TƯỞNG NIỆM NHÀ VĂN VÕ PHIẾN (30/10/1925 - 28/9/2015)

Chủ Nhật, ngày 25 tháng 9 năm 2016


Nhà văn Võ Phiến rời chúng ta thấm thoát đã được một năm. Giỗ đầu của nhà văn được tổ chức tại chùa Điều Ngự (Westminster, Nam California) trưa ngày thứ bảy 24 tháng Chín, 2016. Đông đủ bạn bè thân thiết trước kia vẫn quây quần cùng anh, đặc biệt có người cháu dâu của học giả Đào Duy Anh với cô con gái nhỏ gọi học giả họ Đào bằng ông cố. Thân tình, quý trọng, giản dị, là không khí của bữa cỗ chay nhân ngày giỗ đầu của nhà văn.

Diễn Đàn Thế Kỷ tưởng niệm nhà văn Võ Phiến hôm nay cũng trong tinh thần thân mật và giản dị, với một số bài viết mới cũ của bạn bè, văn hữu. Đây là những nén nhang chân thành tưởng nhớ một nhà văn rất lớn lao nhưng cũng rất gần gụi với tất cả chúng ta.


DĐTK

Trúc Chi: Võ Phiến, chút kỷ niệm

Trúc Chi và Võ Phiến 2013

Anh Võ Phiến bấm chuông. Chủ nhà mở cửa nhận ra anh chị. Vồn vã mời vào. Tôi theo sau . Anh dừng lại ở phòng khách, đảo mắt nhìn quanh rồi xin phép chủ nhà mở cửa ra vườn sau. Tôi nhìn ra vườn. Cây hồng mà tôi biết năm nào cũng sây, vẫn còn đấy. Anh đứng dưới mái hiên, bịn rịn trước cảnh cũ, cái nhìn của anh có lẽ đã thu hết những gì anh thấy và ghi nhận hết mọi đổi thay, anh tần ngần trước cảnh cũ một hồi rồi ra về, sau khi đã lễ phép cám ơn chủ nhà. Tôi đề xe. Anh ngoái cổ nhìn mãi ngôi nhà. Tôi liếc nhìn anh: thoáng một vẻ quyến luyến.

Tôi không nhớ năm tháng đích xác. Chỉ biết hôm ấy nhân cùng đi chơi với anh chị Võ Phiến ở Glendale, khi xe chạy qua khu có ngôi nhà anh cư ngụ ở Highland Park trước khi dọn xuống Santa Ana, tôi quay sang hỏi anh có muốn tạt qua cái địa chỉ quen thuộc ấy hay không.

CÂU ĐỐI VIẾNG NHÀ VĂN VÕ PHIẾN CỦA TỪ MAI TRẦN HUY BÍCH

Năm ngoái sau khi nhà văn Võ Phiến qua đời, Giáo sư Từ Mai Trần Huy Bích đã sáng tác cặp câu đối viếng nhà văn. Đặc biệt hầu hết chữ trong hai câu đối đều dùng tên các tác phẩm của Võ Phiến.

Người thực hiện trình bày: Ngọc Dung.

Nguyễn Tường Thiết: Những lá thư Võ Phiến

Từ trái: Trùng Dương, Võ Phiến, Nguyễn Tường Thiết, Trần Huy Bích 
Đầu tháng 9 vừa qua tôi nhận được email của anh Phạm Phú Minh, trong đó anh viết: “Ngày 28/9 sắp tới là ngày giỗ đầu của anh Võ Phiến, tôi có ý định làm một số tưởng niệm trên Diễn Đàn Thế Kỷ vào ngày 25/9. Muốn xin anh một bài về Võ Phiến để đăng trong số đó. Cám ơn anh Thiết”.
Biết tôi là chỗ thân tình với anh Võ Phiến từ rất lâu, ngay từ thủa chúng tôi còn ở VN trước năm 1975, nên tôi đoán là anh Minh muốn tôi viềt về những kỷ niệm mà tôi có với anh Võ Phiến, và bài viết có nội dung như thế hẳn sẽ thích hợp với số báo tưởng niệm anh.
Tuy nhiên vào năm 2003 tôi có viết một hồi ký tựa đề “Mưa đêm cuối năm”, trong đó tôi viết về mối giao tình giữa anh Võ Phiến và tôi, cùng rất nhiều kỷ niệm giữa hai người, bài này tôi có in trong cuốn sách “Nhất Linh Cha Tôi” ấn hành năm 2006.

