xã hội và đạo đức ở Việt Nam hiện nay — tự phơi bày bản chất qua nhiều chặng biến đổi khác nhau từ trang sách đầu tiên cho đến trang sách cuối cùng... (Hoàng Ngọc-Tuấn)

Góp ý

Giới thiệu

Giới thiệu

Giới thiệu
Tìm hiểu về văn học lưu vong, do đó, thực chất là tìm hiểu về tính chính trị, thi pháp và ngữ nghĩa học của gạch nối (semantics of the hyphen). Cái dấu gạch nối ấy là cái ở giữa (in-betweenness), là không gian xuyên quốc gia (transnation), xuyên văn hoá (transculture) và xuyên ngôn ngữ (translanguage).