Liễu Trương: VÕ PHIẾN VÀ TÂM TRẠNG KẺ LƯU ĐÀY

Liễu Trương
Sống ở Pháp từ năm 1963.
Tiến sĩ Văn học đối chiếu, Đại học Paris III, Sorbonne Nouvelle.

Đã xuất bản
Les canons tonnent la nuit
Bản dịch truyện Đêm nghe tiếng đại bác của Nhã Ca
Nxb Philippe Picquier, Pháp, 1997

Một cuộc đi chơi ở đồng quê
Bản dịch 16 truyện ngắn của Guy de Maupassant
Nxb Đà Nẵng, 2007
Tiếp cận văn học Pháp
Nxb Văn Học, Hà Nội, 2007
Phân tâm học và Phê bình Văn học
Nxb Phụ Nữ, Hà Nội, 2011

Sau biến cố tháng 4, 1975, đông đảo người Việt Nam đột ngột rời xa quê hương để tìm đến một bến bờ tự do. Cả một cuộc đời bỗng nhiên bị đảo lộn, nếp sống cũ bỗng nhiên tan biến. Kể từ nay trên đất khách, người Việt di tản phải tập sống với những người khác chủng tộc, khác văn hóa. Vấn đề thích nghi, hội nhập được đặt ra, và người di dân ý thức rằng lìa cuống rún là cả một sự đau đớn. Thích nghi về vật chất như ăn uống, đổi nghề nghiệp, đổi lối sống, v.v… những điều này đều có thể làm được, nhưng thích nghi về tinh thần thì sao? Tâm hồn vẫn còn mang nặng hình ảnh quê hương, vẫn còn quyến luyến với những truyền thống, tập quán xưa, vẫn còn tha thiết với cái không gian đã bị tước đoạt một cách tức tưởi.

Phạm Thị Hoài: Ngày Về

“Chúng ta đang sống trong một hoàn cảnh thật khốn nạn. Sau hàng thế kỉ ngoại thuộc, sau ba chục năm trời nhiễu nhương, nay nước nhà được thanh bình, dân tộc bắt tay xây dựng đất nước, thì chúng ta lại bỏ xứ ra đi, chúng ta lại vắng mặt, lại đứng ngoài vòng.”
“Không về được, chúng ta tự thấy sống một đời vô duyên, lãng xẹt. Cần thì chưa chắc tổ quốc đã cần đến mình; chưa chắc mình sẽ có một đóng góp nào đáng kể. Những kẻ có ý thức cao nhất về mình cũng không bao giờ dám tự nhận mình là cả một cần thiết cho quốc gia. Tuy nhiên, nghĩ rằng ở cái xứ nghèo khó nhỏ bé của mình đồng bào đang rầm rập xây dựng mà mình không được dự phần vào, tự dưng có một cảm tưởng tưng hửng, dần dần ngấm thành một đau đớn.”
“Lòng chúng ta lúc nào cũng tha thiết với quê hương, nhưng quê hương lại không còn như xưa. Cho nên chúng ta lâm cảnh bẽ bàng.”

hoàng xuân sơn: làm thơ. nhớ ông Võ

thân xác
một người rành rọt xác thân

hít vào một bấc khí thũng
thân lây lan rợn bốn bề
chiếc sừng tù và
hòn đê nở trắng
mù phương sinh giạt
nằm từng khi co giật
mây rừng
ngần ngật cơn rung
hối hả

MỘT BỨC TRANH GHÉP HÌNH CỦA TRÙNG DƯƠNG


Tết năm Kỷ Sửu 2009, một số bạn bè đã đến nhà anh chị Võ Phiến để chúc Tết anh chị. Hôm ấy nhà văn Trùng Dương đã ghi lại nhiều hình ảnh của buổi họp mặt, ngoài anh chị Võ Phiến còn có: anh chị Đỗ Quý Toàn, anh chị Nguyễn Tường Thiết (từ Seattle), chị Trần Mộng Tú (Seattle), chị Đỗ Ngọc Yến, chị Bùi Bích Hà, chị Trùng Dương, và các anh Đỗ Việt Anh, Phạm Phú Minh.
Nhà văn Trùng Dương sau đó đã thực hiện một bức tranh ghép hình (collage) rất sinh động với bài thơ Tết “Mộc Mạc Tình Quê” của Võ Phiến. Một kỷ niệm đẹp. 

Trần văn Nam: Nhà văn thích xuề xòa mà viết tinh tế



Trong một cuộc phỏng vấn mới đây trên đài truyền hình “Little Saigon” vào tháng 6 năm 1998, nhà văn Võ Phiến so sánh mình với nhà văn Mai Thảo, một bên là gốc gác thôn quê, một bên là nhà văn của thành thị. Và ông tự nhận đã chịu ảnh hưởng và tiếp thu cái đẹp của văn nói từ các nhà văn miền Nam như Lê Xuyên, Vương Hồng Sển và mới đây là Nguyễn Văn Trấn. Ông muốn viết sao cho giản dị tự nhiên như nói chuyện, truyền thống khởi xướng từ Nguyễn Đình Chiểu, Trương Vĩnh Ký, Huỳnh Tịnh Của, Hô Biểu Chánh. Quan điểm này của ông không mấy khác với những bài báo ông viết cách nay độ ba mươi năm mỉa mai “văn chương hôm nay” của nhóm Sáng Tạo và “văn học viễn mơ” của văn chương bên lề cuộc chiến. (Xin đọc bài Đăng Tiến viết về thi tập “Thơ Thẩn”.)

Đỗ Hồng Ngọc: "Một cốt cách ở đời"


(Vài cảm nghĩ khi đọc Cuối Cùng của Võ Phiến, NXB Thế kỷ 21, 2009)


Cuối Cùng của Võ Phiến là sự Mộc Mạc.
Suốt một đời người đeo đẳng văn chương chữ nghĩa, chẻ sợi tóc làm tư, lặn lội vào những nẻo u uẩn ngóc ngách của lòng người, bỗng dưng cuối cùng hiện ra trước mắt một vầng sáng: Mộc Mạc.
Phải, Mộc Mạc. Đó là tựa của một bài Thơ đặt ở trang cuối cùng của cuốn Cuối Cùng, như một khép lại: Những hẹn hò từ nay khép lại. Thân nhẹ nhàng như mây… Chút nắng vàng giờ đây cũng vội… (Trịnh Công Sơn). Với tôi, Cuối Cùng là bài thơ, một bài thơ Thiền. Nhiều người tưởng Võ Phiến là một nhà văn, hóa ra ông là một nhà thơ. Đọc kỹ đi rồi thấy. Có người mắt tinh đời sớm nhận ra điều đó: “Võ Phiến là thi sĩ. Mà là thi sĩ của trần gian nữa. Dù có khi anh viết bằng văn xuôi”. (Đặng Tiến).
 

Tìm kiếm Blog này

Đang tải...

Góp ý

Tưởng Niệm
NHƯ PHONG LÊ VĂN TIẾN

Tưởng Niệm<br>NHƯ PHONG LÊ VĂN TIẾN
Và cũng để thấy một Như Phong mang rất nhiều căn cước: một nhà báo, một nhà văn, một nhà hoạt động cách mạng, một mưu sĩ mang dấp dáng “một phù thủy chính trị,” dù với căn cước nào thì vẫn có một mẫu số chung là lòng yêu nước bền bỉ của Như Phong, từ tuổi thanh xuân cho tới cuối đời. Anh là chất men và cũng là niềm cảm hứng cho nhiều thế hệ.

HỘI THẢO "TỰ LỰC VĂN ÐOÀN"

HỘI THẢO "TỰ LỰC VĂN ÐOÀN"
Nguồn gốcTự Lực Văn Đoàn là một tổ chức hoạt động để đổi mới văn học Việt Nam từ năm 1932 đến 1945...

ĐÀNH LÒNG SỐNG TRONG PHÒNG ĐỢI CỦA LỊCH SỬ

ĐÀNH LÒNG SỐNG TRONG PHÒNG ĐỢI CỦA LỊCH SỬ
Phỏng vấn nhà văn Cung Tích Biền - Lý Đợi, Đặng Thơ Thơ, Mặc Lâm thực hiện

Giới thiệu

DƯỚI RẶNG SAN HÔ BỊ CHÔN VÙI, TÔI NHÌN THẤY BIỂN

DƯỚI RẶNG SAN HÔ BỊ CHÔN VÙI, TÔI NHÌN THẤY BIỂN
Thơ Nguyễn Man Nhiên

GIỚI THIỆU

GIỚI THIỆU
Gửi Người yêu và Tin - ... Từ Huy đã viết cuốn tiểu thuyết Gửi Người Yêu Và Tin với một ngòi bút tỉnh táo và sắc bén của một nhà phân tích tâm lý và một nhà phê phán xã hội và, dưới ngòi bút ấy, nhân vật chính trong tác phẩm — một nhân vật hư cấu nhưng đích thực là điển hình của loại người đang làm mục ruỗng xã hội và đạo đức ở Việt Nam hiện nay — tự phơi bày bản chất qua nhiều chặng biến đổi khác nhau từ trang sách đầu tiên cho đến trang sách cuối cùng... (Hoàng Ngọc-Tuấn)